2021-10-19 Commissie Omgeving vastgesteld

In 2016 is een nieuwe vorm gekozen voor het beheer van de openbare ruimte waarbij wordt gewerkt met een beeldbestek en hij wil kijken of dit wel goed is geweest en of het frequentiebestek weer moet worden ingevoerd omdat de stad in zekere zin verloedert. Buitendienstmedewerkers doen in feite niets meer dan schouwen en dat demotiveert.

15

Mevrouw Welten (VVD) zegt dat het sobere onderhoud is ingevoerd omdat dit goed voor de insecten zou zijn. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) is blij met het versoberd, anders of niet maaien, hij bedoelt het onderhoud van de kunstwerken zoals de bruggetjes, de paden, de rijbanen en het fietspad. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt of de heer Hoeben doelt op het schoonmaken van de fietspaden. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) wil een andere keer uitvoerig spreken over het beleidsplan Beheer openbare ruimte. Er moet goed breed openbaar vervoer door de stad en de wijken zijn en deelvervoer is maar ten dele vervanging van openbaar vervoer, niet iedereen kan gebruikmaken van deelmobiliteit, zoals ouderen. Hij wil de marktwerking uit het openbaar vervoer halen. Hij ziet wel iets in een fietstunnel onder de rotonde bij de A59, maar ook in Orthen moet een tunnel komen en daarvoor is geen geld in de begroting opgenomen. Mevrouw Welten (VVD) gaat ervan uit dat De Bossche Groenen bereid is om te investeren in beter openbaar vervoer en ze mist het onderwerp lightrail. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) merkt dat steeds meer mensen enthousiast raken over een lightrail, die term gebruikt De Bossche Groenen om aan te geven dat er een hoogwaardiger niveau van openbaar vervoer moet komen.

De bus is geen hoogwaardig openbaar vervoer tenzij er busbanen worden aangelegd en De Bossche Groenen wil de dorpskernen ontsluiten met goed openbaar vervoer dat niet in de file staat. Als de stad wordt verdicht, er steeds meer mensen op één plek wonen en er goed openbaar vervoer is, zullen steeds minder mensen met de auto gaan. Hij heeft geen moeite met auto's, maar die hoeven niet allemaal een plek in de openbare ruimte te krijgen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt de begroting niet beleidsarm omdat de afgelopen jaren tal van visies en kaders zijn afgesproken en hij wil ook in 2022 stappen zetten. Er komen veranderingen op het beleidsterrein Verkeer en vervoer, er komen steeds meer deelscooters en deelfietsen, de bevoorrading van de binnenstad gaat veranderen, het Centraal Station van de toekomst komt dichterbij en er moet ook geld voor deze projecten beschikbaar worden gesteld. Dat betekent dat er keuzes moeten worden gemaakt. Het concept brede binnenstad moet geconcretiseerd worden en hij vraagt de toezegging dat deze concretisering nog in deze bestuursperiode komt. Vroeger viel het bevorderen en bewaken van betaalbare woningen onder de wethouder van Volkshuisvesting, die moest ook voorkomen dat huizen worden gesloopt. In 2017 waren er 23.908 corporatiewoningen en dat waren er in 2020 24.475.

In diezelfde periode zijn er bijna 3000 woningen bijgekomen en dat gaat fout, het aantal corporatiewoningen moet omhoog. In de raadsinformatiebrief van 10 mei 2020 ging het over de woningbouwmogelijkheden in Groot Meerendonk en Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen en de SP gaan deze raadsinformatiebrief in december 2021 of januari 2022 agenderen. Daar kunnen 1500 tot 2000 woningen worden gerealiseerd en de geluidsproblematiek is op te vangen. Door dit niet over zes tot acht jaar te doen, maar daar op kortere termijn al 500 tot 600 kwalitatief hoogwaardige tijdelijke woningen te bouwen is er al een eerste slag gemaakt. Het college heeft het rijk gevraagd om extra gelden, € 1,5 miljard tot € 2 miljard, om slagen te kunnen maken, maar dan moeten er wel plannen zijn die direct in stelling kunnen worden gebracht en Groot Meerendonk is een optie, maar er kunnen ook woningen op het water worden gerealiseerd. Leefbaar 's-Hertogenbosch komt ook met voorstellen over financiering van de woningbouw door de gemeente zelf. Hij vindt dat de energiebesparing voortvarender moet worden opgepakt en hij adviseert wethouder Van der Geld om pragmatischer te werk te gaan en daarbij aan te sluiten bij wat mensen kunnen betalen. Hij wil bestaande woningen van het gas afhalen. In de communicatie zijn veel steken laten vallen.

Bij alle plannen is het van belang dat er gelijkwaardigheid is tussen de partners en de wethouder die de plannen in portefeuille heeft, is de hoeder van het participatieproces en de bewaker van de gelijkwaardigheid. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) heeft zijn bedenkingen bij het opnemen van de Bossche Stadsdelta in het Structuurfonds vanwege de onduidelijkheid over de renovatie van de Diezebrug en het feit dat andere projecten meer prioriteit hebben. Een van de argumenten om 16

deze brug aan te pakken is dat bij hoogwater de binnenstad nat zou worden, maar ten tijde van de overstromingen in Limburg, werd door ambtenaren gezegd dat er in Den Bosch niets zou gebeuren. Het huidige voorstel vraagt om dit project in de verkenningsfase op te nemen, maar ook dat de Diezebrug in 2024 vervangen moet zijn. Hij hoorde al veel over wat de verschillende fracties willen, maar gewoon ge-DREVEN bewaart dat voor het verkiezingsprogramma. Vorige week is het akkoord tussen de gemeenten Den Bosch en Oss en de provincie getekend en daarin worden de uitspraak van de Raad van State en het Europees Hof en de SDEmaatregelen genegeerd en hij wil van de wethouder weten of de uitspraak van de Raad van State in dezen wordt gevolgd. De initiatiefnemers in de Rosmalense Polder hebben zelf een MER-rapportage laten opstellen, maar de Raad van State zegt dat deze niet geldt en hij vraagt of er een volwaardige MER met de inzet van participatie komt voordat er stappen worden gezet. Door het ecologische maaibeheer ontstaat verloedering en hij wil het beheer niet weer op frequentie gaan doen, maar naar behoefte. Bijvoorbeeld de middenbermen en de bermen bij fietspaden moeten vaker worden gemaaid, maar er moet wel voldoende ruimte voor insecten zijn.

Bij mobiliteit en bereikbaarheid gaat het veel over de binnenstad en sturen op gedrag, maar er moet ook meer worden gestuurd op de juiste wegen op de juiste plekken. Hiermee bedoelt hij onder andere de doorgetrokken Vogelstraat en de onderdoorgang van de spoorweg bij Orthen omdat die bijdragen aan de verkeersveiligheid. Hij kan zich vinden in veel van de moties die de VVD aankondigde en hij helpt graag met de verdere uitwerking daarvan. De voorzitter schorst de vergadering. Schorsing De voorzitter heropent de vergadering. Reactie college Wethouder Geers probeert de zorgen over de sociale woningbouw weg te nemen. Die heeft de hoogste prioriteit van de gemeente en de corporaties en dat heeft ertoe geleid dat de komende jaren steeds meer sociale huurwoningen worden opgeleverd. In de woonvisie staat dat minimaal 30% van de 10.500 woningen sociale huurwoningen moeten zijn en dat betekent dat er de komende jaren steeds meer sociale woningen komen. De prognose is dat dit er in 2021 375, in 2022 550, in 2023 550, in 2024 en 2025 850 en van 2026 tot 2030 ongeveer 2300. Dat betekent dat er tot 2030 ongeveer 4625 sociale huurwoningen worden gerealiseerd en de ambitie van de raad was minimaal 3350. Die ambitie wordt gehaald, maar de woningen komen niet uit de lucht vallen, als in 2020 een woonvisie wordt vastgesteld, wil dat niet zeggen dat die woningen er direct staan.

Bosch Belang vroeg of er een samenwerkingsverband tussen de gemeente, de corporaties en het bedrijfsleven is. Willemspoort is daar een voorbeeld van, dat is een PPSconstructie waarin deze drie partijen gezamenlijk aan de lat staan. Daarnaast worden er meerdere afspraken met de corporaties gemaakt waardoor de net genoemde aantallen worden behaald en dat zijn 1000 woningen meer dan de minimaal 30% die de raad heeft gevraagd. Op die manier wordt er enorm hard gewerkt aan het realiseren van sociale huurwoningen. De heer Gersjes (Bosch Belang) bedoelde wat er in de gemeente Eindhoven gebeurt, dat is een project met negen gemeenten en dertien corporaties. Hij wil weten of Den Bosch ook in zo'n samenwerkingsverband zit. Wethouder Geers geeft aan dat de gemeente 's-Hertogenbosch momenteel werkt aan een verstedelijkingsakkoord met de regiogemeenten, van Oss en Uden tot Waalwijk en van Meierijstad tot Zaltbommel, om te kijken hoe de woningmarkt goed kan worden opgepakt en daarin worden ook de corporaties meegenomen. De VVD kondigde een motie aan waarin staat dat houtbouw de norm moet zijn en dat is een mooi streven, het is goed voor het milieu en daarmee kan stikstof worden ingepast, maar er is ook een kanttekening. Als de gemeente nog een voorwaarde toegevoegd, wordt het moeilijker om projecten te realiseren.

Bovendien is bouwen tegenwoordig erg duur, houtbouw is in verband met de stikstofcrisis wat voordeliger, maar daardoor is er veel vraag naar hout en wordt dit duurder. Dat maakt het moeilijker om goedkope woningen te bouwen.

17

Mevrouw Welten (VVD) zegt dat prefabconstructies juist lagere bouwkosten met zich meebrengen. Er wordt al met hout gebouwd en ze vraagt welk percentage woningen in de gemeente Den Bosch momenteel al met hout wordt gerealiseerd. Wethouder Geers kan deze technische vraag nu niet beantwoorden. Veel marktpartijen en ook woningbouwcorporaties kijken naar houtbouw en hij wil dat aan de markt overlaten. Als de houtprijzen nog verder stijgen, kunnen bedrijven overstappen op andere materialen, bijvoorbeeld geprint beton. De VVD kondigde ook een motie aan over het informeren van gebouweigenaren over het energielabel C dat in 2023 verplicht wordt voor kantoorgebouwen. Hij verwijst naar pagina 26 van het uitvoeringsplan VTH 2021 waarin staat dat dit gebeurt. De Bossche Groenen zei dat er in Tilburg wel 70% sociale huurwoningen in een project wordt gerealiseerd en hij verwijst naar het tweede klooster, het derde klooster, Rijnstraat 4 en 10, de Klokkenlaan en de Zuiderschans waar 100% sociale huur is gerealiseerd. Het gaat er niet om of in een project 10% of 100% sociale woningen worden gerealiseerd, maar het gaat erom dat er in Den Bosch meer dan minimaal 30% sociaal wordt gebouwd. Hij verzekert de raad dat de gemeente momenteel op maximale snelheid bouwt.

Het gaat daarbij niet om de locaties, maar om wat de markt en de gemeente qua productie aankunnen en wat dat betreft, is de limiet inmiddels bereikt. De locatie Meerendonk is erg interessant, maar daar kan niet op korte termijn worden gebouwd omdat het vrij lastig is om op een vuilstort te bouwen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) weet dat er vorige week een brief naar het ministerie is uitgegaan, medeondertekend door de wethouder, met de vraag om € 1,5 miljard tot € 2 miljard structureel voor bouwplannen, infrastructuur en energiemaatregelen en hij wil weten wat de achterliggende gedachte van die claim is. De VNG heeft daarnaast een brief naar minister Ollongren gestuurd waarin staat dat de woningbouwplannen in veel gemeenten forse vertraging oplopen als de minister niets doet aan het dreigende miljardentekort bij de woningbouwcorporaties. Wethouder Geers geeft aan dat er grote uitdagingen zijn wat betreft de woningbouw in met name de NOVI-gebieden, voor Den Bosch bijvoorbeeld de Spoorzone, wat betreft onder andere de bereikbaarheid en de infrastructuur. In de noordoosthoek kunnen veel woningen worden gerealiseerd, maar dat gebied moet wel goed ontsloten worden en daar zijn ook voorzieningen nodig. Daarvoor is een uitvraag richting het kabinet gedaan. Corporaties betalen een verhuurdersheffing en dat geld kunnen ze niet lokaal investeren.

Het zou goed zijn als dit terugkomt, zodat de corporaties een grotere armslag hebben op de commerciële vastgoedmarkt. De heer Van Griensven (PVV) heeft geen antwoord gekregen op zijn vraag over promotie en acquisitie terwijl de bedrijven in de rij zouden staan voor Heesch West en zijn vraag over het uitgangspunt dat vraaggericht zou worden gewerkt terwijl acquisitie aanbodgericht ontwikkelen betekent. Wethouder Geers zegt dat er geen post maar een ambitie in de begroting staat. De bedrijven staan inderdaad in de rij voor Heesch West, er is meer animo dan er ruimte is, maar het is wel goed om door middel van een uitgiftekader de beste bedrijven aan te trekken en dat valt onder acquisitie en promotie. Het is niet mogelijk de ontwikkeling van Heesch West uit te stellen tot de A2 is aangepast omdat de behoefte aan bedrijfsgrond momenteel zo groot is dat het onverstandig is om de ontwikkeling van Heesch West uit te stellen. De heer Van Griensven (PVV) denkt dat het sluipverkeer in Nuland, Vinkel, de Kruisstraat en Rosmalen toeneemt als Heesch West er is. De heer Gersjes (Bosch Belang) heeft geen reactie gekregen op zijn vraag over het risico van vertraging door alle prijsstijgingen van materialen. Wethouder Geers zegt dat zowel de woningprijzen als de bouwprijzen enorm stijgen, maar dat de bouwprijzen nog niet hoger zijn dan de woningprijzen.

Het wordt lastiger om bouwmaterialen te leveren, maar er is nog geen sprake van vertraging in bouwprojecten. Wethouder Kâhya geeft aan dat het college volop aan de slag blijft met het realiseren van de doelen zoals de bereikbaarheid, het actieplan Duurzame mobiliteit, de verkeersveiligheid, ver18

groening, klimaatadaptatie en verduurzaming. Er komen op korte termijn vouchers voor huurders zodat die ook duurzaamheidsmaatregelen kunnen nemen en in december a.s. ligt de transitievisie Warmte bij de gemeenteraad voor. De heer Gersjes (Bosch Belang) vraagt hoeveel geld die vouchers vertegenwoordigen. Wethouder Kâhya zegt dat de gemeente in het verleden vouchers aan huiseigenaren heeft gegeven voor kleine isolatiemaatregelen zoals tochtstrips en radiatorfolie en dat huurders die nu ook krijgen. Er wordt samen met de gemeente Oss en de provincie naar de F59 gekeken, hij verwacht dat die eind 2021 of begin 2022 wordt geïmplementeerd en de omwonenden zullen daar op een goede manier in worden meegenomen. De € 600.000 voor de transferiumbussen is de reguliere jaarlijkse bijdrage, dat is geen beleidsverandering. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) wil weten wanneer de actualisatie van het Transferiumbeleid komt. Wethouder Kâhya zegt dat wordt gekeken naar de bereikbaarheid van de historische binnenstad. Daarnaast zijn er ontwikkelingen in de Spoorzone en de brede binnenstad en is er een mobiliteitsopgave. Er kan worden gekeken naar een instrument zoals transferia of bijvoorbeeld de Onderwijsboulevard, maar de vraag hoe kan worden gezorgd voor een goede ontsluiting is interessanter.

Hij is groot voorstander van OV, maar niet van het leeg laten rondrijden van grote bussen en hij zoekt naar fijnmazigheid op dat gebied. In het huidige bestuursakkoord van de provincie staat dat kernen ook per OV bereikbaar moeten blijven, Den Bosch maakt samen met de gemeente Oss en de regio een vuist om dit te borgen en dat gaat over meer dan de grote bussen, het gaat ook over bijvoorbeeld kleinere bussen waarmee er mobiliteit voor iedereen is, ook voor ouderen en mensen die slecht ter been zijn. Er is een nieuwe fietsverkeergarage op het GZG-terrein waardoor de stroom fietsers uit het noorden goed kan worden opgevangen, er komen op korte termijn 800 extra plekken aan de westkant van het station en bij het station van de toekomst komt een grote ondergrondse stalling. Uit pilots blijkt dat de fietsspots niet alle problemen oplossen, maar dat die wel bijdragen aan meer ordening van kort geparkeerde fietsen. Samen met ondernemers wordt gekeken hoe ook de werknemers in de binnenstad hun fietsen in garages kunnen parkeren. Deelmobiliteit is in ontwikkeling, een deelvervoermiddel wordt gemiddeld driemaal per dag gebruikt en dat betekent dat daar vraag naar is, maar de overlast daarvan moet wel zo veel mogelijk worden beperkt.

In de aanpak Deelmobiliteit is aangekondigd dat wordt toegewerkt naar een vergunningensysteem en dat strakke afspraken met de aanbieders worden gemaakt en in de binnenstad wordt met verschillende vormen van deelmobiliteit geëxperimenteerd. De heer Gersjes (Bosch Belang) weet dat in de Vughterstraat nog steeds behoorlijke problemen zijn met het parkeren van fietsen en hij vraagt waarom dat nog steeds niet is opgelost. Wethouder Kâhya zegt dat in de Vughterstraat ook fietsen van bewoners staan. Er is nu een proef met fietsvlonders in zijstraten van de Vughterstraat en die zijn effectief. In de woningen in de Vughterstraat is geen ruimte voor fietsen en daarom is het belangrijk dat in de parkeernota kwalitatieve en kwantitatieve eisen voor fietsenstallingen zijn opgenomen. De heer Gersjes (Bosch Belang) weet dat bij de Noorderplas deelfietsen van Arriva in rekken staan, dat kan ook een oplossing voor in de stad zijn. Wethouder Kâhya zegt dat er twee soorten deelmobiliteitssystemen zijn. Een daarvan is een systeem met een haven zoals bij de OV-fietsen die in zo'n haven teruggeplaatst kunnen worden. Dat is ook een oplossing om de laatste 1,5 kilometer van een OV-halte naar een bedrijventerrein te overbruggen. Bij de Tramkade zal worden geëxperimenteerd met een hub voor deelfietsen. Den Bosch loopt voorop wat betreft schone bevoorrading en hij is er trots op dat er op 15 oktober jl.

meer dan dertig ondernemers uit Den Bosch in het bestuurscentrum waren die samen een Bossche greendeal hebben gemaakt om richting 2025 te zorgen voor schone en slimme bevoorrading, zodat er in de smalle steegjes in de historische binnenstad ruimte voor iedereen is. Hij is er trots op dat de partners waarmee in 2019 is gestart nu de schouders eronder zetten, de unieke Sligrotrein die in Den Bosch rijdt, is te danken aan de Sligro en andere ondernemers die tonnen durfden te investeren. Hij proefde brede steun voor de Stadsdelta. Er 19

is een verdiepend onderzoek uitgevoerd, dat gaat naar de raad en op basis daarvan komt er een raadsvoorstel. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of er een verdiepend onderzoek over de brug of over de Vogelstraat is gedaan. Wethouder Kâhya zegt dat er in 2019 een groot onderzoek is geweest naar de hele bereikbaarheid met ook de expliciete vraag wat de positie van het doortrekken van de Vogelstraat is gezien de ontwikkelingen in de Stadsdelta, de Spoorzone en het EKP-terrein. De raad ontvangt binnenkort de resultaten van dit onderzoek en daarna komt er een raadsvoorstel over de ontwikkeling van de Stadsdelta. Mevrouw Welten (VVD) vraagt wat de gevolgen zijn als de raad met dit voorstel instemt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) leest dat de planning op dit moment is dat de nieuwe brug eind 2024 in gebruik wordt genomen en dat dit betekent dat de realisatie van de brug in het vierde kwartaal van 2024 moet worden gestart. Als de raad nu akkoord gaat, staat die met de rug tegen de muur, dan is al besloten dat dit gebeurt en kan in december 2021 alleen nog over het resultaat van het onderzoek worden gesproken. Wethouder Kâhya verbaast zich erover hoe de heer Van Creij heel fatalistisch direct van A naar Z gaat.

De gemeenteraad is de baas, die zegt nu alleen de Stadsdelta te willen ontwikkelen en de inhoudelijk keuzes komen nog, daarvoor zijn de onderzoeken en komt er een raadsvoorstel. Het college zorgt ervoor dat de raad met de juiste informatie optimaal in stelling komt om de Stadsdelta vooruit te brengen. Als de raad nu niet instemt, stopt de ontwikkeling van de Stadsdelta en dat is onwenselijk voor de toekomst van Den Bosch. Er komt een MIRT-rapport over de Rosmalense Polder en er wordt gewoon een MER opgesteld voor de verdere ontwikkeling van dit project. De heer Gersjes (Bosch Belang) vraagt naar de stand van zaken van de gesprekken tussen de gemeente, Arriva en de provincie over Nuland. Wethouder Kâhya zegt dat niet alleen de gemeente Den Bosch, maar ook de gemeente Oss en de regio met de provincie in gesprek zijn en niet alleen over Nuland en één buslijn, maar over de bereikbaarheid van verschillende kernen met het OV. Daarbij wordt gekeken naar buslijnen, maar ook naar regiovervoer met kleinere bussen. Tweede termijn De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) las de brieven over controle handhaving en toezicht op de Asfaltcentrale en die geven hem te denken. In de Begroting 2022 las hij ook iets over het functioneren van de van de ODBN en de wisselwerking tussen de VTH, de ODBN en het stadskantoor.

Het is niet goed als een brief over benzeen 1,5 jaar blijft liggen en hij wil separaat terugkomen op de positie van de ODBN. Het klopt dat de raad de baas is, maar het komt weleens voor dat een wethouder refereert aan een raadsinformatiebrief van drie maanden geleden en daarbij de indruk wekt dat er al een besluit in een bepaalde richting is genomen. In de verkenningsfase wordt de Stadsdelta in het Structuurfonds opgenomen, maar hij wil wel het volle debat kunnen voeren naar aanleiding van de verdiepingsrapportage die nog komt. Momenteel loopt de actie 'Aan de slag met flitspalen, einde auto- en motorgeluidsgeweld' en hij vraagt hoever die slag reikt qua grip krijgen op het seizoensgebonden geluidsgeweld van april tot september. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) vindt ecologisch maaibeheer prima, maar als 40% van de vervangingsopgave wordt doorgeschoven tot na 2025 ontstaat er verloedering. Ook blad maakt deel uit van de beeldkwaliteit, maar er worden wel drie maanden lang aan bladblazers gebruikt, terwijl dit niet nodig is. Hij complimenteert wethouder Geers met zijn betoog over de bouw van sociale woningen, maar in Tilburg is 70% sociaal gebouwd in het hart van de stad. Mevrouw Hernández (50PLUS) vraagt om een onderbouwing van de € 10 miljoen, zodat de raad in staat is om beslissingen te nemen en zo nodig bij te sturen.

20

Mevrouw Welten (VVD) maakt zich zorgen over versleten rijbanen, ze vindt het tijd om daarin te investeren. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) gaat akkoord met het overhevelen van de Bossche Stadsdelta naar de verkenningsfase. Het CDA heeft aangegeven dat nogal wat jongeren geen woning kunnen krijgen en dat een soort mantelzorgvoorziening een tijdelijke oplossing kan zijn. Ze hoort graag hoe de wethouder daartegenover staat. De wethouder wil in de toekomst nog meer sociale woningen bouwen, maar in de tussentijd moet er ook een oplossing zijn. Ze sluit zich aan bij de vraag van de heer Kagie over het experiment met slimme flitspalen. Ze hoort ook graag hoe de wethouder tegenover het onttegelen van grote publieke openbare ruimtes staat. Verder vraagt ze in verband met de veiligheid naar het onderhoud van de rijbanen. Wethouder Geers wil in Den Bosch voor iedereen bouwen, ook voor jongeren. Hij begrijpt de vraag over mantelzorgwoningen niet helemaal. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) stelt voor om als noodoplossing jongeren onder te brengen in een soort mantelzorgwoning in de tuin, waardoor ze toch een zelfstandige plek hebben. Wethouder Geers zegt dat er een soortgelijk project met Butterflywoningen is en dat er drie tijdelijke woningen bij Mariaoord zijn geplaatst.

Hij heeft aan de corporaties gevraagd naar de mogelijkheid om bijvoorbeeld een mantelzorgwoning bij een bestaande woning tijdelijk te verhuren, bijvoorbeeld in Nuland of Engelen waar ook wat grotere percelen zijn. Dat wordt momenteel onderzocht, maar hij weet niet of dit kansrijk is. Ook een senior kan in zo'n woning gaan wonen, daardoor komt een andere woning weer beschikbaar en als de zorg niet meer nodig is, kan die mantelzorgwoning op een andere plek worden geplaatst. Hij wil met de corporaties innovatief en creatief kijken hoe voor alle doelgroepen kan worden gebouwd. Wethouder Kâhya geeft aan dat de raad recent het verkeersveiligheidsbeleid heeft aangenomen waarin staat dat vier aspecten worden gecombineerd en dat daarop actie wordt ondernomen. Dat gaat om het toepassen van nieuwe technologie, gedrag, fysieke maatregelen en handhaving. Ook actiegroepen en andere gemeenten en hogere overheden zoals de provincie voeren campagnes waarin ook de gemeente Den Bosch participeert. Als dit effect heeft, wordt het ook op andere plekken toegepast. Een voorbeeld hiervan is de slimme spaarpotmeter waarmee op een positieve manier aandacht voor de verkeersveiligheid wordt gevraagd.

Er worden ook in 2022 allerlei dingen gedaan om de verkeersveiligheid te optimaliseren, niet alleen fysieke maatregelen, maar er wordt ook gekeken naar de veiligheidsbeleving, geluidshinder en asociaal verkeersgedrag. Het is hem niet bekend dat er een probleem is met het onderhoud van de rijbanen. Er is een adaptieve aanpak met een bepaalde onderhoudsfrequentie, maar als een weg eerder slijt waardoor het onveilig wordt, wordt die weg direct aangepakt. Er zijn geen knelpunten waardoor verkeersonveilige situaties ontstaan. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt wat er in Den Bosch concreet gebeurt met de flitspalen die ook bijvoorbeeld lawaai kunnen detecteren. Wethouder Kâhya zegt dat niet de gemeente maar de politie over flitspalen gaat. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt om een concretisering van de motie over de autoluwe binnenstad van de heer Verbruggen. Wethouder Kâhya geeft aan dat deze motie is vertaald in twee scenario's, ook naar aanleiding van een eerdere motie van het CDA en anderen en dat de raad voor scenario B heeft gekozen. Dat scenario wordt uitgewerkt en daarbij worden de ondernemers, de bevoorraders, de bewoners et cetera betrokken. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of er nog in deze periode een terugkoppeling komt. Wethouder Kâhya maakt zo veel mogelijk vaart, maar het proces met de betrokkenen moet ook zorgvuldig zijn.

Hij streef ernaar nog in deze bestuursperiode iets te melden.

21

Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt wat de wethouder vindt van het onttegelen van grote publieke openbare ruimten. Ook kunnen bijvoorbeeld trottoirs wat smaller worden gemaakt om daar wat meer groen te kunnen creëren. Wethouder Kâhya is in principe enthousiast over vergroening en een trottoir kan soms smaller worden gemaakt, maar bijvoorbeeld iemand in een rolstoel moet er wel gemakkelijk overheen kunnen. De heer Gersjes (Bosch Belang) komt met een motie over een nieuwjaarsreceptie en over de samenwerking in de regio. De Stadsdelta is een hamerstuk. De heer Roovers (SP) vindt de Stadsdelta een hamerstuk en hij overweegt te komen met de motie waarvan de voorzitter duidelijk heeft gemaakt dat die niet in deze commissie thuishoort. De heer Van Slageren (GroenLinks) vindt de Stadsdelta een hamerstuk en GroenLinks bezint zich nog op eventuele moties. De heer Van Griensven (PVV) vindt de Stadsdelta en hamerstuk. Ook de PVV denkt nog na over eventuele moties. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt de Stadsdelta zeker geen hamerstuk. Hij wil terugkomen op de voortgang in het proces en de tijdigheid van de besluitvorming. Er staat in het voorstel dat de brug in 2024 klaar moet zijn en dat is strijdig met wat nog komen gaat. Gewoon ge-DREVEN denk nog na over een motie over het OV richting de kernen.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) komt terug op de Stadsdelta en hij sluit niet uit dat er moties of amendementen komen, maar daar spreekt hij nog in zijn eigen fractie en met andere partijen over. De heer Kabbouti (PvdA) vindt de Stadsdelta een hamerstuk. De PvdA komt met een motie lering trekkende uit het Gasthuiskwartier en wil meekijken met de collega's die andere moties indienen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) gaat met zijn fractie nog kritisch naar de Stadsdelta kijken, maar hij neigt naar een hamerstuk. Hij kijkt mee met de moties van de collega's en misschien komt De Bossche Groenen met een motie over het beleidsplan Beheer openbare ruimte. Mevrouw Hernández (50PLUS) is positief over de Stadsdelta, maar ze neemt het wel terug in de fractie. Waarschijnlijk om 50PLUS met een motie over de volkshuisvesting. De heer Smeets (Rosmalens Belang) gaat akkoord met het voorstel over de Stadsdelta en Rosmalens Belang gaat nog nadenken over eventuele moties. De heer Verbruggen (D66) vindt de Stadsdelta een hamerstuk. Hij kijkt mee met de moties van de andere fracties. Mevrouw Welten (VVD) staat in principe positief tegenover de Stadsdelta, maar ze neemt het wel terug in de fractie. De VVD komt met een motie over de eenbaanswegen zoals de Maastrichtseweg. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vindt de Stadsdelta een hamerstuk.

Het CDA komt met een motie over de voortzetting van de verfraaiing van de afvalcontainers en denkt nog na over een motie over starterswoningen voor jongeren. De agendapunten 5 en 6 gaan als bespreekstuk naar de raadsvergadering. Overige onderwerpen ter bespreking 7.

Werkplanning

22

De voorzitter geeft aan dat al een aantal malen aan de fracties is gevraagd om de stand van zaken van de aangekondigde bespreeknotities door te geven. Het voornemen is om de bespreeknoties waarover niets is doorgegeven van de werkplanning af te voeren. Dat gaat om de bespreeknotitie die is aangekondigd door Bosch Belang, Leefbaar 's-Hertogenbosch en de VVD over de voortgang woonbootlocaties aan de Van Veldekekade, de bespreeknotitie aangekondigd door D66 over de voortgangsrapportage Wonen 2020, de bespreeknotitie aangekondigd door De Bossche Groenen over de brief Bruggen Rosmalen, bewoners bruggen Rosmalen, de bespreeknotitie aangekondigd door de VVD over de financiën van de ODBN, de bespreeknotitie aangekondigd door De Bossche Groenen over een circulaire hub en houtbouwbossen, de bespreeknotitie aangekondigd door D66 over de woningnood, de bespreeknotitie aangekondigd door de SP over het ontwerpbestemmingsplan Heesch West, de bespreeknotitie aangekondigd door Leefbaar 's-Hertogenbosch over de opvolging van moties met betrekking tot nieuwbouw en de bespreeknotitie aangekondigd door De Bossche Groenen over de ingekomen brief met betrekking tot digitaal parkeren. Mevrouw Welten (VVD) vindt het goed dat er wordt opgeschoond, maar de bespreeknotitie over de ODBN komt nog.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat dit ook geldt voor de bespreeknotitie over op het water bouwen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) geeft aan dat de bespreeknotitie over het parkeren klaarligt, maar dat die nog niet is ingediend vanwege de volle agenda. Het is prima om de lijst op te schonen, maar dat neemt niet weg dat de bespreeknotities altijd weer kunnen worden ingediend. De voorzitter concludeert dat de genoemde bespreeknotities op twee na van de werkplanning worden afgehaald. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) merkt op dat 1,5 jaar geleden in Heeze is geopperd technische vragen per commissie met de andere fracties te delen en hij stelt voor om dat hier ook te doen. De voorzitter zegt dat de oproep aan de fracties was om bij de ambtenaar aan te geven dat het prima is om technische vragen te delen en dat die ook door een fractie zelf kunnen worden gedeeld. 8.

Rondvraag en sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 23.05 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 23 november 2021. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, O.R. Thelissen

23