2021-09-30 Commissie Omgeving vastgesteld

Commissie OMGEVING Verslag Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Secretaris: (plv.) Commissieleden:

30 september 2021 Raadzaal

O.R. Thelissen mr. G.L. Pijnenburg J.J.E.L. van Creij, E.R.F. Esser, J.J.M. Gersjes, L.A.J. van Griensven, ing. A.J.G. de Groot, W.B.G. Hoeben, S. Hommersom, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, ing. W.P. van Koert, mw. drs. H.M. Mees-Huibers, B.F.C. Roovers, drs. S.R.M. van Slageren, G.M.M. Verbruggen, W.A.M. Vugs, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen, mw. ir. I.J.J. van Zwambagt

Collegeleden:

ing. R.A.P. Geers

Afwezig:

mw. ing. E.E.M. Eigenhuijsen, mw. A. Hernández, L.G. van Herpen, J.T.M. van Hoek, mw. E. Kummeling, G.A.J. van Rooij, P.W.M. Schellings, G.J.I.J. Smeets, mr. J.M. Wisse

Verslaglegging:

mw. P.J. van Hoorn

De voorzitter opent de tweede avond van de commissie Omgeving die op 28 september jl. is begonnen en hij heet iedereen welkom. Er zijn afmeldingen ontvangen van mevrouw Kummeling, de heer Van Rooij, mevrouw Hernández, de heer Van Hoek, mevrouw Eigenhuijsen, de heer Hommersom en mevrouw Wisse. De heer Smeets wordt vervangen door de heer De Groot. 11.

doelgroepenverordening betaalbare woningbouw 's-Hertogenbosch De heer Kabbouti (PvdA) vindt de doelgroepenverordening een belangrijk instrument om te sturen op de betaalbaarheid van woningen en dit is een goed voorstel, maar de PvdA wil het wel op twee punten bijsturen. Als er al woningen in de middencategorie worden gerealiseerd, is dat aan de bovenkant van die categorie en hij stelt voor om in de doelgroepenverordening twee categorieën op te nemen, namelijk laag-middenhuur en hoog-middenhuur, binnen de bandbreedte die nu in het voorstel staat zodat dit instrumentarium kan worden gebruikt om de ontwikkelaars naar de onderkant van de middenhuur te sturen. Ten tweede wil hij de termijn van vijftien jaar voor de instandhouding van sociale huur en middenhuur niet in deze doelgroepenverordening verlengen omdat daarmee de positie van Den Bosch ten opzichte van andere gemeenten kan worden geschaad als daar wel de termijn van vijftien jaar wordt gehanteerd, maar hij roept het college wel op om te onderzoeken of samen met de B5 of breder die termijn naar 20 of 25 jaar kan worden verhoogd zonder de positie van Den Bosch te schaden. Mevrouw Welten (VVD) heeft zich ook afgevraagd waarom de termijn vijftien jaar is, ze begrijpt dat de PvdA deze termijn wil verlengen om de prijzen stabiel te houden en ze vraagt hoelang deze termijn dan wel moet zijn.

De heer Kabbouti (PvdA) noemde 20 tot 25 jaar. Hij wil vooral eerst onderzoeken of een aantal gemeenten deze stap gelijktijdig kan zetten zodat ze elkaar niet op dit onderdeel beconcurreren. De heer Vugs (SP) merkt op dat dit voorstel gaat over het bouwen en het minimaal vijftien jaar vasthouden van woningen voor degenen waarvoor ze bestemd zijn en hij zou het alleen maar goed vinden als wordt onderzocht of deze termijn landelijk kan worden verlengd. Dit voorstel geeft de gemeente instrumenten om te sturen op betaalbaarheid en toewijzing, de SP kan zich goed in dit voorstel vinden en is ook voor het voorstel van de PvdA om onderscheid te maken tussen lage-middenhuur en hoge-middenhuur. 1

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt dit in principe een goed voorstel, maar papier is geduldig. De gemeente is afhankelijk van commerciële partijen om projecten te realiseren en de valkuil kan dat een ontwikkelaar zegt dat een project niet realiseerbaar is en het bestuur daar niet tegenin gaat. De heer Van Slageren (GroenLinks) vindt dit ook een goed voorstel en hij vindt het ook goed om te onderzoeken of de termijn van vijftien jaar gezamenlijk met andere gemeenten kan worden verlengd. De grens van sociale koop is nu € 200.000, maar daarvoor krijgt iemand een soort veredelde garagebox en hij hoort graag van de wethouder of het mogelijk is om deze grens wat te verhogen en of er een ander plan is om een reëel aantal sociale koopwoningen onder de bescherming te laten vallen als de termijn van vijftien jaar niet wordt opgerekt. In de afgelopen raadsvergadering is een motie aangenomen om te kijken welke instrumenten de gemeente heeft om speculatie tegen te gaan en hij vraagt in hoeverre meer instrumenten een plek in deze verordening kunnen krijgen als dat meer bescherming biedt voor wat nu als sociale koop is gedefinieerd. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) vindt het ook een prima voorstel en hij kan meegaan in het betoog van de heer Kabbouti, maar hij ziet wel enkele risico's en hij is benieuwd welke mitigerende maatregelen daar tegenover staan.

Hij leest dat plannen financieel haalbaar moeten blijven omdat er anders minder woningen worden gerealiseerd en hij wil weten welke middelen worden gebruikt om daar werk van te maken omdat het anders inderdaad een papieren tijger is. Het gaat inderdaad om een beperkt aandeel in de woningvoorraad, maar hij wil wel borgen dat dit aandeel aan de voorwaarden voldoet. De heer Van Koert (CDA) vindt deze op nieuwbouw en transformatie gerichte verordening een antwoord op de discussie over sturing op betaalbare woningbouw en het CDA kan hiermee uit de voeten. Hij wil worden geïnformeerd over op welke projecten dit te zijner tijd van toepassing is en ook over in hoeverre wordt gehandhaafd als bij controle blijkt dat niet aan de gestelde eisen wordt voldaan. Hij vindt het goed om de mogelijkheden tot het oprekken van de termijn van vijftien jaar te onderzoeken, maar er is voor de goedkope koopwoningen geen tijd geregeld en hij vraagt zich af of dit überhaupt mogelijk is omdat een goedkope koopwoning toch weg is als de eerste koper de woning met winst verkoopt. De heer De Groot (Rosmalens Belang) zegt dat er meer instrumenten nodig zijn om te sturen op betaalbare woningen en dat de doelgroepenverordening een nieuw instrument is.

Daarmee kan bijvoorbeeld in bestemmingsplannen meer worden gestuurd op percentages en dat is niet wenselijk per project, maar wel per gebiedsontwikkeling en dat is keihard nodig voor de opgave in het middensegment, met middenhuur en goedkope koop. Dat moet nu in een anterieure overeenkomst of bij de grondverkoop worden geregeld en dan zit de gemeente aan de onderhandelingstafel. De doelgroepenverordening zorgt ervoor dat de gemeente in die gevallen sterker aan tafel zit en in bepaalde gevallen ook zaken kan opleggen. Hij wacht de reactie van de wethouder af voordat hij reageert op het idee van de PvdA om de termijn te verlengen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt dat dit voorstel de kern van de volkshuisvestingsopgave voor de komende jaren raakt. Om te kunnen sturen op de beschikbaarheid van woningen die voor een groot deel van de bevolking bereikbaar zijn, is het zaak om scherp te stellen wat precies onder betaalbare woningen wordt verstaan en moet ook worden onderkend dat voor € 200.000 slechts een garagebox kan worden gekocht. Nu het instrumentarium is verrijkt, moet de gemeente aan de onderhandelingstafel ook tot beïnvloeding overgaan en niet alleen achteraf aan de verordening toetsen.

Mevrouw Welten (VVD) is voor vrije marktwerking, maar nu worden toch te veel woningen onbetaalbaar en een dak boven iemands hoofd is wel een basisrecht, de VVD is daarom positief over dit voorstel. Wat betreft het verlengen van de termijn van vijftien jaar merkt ze op dat ze niet kan niet inschatten wat het effect daarvan is, ook het effect op de belangstelling van ontwikkelaars om nog woningen te bouwen en ze hoort graag van de wethouder wat het effect kan zijn. Ze vindt het voorstel van de PvdA over een scheiding tussen laag-middenhuur en hoogmiddenhuur goed.

2

De heer Verbruggen (D66) vindt het goed dat het college met dit voorstel komt om meer knoppen te creëren om aan te kunnen draaien, om beter te kunnen sturen op het realiseren van de ambities uit de woonvisie zodat de betaalbaarheid van nieuwe woningen beter wordt geborgd. Het is een goede ontwikkeling dat nieuwe huurwoningen minimaal vijftien jaar beschikbaar blijven voor mensen met een laag- of middeninkomen zoals verpleegsters, leraren en agenten. Het voorstel van de PvdA is interessant en hij wil weten of de termijn van minimaal vijftien jaar na vaststelling van deze verordening ook geldt voor projecten die nu in ontwikkeling zijn of pas voor projecten die na deze vaststelling worden ontwikkeld. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vraagt welk voorstel van de heer Kabbouti de heer Verbruggen interessant vindt. De heer Verbruggen (D66) antwoordt dat dit gaat over het voorstel om te onderzoeken of de instandhoudingstermijn kan worden verlengd. D66 vindt het positief dat met deze verordening ook duidelijkheid over de segmentering in de woonvisie wordt gegeven. Het is moeilijk om de doelstelling van 20% middenhuur te bereiken en D66 vraagt zich af of een bepaalde segmentering kan worden toegepast op projecten.

Hij ziet in deze verordening een aanzet tot de beantwoording van de door D66 schriftelijk gestelde vragen en hij is benieuwd of de wethouder met deze verordening in de hand niet alleen met woningbouwcorporaties maar ook met coöperatieve instellingen langlopende afspraken gaat maken om de beschikbaarheid van betaalbare woningen op langere termijn te waarborgen. De heer Gersjes (Bosch Belang) ziet in dit voorstel en in de doelgroepenverordening een doel en ook cijfers over wat minimaal gerealiseerd moet worden, zoals 30% sociale huur, minimaal 20% middenhuur en maximaal 50% goedkope huur en hij wil weten hoe hard deze cijfers zijn. De heer Vugs (SP) zegt dat er minimaal 20%, minimaal 30% en maximaal 50% staat. De heer Gersjes (Bosch Belang) zei dat ook en hij wil weten of met die percentages kan worden geschoven of dat het harde cijfers zijn. Verder wil hij weten welke invloed de Omgevingswet op deze doelgroepenverordening heeft omdat die verordening in de nieuwe Omgevingswet volgens hem niet meer nodig is. Hij wil ook weten wat de relatie is tussen het bestemmingsplan en de doelgroepenverordening. Ook hij vindt dat de termijn mag worden opgerekt en hij is voor twintig jaar. Hij is het ook met de heer Kabbouti eens om iets met de middenhuur te doen omdat die er maar matig uit komt.

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) begrijpt de koppeling tussen de percentages van de opgave en de Omgevingswet niet. De heer Gersjes (Bosch Belang) zei niet dat de percentages met de Omgevingswet te maken hebben maar met de doelgroepenverordening; hij denkt dat de categorieën met de Omgevingswet niet meer nodig zijn. De heer Van Griensven (PVV) vindt het prima dat wordt gestuurd op betaalbare nieuwbouw, sociale huur, middelduur en de goedkope koop, maar wel voor de Bosschenaren. Een langere instandhoudingstermijn voor sociale huur mag er niet toe leiden dat deze woningen gemakkelijker aan statushouders worden toegewezen. De heer Kabbouti (PvdA) vraagt of de heer Van Griensven kan uitleggen hoe hij de verlenging van de termijn koppelt aan het meer verhuren aan eventuele statushouders. De heer Van Griensven (PVV) zegt dat dit de algemene stelling van de PVV is, die wil niet dat statushouders voorrang krijgen. De heer Kabbouti (PvdA) kent die algemene stelling, maar hij wil weten wat de koppeling is tussen het verlengen van de termijn en het verhuren van woningen aan statushouders. De voorzitter vraagt de algemene stelling wel te koppelen aan het voorliggende raadsvoorstel. De heer Van Griensven (PVV) laat het hierbij. 3

De heer Kabbouti (PvdA) vraagt of hij iets gemist heeft. De voorzitter begrijpt dat de heer Van Griensven geen antwoord kan of wil geven. De heer Kabbouti (PvdA) vindt dat dit ook voldoende zegt. Reactie college Wethouder Geers merkt op dat de doelgroepenverordening de gemeente beter in stelling brengt in de onderhandelingen over nieuwbouwprojecten, die kan dan beter afdwingen dat de juiste betaalbare woningen worden gerealiseerd. Dit heeft echter ook een keerzijde omdat hoe meer wordt geregeld en hoe scherper de regels zijn des te aantrekkelijker het voor een buurgemeente wordt om dergelijke woningen te bouwen. In de regeling staat nu een middensegment en vijftien jaar genoemd en het voorstel van de heer Kabbouti om te kijken of samen met de regio of zelfs breder dezelfde regels kunnen worden gesteld kan helpen. Mevrouw Welten (VVD) vraagt of er nog geen gesprekken met andere gemeenten over dergelijke verordeningen zijn geweest. Wethouder Geers zegt dat alle gemeenten op dit moment die vijftien jaar aanhouden en daarom moet op dit onderwerp gezamenlijk worden opgetrokken. Er is wel gesproken over wat een doelgroepenverordening is en hoe die kan bijdragen aan de juiste woningbouw, maar niet specifiek over het gezamenlijk verlengen van de termijnen.

Het is een goede oproep, maar dan is het wel belangrijk dat het regionaal en eigenlijk landelijk wordt doorgevoerd en de verschillende partijen in de raad zouden hier ook in de Tweede Kamer voor moeten knokken omdat het dan veel beter geregeld wordt. Het realiseren van middenhuur in de huidige markt met de huidige enorme bouwkosten is een ingewikkelde opgave. Splitsing van het middensegment is een aantrekkelijke optie, maar dan moet wel worden gekeken of dan nog woningen in het lage deel van het middensegment kunnen worden gerealiseerd omdat dit een erg ingewikkelde markt is. Als dat wordt afgedwongen, wordt het lastiger om middenhuur te bouwen. Mevrouw Welten (VVD) is bang dat de gemeente het beste jongetje van de klas is als die dit doet en dat ontwikkelaars dan naar een andere gemeente gaan die dit nog niet afdwingen. Daarom moet dit regionaal samen worden gedaan. Wethouder Geers is het daarmee eens, daar moet heel goed naar worden gekeken en het wordt besproken met de projectontwikkelaars. Bijvoorbeeld bij het nu in aanbouw zijnde Amadeiro is echt gekeken naar de differentiatie in het middensegment en dat is in de onderhandelingen geregeld, maar als dit wordt vastgelegd, wordt het met name voor wat kleinere projecten erg ingewikkeld.

Hij wil dit niet vastleggen in regels, maar wel de oproep doen om dit voor elkaar te krijgen, zodat het college per project de ruimte heeft om hiermee te spelen. Hij vraagt om een eventueel voorstel hierover in de vorm van een motie en niet als amendement voor te leggen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) heeft het gevoel dat de wethouder zegt dat het wel kan worden afgesproken, maar dat hij eigenlijk de ruimte wil hebben om per project te kijken hoe hij het gaat doen. Dan heeft deze verordening echter geen zin. Hij wil bouwprojecten realiseren en misschien moet dit regiobreed, maar de gemeente moet wel dit punt maken. De voorzitter geeft aan dat dit het voorstel van het college aan de raad is en dat daar bijvoorbeeld een motie op kan worden ingediend. Mevrouw Welten (VVD) vindt dat de toelichting van de wethouder het voorstel een beetje verandert en ze vraagt zich af of hij dit voorstel nu aanraadt of afraadt. Wethouder Geers adviseert om dit voorstel ongewijzigd aan te nemen, maar het zou wel interessant zijn om te kijken of de termijn kan worden verlengd. Hij raadt echter af om dat als gemeente Den Bosch alleen te doen omdat een ontwikkelaar dan niet in Den Bosch maar in een andere gemeente gaat bouwen. Op dit moment is het middensegment één categorie en hij adviseert om dat in de verordening zo te laten want als het wordt opgeknipt, bestaat het risico dat 4

de ontwikkelaar in de buurgemeente gaat bouwen. Het college onderhandelt over een goede differentiatie in het middensegment. De heer Kabbouti (PvdA) deelt de mening dat de middencategorie één categorie moet blijven, hij vroeg of het mogelijk is om in de verordening binnen die categorie twee prijsklassen te classificeren of dat deze prijsklassen in de rapportage van het college inzichtelijk gemaakt kunnen worden. In het laatste geval kan het met een motie worden afgedaan. Wethouder Geers adviseert het laatste te doen waarbij het college de ruimte heeft om per project maatwerk te leveren, zo veel mogelijk kan sturen op de best betaalbare woningen in dat project en in raadsvoorstellen kan aangeven in welk deel van het middensegment huizen worden gebouwd. Het college kan dan jaarlijkse in de voortgangsrapportage een terugkoppeling geven. Het is dan aan het college om te werken aan voldoende woningen in het lage middensegment. Dat is wel lastig omdat het middensegment bestaat uit middenhuur en goedkope koop en als de middenhuur in twee segmenten wordt opgeknipt en daar ook percentages aan gekoppeld worden, wordt het onwerkbaar. De heer Kabbouti (PvdA) zegt dat dit niet de insteek is, hij wil alleen onderscheid maken tussen bijvoorbeeld de liberalisatiegrens tot € 870 en van € 870 tot € 988.

De heer De Groot (Rosmalens Belang) begrijp dat de heer Kabbouti differentiatie wil aanbrengen en hij hoorde de wethouder al driemaal zeggen dat het niet verstandig is om dit in de verordening te regelen, maar dat hij wel per project wil proberen om daar meer differentiatie in mogelijk te maken. De heer Kabbouti (PvdA) wil bij dat er bij de controlerende taak van de raad geen discussie over definities ontstaat. Als het college rapporteert over de twee categorieën die hij net noemde en dat in deze verordening in een definitie wordt vastgelegd, maar de middencategorie verder hetzelfde blijft, raakt dit de inhoud van de verordeningen niet. Dan heeft de wethouder nog steeds alle ruime om te handelen, maar heeft de raad wel een duidelijk kader meegegeven dat in de rapportages laag-middenhuur en hoog-middenhuur worden aangegeven. De heer De Groot (Rosmalens Belang) denkt dat de heer Kabbouti dan toch voorstelt om in de huidige verordening een nadere differentiatie aan te geven. De heer Kabbouti (PvdA) constateert dat de wethouder een net wat andere invulling voorstelt dan zijn intentie is. Hij probeerde daarom aan te geven wat zijn intentie is en bij de wethouder te toetsen of daarmee zijn zorgen zijn weggenomen. Hij wil geen inhoudelijke aanpassing van het stuk, maar wel dat de raad een sturingsinstrument krijgt.

Wethouder Geers zegt dat in een motie kan worden gevraagd om in de rapportages over de woningcategorieën te rapporteren. Er is een aantal regelingen voor de bescherming van goedkope koop, bijvoorbeeld de wettelijke opkoopbescherming, die is door de Eerste Kamer vastgesteld en treedt waarschijnlijk begin 2022 in werking. Hij wacht nog op een handreiking van de VNG en het ministerie over hoe die nieuwe wetgeving moet worden aangepakt en op basis daarvan komt het college met een voorstel naar de raad als onderdeel van de huisvestingsverordening. Hij gaat vervolgens in op de vraag over de doelgroepenverordening in relatie tot de Omgevingswet. In de Omgevingswet wordt gewerkt met waarden om uiteindelijk een bestemmingsplan te realiseren bijvoorbeeld in de Noordoosthoek en dan kan worden aangegeven dat een percentage van bepaalde doelgroepen in dat gebied moet landen. Op basis daarvan kan de doelgroepenverordening juist onder de Omgevingswet worden meegenomen en die valt dan binnenkort ook onder het omgevingsplan. Op de vraag over de percentages in de woonvisie merkt hij op dat dit in de toelichting en niet in de regels van de verordening staat. In de toelichting staat dat er bepaalde ambities en opgaves zijn en hoe de gemeente die wil invullen, deze verordening is op basis daarvan opgesteld.

Deze regeling geldt voor nieuwe projecten en niet voor projecten die al gerealiseerd zijn of waarvoor de gemeente al toestemming heeft verleend. De gemeente is geïnteresseerd in alle mogelijkheden om middenhuur goed te laten landen, ook coöperatieve instellingen. De heer Van Koert (CDA) heeft geen antwoord op zijn vragen gekregen. 5

De heer Van Slageren (GroenLinks) heeft geen antwoord gekregen op zijn vraag over het experiment dat als effect heeft dat de grens in euro's omhooggaat, hij wil weten hoe groot de kans is dat dit experiment wordt goedgekeurd. Verder wil hij weten of, als maatregelen worden genomen, die indien nodig onderdeel van deze verordening worden. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) hoorde de wethouder enkele malen zeggen 'dan gaan de projectontwikkelaars aan ons voorbij' en hij wil weten of wat nu voorligt met de projectontwikkelaars is besproken omdat zij ook de worsteling wat betreft de betaalbaarheid moeten onderkennen. Wethouder Geers zegt dat middenhuur onderwerp van gesprek is aan de Bossche tafel Wonen met ontwikkelaars, beleggers en de woningbouwcorporaties. Daar wordt gekeken naar de gezamenlijke opgave en hoe oplossingen kunnen worden gevonden. De ervaring is dat vooral middenhuur een ingewikkelde markt is. Deze doelgroepenverordening is vooral ontstaan op basis van de discussies en alle onderhandelingen van de afgelopen jaren met de ontwikkelaars. Hij wil dat dit wat sneller klaar is en daar wat dwingender in zijn, deze regeling is daarom zo vormgegeven dat de gemeente wat gemakkelijker de gewenste onderhandelingsresultaten bereikt.

Mevrouw Welten (VVD) hoorde de wethouder zeggen dat er gesprekken met marktpartijen zijn gevoerd en dat deze verordening leidt tot evenwicht tussen het borgen van de betaalbaarheid en voldoende ruimte voor de markt. Ze vraagt daarom of het wel verstandig is om de termijn van vijftien jaar te verlengen. Wethouder Geers hoorde dat de PvdA vroeg om te onderzoeken hoe dit regionaal kan worden opgepakt en hij heeft aangegeven dat het niet verstandig is om dit lokaal te organiseren, maar wel om te onderzoeken of dit regionaal kan en of dit ontwikkelaars genoeg positie biedt om in Den Bosch en de regio middenhuur te realiseren. Dat gaat om een onderzoek en er is niet gevraagd om de termijn nu al op te rekken. Het is inderdaad onverstandig om de termijn nu al op te rekken en het is een goed idee om Brabantbreed te kijken of dit mogelijk is, maar het is vooral belangrijk dat de landelijke politieke partijen proberen dit in de Tweede Kamer landelijk te regelen. Er kan lokaal een prijsgrens voor het schaarse deel van de woningvoorraad worden vastgesteld, die kan worden opgerekt naar de huidige NHG-grens. Hij begrijpt de vraag van de heer Van Slageren niet.

De heer Van Slageren (GroenLinks) zegt dat in de vorige raadsvergadering een motie is aangenomen waarin het college wordt verzocht om de raad op de hoogte te houden van de instrumenten die de gemeente ter beschikking heeft om ongewilde speculatie tegen te gaan. Als er meer zicht is op welke instrumenten er zijn, kunnen daar instrumenten bij zitten om bijvoorbeeld de sociale koop beter te beschermen en hij heeft gevraagd of, als dit gebeurt, dit betekent dat het onderdeel van deze verordening wordt om helder te hebben wat de precieze afspreken rond het doelgroepenbeleid zijn. Wethouder Geers zegt dat dit in beginsel niet het geval is. Deze instrumenten kunnen op een andere manier worden ingezet via anterieure overeenkomsten en grondverkoop en daarop kan worden gestuurd. Als er een instrument bij zit dat in de verordening moet worden vastgelegd dan komt het college op dat moment terug naar de raad, maar dat is op dit moment nog niet aan de orde. Er kan geen termijn worden gesteld voor de prijs van goedkope koopwoningen omdat daar de vrije marktwerking geldt. Ten slotte geeft hij aan dat de raad via een raadsvoorstel wordt geïnformeerd als deze verordening van toepassing is op een ruimtelijk plan. De heer Van Koert (CDA) wil weten of er wordt gehandhaafd als niet wordt voldaan aan de voorwaarden wat betreft de termijn van vijftien jaar en de regels ten aanzien van de huur.

De heer Kabbouti (PvdA) zegt dat het college in artikel 5 van de verordening het mandaat krijgt om vrij te bewegen en in de toelichting wordt als voorbeeld genoemd dat er iets met lage middenhuur kan worden gedaan. Hij vraagt of het dan niet toch verstandig is om daar een definitie aan te koppelen.

6

Wethouder Geers zegt dat het college de regels uit de verordening bij de planontwikkeling goed invult en dat dit wordt vastgelegd in de ruimtelijke procedure en de verleende vergunning. Als daar niet aan wordt voldaan, worden sancties opgelegd en kan daarop worden gehandhaafd. Het is de vraag of definities in de doelgroepenverordening moeten worden vastgelegd als die daar geen uitspraken over doet. Deze vraag is veel meer gericht op de woonvisie dan op de doelgroepenverordening omdat de PvdA vraagt om inzicht in de lage middenhuur en de hogere middenhuur en in de behaalde resultaten in die categorieën. Er kan door middel van een motie aan het college worden gevraagd om met deze definities te rapporteren en dan kunnen die bij een volgende vaststelling van de woonvisie worden meegenomen. De heer Gersjes (Bosch Belang) wacht nog even af. De heer Vugs (SP) wacht de motie van de PvdA af. De heer Van Slageren (GroenLinks) sluit zich hierbij aan. De heer Van Griensven (PVV) sluit zich hier ook bij aan. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) sluit zich hier ook bij aan. De heer Kabbouti (PvdA) komt met een motie. Mevrouw Welten (VVD) wil weten hoe die motie gaat luiden.

De heer Kabbouti (PvdA) geeft aan dat de eerste motie zal oproepen om breder te kijken hoe de instandhoudingstermijn kan worden opgerekt en de tweede om een definitie van lagemiddenhuur te maken en die roept het college op om daarop te rapporteren. De heer De Groot (Rosmalens Belang) heeft geen vraag meer na de laatste zin van de heer Kabbouti. De heer Verbruggen (D66) neemt het terug in de fractie. Mevrouw Welten (VVD) wacht de moties af. De heer Van Koert (CDA) wacht de moties ook af. Dit voorstel gaat als bespreekstuk naar de raadsvergadering. 12.

Huisvestingverordening 2021 De heer Vugs (SP) merkt op dat het hier gaat om een instrument voor een eerlijke verdeling van schaarse woonwagenstandplaatsen en een betaalbare woonruimtevoorraad met een WOZwaarde tot € 260.000 en dat hiermee ook de leefbaarheid wordt bediend. De SP stemt daarom in met het voorliggende voorstel. De heer Van Griensven (PVV) las dat de omzettingsplicht alleen voor de schaarse huur- en koopwoningen voor lage en middeninkomens is en dat huurwoningen worden verdeeld in huurkamers of gesplitste woningen, waardoor de nieuwe bewoners een veel kleiner woonoppervlak krijgen, het gaat daarbij vooral om een- en tweepersoonshuishoudens. Hij vraagt of vooraf is onderzocht of deze een- en tweepersoonshuishoudens daadwerkelijk in kamers of gesplitste woningen willen wonen of dat zij daar straks min of meer toe worden gedwongen. Met de kennis dat asielzoekers vaker grote gezinnen hebben dan Nederlanders en het gegeven dat de woningsplitsing vooral voor kleine gezinnen is, kan dit leiden tot de situatie dat statushouders de grotere woningen toegewezen krijgen en de eigen inwoners genoegen moeten nemen met deelwoningen. Hij vraagt of de wethouder daaraan heeft gedacht en hoe hij dit soort situaties wil voorkomen. De heer Gersjes (Bosch Belang) zegt dat de gemeente niets met de toewijzing van woningen heeft te maken.

7

De heer Van Griensven (PVV) maakt zich hier zorgen over en dat wil hij laten blijken. In de stukken wordt gesproken over de hoge prijzen die beleggers vragen en hij vraagt of de wethouder ook vindt dat de woningnood in Nederland, dus ook in Den Bosch, toeneemt door het binnenhalen van veel asielzoekers en dat dit de prijzen van de woningen, geheel volgens de marktwerking, laat stijgen. De voorzitter staat deze vraag niet toe omdat hij buiten de orde is. Het gaat nu over de huisvestingsverordening en niet over het aantal woningen gekoppeld aan welke in- of uitstroom in Nederland of Den Bosch dan ook. De heer Van Griensven (PVV) vindt deze verordening onaanvaardbaar. Het wordt tijd dat de gemeente Den Bosch actie onderneemt en het voorbeeld van een aantal partijen bij de algemene politieke beschouwingen volgt door statushouders geen voorrang meer te verlenen. De heer Gersjes (Bosch Belang) ziet een direct verband tussen de huisvestingsverordening en de doelgroepenverordening en hij mist een leegstandsverordening. Dat is wel essentieel en hij vraagt of het college hier iets mee doet. Als in de toekomst een koopwoning moeilijk kan worden verkocht, zou hij wel een leegstandvergunning willen hebben om huurders en kopers rechten te geven. De regio moet van de provincie voldoen aan het woonwagenstandplaatsbeschermingsgebeuren en daarom moet de gemeente hier invulling aan geven.

De gemeente heeft dit naar zich toe getrokken en er is een centraal meldpunt ingesteld. Er zouden ook regels kunnen worden bedacht om de hele woningbouw naar de gemeente toe te trekken¸ maar daar heeft de gemeente niet voor gekozen. Als dat wel het geval zou zijn, zou de gemeente veel meer mogelijkheden in de toewijzing, de urgentie en allerlei andere zaken hebben. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vraagt of de heer Gersjes voor een eigen gemeentelijke woningbouwcorporatie is. De heer Gersjes (Bosch Belang) heeft dat niet gezegd, hij zei alleen dat het niet zo is geregeld, maar dat het wel meer mogelijkheden zou bieden. Hij gaat verder akkoord met de huisvestingsverordening, dan is het geregeld en zijn de woonwagenstandplaatsen ook in beeld. De heer Van Slageren (GroenLinks) stemt in met deze verordening. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt waarom deze verordening in de Bossche Omroep wordt gepubliceerd, terwijl er belangrijkere zaken zijn. De heer De Groot (Rosmalens Belang) zegt dat de huidige huisvestingsverordening per 1 november 2021 verloopt. Deze verordening mag wettelijk vier jaar van kracht zijn en daarna moet een nieuwe verordening worden vastgesteld, dat gebeurt nu en dit is voor hem een hamerstuk.

De heer Van Koert (CDA) ziet de nieuwe verordening tegemoet zodra de regionale woonruimteverdeling tot stand is gekomen en de bescherming van de opkoopregeling in werking is getreden. Reactie college Wethouder Geers geeft aan dat er in het kader van de woonvisie onderzoeken zijn gedaan waaruit nadrukkelijk naar voren kwam dat er een overmaat aan grote woningen is en dat er behoefte aan is kleinere woningen. Bosch Belang kan een discussienotitie over een leegstandverordening maken, maar hij geeft bij voorbaat aan dat een leegstandsverordening veel bureaucratie met zich meebrengt en dat dit probleem in Den Bosch momenteel niet speelt. Een dergelijke regeling en alles wat daarbij hoort, kan beter worden georganiseerd op het moment leegstand aan de orde is. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt nogmaals waarom dit voorstel en het vorige voorstel in de Bossche Omroep worden gepubliceerd. Wethouder Geers zegt dat verordeningen altijd via de Bossche Omroep worden gepubliceerd.

8

De heer Van Koert (CDA) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Welten (VVD) vindt het een hamerstuk. De heer Verbruggen (D66) vindt het een hamerstuk. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vindt het een hamerstuk. De heer Kabbouti (PvdA) vindt het een hamerstuk. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt het een hamerstuk. De heer Van Griensven (PVV) neemt het terug in de fractie. De heer Van Slageren (GroenLinks) vindt het een hamerstuk. De heer Vugs (SP) vindt het een hamerstuk. De heer Gersjes (Bosch Belang) vindt het een hamerstuk. Dit voorstel gaat als een hamerstuk naar de raadsvergadering. Overige onderwerpen ter bespreking 13.

Bespreeknotitie Wijziging Omgevingsvergunning milieu Autotron (Leefbaar 's-Hertogenbosch, De Bossche Groenen) Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) heeft dit onderwerp op de agenda gezet omdat het college binnenkort een besluit neemt over de ontwerpbeschikking voor de milieuvergunning van het Autotron. Verschillende partijen, onder andere De Bossche Groenen, de PvdA en de VVD, hebben hier vragen over gesteld, bij I&O hebben insprekers hierover gesproken en de media hebben hier aandacht aan besteed. Dat allemaal is reden genoeg om hierover te spreken, als de gemeenteraad hier nog op wil sturen, is dit het moment en de vraag is hoe de commissie staat ten opzichte van de geplande uitbreiding van het aantal evenementen waarbij meer herrie bij het Autotron mag worden gemaakt. Twee jaar geleden heeft de raad het nieuwe evenementenbeleid vastgesteld waarbij de organisatoren van evenementen aan een aantal criteria moet voldoen. Er zijn regels opgesteld over de hoeveelheid evenementen, de spreiding, de inhoudelijke kwaliteit en duurzaamheid en er zijn locatieprofielen gemaakt, waarbij rekening is gehouden met het soort evenementen, veiligheid, het verkeer, overlast voor omwonenden, ecologie en duurzaamheid.

De locatieprofielen zijn vastgesteld voor een jaar en het was de bedoeling om jaarlijks te evalueren, maar dat was niet mogelijk omdat er vanwege de coronamaatregelen te weinig evenementen waren. Het Autotron valt buiten dit evenementenbeleid omdat het een bestaande inrichting is die niet tot de openbare ruimte behoort, maar de indieners van deze notitie vinden dat uitbreiding van het aantal evenementen wel in een breder perspectief moet worden bekeken dus in verhouding met het twee jaar geleden vastgestelde evenementenbeleid en dan is ook een evaluatie nodig. Nu krijgt plek A meer evenementen, terwijl niet goed kon worden gemeten wat er op plek B, C, D enzovoort is gebeurd of zou kunnen gebeuren. Deze vergunning wordt daarom te vroeg en op basis van onvolledige informatie toegekend. De Bossche Groenen houdt ook van tennis, opera en hardcore en het bezwaar zit vooral in de frequentie en het feit dat het deels buiten plaatsvindt, de mensen en dieren uit het Soperse Bos, Maliskamp, Nuland en Vinkel worden in de zomer wel erg vaak aan geluidsoverlast blootgesteld. Ze zou tegen Libéma willen zeggen 'hartstikke leuk dat jullie van alles organiseren, maar investeer in goede geluidsisolatie en houdt alle feestjes met veel volume binnen' en tegen het college 'ga niet mee in deze aanvraag voor een milieuvergunning, niet nu, niet hier, niet zo hard en niet zo vaak.

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) sluit zich grotendeels aan bij de woorden van mevrouw Mees. Hij heeft geen probleem met evenementen die binnen worden gehouden omdat het gebouw met goede geluidsisolatie hier geschikt voor is. Hij wil daarom zo veel mogelijk evenementen binnen houden, maar sommige evenementen, zoals musicals, kunnen bijna niet binnen worden gehouden. 9

De heer Gersjes (Bosch Belang) vindt het jammer dat in deze bespreeknotitie niet alle beantwoorde vragen zijn meegenomen en dat de informatie daarom onvolledig is. Hij heeft vandaag contact gehad met een inspreekster die het water aan de lippen staat omdat er zes in plaats van twee hardcorefeesten per jaar worden gehouden als het Autotron zijn zin krijgt en dat is een groot probleem. Een commissie van 250 bewoners van het Soperse Bos hebben op 13 oktober a.s. een gesprek met Libéma om tot een oplossing te komen en het is erg belangrijk om te weten wat er uit dat gesprek komt. De zienswijzennota komt eind oktober a.s. en begin november kan het college dan een besluit nemen. De bewoners hebben daar ooit een woning op eigen grond gekocht en toen is niet aangegeven dat daar buitenevenementen met luide muziek zouden gaan plaatsvinden. Hij wil dat Libéma en het college met elkaar gaan overleggen om ervoor te zorgen dat er rust in dat park komt. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) zegt dat deze ontwerpbeschikking in november 2020 is gepubliceerd en dat Libéma toen voor het eerst met omwonenden heeft gesproken en ze vraagt wat de heer Gersjes denkt dat het gesprek van 13 oktober a.s. ertoe leidt dat het voor de omwonenden ten goede keert. De indieners van deze notitie trekken nu aan de bel omdat zij niet zo veel hoop hebben dat er iets goeds uit dit gesprek komt.

De heer Gersjes (Bosch Belang) proeft uit de vragen van de VVD naar aanleiding van intern overleg van die fractie met Libéma dat er wat marges en onbekendheden zijn die de raad en ook de bewoners eerder nog niet wisten. Hij denkt dat dit gesprek wel tot veranderingen kan leiden. Bovendien zijn er momenteel zo veel ontwikkelingen en vragen die ook naar Libéma moeten worden teruggekoppeld. Mevrouw Welten (VVD) weet uit de antwoorden op artikel 71-vragen dat maximaal zes hardcorefeesten niet aan de orde is. De heer Gersjes zei dat mensen die al jaren op het Soperse Bos wonen niets van deze situatie weten, maar de VVD heeft ook mensen gesproken die daar 1,5 jaar geleden een huis hebben gekocht en ze vindt het argument onwetendheid daarom wat naïef. De heer Gersjes (Bosch Belang) hoorde van een bewoonster dat dit bij de aankoop van haar huis niet aan de orde was. De heer Vugs (SP) vindt het Soperse Bos een gewone woonwijk die toevallig naast het Autotron ligt en hij weet niet wie er het eerst was, de bewoners of het Autotron, maar de SP vindt wel dat deze bewoners dezelfde bescherming als de overige inwoners van Den Bosch moeten hebben. Libéma en de bewoners moeten gelijk worden behandeld, in dat licht moet ook de vergunningaanvraag van Libéma worden bekeken en dat kan wat SP betreft nog alle kanten op.

De heer Kabbouti (PvdA) maakt zich ook zorgen over deze ontwikkeling en de PvdA heeft vragen gesteld over onder andere de status van deze woonwijk ten opzichte van andere woonwijken en welke bescherming de mensen daar genieten, maar die nog niet zijn beantwoord. Onderaan de streep gelden sowieso wet- en regelgeving en afgesproken normen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat het evenementenbeleid in 2019 is vastgesteld en dat daarin zestien locaties voor evenementen staan, maar geen profiel voor het Autotron omdat dit een privaat domein is. De heer Vugs (SP) vraagt of de heer Kagie bedoelt dat hij thuis ook zo veel herrie mag maken. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) antwoordt dat de heer Vugs dit eens kan proberen door in het weekend een feestje te houden. De heer De Groot (Rosmalens Belang) zegt dat het voor iedereen duidelijk is dat het Autotron een landelijk evenementencentrum is. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is het daarmee eens en er moet ook rekening worden gehouden met Libéma dat evenementen organiseert, maar zijn punt is dat bijvoorbeeld tennis iets anders is dan hardcoremuziek. 10

De heer De Groot (Rosmalens Belang) zegt dat de raad ook heeft vastgesteld dat wordt geprobeerd evenementen zo veel mogelijk over de gemeente te spreiden en dan kan bijvoorbeeld ook een hardcore-evenement op het Autotron plaatsvinden. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vindt dat het gaat over de maatvoering; wat gebeurt waar. De agenda staat vol met binnen- en buitenevenementen, ook bij het Soperse Bos en andere woongebieden. Hij wil niet werkgroepje 'wat mag wel en wat mag niet' spelen en hij sluit zich aan bij de opmerkingen van mevrouw Mees, hij wil ook een locatieprofiel voor het Autotron. Hij citeert mevrouw Van der Kallen tijdens de bespreking van de integrale evenementenvisie: "Er is nog niet bekend welke zeventien evenementenlocaties het college op het oog heeft, maar ze neemt aan dat hierbij niet alleen wordt gekeken naar de stad, maar ook naar locaties zoals het Autotron, het Engelermeer, het Paleiskwartier en andere misschien niet zo voor de hand liggende locaties". Hij wil de methode van die locatieprofielen met aspecten als leefbaarheid en duurzaamheid ook op het Autotron toepassen voordat de gemeente in de verruiming meegaat. Hij begrijpt het belang van Libéma en van de spreiding van evenementen over de stad en de dorpen, maar dat moet wel op grond van dezelfde wegingsmethode.

Mevrouw Welten (VVD) maakt er bezwaar tegen dat de heer Kagie de situatie in het Autotron gebruikt om het beleid te bespreken. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vraagt of de heer Kagie bereid is om ook mee te nemen dat de bewoners van het Soperse Bos kunnen weten dat ze naast een landelijk evenementencentrum wonen met de plussen en de minnen die daarbij horen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil het in 2019 afgesproken beleid dat heeft geleid tot de door het college vastgestelde locatieprofielen ook toepassen op het Autotron, maar dat wil niet zeggen dat het een openluchtmuseum met dichte luiken moet worden. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) wil niet tornen aan het vastgestelde beleid, maar daar wel aan toetsen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil een locatieprofiel voor het Autotron en net als op andere plekken toetsen aan het beleid. Leefbaar 's-Hertogenbosch komt in de raadsvergadering van 12 oktober a.s. met een motie daarover. De heer Verbruggen (D66) zegt dat Den Bosch Cultuurstad van het Zuiden wil blijven en dat dit betekent dat er evenementen worden georganiseerd. Dat maakt de stad ook aantrekkelijk en in dit geval geeft een ondernemer daar voor een deel invulling aan, maar er is ook oog voor mogelijke hinder van evenementen en daarom is er een vergunningenprocedure met voorschriften waarin staat wat wel en niet mag.

Dat is een zorgvuldig proces met participatie aan de voorkant en de mogelijkheid tot het maken van bezwaar aan de achterkant, dat moet op basis van feiten verlopen en recht doen aan de omgeving, maar ook aan de ondernemer. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) vindt dat de heer Verbruggen zich verschuilt achter zorgvuldig beleid, de wettelijke procedure voor een milieuvergunning. Zij vindt het ook zorgvuldig als wordt geëvalueerd zoals is afgesproken. De heer Verbruggen (D66) is het daarmee eens, maar hij heeft in de beantwoording ook gelezen dat het evenementenbeleid niet van toepassing is op het Autotron. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) is het hiermee eens, maar zo krijgt ondernemer A meer mogelijkheden terwijl B, C, D, E en F niet zijn getoetst. De voorzitter geeft aan dat het nu niet over toetsing aan het evenementenbeleid gaat, maar hij kan zich wel voorstellen dat wordt gezegd: we zouden in het kader van de wijziging van de omgevingsvergunning een toetsingskader moeten hebben en dat zou het evenementenbeleid kunnen zijn.

11

De heer De Groot (Rosmalens Belang) vindt dat wonen op een recreatiepark nabij een landelijk evenementencentrum enige overlast met zich meebrengt en dat het aan de gemeente is om de balans te vinden tussen wonen, werken en genieten. De heer Vugs (SP) vindt dat het Soperse Bos een woonwijk en geen recreatiepark is. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vindt dat het gaat om een woonwijk op een recreatiepark. Mevrouw Welten (VVD) merkt op dat de raad kaders stelt en controleert en dat het college de uitvoering doet. De VVD heeft artikel 71-vragen gesteld en daaruit blijkt dat er drie aanpassingen zijn gedaan naar aanleiding van geluiden uit de omgeving en dat is ook zorgvuldig. Dit is niet onzorgvuldig gegaan en het is ook niet zo dat Libéma niet luistert naar de geluiden van de omgeving. De heer Van Koert (CDA) ziet het Autotron als een evenementenlocatie waar al jarenlang culturele en sportieve activiteiten plaatsvinden en de aard van het bedrijf Autotron en de uitbreiding van de activiteiten passen binnen de regels. Ook omdat Den Bosch Cultuurstad van het Zuiden is, moet worden geaccepteerd dat er op zo'n terrein iets gebeurt. In afwachting van het definitieve voorstel kan het CDA goed leven met deze richting. De heer Van Griensven (PVV) vindt balans tussen evenementen en woongenot belangrijk.

Hij woont aan de andere kant van Nuland, maar hij kan de woorden van hardcorefestivals verstaan omdat die zo luid zijn en hij vindt dat dit op een goede manier moet worden opgelost. Mevrouw Welten (VVD) hoort het ook als er iets in Rosmalen te doen is, maar dat wil niet zeggen dat de regels worden overtreden. Reactie college Wethouder Geers geeft aan dat het Soperse Bos een woonfunctie heeft en dat daar wordt getoetst zoals dat ook in andere woonwijken gebeurt. Het evenementenbeleid is gericht op de verdere invulling van Cultuurstad van het Zuiden met mooie evenementen voor de verschillende doelgroepen in de gemeente. De raad heeft locatieprofielen voor de openbare ruimte vastgesteld, maar niet voor private locaties waar op basis van het bestemmingsplan evenementen zijn toegestaan en dat betekent dat daar op basis van het bestemmingsplan en de milieuwetgeving ruimte is om evenementen te organiseren. Libéma heeft gevraagd om wat van die ruimte te mogen gebruiken en daarover zijn gesprekken gevoerd, ook met de bewoners. Hij heeft recent nog een keer met enkele bewoners gesproken en daaruit kwam voort dat er op korte termijn nog een gesprek plaatsvindt tussen de bewoners en het Autotron om te kijken welke inhoudelijke maatregelen mogelijk zijn.

Het ontwerpbesluit ligt ter inzage, er zijn zienswijzen binnengekomen en er is afgesproken dat dit gesprek met Autotron en de bewoners wordt afgewacht, dat vervolgens de zienswijzen worden beoordeeld en dat het college daarna een afweging maakt. Tweede termijn De heer Gersjes (Bosch Belang) vindt dat wel erg gemakkelijk wordt gezegd dat de bewoners de evenementen maar moeten accepteren omdat het gaat om 85 tot 90 dB(A). De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt waarom de locatieprofielenbenadering met criteria voor het soort evenementen, veiligheid, overlast voor de omwonenden, ecologie en duurzaamheid niet op het Autotron kan worden toegepast, terwijl die wel wordt toegepast op bijvoorbeeld de Pettelaarse Schans en de Tramkade, waar deels sprake is van particulier bezit. De heer De Groot (Rosmalens Belang) hoorde de wethouder zeggen dat de bewoners van het Soperse Bos onder hetzelfde beoordelingsregime als de bewoners van andere wijken vallen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) herhaalt de woorden van mevrouw Van der Kallen van Rosmalens Belang: "Ik ga ervan uit dat deze profielenbenadering ook van toepassing is op het Autotron".

12

De heer De Groot (Rosmalens Belang) begrijpt nu dat de heer Kagie de benadering van het Autotronterrein bedoelt en niet zozeer wat voor de bewoners moet gelden. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) weet dat het Autotron vroeger geen geluid maakte omdat er alleen auto's geparkeerd stonden, maar Libéma ging daar in de loop der tijd steeds meer activiteiten ontplooien. Hij vindt dat de gemeente moet kijken hoe het begon en wat de situatie nu is. De heer Van Slageren (GroenLinks) gaat ervan uit dat de geldende regelgeving is toegepast, maar dat leidt niet altijd tot een goede oplossing en hij is blij dat er alsnog een gesprek komt. Hij roept zowel de bewoners als Libéma op om zich niet in al ingenomen standpunten in te graven, maar naar een constructieve oplossing te zoeken. Er is formeel geen link met het evenementenbeleid, maar wellicht staat in de profielen een aantal zaken dat ook hier is toe te passen om daarmee de overlast voor de bewoners te verminderen. Wethouder Geers hoopt ook dat de partijen zich niet ingraven, maar constructief het gesprek aangaan en kijken welke maatregelen mogelijk zijn om alles wat beter in te passen. Het is aan de gemeente om die belangenafweging te doen en de milieuvergunning wel of niet te verlenen, die afweging moet nog plaatsvinden en hij neemt daarbij graag de uitkomsten van dit gesprek mee.

De locatieprofielen zijn destijds gemaakt voor openbare ruimte die als evenemententerrein kan worden gebruikt om wat meer diversiteit en sturing te hebben op de aard van de projecten in de openbare ruimte. Voor een inrichting als Autotron gelden echter een bestemmingsplan en milieuwetgeving en als de gemeente daarbovenop locatieprofielen opstelt, is het mogelijk dat het bestemmingsplan wordt beperkt. Dat kan leiden tot een planschadeclaim omdat de gemeenteraad ruimte heeft gegeven om evenementen op deze locatie te organiseren. Er moet wel worden afgewogen in welke mate de geluidsbelasting binnen de normen voor geluidsbelasting op gevoelige functies past en op basis daarvan wordt een beoordeling gemaakt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat de 158.000 inwoners van Den Bosch mogen rekenen op een betrouwbare overheid die zorgvuldig handelt en die dezelfde benadering van overlast en dergelijke voor alle evenementen hanteert, of het nu op de Markt of op de Driesprong is. De raad heeft in 2009 ingestemd met locatieprofielen, het Autotron is een private plek, maar de omwonenden hebben daar ook mee te maken en daarom kan de locatieprofielenbenadering ook op het Autotron worden toegepast. De voorzitter zegt dat nu een discussienotitie voor de commissie wordt besproken. De wethouder heeft antwoord gegeven en nu is de commissie aan zet om stappen te zetten.

Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) wijst de commissie erop dat het voor een broedende merel of een omwonende niet uitmaakt of geluid van private of openbare grond komt. Ze begrijpt het juridische verschil, maar ze weet ook dat de raad de mogelijkheid heeft om te acteren en dat wil ze binnenkort ook doen. De Bossche Groenen en Leefbaar 's-Hertogenbosch gaan een voorstel voor de komende raadsvergadering maken, onafhankelijk van of er al antwoorden op de schriftelijke vragen zijn gegeven en of het gesprek van half oktober a.s. een positieve uitkomst heeft, omdat ze de druk voelen en graag willen weten hoe de raad hierin staat. 14.

Bespreeknotitie Sloopplannen Haren (SP) De heer Roovers (SP) kreeg enkele maanden geleden signalen dat bewoners uit De Haren zich zorgen maken over door Zayaz aangekondigde sloopplannen en de SP heeft toen samen met bewoners deur aan deur onderzoek gedaan waaruit bleek dat deze zorgen inderdaad breed leven in de buurt. Daarna heeft een grote groep bewoners een bezoek aan Zayaz gebracht en op 20 september jl. hebben enkele bewoners ingesproken tijdens I&O. Zayaz heeft bepaald dat de sloop doorgaat als 70% van de bewoners van een blok daar voor is, maar in het Brabants Dagblad stond dat leegstaande woningen en woningen die tijdelijk worden verhuurd meetellen als voorstemmen en in het sociaal plan staat dat tegenstemmers in sommige gevallen worden buitengesloten van het sociaal plan. Er is jarenlang richting bewoners gecommuniceerd dat de woningen gerenoveerd zouden worden, de overige blokken worden nu of in de toekomst ook gerenoveerd en daarom wordt onderhoud uitgesteld in afwachting van de renovatie. Als niet 70% van de bewoners voor sloop stemt, komt er geen renovatie, maar wordt een uitsterfconstructie op dat blok toegepast en wordt dit blok na vijftien jaar alsnog gesloopt. De SP vindt dit een 13

vreemde gang van zaken omdat het erop lijkt dat kan worden gekozen tussen sloop en sloop met als enige verschil het moment waarop dit gebeurt. De heer De Groot (Rosmalens Belang) valt vanavond in voor zijn collega en hij heeft vandaag om 17.30 uur contact gehad met een vertegenwoordiger van Zayaz over dit project. Hij is flabbergasted omdat hier nu een bespreeknotitie ligt en er demonstranten met een pamflet voor het bestuurscentrum staan, maar hij zich op grond van de informatie die hij van Zayaz kreeg afvraagt wat er precies aan de hand is. Dit lijkt op pure propaganda omdat de enquête onder alle bewoners nog niet tot een conclusie heeft geleid, die wordt pas volgende week bekend. In de nieuwsbrief van september jl. van Zayaz staat de stand van zaken van dit traject en deze discussie is veel te prematuur omdat Zayaz tot nu toe een heel zorgvuldig proces met de bewoners heeft gelopen. Hij begrijpt dat er mensen zijn die ontevreden of ongerust zijn, maar hij wil eerst afwachten wat de enquête oplevert, wat de conclusies daaruit zijn en welke regels Zayaz hanteert. Hij is het ermee eens dat de bewoners bij de stemprocedure niet onder druk mogen worden gezet, maar dat is nu ook niet het geval.

Op de vraag 'bent u het met ons eens dat, indien een blok niet akkoord gaat met sloop, er gewoon overgegaan moet worden op renovatie, zoals dat in de rest van de wijk ook gebeurt en jarenlang is beloofd?' antwoordt hij dat er een 70%-afspraak geldt en dat Zayaz wel doet wat die toezegt. Hij is het er niet mee eens dat de sloop en de verdichting in De Haren ongewenst is en hij geeft geen antwoord op de vraag of hij vindt dat de wethouder met Zayaz om tafel moet om de sloopplannen in ieder geval te staken. Hij weet dat de wethouder op gezette tijden met Zayaz aan tafel zit, maar dit is een kwestie tussen Zayaz en de bewoners en Rosmalens Belang heeft de indruk dat dit proces zeer zorgvuldig is doorlopen. De heer Roovers (SP) vraagt of de heer De Groot bedoelde dat er wel wordt gerenoveerd als in een blok de 70% niet wordt gehaald. De heer De Groot (Rosmalens Belang) zegt dat Zayaz nadrukkelijk tegen hem heeft gezegd dat er niet wordt gesloopt als de 70% niet wordt gehaald. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) sluit zich voor een groot deel aan bij de woorden van de heer Roovers, maar hij is het in sommige opzichten ook eens met de heer De Groot. Hij las in een notitie van Zayaz dat niet wordt gesloopt als de 70% niet wordt gehaald, maar dat dan levensverlengend wordt gerenoveerd, zodat de woningen weer vijftien jaar mee kunnen.

Ten slotte merkt hij op dat er een wereld valt te winnen als Zayaz met de bewoners in gesprek gaat. De heer Gersjes (Bosch Belang) weet dat sommige mensen die al meer dan veertig jaar in De Haren wonen te maken krijgen met mogelijke sloop en gezien de woorden van de insprekers tijdens I&O lijkt het proces niet zorgvuldig te zijn gegaan. De SP had van tevoren informatie bij Zayaz moeten inwinnen omdat de bespreeknotitie op de input van zowel de bewoners als die van Zayaz gebaseerd moet zijn. Ook hij heeft vandaag contact met Zayaz gehad. Er zijn sloopplannen, maar het is ook mogelijk dat zes kerngebieden niet worden gesloopt omdat de 70% moet worden gehaald. Er is een stemming geweest, de notaris is bezig met het proces-verbaal en de bewoners horen volgende week de uitslag. Hij weet dat er moet worden gebouwd en verdicht, maar hij hoopt dat er niet wordt gesloopt omdat de woningen nog goed genoeg zijn om te renoveren. Ook als tegen sloop wordt gestemd, komen woningen direct voor renovatie in aanmerking. De heer Roovers (SP) zegt dat dit niet naar de bewoners is gecommuniceerd. De heer Gersjes (Bosch Belang) zegt dat hij de heer Roovers met Zayaz had kunnen communiceren om dit aan de bewoners duidelijk te kunnen maken. De heer Roovers (SP) vindt dat dit de taak van Zayaz is.

De heer Gersjes (Bosch Belang) baseert zijn mening niet alleen op wat hij vandaag van Zayaz heeft gehoord, maar ook op onder andere het sociaal plan. Hij heeft veel begrip voor de bewoners die niet uit De Haren weg willen, maar aan de andere kant is er een sloopregeling en reikt Zayaz de hand naar de bewoners uit om in gesprek te gaan over het niet direct slopen, maar naar het draagvlak te kijken en Zayaz heeft een enquête gehouden en onderzoek gedaan. 14

Mevrouw Welten (VVD) betrapt de SP ook op wat onzorgvuldigheid en stemmingmakerij. In de tekst staat 'wekt de indruk dat de bewoners onder druk worden gezet', maar de SP weet dat ze onder druk worden gezet of weet dat niet. Ze hoorde de SP ook zeggen dat er na vijftien jaar alsnog wordt gesloopt als minder dan 70% van de mensen voor sloop is, maar dit betekent dat er nu gewoon niet wordt gesloopt. De heer Roovers (SP) maakt er bezwaar tegen dat hem een soort kwade opzet wordt verweten. Er is echt naar de bewoners gecommuniceerd dat niet wordt gerenoveerd als de 70% niet wordt gehaald en dat dan na tien tot vijftien jaar wordt gesloopt. Mevrouw Welten (VVD) bedoelde niet te zeggen dat sprake is van kwade opzet, maar ze vindt het allemaal wel onvolledig. Als de SP deze klachten van de bewoners hoort, is het de taak van een gemeenteraadslid om navraag te doen of het klopt en of de procedure loopt zoals die moet lopen. De heer Roovers (SP) heeft deze discussienotitie volledig gebaseerd op het sociaal plan en dat is alle informatie die nodig is. Mevrouw Welten (VVD) vindt het sociaal plan beter dan het ooit geweest is. Er is een enquête gehouden, de bewoners besluiten zelf of wel of niet wordt gesloopt en belangenbehartigers van de huurders zoals de Woonbond en de huurdersverenigingen kijken met de beste bedoelingen mee in dit proces.

Ze wil nu eerst de resultaten van de enquête afwachten. De heer De Groot (Rosmalens Belang) denkt dat het slimmer was geweest om ten minste de uitslag van de enquête af te wachten. De heer Roovers (SP) is erg benieuwd naar de uitslag van de enquête, met deze discussienotitie probeert hij het punt te maken dat de manier waarop de enquête is georganiseerd op zichzelf al tot wrevel onder de bewoners leidt. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) bedankt de heer Roovers voor het indienen van deze bespreeknotitie. Er moet ook worden gekeken naar wat Zayaz doet en hoe het proces gaat, maar veel bewoners maken zich zorgen over het feit dat hun woning wordt gesloopt, dat is een emotionele gebeurtenis en daarmee moet zorgvuldig worden omgegaan. Als er nu niet wordt gesloopt wordt er waarschijnlijk levensbehoudend gerenoveerd en dat is mooi, maar er is ook een verduurzamingsopgave, ook voor huurwoningen. Hij pleit voor een tussenvariant zoals in De Donk is gebeurd. Daar is prachtig gerenoveerd, er zijn veel woningen blijven staan en misschien wil Zayaz kijken naar zo'n scenario, al is het maar om de bewoners gerust te stellen. Hij vindt het goed dat de heer Roovers zich voor deze bewoners inspant en dat dit hier plenair wordt besproken, met oog en oor voor de zorgen die er bestaan.

De heer Van Koert (CDA) merkt op dat Zayaz om zorgvuldig afgewogen redenen overweegt om zes woonblokken te slopen. Het grondig en duurzaam renoveren van woningen van deze leeftijd om die weer aan kwalitatief aan de eisen van deze tijd te laten voldoen is kostbaar en het CDA kan zich voorstellen dat sloop gevolgd door nieuwbouw een grotere bijdrage aan de volkshuisvesting levert. Er zijn nog geen nieuwbouwplannen voorgelegd en daarom kan nu nog geen standpunt worden ingenomen over differentiatie, verkeer en groen. Hij gaat er wel van uit dat Zayaz bij de stemprocedure de wettelijke regels hanteert. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is blij met de vragen van de SP. Het gaat over 400 woningen waar mensen al jaren wonen en daar moet zorgvuldig mee worden omgegaan. In juni 2019 schreef bureau Kade: "De Haren is een groene wijk, ruim opgezet. Mensen wonen graag in hun buurt, ze waarderen de omgeving en de bereikbaarheid, maar de woningen zijn verouderd en daarom wordt de wijk opgeknapt en verduurzaamd, een fors project dat in verschillende fasen wordt doorlopen. In De Haren verhuurt Zayaz ongeveer 400 woningen verdeeld in drie typen huizen en de woningen worden verduurzaamd door toepassing van geïsoleerde prefabpanelen waardoor de hele woningschil kan worden verduurzaamd met minimale overlast voor de bewoners".

Nu is het twee jaar later en wordt er richting alle bewoners over sloop gesproken. Hij vraagt de wethouder welke rol de gemeente heeft gespeeld in de afweging 15

over de sloop van deze wijk, of die de vinger aan de pols heeft gehouden en wanneer Zayaz deze switch heeft gemaakt. De Haren is een geliefde wijk en het is erg duur om 400 bestaande woningen te slopen, met of zonder stemming van de bewoners. De gemeente heeft op dit type vraagstukken de beschermingsrol en de controlerol. De heer Van Slageren (GroenLinks) bedankt de SP voor het agenderen van dit onderwerp. Hij heeft de indruk dat een aantal zaken niet goed is gegaan, niet alleen is er ingesproken maar er wordt ook voor het gemeentehuis gedemonstreerd en daaruit maakt hij op dat een groep mensen zich niet gehoord voelt. Dat is op zijn minst jammer en het is in ieder geval niet goed gegaan. Hij kan niet beoordelen waardoor dit komt, of iemand er schuldig aan is en of het onzorgvuldig is gebeurd, maar er zijn in ieder geval mensen die zich niet gehoord voelen. Het lijkt hem goed dat Zayaz in gesprek met de bewoners gaat over wat er precies fout is gegaan en wat de plannen zijn. Hij wil eerst het resultaat van de enquête afwachten, als zo veel mensen zich niet gehoord voelen zal dat ook uit de enquête blijken. De heer Roovers (SP) is ook erg benieuwd naar de uitslag van de enquête, maar hij wil ook graag weten wat het oordeel is over de manier waarop de enquête is georganiseerd. De heer Van Slageren (GroenLinks) heeft daar niet genoeg zicht op.

De bewoners zeggen dat er dingen fout gaan, maar hij wil ook de reactie van Zayaz horen en er kan ook sprake zijn van twee verschillende belevingen. Hij denkt dat Zayaz het initiatief moet nemen om met de bewoners in gesprek te gaan over de procedure en dat wil hij eerst afwachten. De heer Verbruggen (D66) vindt het goed dat mensen de raad weten te vinden om hun zorgen te delen. Dit is voor zowel de bewoners als voor Zayaz een moeilijk proces dat zorgvuldig moet worden doorlopen. Hij heeft uit informatie van Zayaz begrepen dat de procedure nauwlettend door de Woonbond en de huurdersbelangenvereniging wordt gevolgd en dat het sociaal plan is opgesteld door een kerngroep met daarin bewoners van de potentiële slooppanden. D66 vindt dat de bewoners aan zet zijn om aan te geven of ze voor of tegen sloop zijn en is niet voor het staken van de sloopplannen. Het is van belang dat de procedure zorgvuldig wordt doorlopen en daarom is het goed dat ook de wethouder het proces volgt. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) weet dat het een geliefde wijk is met betonbouw en hij vraagt of D66 ook vindt dat hier een uitermate goede kans ligt om circulair te werken. De heer Verbruggen (D66) heeft niet naar de bouwplannen gekeken, maar alleen naar de bespreeknotitie en die gaat vooral over het proces. D66 is, zeker gezien de huidige woonopgave, niet tegen verdichting.