2021-05-31 Commissie Bedrijvigheid concept aangepast

13

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) merkt op dat de wethouder belastinggeld voor een maatschappelijk project of voor een projectontwikkelaar door elkaar haalt. Hij geeft liever iets meer uit aan de maatschappelijke kant voor de stad dan aan weer scheiden van twee panden. Wethouder Hoskam vraagt of de heer Hoeben het verschil kan uitleggen tussen het steunen van een leegstaand pand van een projectontwikkelaar en het bouwen van een muur, zodat de projectontwikkelaar dat weer kan verhuren. Het gaat in beide gevallen om belastinggeld dat aangewend wordt. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) geeft aan dat de wethouder en hij er samen niet uitkomen, want hij denkt er fundamenteel anders over. Mevrouw Visscher (SP) geeft aan dat panden voor heel veel geld worden verhuurd aan winkeliers. Als het pand te groot is en het is voor de projectontwikkelaar makkelijker om het in tweeën te splitsen, dan zal hij dat doen omdat het ook in zijn eigen belang is om daar zoveel mogelijk geld op te verdienen. Dat kan niet verdiend worden als het leegstaat. Moeten de gemeente aan de voorkant zeggen dat zij eraan meebetaalt? Als dit morgen in de krant komt dan is er geen projectontwikkelaar meer te vinden die zelf een muur wil neerzetten. Zij vindt het niet zo slim om dat als plan te lanceren en die bereidheid uit te spreken.

Wethouder Hoskam geeft aan dat het wonen boven winkels ten koste gaat van het aantal vierkante meters winkeloppervlak. Daarvoor heeft de raad een aantal moties aangenomen om dat mogelijk te maken en daarbij ook gewezen op de mogelijkheid dat daar financiële middelen voor gebruikt zouden kunnen worden. Dan zou het terugplaatsen van een muur mogelijk een dubbel rendement op kunnen leveren, namelijk het weer verhuurbaar maken van het winkelgedeelte en de lang gekoesterde wens om bewoning boven de winkels in de binnenstad ook mogelijk te maken. Spreker is zoon van een ambachtsman. Hij kijkt ook naar zijn familie en de opvolging binnen de bedrijven loopt ook gevaar, dus het ambacht is wel degelijk een belangrijke bron. De energietransitie loopt vast op het tekort aan technisch personeel en daarom zijn initiatieven zoals SPARK, waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vouchers krijgen van de gemeente om daar een vak te leren en daar ook vervolgens plezier in vinden. Vier van die tien mensen hebben nu een contract aangeboden gekregen bij bedrijven. Daar zou misschien meer aandacht voor kunnen zijn. De vraag over de Bossche Zomer. Hij merkt dat er ook weerstand komt tegen de terrassen. Dat er mensen beginnen te klagen over het zomertheater. Dat is een afweging die met elkaar moet worden gemaakt.

Hij heeft niks tegen terrassen, maar het blijft een complete afweging die met elkaar gemaakt moet worden. Het beschikbaar stellen van de openbare ruimte als bedrijfsmiddel aan een individuele partner. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of de wethouder regelmatig in de stad wordt vastgeklampt door bezorgde binnenstadbewoners die zeggen dat de terrassen helemaal de spuigaten uitlopen of komt dat via de institutionele kanalen. Hoe moet hij dat zien? Is er massaal verzet? Hij heeft het tot nu toe nog niet gehoord. Wethouder Hoskam merkt op dat er een tegenbeweging is en hij wordt inderdaad wel eens aangeklampt als hij door de stad heen loopt door mensen die zeggen dat het ook hun openbare ruimte is. Het is de openbare ruimte van ons allemaal en die maken we bedrijfsmiddel. Dat is een afweging waar met elkaar over gesproken moet worden. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) merkt op dat hij die geluiden nog niet heeft gehoord. Maar als ze er zijn, dan moeten ze natuurlijk wel serieus worden genomen. Het klinkt hem een beetje als een disclaimer dat het wel mooi geweest is met de Bossche Zomer. Wethouder Hoskam merkt op dat de Bossche Zomer meer is dan een groot terras. De Bossche Zomer was ook in Vinkel het samenkomen van de gemeenschap om daar allerlei zaken te organiseren onder het thema Bossche Zomer. Dit jaar zijn er ook meer ideeën dan alleen terrassen.

De Bossche Zomer is meer dan alleen het terras groter maken, het was ook ruimte geven aan cultuur. Daar is hij van harte voor, want dan is het een uniek product.

14

De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) geeft aan dat hij blij is met het laatste deel van het antwoord dat de wethouder toch enthousiast is over het hele product. Hoe kijkt het college aan tegen de winterperiode? Wethouder Hoskam heeft op zich niks tegen een winterevenement. Dit stond vorig jaar ook gepland, maar is niet doorgegaan. Die plannen liggen allemaal klaar. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) doet het verzoek aan de wethouder om de horeca erbij te betrekken, want die heeft behoorlijk wat klappen gekregen. Daar leven ook ideeën om niet alleen de Bossche Zomer te vullen maar ook de Bossche Winter. Wethouder Hoskam geeft aan dat het om het waarborgen van de kwaliteit gaat en de kwaliteit zit in de ruimte die je beschikbaar hebt op het terras. De heer Wiggers vroeg over kostenoverschrijdingen en de melding daarvan aan de raad. Er is een motie geweest van GroenLinks op basis waarvan iedere overschrijding van het budget hoger dan € 250.000 gemeld wordt bij de Marap aan het einde van het jaar. Ten aanzien van projecten is het in beginsel lastig om te melden wanneer een overschrijding daadwerkelijk plaatsvindt. Meestal is de overschrijding pas zichtbaar op het moment dat het project is afgerond. Hij noemt de parkeergarage Sint-Jan als voorbeeld.

Vier weken voor het einde van het project stond er nog een geprognosticeerd tekort van € 8 miljoen omdat er een meerwerkopgave lag en er nog geld in portefeuille was om uit te geven. Uiteindelijk is het project ruim binnen het budget gerealiseerd. Hij worstelt met de vraag wanneer het college de raad moet informeren. Het college wil het voor de raad inzichtelijk maken en doet dat op basis van gegevens die het heeft. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) geeft aan dat hij niet snapt dat de wethouder de parkeergarage als voorbeeld neemt, omdat hier een prijs voor was afgesproken. Dan wordt ervoor gezorgd dat het voor dat bedrag uitgevoerd wordt. Hij vindt het een kromme vergelijking, want de omstandigheden bij de parkeergarage Sint-Jan zijn heel anders. Het is contracttechnisch anders opgesteld dan andere projecten. Wethouder Hoskam is het hier niet mee eens. Het gaat hem om de verantwoording die hij af moet leggen aan de raad. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) weet dat de afspraken zoals die bij de parkeergarage zijn gemaakt beter in elkaar zaten dan die bij andere projecten. De voorzitter beëindigt de discussie. Zij vraagt of de heer Wiggers voldoende antwoord heeft gekregen op zijn vraag. De heer Wiggers geeft aan dat dit niet voldoende antwoord is op zijn vraag. De vraag die hij had betrof het voorkomen van de kostenoverschrijding.

Gaat het college nadenken om dit soort discussies te voorkomen? Hoe zal het ingericht worden om die kostenoverschrijdingen te voorkomen? Dat is iets anders als rapporteren. Wethouder Hoskam geeft aan dat op ieder project een projectmanager zit. De voorzitter merkt op dat dit onderwerp niet thuis hoort in deze commissie. De voorzitter geeft het advies om in de commissie Bestuur nog op dit onderwerp terug te komen. Wethouder Van Olden geeft aan dat het college in de laatste voortgangsrapportage heeft aangegeven dat de extra kosten het gevolg zijn van de juridische procedure, maar het college heeft daar natuurlijk geen waardeoordeel over uitgesproken. Het maken van bezwaar tegen een bouwontwikkeling of welke vergunning ook is gewoon een democratisch recht van inwoners en betrokkenen. Met betrekking tot jeugdwerkloosheid is gevraagd wat geleerd kan worden van collegagemeenten. Bij Pact Brabant, binnen het Brabants Arbeidsmarkt Akkoord, van vijf arbeidsmarktregio's samen met werkgevers, werknemers, UWV en de provincie worden de handen ineengeslagen. Jeugdwerkloosheid is als een van de drie prioriteiten geduid en dat wordt nader ingevuld. Hij vindt de regionale samenwerking ook van belang. Niet alleen voor de arbeidsmarkt, maar ook andere regionale samenwerkingen. De arbeidsmarktregio Noordoost Brabant Werkt 15

werkt nauw samen in de eigen regio met het Regionaal Werkbedrijf, maar ook met de andere arbeidsmarktregio's. Hij geeft aan dat de kleine gymzalen op zich zijn bedoeld voor het gymonderwijs. Er worden er drie het komend jaar gerenoveerd, deze zitten in het meerjarig investeringsprogramma. Natuurlijk wordt er in overleg met gebruikers bekeken hoe of wat. Op dit moment is er geen budget om alle kleine gymzalen te vergroten, dus meters eraan toe te voegen. Maar we willen ze op dit moment ook niet afstoten, want ook een ruimte is gewoon heel plezierig als uitvalsbasis om goede dingen te doen, ook buiten de schooltijden. Hij heeft zich er zelf ook betrapt dat hij een keer naar De IJzeren Man in Vught is geweest. Binnenkort wordt ter plekke gekeken bij het Engelermeer en de Zuiderplas. Wellicht staat er iets moois over een aantal jaren waar ook de Bosschenaren en de inwoners van de dorpen en kernen heerlijk kunnen recreëren. Dit wordt opgepakt en na de zomer komt hij met een soort wrapup waarin aangegeven wordt wat daarvoor nodig is. Mevrouw Van Gool (PvdA) merkt op dat zij het fijn vindt dat de wethouder na de zomer met een wrap-up komt. Er ligt een motie onder leiding van de PvdA over de verbetering van de plassen, die is aangenomen in 2017. Zij hoopt dat de wethouder een beetje haast wil maken. Wethouder Van Olden geeft aan dat er het Bosch Sportakkoord is.

In Den Bosch wordt ongeveer om de vier jaar een sportevenement georganiseerd. Volgend jaar is de Vuelta en het Europees Kampioenschap petanque. Hij vindt het heel goed dat er aandacht voor de sport gevraagd blijft worden. Over de sportverenigingen die het moeilijk of moeilijker hebben is veelvuldig overleg. Voorbeelden zijn OSC en The Goalgetters zijn aan het proberen om hun krachten te bundelen en als hun activiteiten landen bij OSC dan wordt er natuurlijk een impuls georganiseerd in de vorm van kunstgras en eventueel een gebouw. CSC is op de goede weg, zij hebben nieuwe jeugd weten te bereiken en extra initiatieven weten te ontplooien, bijvoorbeeld een aantal jeu-de-boulesbanen. BVV werkt steeds nauwer samen met FC Den Bosch. Er wordt ook geinvesteerd in het complex zelf, in toplagen en de renovatie van het hoofdveld. Dat laat onverlet dat sommige clubs nu eenmaal minder jeugdleden hebben. Bij een aantal verenigingen zit meer jeugd dan in de klassieke binnenstadsverenigingen en dat vraagt ook dat daarover nagedacht wordt en met het Team Verenigingen is de gemeente daar ook mee aan de slag. Hij zegt toe de raad meer mee te nemen op de uitvoering op een gestructureerde wijze. Hij constateert dat dat op dit moment iets te weinig gebeurt.

De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) geeft aan dat hij een vraag had gesteld over clubs die gebruikmaken van binnensportaccommodaties en de mogelijkheden die er zijn om wellicht ook in de zomermaanden gebruik te kunnen maken van die accommodaties als hun leden daarin geïnteresseerd zijn, bijvoorbeeld omdat ze lang niet allemaal op vakantie gaan en geruime tijd ook niet meer binnen hebben kunnen sporten. Wethouder Van Olden vindt dit een terechte vraag en opmerking. Vorige zomer is er nagedacht over de sportieve zomer en ook gesproken over of er meer ruimte is voor als er activiteiten te organiseren zijn. Hij zal de suggestie ook zeker met de collega's van sport bespreken. Het college probeert de collega's van sport zo maximaal mogelijk te helpen met sportverenigingen als er vragen zijn. De heer Rotman (VVD) heeft nog een openstaande vraag aan de wethouder over het Koning Willem I College. Wethouder Van Olden geeft aan dat Koning Willem I College en de Leijgraaf één onderwijsinstelling worden, ze zitten in het Regionaal Werkbedrijf bij Pact Brabant, dus die zijn heel nauw betrokken bij veel activiteiten, bijvoorbeeld bij pilots Van Werk Naar Werk. De zeer gewaardeerde onderwijsinstellingen zijn heel erg nauw betrokken bij alle arbeidsmarktvraagstukken. Deze vraag is nu hoog over beantwoord. De heer Rotman (VVD) heeft het gevoel dat de vraag niet serieus beantwoord is.

Hij vraag of er nog iets meer op de inhoud in gegaan kan worden. Hij vraagt of het een idee is om op die manier mensen uit de bijstand te krijgen richting technische beroepen in samenwerking met het Koning Willem I College.

16

Wethouder Van Olden heeft serieus antwoord gegeven en zal deze verduidelijkende vraag schriftelijk beantwoorden. Wethouder Van der Geld geeft aan dat door de PvdA en De Bossche Groenen de vraag is gesteld over de € 150.000 die voor de Bossche Zomer bestemd is en uit de coronagelden cultuur komen. Waarom heeft hij dit gedaan? De raad heeft zelf aan de knoppen gezeten. Dit raadsvoorstel lag februari/maart voor aan de raad waarin klip-en-klaar de dekking aan de orde was zijnde de € 150.000 uit de coronacultuurgelden en daar is toen geen woord over gewisseld. Dat was het moment om daarop te appelleren. Tot zover het proces. Op inhoud kan de wethouder het goed verdedigen. Allereerst even het getal in perspectief zetten, als het gaat om het totaal aan coronasteun voor cultuur in Den Bosch alleen, dan heeft hij het over inclusief rijksgeld en provinciegeld, gaat het om € 4 miljoen waarvan dus € 150.000 naar de Bossche Zomer is gegaan. Dit getal is exclusief generieke regelingen als TOZO. Het belangrijkste argument is dat de Bossche Zomer als canvas dient voor de stad. De hoofdgedachte van de Bossche Zomer is het faciliteren van de ontmoeting en geldt dus in brede zin. Dat geldt voor de horeca en voor de sportverenigingen, dus zeker ook voor cultuur. Als iets verbindt en in staat stelt tot ontmoeten dan is het cultuur.

Dus het is per definitie een canvas om te kunnen ontmoeten en om cultureel te kunnen ondernemen, zeker als alles dicht is en binnen niet veel mag. Dat rechtvaardigt volgens hem het budget voor de Bossche Zomer. De VVD stelde een vraag over gevarieerd publiek en het impactgestuurd subsidiëren. Hij verschilt absoluut niet van mening over het nastreven van gevarieerd publiek. Dat is ook een centraal onderdeel van het cultuurbeleid. Het impactgestuurd subsidiëren is een discussie die thuis hoort bij een nieuw cultuurbeleid. Hij geeft aan dat er altijd een zo groot mogelijke impact wordt nagestreefd. De raad heeft daar kaders voor meegegeven. Als de raad andere indicatoren wenst, wil hij daar altijd over meedenken, maar de raad is primair aan zet. In antwoord op de vraag van De Bossche Groenen over de BEC en dat er weinig op de website gebeurt geeft hij aan dat de BEC dit jaar is gestopt. Dat betekent niet dat de bedrijven niet bezig zijn met energie besparen. Het college is bezig met het oprichten van een Duurzaam Netwerk. Dat gaat dan breder dan alleen energie. Zij hopen dit netwerk voor de zomer op te richten. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) merkt op dat zijn opmerking juist ging over de nieuwe website van het Duurzaam Netwerk. Deze staat al bijna een coronajaar lang stil.

Wethouder Van der Geld geeft aan dat zodra Duurzaam Netwerk is opgericht er meer activiteit te zien zal zijn. Hij geeft antwoord op de vraag van gewoon ge-DREVEN over de verenigingen buiten de binnenstad. Hij is het met een aantal interrupties richting gewoon ge-DREVEN helemaal eens. De geluiden van binnenstad versus alles wat daarbuiten zit, die tegenstelling, die herkent hij totaal niet. Als het gaat om de steun voor amateurkunsten, dan zijn dat totaal andere getallen als wanneer het gaat om de steun voor het theater of een boulevard, omdat het daar om veel grotere getallen gaat. Als je het relatief bekijkt dan zijn de amateurkunst of de verenigingen buiten de binnenstad totaal geen ondergeschoven kindje in het cultuurbeleid. . De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) merkt op dat hij die geluiden wel hoort. Het gaat hem niet zozeer om de amateurkunsten, maar het faciliteren daarvan. Ruimtes waar mensen gebruik van kunnen maken worden in het centrum van de stad duurder en beter gefaciliteerd dan in de kernen. Wethouder Van der Geld geeft aan dat dat de kern is in de discussie als het gaat om accommodatiebeleid. Waar horen nou wat voor accommodaties en waar is plaats voor welke mensen. Dat is ook nog een lopende discussie, maar er is ook al uitgebreid over gesproken middels een raadsvoorstel. Hij rondt af met de opmerking dat er 5 juni weer licht aan het einde van de tunnel is.

Dit is ook voor de culturele sector een belangrijk moment. Binnenkort komt het college met Den Bosch Partners naar de raad. Hij wil het watertoerisme nog onderstrepen. Het aantal boten op en langs de Zuid-Willemsvaart is aanzienlijk toegenomen. Hij sluit aan bij de woorden die wethouder Hoskam sprak als het gaat om de Bossche Zomer. Het geldt breder dan alleen de Bossche Zomer, maar het aantal korte lontjes neemt toe. De situatie is echt anders dan vorig jaar en dat baart het college wel zorgen. Het is geen noodbel. Het is niet zo dat de Bossche Zomer hierdoor op zijn grondvesten schudt. Hij vindt het fair om 17

dit te delen omdat de tolerantie in de samenleving, dat geldt heel breed, afneemt. Dat geldt ook bij veel veranderingen die de Bossche Zomer teweegbrengt. Inzake het anticyclisch investeren en wat gaan we doen in de binnenstad moet hem van het hart dat er investeringen met elkaar op de rol zijn gezet, zoals Huis van Bosch, het theater, Zuid-Willemspark, Sluis 0, enzovoorts. Dit zijn allemaal publieke investeringen in de driehoek van de binnenstad. De heer Wiggers (Bosch Belang) memoreert zijn vraag aan wethouder Van der Geld over de verruiming van de terrassen en om dat permanent te maken. En of in dat beleid ook ruimte zou kunnen komen voor de markt en de Parade. Wethouder Van der Geld geeft aan dat het de portefeuille is van wethouder Hoskam en hij heeft perfect weergegeven wat het dilemma is waar ook het college mee worstelt als het gaat om publieke ruimte en ruimte voor ondernemers. In zijn portefeuille komt hij het tegen als het gaat om ruimte voor evenementen Er wordt geen stop op gezet, maar het moet wel zorgvuldig worden afgewogen. De voorzitter informeert of er behoefte is aan een tweede termijn. De heer Hoeben en de heer Wiggers hebben hier behoefte aan. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) maakt een opmerking over het anticyclisch investeren.

Het klopt dat er veel gebeurt, maar dat zijn voornamelijk projecten die aangezet zijn voordat corona uitbrak en anticyclisch investeren is nu juist bedoeld om nieuwe zaken op te starten, om meer activiteiten te creëren in de stad en meer mensen aan het werk te houden. Hij nodigt gewoon ge-DREVEN uit om met een motie aan te geven hoe de fractie het precies bedoelt met de kleine c en de grote c. Hij merkt nog op dat er wat betreft de BEC vrij weinig gebeurt dat zichtbaar is. De vraag over de € 150.000 ging over of nu wel zeker was dat het geld richting de makers gaat of gebruikt werd om cultuur in te kopen. De heer Wiggers (Bosch Belang) heeft begrepen dat het college geen activiteiten wil ontplooien voor het bekijken van de mogelijkheden op de markt en de Parade. Bosch Belang is er voorstander van en denkt dat het overgrote deel het wel ziet zitten. Bosch Belang gaat kijken op welke manier dat krachtig kan worden ingezet om de Parade en de markt vol krijgen met terrassen. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) werd getriggerd toen gesproken werd over de leegstand en de binnenstad. Het staat hem bij dat er moties zijn aangenomen over bewoning boven de winkels. Hij vraagt hoe het daarmee staat. De voorzitter geeft aan dat dat een onderwerp is voor de commissie Omgeving. Zij vraagt of er moties en/of amendementen zullen worden ingediend.

De heer Wiggers (Bosch Belang) neemt het mee terug naar de fractie en denkt dat er geen motie hoeft te worden gemaakt inzake de kostenoverschrijdingen. Hij heeft er vertrouwen in dat het college erover zal gaan nadenken. Mevrouw Visscher (SP) komt met een amendement rond een aanvalsplan om jeugdwerkloosheid en werkgelegenheid aan te pakken. De heer Van Rosmalen (GroenLinks) overweegt een motie inzake arbeidsmigrantenbeleid. De heer Esser (PVV) neemt het terug mee naar de fractie en kijken naar alle amendementen en moties. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) overweegt een motie in samenwerking met De Bossche Groenen over faciliteren en cultuur in de kernen. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) kijkt naar een amendement over het extra geld voor het Actieplan Brede Binnenstad en de fractie kijkt mee naar een motie voor ondersteuning bij sportclubs. 18

Mevrouw Van Gool (PvdA) geeft aan dat € 150.000 voor cultuur ook echt naar cultuur moet gaan, dus specifiek oormerken. En het ongelijke speelveld bij de voetbalclubs baart hen zorgen, dus daar gaat de PvdA ook nog wel met iets komen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) vindt het geen hamerstuk. Hij geeft aan dat er nog iets komt en hij zal ook meekijken met de collega's. De heer Rotman (VVD) geeft aan dat de VVD komt met een motie over het binnenhalen van de sportevenementen en diep zal gaan nadenken over de inventarisatie van hedendaagse monumenten en werkwijze cultureel domein. Afhankelijk van het antwoord van het college over welke rol het Koning Willem I College speelt voor de mensen in de bijstand, sluit hij daar ook een motie niet uit. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) neemt het mee terug naar de fractie. De heer Peters (D66) vindt het een hamerstuk. De heer Thelissen (CDA) vindt het geen hamerstuk, maar heeft nog geen plannen voor moties. Overige onderwerpen ter bespreking 8.

Werkplanning Er zijn geen opmerkingen.

9.

Rondvraag en sluiting De voorzitter bedankt iedereen voor hun bijdragen, ze wenst iedereen nog een prettige avond en ze sluit de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie van 28 juni 2021. De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen

19