20 27-03-2022 Waterschap Aa en Maas over kwaliteit bodem A

Aan de (in-)formateurs, colleges en gemeenteraden van de gemeenten in het gebied waterschap Aa en Maas

31 maart 2022 Betreft: de kwaliteit van de bodem als onderdeel van de klimaataanpak

Beste collega-bestuurders en (in-)formateurs, De raadsverkiezingen zijn achter de rug en jullie staan in de startblokken om de komende vier jaar de inwoners van jullie gemeente te vertegenwoordigen. Van harte gefeliciteerd aan alle gekozenen! De fractie van Water Natuurlijk Aa en Maas wil graag het volgende bij jullie onder de aandacht brengen: de kwaliteit van de bodem. Die bodem kan ingezet worden om regenwater langer vast te houden en daarmee verdroging tegen te gaan. Er zijn nogal wat uitdagingen voor het waterschap door verdroging als gevolg van de klimaatverandering en ons ruimtegebruik. Het waterschap zorgt voor zuivering van afvalwater en voor voldoende water voor gezonde natuur, landbouw en leefomgeving. Voldoende water gaat over enerzijds wateroverlast voorkomen en anderzijds het tegengaan van verdroging en het op peil houden van grondwater.

Wat zijn die uitdagingen dan? • Hebben we binnenkort nog genoeg water voor alle noodzakelijke activiteiten en voor instandhouding van de kwaliteit van natuur, landbouw en leefomgeving? • En kunnen we dat water nog goed zuiveren? • Hoe houden we droge voeten in onze gemeente? • Hoe kunnen we ons zoveel mogelijk beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering? • En wat kunnen we lokaal doen om die veranderingen tegen te gaan of te beperken? Grondwaterstand en regenwater vasthouden Verhoging van de grondwaterstand (met enkele decimeters) is op de hoge, droge zandgronden in Brabant noodzakelijk voor een mooie, groene en klimaatrobuuste omgeving. Door de klimaatverandering moeten we hiervoor veel meer gebiedseigen water gaan vasthouden. In het gebied van waterschap Aa en Maas is dat vooral regenwater. En dat regenwater vasthouden is nodig om verdroging van natuurgebieden en droogteschade zoveel mogelijk te beperken. Waterconservering is nodig tegen verdroging, voor aanvulling van grondwater en helpt bij bescherming tegen wateroverlast stroomafwaarts bij langdurige zware regenval. Er worden allerlei individuele en collectieve initiatieven genomen om klimaatadaptatie aan te pakken en om landbouw en natuur te verbinden. Vaak zijn die ook gericht op het versterken van de biodiversiteit. Deze initiatieven ondersteunt het waterschap waar mogelijk en waar nodig.

Drie zaken moeten dringend gebeuren en daarbij kunnen gemeenten aan knoppen draaien. • Water en bodem als sturende principes hanteren bij ruimtelijke ontwikkeling en inrichting. Gemeenten zijn hard nodig bij de gebiedsgerichte aanpak om samen de goede puzzel te

1

•

•

leggen voor de grote opgaven richting klimaatadaptatie, landbouwtransitie en energietransitie. Het verhogen van het organische stofgehalte van gemeentelijke zandgronden, omdat organische stof veel water kan vasthouden. Hierdoor wordt water met daarin opgeloste meststoffen langer vastgehouden en zo blijft het water beschikbaar voor landbouw en natuur. Kleine kringloop van maaisel organiseren door het maaisel direct terug te brengen in de lokale natuurlijke kringloop. Schoon en onverdacht slootmaaisel toepassen op nabijgelegen (landbouw-)percelen, waardoor de bodemstructuur verbetert en het organische stofgehalte omhooggaat.

We hebben de volgende concrete tips voor hoe gemeenten kunnen bijdragen aan een duurzaam water- en bodembeleid: 1. Verduurzaam je gronduitgifte door het opstellen van criteria voor bodemkwaliteit. Laat je daarbij adviseren door het Groen Ontwikkelfonds Brabant over pachtbeleid waarbij bodemverbetering een voorwaarde is. Gebruik daarbij het bodempaspoort. 2. Voer een bodemtoets in, vergelijkbaar met de watertoets, om bodembelangen in ruimtelijke plannen en besluiten te waarborgen. 3. Sluit een bodemakkoord met de grondeigenaren in je gemeente om samen te werken aan bodemverbetering. 4. Volg een actieve aanpak met de klimaatstresstesten voor jullie grondgebied. 5. Gebruik water en bodem als ordenend principe bij ruimtelijke ontwikkeling en vertaal dat naar een klimaatadaptiever landschap. Laat de rol van water en bodem zwaar meewegen in gebiedsontwikkeling. De klimaatonderlegger van waterschap en provincie helpt hierbij. 6. Laat de rol van water en bodem zwaar meetellen bij de aanleg van infra-projecten. Zorg dat die projecten bijdragen aan waterconservering. 7. Ga verder met het afkoppelen van de regenwaterafvoer van het afvalwaterriool. 8. Breng hinderende wet- en regelgeving in kaart en pas die aan. Voer hierover actief overleg met het waterschap en de provincie. 9. Maak inwoners met campagnes bewust van het belang van water en bodem en vertel wat iedereen zelf kan doen.

Voer campagnes uit met als doel de leefomgeving te vergroenen inclusief particuliere tuinen (bijvoorbeeld de programma’s Steenbreek en Stimuleringsregeling landschap). 10. Stimuleer gebieds- en bewonerscoöperaties en burgerinitiatieven en ondersteun die actief. Stel advies en middelen beschikbaar om inwoners individueel en op wijk- en buurtniveau te helpen bij waterbesparing, waterconservering en andere klimaatregelen. 11. Geef als gemeente het goede voorbeeld aan inwoners, bedrijven en grondeigenaren. Graag gaan we in gesprek met jullie. Neem gerust contact met ons op.

Met hartelijke groet, Suzanne de Zoeten fractievoorzitter Water Natuurlijk in algemeen bestuur waterschap Aa en Maas SdeZoeten@aaenmaas.nl

2