2. Bijlage Voorstellen nieuw beleid vanaf 2025

Nieuw beleid voorjaarsnota 2026 vanaf 2025 Bedragen in * € 1.000

Programma

Onderwerp

Inhoudelijke toelichting

2025

2026

2027

2028

2029

-60

-1.854

-2.236

-2.288

-175

-150

-125

-100

-33

-33

-33

-33

-1.155

-1.155

-1.155

-1.155

609

1.801

1.875

1.853

814

1.391

1.674

1.723

Voorstellen Structureel nieuw beleid vanaf 2025 inclusief budgettair-neutrale voorstellen

Energie, duurzaamheid en milieu

Wagenpark AFV

Vanwege de emissievrije zone binnenstad en ambities verduurzaming wagenpark wordt het wagenpark geëlectrificeerd en wordt er een laadstation gerealiseerd. Totale investering in 2025-2029 bedraagt € 21.760.000

Energie, duurzaamheid en milieu

Locaties en Techniek AFV

Overgang diesel naar HVO100 vanwege duurzaamheidsambities AFV

Energie, duurzaamheid en milieu

Overige AFV

Investering 2025 in uitbreiding camerabewaking terrein € 150k (aanvulling op €100k in mip)

Energie, duurzaamheid en milieu

Formatie AFV

Uitbreiding formatie AFV op basis van integraal verbeterplan (3 overige gemeenten)

Energie, duurzaamheid en milieu

Opbrengsten AFV

Energie, duurzaamheid en milieu

Opbrengsten AFV

Conform bestendige gedragslijn worden de noodzakelijke investeringen bij de Afvalstoffendienst verdisconteerd in de afvalstoffenheffing. Conform bestendige gedragslijn worden de noodzakelijke investeringen bij de Afvalstoffendienst verdisconteerd in de commerciële tarieven.

Energie, duurzaamheid en milieu

Opbrengsten AFV

Conform bestendige gedragslijn worden de noodzakelijke investeringen bij de Afvalstoffendienst verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing.

352

Uitbreiding inzet THOR in het kader van verkeersveiligheid binnenstad dekking

Uit wijkveiligheidsscans blijkt dat verkeer(sveiligheid) op nummer 1 staat, wanneer inwoners denken aan (on)veiligheid in de wijk. In het bestuursakkoord is aandacht gevraagd voor het handhaven van verkeersveiligheid en het ‘rondje binnenstad’ (pagina 45, bestuursakkoord). In het kader van het bereikbaar houden van de brede binnenstad zijn vanaf 2025 verschillende ontwikkelingen (uitbreiding STS en ontwikkelingen in het kader van de mobiliteitsvisie). Ook willen we dat iedereen veilig in het verkeer deel kan nemen (pagina 39, bestuursakkoord). Om hier adequaat op te kunnen handhaven is het noodzakelijk om hier in het kader van handhaving rekening te houden met de uitbreiding van taken. Dat deze uitbreiding van taken er nu al is (ook o.a. incidentele inzet bij gewijzigde verkeerssituaties) is zichtbaar in de stad. Vooruitlopend op een structurele invulling is het voor 2025 en 2026 daarom nodig om voor deze werkzaamheden 2FTE handhaving (à schaal 7) beschikbaar te hebben. Met deze inzet kan gedurende de werkweek van maandag 8.00 uur tot zondag 24.00 uur door een koppel handhaving handhavend worden opgetreden in het kader van verkeersfeiten die gerelateerd zijn aan nieuwe ontwikkelingen in de binnenstad. In de loop van 2025 danwel begin 2026 wordt samen met OOV en de politie beoordeeld, of en hoe aanvullende werkzaamheden gerelateerd aan de verkeersveiligheid worden uitgevoerd.

De evaluatie en mogelijke consequenties worden hierna voorgelegd. Dekking hogere naheffingsaanslagen

-97 97

-194 194

Bereikbare stad, dorpen en wijken

Inzet parkeerhandhaving niet gereguleerd, naar aanleiding van onder andere areaal uitbreiding gereguleerd parkeren

Het bureau parkeren is verantwoordelijk voor het uitvoeren van parkeerhandhaving in de gereguleerde parkeergebieden (inclusief blauwe zones). Deze werkzaamheden worden (tot begin 2026) uitbesteed aan P1 (in totaal 8 FTE). Binnen de afgestemde uren kan P1 enkel voldoen aan het uitvoeren van de gereguleerde gebieden (door extra inzet van scanauto, toename aantal NHA's). Die inzet á contractwaarde 561k leidt tot 1.813K aan inkomsten naheffingsaanslagen. Door de uitbreiding van gereguleerde gebieden in de afgelopen jaren is het aantal uren dat de scanauto wordt ingezet evenredig toegenomen. Daarbij is ook een toename in het aantal naheffingen te zien. In het geval P1 werkzaamheden zal uitvoeren in het kader van niet gereguleerde gebieden, zal dit betekenen dat het aantal naheffingen zal dalen. Om effectief te kunnen handhaven op niet gereguleerde gebieden en blauwe zones zal een inzet van 4FTE (á schaal 7) aanvullend parkeerhandhaving nodig zijn (dit komt overeen met één koppel handhavers voor de helft van de werkbare uren van maandag 08.00 uur tot zondag 20.00 uur). De noodzaak is onder andere te onderbouwen vanuit het feit dat het aantal meldingen verkeersoverlast nabij de gereguleerde gebieden in de afgelopen drie jaar ruim is verdubbeld. Dekking kan hier gevonden worden in de opbrengsten vanuit parkeren.

-199

-389

-389

-389

-389

Beleggingen en overige baten en lasten

dekking

Dekking hogere naheffingsaanslagen

199

389

389

389

389

Veiligheid Veiligheid

-200

-578

Nieuw beleid voorjaarsnota 2026 vanaf 2025 Bedragen in * € 1.000

Programma

Gelijke kansen op talentontwikkeling

Gelijke kansen op talentontwikkeling

Cultureel klimaat

Onderwerp

Inhoudelijke toelichting

15 Onderwijshuisvesting

Conform raadsbesluit van 1 april 2025 over het IHP 2026-2041 investeren we in de periode 2026 t/m 2031 € 57,3 miljoen in onderwijshuisvesting om termijn 1 van het IHP te realiseren. € 17.1 miljoen is al beschikbaar in ons investeringsplan, echter investeren we deze middelen later dan eerder gepland waardoor onze kapitaallasten tot en met 2027 lager zullen zijn dan tot nu toe begroot. Na 2027 nemen kapitaallasten t/m 2032 toe.

15 Onderwijshuisvesting

Bij het vernieuwen van een school hebben we ook te maken met bijkomende kosten. Hieronder verstaan we onder meer: sloop bestaande bebouwing, bouwrijp maken, tijdelijke huisvesting en uiteenlopende voorbereidende werkzaamheden zoals haalbaarheids- of flora en fauna onderzoeken. Voor de uitvoering van termijn 1 en 2 van het IHP is ca. € 750.000,- per jaar nodig. In 2026 is voldoende dekking aanwezig, vanaf 2027 is jaarlijks € 300.000,- beschikbaar binnen de bestaande begroting. De resterende € 450.000,- structureel leggen we conform uw besluit via deze voorjaarsnota aan u voor.

2026

2027

2028

2029

57

61

267

-68

-402

0

0

-450

-450

-450

Subtotaal Structureel nieuw beleid vanaf 2025 inclusief budgettair-neutrale voorstellen

-369

61

-183

-518

-852

Voorstellen Incidenteel nieuw beleid vanaf 2025 Hogere subsidie nodig tot 2028. Vanaf 1 januari 2028 gaat een nieuwe wet van kracht waarbij streekomroepen worden gevormd die (voor een deel) gefinancierd worden door het Rijk. Zonder tegemoetkoming in 2025 (waarvan een deel wordt opgevangen vanuit de resterende corona middelen voor cultuur én de eigen reserve van de omroep) in de komende twee jaar vervalt de DTV Den Bosch redactie voor de gemeente 's-Hertogenbosch. Natuurversterkend ontwikkelen De gemeentelijke opgaven staan steeds meer op gespannen voet met de uitstoot van stikstof op het omringende Natura 2000 gebied. Op dit moment kunnen verschillende gemeentelijke bouwprojecten niet doorgaan, omdat zij stikstof uitstoten op het Natura 2000 gebied boven de wettelijke norm. Na de laatste gerechtelijke uitspraken is het niet meer mogelijk om met intern salderen projecten doorgang te laten vinden. Deze situatie zet een rem op een gezonde ontwikkeling van de stad en – dat is gegeven de wens om te blijven groeien en nieuwe woningen toe te voegen met bijbehorende voorzieningen – niet wenselijk.

-60 -500

-180 -1.000

We ontwikkelen daarom een aanpak om natuurherstel te realiseren en tegelijk aan de verschillende ontwikkelopgaven te kunnen blijven werken: ofwel we gaan voor een natuurversterkende ontwikkeling van onze gemeente. Om de komende jaren toch voldoende te kunnen inspelen op de verschillende opgaven neemt de gemeente ’s-Hertogenbosch het initiatief voor een – voor Nederland – unieke strategie : een natuurversterkende ruimtelijke ontwikkeling van de hele gemeente: een Green Deal Den Bosch. Concreet betekent deze aanpak dat er we inzetten op een lange termijn koers waarbij natuur(herstel) op alle fronten in en rondom de ontwikkeling van de gemeente wordt gerealiseerd, terwijl tegelijk het mogelijk blijft om woningen, werkgelegenheid en nieuwe infrastructuur te creëren. Voor ontwikkelen en uitvoering van deze aanpak is inschatting dat hiervoor € 1,5 miljoen benodigd is, waarvan in 2025 € 0,5 miljoen. De middelen zijn nodig voor onderzoeken, het lobbytraject, groenbijdrage in projecten en de bemensing van de taskforce die met een uitgewerkt plan gaan komen. Als lopend dit jaar blijkt dat extra middelen (1,0 miljoen) nodig zijn, dan wordt dit meegenomen bij de behandeling van de begroting 2026. We zetten in op het op een andere wijze afdekken van deze kosten. Echter is er in deze fase nog onvoldoende zicht op wat de (on)mogelijkheden zijn.

2025

Nieuw beleid voorjaarsnota 2026 vanaf 2025 Bedragen in * € 1.000

Programma

Onderwerp

Inhoudelijke toelichting

Ruimte voor economie en voorzieningen

Versnellen proces integrale aanpak brede binnenstad’

We werken aan een leefbare, gastvrije en bereikbare Brede Binnenstad voor inwoners, bezoekers, ondernemers en werknemers. We geven een impuls aan de kwaliteitsverbetering van de Brede Binnenstad, met als basis de Verkeersstructuur Brede Binnenstad 2030. Veel (ruimtelijke) ontwikkelingen staan niet op zichzelf, maar zijn veelal in min of meerdere mate met elkaar verbonden en strijden met elkaar om de schaarse ruimte. De kansen voor kwalitatieve, duurzame multidisciplinaire oplossingen liggen precies ook daar; alleen in samenspraak en afstemming met elkaar kan meerwaarde worden gecreëerd. We willen de kwaliteitsverbetering snel en integraal op een gebiedsgerichte werkwijze bewerkstellingen door meerdere activiteiten in de openbare ruimte te combineren in de Brede Binnenstad en daartoe gelden bijeen te brengen. Bij deze werkwijze past een intensieve vorm van participatie en monitoring. Dit vraagt om nulmetingen en nieuwe datasets om een dashboard te generen om de integrale doelstellingen te monitoren. Naast reguliere participatie is ook intensievere planvorming in de vorm van co-creatie benodigd. Ook vergt dit (tijdelijk) extra en intensieve inzet op de sturing op samenhang van alle activiteiten in de openbare ruimte in de Brede Binnenstad en afstemming hieromtrent tussen diverse beleidsvelden en belanghebbenden.

Cultureel klimaat Verstedelijking en wonen

Subsidie bibliotheekabonnementen T/m 2024 is er jaarlijks 85K betaald uit ‘Armoedebeleid’ voor subsidie bibliotheekabonnementen aan Huis73. M.i.v. 2025 vervalt Huis73 de bijdrage. Projectleider bijzondere woonvormen Er is een grote maatschappelijke en politieke behoefte aan het realiseren van bijzondere woonvormen (variërend vormen van gemeenschappelijk wonen (waaronder collectief particulier opdrachtgeverschap), woonzorgprojecten, optop-projecten, woonoplossingen voor economisch daklozen (zoals nu gerealiseerd wordt bij het voormalige Jo van den Bosch Hotel), uitbreiding van woonwagenstandplaatsen, etc. De focus op grote projecten zorgt dat voor deze projecten geen projectleiderscapaciteit beschikbaar is en dat er te weinig op deze bijzondere woonvormen gebeurt. Om uitvoering te geven aan de diverse motie (waaronder de motie “stimuleren gemeenschappelijk wonen” die oproept om 5 gezamenlijke woonvormen per jaar te realiseren en de motie “extra standplaatsen”) is een projectleider bijzondere woonvormen noodzakelijk.

Subtotaal Incidenteel nieuw beleid vanaf 2025

2025

2026 -450

-300

-85 -68

-85 -125

-1.163

-1.690

2027

2028

2029

0

0

0