10 februari 2021 - I&O - Dhr. Govers - Dhr. M. Van Lier - Participatieproces rondom plan Heesch West

Raadsavond Informeren en Ontmoeten Datum:

10 februari 2021

Locatie:

Digitaal

Voorzitter:

dhr. R.J.J. Geers

Secretaris:

G.L. Pijnenburg

Insprekers:

dhr. H. van Haren, dhr. Bijl, mw. H. Gerritzen, dhr. J.P. Kroon, dhr. A. Kühne, mw. K. Kusters Zomers, dhr. M. Paffen, dhr. P. Zwaan, dhr. E. Govers, dhr. M. van Lier, dhr. P. Franssen

Onderwerp: Participatieproces rondom plan Heesch West Dhr. Govers Inspreker, de heer Govers spreekt in namens Eerlijk over Heesch West. Eind november 2020 heeft Eerlijk over Heesch West per brief een terugblik gegeven op het participatieproces omtrent het plan Heesch West en hij benoemt nog eens nadrukkelijk de kernpunten. De participatieladder bestaat uit verschillende vormen en niveaus van burgerparticipatie en de omwonenden van het geplande bedrijventerrein Heesch West vinden de informatie, voor zover zij die hebben ontvangen, over de plannen veelal ontoegankelijk, onduidelijk en onvolledig. Ze werden er in eerste instantie door verrast, velen ontvingen geen uitnodiging voor informatiebijeenkomsten en moesten zelf op zoek naar informatie. Vervolgens bleken de ruim 4000 pagina’s tellende MER-rapportages en de vele bijlagen moeilijk te doorgronden en bovendien is het besluitvormingsproces, verdeeld over drie gemeenten, niet transparant. Dat leidt bij de omwonenden tot wantrouwen en het gevoel dat zij er niet toe doen. Op de 1300 in augustus 2019 ingediende inspraakreacties op het voorontwerpbestemmingsplan is tot op heden geen inhoudelijke reactie gekomen en dat geeft de indieners weinig vertrouwen dat er iets mee gedaan wordt.

De uitgebreide reactie van Eerlijk over Heesch West op het voorlopige communicatieplan van de gemeenschappelijke regeling (GR) met diverse adviezen voor meer dialoog en samenwerking heeft tot nu toe niet tot zichtbare verbeteringen geleid en sinds de themabijeenkomst Wind in februari 2020 zijn er geen themabijeenkomsten meer georganiseerd, er zijn wel goede voornemens, maar er is geen concreet resultaat. Hij heeft begrip voor de COVID-situatie, maar dat mag geen excuus zijn om de omwonenden er niet meer actief bij te betrekken. Eerlijk over Heesch West heeft meermaals aangeboden inhoudelijk mee te denken over de invulling van het plan, maar daar is tot nu toe op geen enkele wijze gebruik van gemaakt, het louter als toehoorder mogen bijwonen van de expertbijeenkomst Natuur en Milieu op 16 Januari 2020 is exemplarisch. Het wordt steeds frustrerender om slechts als toehoorder waar te nemen hoe buitenstaanders zijn leef- en woonomgeving definitief ruineren.

Eerlijk over Heesch West heeft mede als gevolg van het niet betrokken worden in de planvorming zelf het initiatief genomen om een alternatief plan op te stellen met adviezen over duurzamere en leefbaardere oplossingen met als doel de dialoog op gang te brengen, maar de GR Heesch West heeft deze adviezen helaas beoordeeld aan de hand van de eigen uitgangspunten en punt voor punt uitgelegd waarom het plan Bosch Buiten niet aan de uitgangspunten van dit plan voldoet. Daarmee heeft de GR opnieuw een kans gemist om inhoudelijk in dialoog te gaan. De vijfde trede van de participatieladder, meebeslissen, is zelfs helemaal niet aan de orde geweest. Hij concludeert dat adviezen onvoldoende worden opgepakt, participatie niet wordt waargemaakt en beloftes over meer transparantie niet worden nagekomen. Dit leidt ertoe dat de meeste omwonenden na 1,5 jaar nog steeds onvoldoende inzicht en geen vertrouwen in de plannen hebben. Eerlijk over Heesch West stelt vast dat er tot nu toe uitsluitend sprake was van participatie op het laagste niveau en dat deelname aan Burenoverleg 2.0 geen evenwichtige balans kent. De GR Heesch West bekleedt gelijktijdig de positie van onder andere spreker, deelnemer, voorzitter, mediator, onderzoeker, recensent, jurylid, criticus en boodschapper.

De tafelgenoten van Burenoverleg 2.0 komen op deze manier nooit verder dan het niveau van spreker en Eerlijk over Heesch West heeft steeds vaker gevoelens van schijnparticipatie. Op de huidige voet verdergaan zou dan ook kunnen leiden tot heroverweging van de positie van Eerlijk over Heesch West binnen Burenoverleg 2.0. Hij vindt het beter als een volledig onpartijdige derde de gesprekken zou leiden,

monitoren en naar de raden zou communiceren. Hij vraagt de raadsleden dringend om de communicatie en participatie met de omwonenden en overige betrokkenen op een veel hoger plan te brengen en los te koppelen van de GR Heesch West, van alleen informeren en halfslachtig raadplegen naar serieus adviseren en minimaal coproduceren. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of de heer Govers zijn advies over een onafhankelijke derde al heeft ingebracht in gesprekken met de GR en de wethouders. De heer Govers heeft dit nog niet gedaan omdat hij denkt dat de GR Heesch West niet alle informatie doorspeelt en dat is ook de reden dat hij hier nu inspreekt. Hij wil hier open over spreken en hij heeft het idee dat hij er niet doorheen komt als alles via de GR gaat. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat het voor de GR moeilijk is om van de opdracht van de gemeente af te wijken en hij vraagt in hoeverre het college bij het participatieproces betrokken was, of er contact met de wethouders is geweest en wat de recente stand van zaken in de contacten met het college is. Die gaat over het aanpassen van de opdracht, de speelruimte van de GR is beperkt. De heer Govers zegt dat de wethouders die bij het overleg met de GR zitten allemaal dezelfde opdracht willen volbrengen. Daarom is het erg moeilijk om via die drie betrokken wethouders beweging in de plannen te krijgen.

Hij spreekt nu in om ook de raadsleden hierop aan te spreken, zodat zij de wethouder wellicht kunnen bijsturen. Het is erg moeilijk om de plannen via de GR aangepast te krijgen omdat die aan de opdracht willen voldoen. Hij wil zijn woonomgeving beschermen en de scherpe kanten van het plan afhalen, maar dat lukt absoluut onvoldoende. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vraagt of er van tevoren afspraken met de participanten zijn gemaakt over hoe het participatietraject wordt ingeregeld en op welke onderdelen participatie mogelijk is. De heer Govers geeft aan dat er in het begin is gezegd dat niet alle onderwerpen bespreekbaar zijn, maar dat het Eerlijk over Heesch West vindt dat alle onderwerpen bespreekbaar moeten zijn. Eerlijk over Heesch West voelt zich niet serieus genomen als van tevoren al belangrijke argumenten van tafel worden geveegd. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vraagt of de heer Govers zijn betoog ook bij de andere twee deelnemende gemeenten heeft gehouden. De heer Govers zegt dat hij dit nog gaat doen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vraagt of er momenten waren waarop Eerlijk over Heesch West actief is uitgenodigd om inbreng te leveren en of die participatie in verslagen of documenten is vastgelegd. De heer Govers antwoordt dat er bespreekverslagen van de overlegrondes zijn.

Onderwerp: Participatieproces rondom plan Heesch West Dhr. M. van Lier Inspreker, de heer Van Lier woont en onderneemt in Vinkel en hij is lid van het platform Eerlijk over Heesch West dat zich inzet voor de belangen van de omwonenden van Heesch West waar de gemeente Den Bosch een industrieterrein wil aanleggen. Hij werd in juni 2019 overvallen door de plannen van de drie betrokken gemeenten die, als ze doorgaan wat hij niet hoopt, enorme impact op zijn woon- en werkomgeving zal hebben. Er waren veel inspraakreacties, maar daarmee is erg weinig gedaan en deelname aan het Burenoverleg 2.0 noemt hij geen participatie, maar vooral eenrichtingsverkeer. De omwonenden worden vooral aan het lijntje gehouden, terwijl er richting de

raad en de pers mooi weer wordt gespeeld om vervolgens gewoon door te gaan met de plannen. Hij geeft enkele voorbeelden. Industriecategorie 5.1, de op een na zwaarste industrie, kan forse geuren/of geluidsoverlast opleveren. Er is toegezegd dat er geen mestfabriek of vuurwerkfabriek komt, maar de provincie kan dat besluit overrulen. Er zouden thema-avonden komen om de omwonenden over alle tien de zorgpunten, zoals verkeer, industriecategorie 5.1, stikstof, veiligheid, natuurbehoud en financiële schade, maar er is alleen een bijeenkomst over windmolens geweest. De vele vragen die daar werden gesteld zijn niet beantwoord en een paar maanden later zijn de windmolens ineens uit het plan gehaald. Daar zijn de omwonenden blij mee, maar de vragen over de andere zorgpunten zijn nog steeds niet beantwoord. Eerlijk over Heesch West heeft steeds duidelijk gemaakt niet alle omwonenden te vertegenwoordigen en aangegeven dat de GR in gesprek moet met alle omwonenden. Hij zit nu ongeveer een jaar in het Burenoverleg aan tafel met de wethouders en de projectleider, maar hij weet net zo weinig als zijn buurman. Hij schaamt zich als hij tegen buurtgenoten moet zeggen dat hij niets weet, het is of hij iets achterhoudt en daarom overweegt hij uit het Burenoverleg te stappen.

Een ander kritiekpunt is dat het voorontwerpbestemmingsplan van 3200 pagina’s vlak voor de zomervakantie is gepresenteerd, waardoor veel mensen geen tijd hadden om het goed door te lezen. Daar kwam veel kritiek op, ook vanuit de raden. Na ongeveer een jaar heeft Eerlijk over Heesch West om een roadmap gevraagd, maar het stuk waarmee de GR nu komt, lijkt een kopie van 2019, het ontwerpbestemmingsplan komt weer vlak voor de vakantie. Hij heeft geen vertrouwen in de manier waarop de GR de bewoners en de raad informeert en betrekt bij de plannen voor Heesch West. Hij voelt zich soms als de slachtoffers van de kinderopvangtoeslagaffaire: zij konden niet op tegen de machtige overheid en hun klachten werden steeds genegeerd. Hij hoop dat de raadsleden hem wel serieus nemen en zich niet om de tuin laten leiden door de mooie praatjes van de GR. Hij wil weten of de gemeenteraad het over een aantal zaken met hem eens is: - Bewonersparticipatie bij een dergelijk groot plan als Heesch West moet meer zijn dan alleen informeren en ontmoeten. Het is de verantwoordelijkheid van de GR om de hele omgeving actief te betrekken.

Onder 'actief betrekken' verstaat hij in gesprek gaan met individuele inwoners over de impact van het plan en openstaan voor serieuze inbreng door de omgeving met schetsen en ontwerpsessies met als doel de overlast voor de omwonenden, zoals stank, groen, licht, geluid, verkeer en waardevermindering van de woningen tot een minimum te beperken. - De communicatie met de omgeving moet niet alleen via het Burenoverleg 2.0 verlopen, maar via de toegezegde grote digitale themabijeenkomsten die toegankelijk zijn voor alle geïnteresseerde individuele bewoners en in ieder geval voor de 1300 mensen die een inspraakreactie hebben ingestuurd. Er moet zorgvuldig antwoord worden gegeven op alle vragen en helder worden aangegeven hoe rekening wordt gehouden met de wensen van de omgeving. - De huidige planning, waarin alleen een participatiesessie met de omgeving over de landschappelijk inpassing staat gepland, kan niet meer leiden tot significante wijziging van het ontwerp in dit late stadium en is daardoor in strijd met de eisen voor bewonersparticipatie bij een dergelijk omvangrijk project. - Het is onwenselijk om een inspraakprocedure rond de zomervakantie te plannen omdat burgers en raadsleden dan te weinig tijd hebben om zich erin te verdiepen en zich te beraden op een gefundeerde reactie. - Om bovenstaande redenen moet de planning van de ontwerpprocedure worden gewijzigd.

Het bestemmingsplan kan pas worden gepresenteerd nadat de bewoners naar behoren zijn betrokken en gehoord. De heer De Groot (Rosmalens Belang) vraagt of de heer Van Lier op persoonlijke titel of namens Eerlijk over Heesch West spreekt. De heer Van Lier spreekt namens de Weerscheut en De Slagen, maar hij is ook lid van Eerlijk over Heesch West. De heer Van Hattem (PVV) is het eens met alle punten die de heer Van Lier naar voren bracht. Hij vraagt op welke manier de omwonenden in de breedte zijn geïnformeerd en of de gemeente hem naar het bewonersoverleg heeft verwezen. Hij wil weten hoe de informatieroute vanuit de gemeente richting de bewoners verloopt en welke afspraken zijn gemaakt over het communiceren in de

bewonersoverleggen. De heer Van Lier zegt dat er van alles is beloofd. Er wordt momenteel een brief voor de GR opgesteld waarin staat wat er allemaal is beloofd maar niet is gedaan. Het gaat om wel twintig punten die zijn beloofd maar niet zijn nagekomen. De voorzitter hoorde de heer Van Creij zeggen dat hij met een discussienotitie komt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) geeft aan dat deze notitie zo snel mogelijk naar alle commissieleden komt.