1. Raadsvoorstel Verordening Straattaxivervoer 2024

Registratienummer

15321493

Raadsvergadering

5 maart 2024

Onderwerp

Verordening straattaxivervoer ’s-Hertogenbosch 2024 Door de klant een centralere rol te geven bij sturing op de kwaliteit van het straattaxivervoer kunnen regels over kwaliteit worden verminderd.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. 2. 3.

de 'Verordening Kwaliteitskeurmerk Straattaxi's 's-Hertogenbosch 2015' in te trekken; de 'Verordening straattaxivervoer 's-Hertogenbosch 2024' vast te stellen; de tweede wijziging van de ‘Legesverordening ’s-Hertogenbosch 2024’ vast te stellen.

Aanleiding Uit de evaluatie van de huidige verordening over straattaxivervoer is gebleken dat deze niet heeft bijgedragen aan een betere kwaliteit van het straattaxivervoer, waardoor aanpassingen gewenst zijn. In 2019 is de Verordening Kwaliteitskeurmerk Straattaxi’s ’s-Hertogenbosch 2015 geëvalueerd door een extern bureau. De belangrijkste conclusie uit deze evaluatie is dat de verordening geen wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het bevorderen van structureel hoogwaardig, betrouwbaar taxivervoer dat past bij een gastvrije stad. In de evaluatie zijn enkele aanbevelingen gedaan die aanleiding zijn om de verordening (en de door het college vast te stellen nadere regels) aan te passen. Hiermee is kort na de evaluatie een start gemaakt. Tussentijds heeft de ontwikkeling van deze nieuwe verordening en nadere regels stilgestaan vanwege de Corona pandemie (welke grote gevolgen had voor de taxibranche). Inmiddels is na overleg met de branche aan een nieuwe verordening en nadere regels gewerkt.

Beoogd doel 1

Met de nieuwe regels wordt onduidelijkheid over rol- en taakverdeling tussen gemeente en de Stichting Bossche kwaliteitstaxi weggenomen en wordt de regulering van de kwaliteit hoofdzakelijk overgelaten aan de markt. Uit de evaluatie is gebleken dat er onduidelijkheid is over de rol- en taakverdeling tussen gemeente en de Stichting Bossche Kwaliteitstaxi (hierna: SBK). Door de uitvoering bij één partij te beleggen, de gemeente, wordt beoogd om deze onduidelijkheid weg te nemen. Tevens wordt in de regels de klant – om wie het uiteindelijk draait – centraler gesteld. Door middel van klantbeoordelingen wordt transparantie over de kwaliteit van dienstverlening van taxichauffeurs gerealiseerd. Hiermee wordt beoogd dat de markt zelf de kwaliteit reguleert (reviews worden prikkel om goede kwaliteit te leveren) en de gemeente daarin een passende terughoudende rol kan vervullen.

Relevante besluitgeschiedenis 





2 juli 2019: raadsinformatiebrief over de ‘Evaluatie Bossche taxikeurmerk’ (rapport) 29 januari 2019: aangenomen motie ‘Samen naar schoon taxivervoer’ In de beantwoording van deze motie is aangegeven dat dit bij de nieuwe verordening zou worden meegenomen. Echter mag daarover niets worden geregeld in de verordening, op grond van de Wet personenvervoer 2000. Onder het kopje ‘duurzaamheid’ is aangegeven hoe wel opvolging is en wordt gegeven aan deze motie. 3 februari 2015: vaststellen 'Verordening Kwaliteitskeurmerk Straattaxi's 's-Hertogenbosch 2015'

Argumenten 1 en 2.a Het behoud van een taxiverordening en een vergunningstelsel is gewenst omdat daarmee de chauffeurs die straattaxivervoer aanbieden uit de anonimiteit worden gehaald. Ondanks de conclusie, dat de verordening niet tot een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het bevorderen van structureel hoogwaardig, betrouwbaar taxivervoer, is het behoud van een verordening en vergunningenstelsel gewenst. Dit blijkt uit diezelfde evaluatie. Uit de evaluatie blijkt dat een van de verbeteringen is dat de chauffeurs als gevolg van de verordening en het vergunningstelsel uit de anonimiteit zijn gehaald. 1 en 2.b Door invoering van een klantbeoordelingssysteem wordt transparantie over kwaliteit van de 2

chauffeurs bedongen, zodat de markt (de klant) een belangrijke bijdrage levert in de kwaliteitsverbetering. Nieuw in de verordening is dat de klant een centralere rol krijgt bij het beoordelen van de kwaliteit van het straattaxivervoer (zoals reeds wordt gedaan bij de bel- en bestelmarkt in de branche: b.v. Uber). Door klanten de gelegenheid te geven om chauffeurs te beoordelen en de resultaten daarvan zichtbaar te maken voor andere klanten, ontstaat er transparantie over de kwaliteit van de dienstverlening. Andere klanten kunnen dan vooraf nagaan of ze instappen bij een chauffeur die hoog of laag scoort. Chauffeurs worden daardoor gestimuleerd om eerlijk en kwalitatief taxivervoer te leveren. Met deze systematiek reguleert de markt zelf de kwaliteitsverbetering in het straattaxivervoer. Regels, het toezicht en de handhaving vanuit de gemeente kunnen zich daardoor meer richten op de openbare orde en veiligheid. 1 en 2.c Door het hele proces van vergunningverlening, toezicht en handhaving te beleggen bij één partij, wordt onduidelijkheid over rol- en taakverdeling tussen gemeente en de SBK weggenomen. Uit de evaluatie blijkt dat er onduidelijkheid is over de rol- en taakverdeling tussen gemeente en de SBK. Aanvankelijk waren de taken voor de SBK goed beschreven maar door verschuivingen trad onduidelijkheid op.

Dit uit zich deels in het vergunningenproces, waar de SBK certificaten verstrekt die voor 99% bepalen of een chauffeur een vergunning krijgt. Toetsing vanuit de gemeente blijft hierbij achterwege. Maar de onduidelijkheid uitte zich vooral in het toezicht en de handhaving. De SBK had weliswaar een sanctiereglement, maar dit werd nauwelijks toegepast omdat de bewijsvoering bij overtredingen lastig rond te krijgen was. Bij geconstateerde overtredingen was de informatie uitwisseling tussen gemeente en de SBK beperkt, waardoor handhavend optreden vaak achterwege bleef. De onduidelijkheid wordt weggenomen door de regie bij één partij te beleggen: de gemeente. 1 en 2.d Met de mogelijkheid om extra taxistandplaatsen aan te wijzen tijdens evenementen en volksfeesten, kan gelegenheid worden geboden aan chauffeurs zonder Bossche taxivergunning om de drukte mee op te vangen. Op hele drukke dagen zoals carnaval en d’n elfde van d’n elfde komt een aantal chauffeurs zonder Bossche taxivergunning (BTx-vergunning) naar de binnenstad om illegaal straattaxivervoer aan te bieden. Deze chauffeurs proberen doorgaans ook op plaatsen dichterbij het uitgaanspubliek te komen dan de taxistandplaatsen. Dit leidt soms tot gevaarlijke situaties. Naast handhaving op deze illegale activiteiten is het gewenst om een legaal alternatief te bieden voor deze chauffeurs.

De chauffeurs zijn namelijk ook nodig om de grote hoeveelheid publiek de stad uit te vervoeren, wat met zo’n 100 vergunde chauffeurs niet lukt. Daarom is in de verordening opgenomen dat hiervoor extra taxistandplaatsen kunnen worden aangewezen. Vanzelfsprekend zullen die zodanig worden gesitueerd dat publiek eerst langs de reguliere 3

taxistandplaatsen komt (bestemd voor chauffeurs met BTx-vergunning). De extra taxistandplaatsen mogen enkel worden gebruikt door officiële taxi’s (blauw kenteken). 3. Ondanks de invoering van kostendekkende (hogere) leges, wordt het met de nieuwe werkwijze voor chauffeurs waarschijnlijk na drie jaar goedkoper. De invoering van kostendekkende leges leidt voor de korte termijn tot hogere kosten voor de chauffeurs. Op termijn – na drie jaar – wordt het met de nieuwe werkwijze echter goedkoper voor de chauffeurs. Dit is hieronder nader onderbouwd onder het kopje ‘financiën’.

Kanttekeningen en risico’s 1 en 2.a Omdat het verplicht stellen van een klantbeoordelingssysteem voor het straattaxivervoer nog niet in Nederland wordt toegepast, is hiermee nog geen ervaring. De centralere rol van de klant in de beoordeling van chauffeurs op de opstapmarkt is nieuw/uniek in Nederland. In de zogenaamde bel- en bestelmarkt binnen de taxibranche (o.a. Uber en Bolt) is het beoordelen van chauffeurs overigens wel mogelijk. Omdat het voor het straattaxivervoer (ook wel bekend als de opstapmarkt) nog niet wordt toegepast is er nog geen kant en klare oplossing en is het effect van een dergelijke maatregel nog niet bekend. Ter voorbereiding op deze verordening zijn gesprekken gevoerd met een potentiële leverancier van een klantbeoordelingssysteem. Hieruit blijkt dat een dergelijk systeem te maken en (extern) te exploiteren is. Zekerheidshalve is in de verordening opgenomen dat de verplichting, om aangesloten te zijn bij een klantbeoordelingssysteem, (vanzelfsprekend) niet geldt als er geen goedgekeurd systeem is. 1 en 2.b De mogelijkheid om extra taxistandplaatsen aan te wijzen tijdens evenementen en volksfeesten kan als neveneffect hebben dat het meer taxichauffeurs zonder BTx-vergunning aantrekt.

Onder de huidige chauffeurs (met vergunning) is een enquête gehouden, waarin onder andere is gevraagd of het een goed idee is om tijdens deze drukke dagen extra taxistandplaatsen aan te wijzen voor chauffeurs zonder vergunning. Het merendeel van de chauffeurs vindt dat een goed idee. Tegelijkertijd zijn er wel enkele kritische kanttekeningen geplaatst, waaronder dat het aanwijzen van deze taxistandplaatsen een averechts effect kan hebben omdat het meer chauffeurs kan aantrekken (in plaats van enkel een legaal alternatief bieden). Dit effect zou inderdaad kunnen optreden. De mogelijkheid in de verordening om deze taxistandplaatsen aan te wijzen, betekent nog niet dat dit ook jaarlijks bij de evenementen en volksfeesten moet gebeuren. Per evenement of volksfeest kan opnieuw worden bekeken of dat wenselijk c.q. noodzakelijk is. Tevens kan achteraf met de chauffeurs met BTx-vergunning worden geëvalueerd. 1en 2.c Regels over herkenbaarheid (het voeren van een uniform daklicht) stuiten op weerstand bij meer 4

dan de helft van de chauffeurs. Een uniforme uitstraling van chauffeurs met een keurmerk (in de vorm van een daklicht met gelijke maten in indeling) is van belang voor de herkenbaarheid van keurmerk taxi’s voor de klant en vereenvoudigt het toezicht. Bovendien moet worden opgemerkt dat het (in de andere steden met een keurmerk) heel gebruikelijk is dat taxi’s met een keurmerk als zodanig herkenbaar zijn. De regel, over het voeren van een uniform daklicht, is ook opgenomen in de vigerende verordening. Hier is echter nooit goed uitvoering aan gegeven omdat de eisen voor het daklicht nooit zijn vastgesteld. Uit de gehouden enquête blijkt dat 58% van de huidige chauffeurs geen voorstander is van regels over uniforme herkenbaarheid. Veelal gaat het daarbij om de kosten die men daarvoor moet maken. Ook is benoemd dat men de vrijheid wil om zelf te bepalen wat voor een daklicht men gebruikt of dat men geen uniform daklicht wil omdat men niet geassocieerd wil worden met collega’s. Ondanks de weerstand wordt wel vastgehouden aan regels over het voeren van een uniform daklicht. In de nadere regels kan tegemoet worden gekomen aan de bedenkingen van de chauffeurs door een relatief kleine maat daklicht verplicht te stellen en een redelijke overgangstermijn te bieden. 1 en 2.d Het vertrouwen van chauffeurs in de gemeente.

Ondanks dat 65% van de chauffeurs heeft aangegeven het een goed idee te vinden om de uitvoering bij één partij (de gemeente) te beleggen, blijkt uit de antwoorden dat er nog weinig vertrouwen in de gemeente is. Op basis van reacties bij de vragen in de enquête vinden wij dat we moeten werken aan het verbeteren van het vertrouwen van de chauffeurs in de gemeente. Door de uitvoering in zijn geheel naar ons toe te halen en daardoor de onduidelijkheid over rol- en taakverdeling weg te nemen ontstaan korte en duidelijke lijnen in de communicatie. Daardoor worden wij beter in staat gesteld om aan herstel van het vertrouwen te werken. Mede doordat we afgelopen jaar weer meer zichtbaar zijn geworden voor de chauffeurs zien we al dat ze ons steeds meer weten te vinden om hun zorgen over de kwaliteit van het straattaxivervoer met ons te delen.

Financiën Kosten vergunningverlening De kosten voor vergunningverlening worden gedekt uit de leges. In beslispunt 3 is hiervoor voorgesteld om kostendekkende leges in de legesverordening op te nemen, te weten € 250. De kosten die hiervoor 5

worden toegerekend zijn de kosten voor de inzet van de vergunningverlener, inclusief bijbehorende overhead. Daarbij is uitgegaan van een gemiddelde behandelingstermijn van drie uur per vergunning. Kosten toezicht Toezicht en handhaving zal plaatsvinden binnen de bestaande capaciteit van de afdeling Stadstoezicht. Vooralsnog wordt een gelijke capaciteit geraamd dan in de huidige situatie (weliswaar met andere inhoudelijke accenten). Onder gelijke capaciteit wordt verstaan; gelijk aan afgelopen jaar. De jaren ervoor (Corona en de nasleep daarvan) was er minder toezicht op taxi’s. Kosten implementatie Voor de implementatie van de nieuwe verordening worden kosten gemaakt voor communicatie richting taxichauffeurs en klanten over de nieuwe regels. Dit zijn de volgende kosten: Communicatiecampagne voor de consument over het klantbeoordelingssysteem Ontwerp en bedrukken van mappen voor de taxichauffeurs met info over de nieuwe regels en ruimte om de vereisten bescheiden te bewaren. Totaal

€ 5.000 € 2.000 € 7.000

Deze kosten worden gedekt binnen de huidige begroting. Voor de ontwikkeling van het klantbeoordelingssysteem wordt er in de eerste plaats vanuit gegaan dat er een leveranciers wordt gevonden, die de ontwikkelkosten terugverdient uit de maandelijkse bijdragen van de aangesloten chauffeurs. Wanneer er toch een eenmalige bijdrage nodig is voor de ontwikkeling van het systeem, wordt er bekeken of dit kan worden gedekt uit de reserve van de SBK, welke vrijkomt na opheffing van de stichting. Als ook dat niet mogelijk blijkt wordt bekeken of we hier vanuit de bestaande begroting vanuit de gemeente een eenmalige bijdrage kunnen doen of een garantstelling kunnen afgeven. Kosten voor de chauffeurs De kosten voor certificering van de chauffeurs komen voor hun eigen rekening. Het certificaat heeft een 6

geldigheidsduur van vijf jaar. Ondanks de hogere legeskosten wordt het naar verwachting voor chauffeurs na drie jaar goedkoper dan volgens het huidige regime. Dit komt omdat de maandelijkse kosten voor de SBK komen te vervallen. De kosten die daarvoor in de plaats komen, voor aansluiting bij een klantbeoordelingssysteem, zijn naar verwachting veel lager waardoor dit na drie jaar een voordeel oplevert voor de chauffeurs. Na 1 jaar

Na 2 jaar

Na 3 jaar

Na 4 jaar

Na 5 jaar

Huidige kosten € 314,60 BTx-certificaat € 20 bijdrage SBK per maand € 16,60 leges vergunningen per jaar

€ 571,20

€ 827,80

€ 1.084,40

€ 1.341,00

€ 1.597,60

Nieuwe kosten € 400 certificaat € 10 bijdrage klantbeoordelingssysteem per maand € 250 leges vergunning voor 5 jaar

€ 770

€ 890

€ 1.010

€ 1.130

€ 1.250

Duurzaamheid In beginsel niet van toepassing. Het verduurzamen van de taxibranche mag immers niet geregeld worden in een taxiverordening. Artikel 82 van de Wet personenvervoer 2000 regelt dat bij een gemeentelijke verordening regels kunnen worden gesteld in het belang van de kwaliteit van het straattaxivervoer. Verduurzaming van de taxibranche kan worden geregeld door uitbreiding van de zero emissie zone. Dit is een separaat traject. In de gesprekken die zijn gevoerd voor de totstandkoming van deze nieuwe verordening en de enquête is dit onderwerp wel meegenomen. Op de vraag, of men op termijn open staat voor het overstappen op elektrisch vervoer, geeft 69% aan daarvoor niet open te staan. Op de vervolgvraag, wat een redelijke termijn is, antwoord slechts één chauffeur “helemaal niet”. Hieruit valt op te maken dat er wel enigszins draagvlak is om op enig moment over te stappen op elektrisch vervoer, of dat een overstap onvermijdelijk is (omdat men bijvoorbeeld andere binnensteden niet meer inkomt zonder elektrisch 7

voertuig). De termijnen die het meest worden genoemd als redelijke termijn om over te stappen is binnen zeven of tien jaar. Een veel genoemd bezwaar om over te stappen zijn de (vermeende) hogere kosten. Over het algemeen zijn de elektrische varianten van voertuigen duurder dan de dieselvarianten. Echter is de ‘total cost of ownership’ veelal gunstiger bij een elektrische auto. Dit komt onder andere door het vervallen van de BPM-vrijstelling (sinds 2020) op taxi’s en fiscale voordelen voor elektrische taxi’s. Omdat de chauffeurs veelal onbekend zijn met deze voordelen, wordt een informatiebijeenkomst hierover georganiseerd (eventueel in combinatie met de nieuwe regels uit de verordening). In de bijeenkomst kan een logistiek makelaar de voordelen toelichten. Ook kunnen we vanuit de gemeente adviesgesprekken met de logistiek makelaar aanbieden, zoals we dan ook voor andere partijen (die moeten overstappen op zero emissie) in de binnenstad doen. Een ander belangrijk aandachtspunt bij de invoering is de zorg van chauffeurs over de actieradius en het ontbreken van laadinfrastructuur op de taxistandplaatsen. In de meeste gevallen is de actieradius inderdaad nog lager dan bij voertuigen op brandstof. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat taxiritten doorgaans ook niet zo lang zijn dat de actieradius van de elektrische voertuigen daarin tekort schiet.

De actieradius kan een uitdaging voor de chauffeurs worden als men aaneengesloten ritten rijdt en niet of nauwelijks tijd heeft om tussendoor op te laden. Aanwezige laadinfrastructuur op de taxistandplaatsen is daarom een logische voorwaarde om de overstap te stimuleren. Naast het aanbieden van de logistiek makelaar blijven we met de branche in gesprek over de hoe de overstap naar zero emissie taxivervoer mogelijk kunnen maken. Dit wordt opgepakt vanuit het project inzake de zero emissie zone.

Participatie en communicatie Voor totstandkoming van de verordening De SBK is gedurende het gehele proces betrokken geweest bij de totstandkoming van de verordening. Daarnaast heeft er een overleg plaatsgevonden met een klankbordgroep met chauffeurs waarbij zij input konden leveren op de concepten. Ook zijn enkele onderwerpen uit de conceptverordening (en de 8

door het college vast te stellen nadere regels) via een enquête voorgelegd aan alle chauffeurs met een BTx-vergunning. Implementatie Na besluitvorming worden alle chauffeurs die nu over een vergunning beschikken geïnformeerd over de nieuwe regels en het aanvragen van een vergunning op grond van de nieuwe verordening. Ook krijgen alle chauffeurs een mapje waarin de belangrijkste regels zijn uitgelegd. In deze map wordt tevens ruimte geboden om de verplicht te tonen bescheiden te bewaren (BTx-vergunning, volledige chauffeurskaart, certificaat levensreddend handelen en rijbewijs). Hierdoor kunnen controles sneller worden uitgevoerd, zodat chauffeurs zo kort mogelijk worden opgehouden tijdens de uitvoering van hun werk. Voor de klanten en de werking van het klantbeoordelingssysteem zal een informatiecampagne worden gehouden op de taxistandplaatsen gedurende de eerste weken dat het eventuele systeem in werking is.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. 'Verordening straattaxivervoer 's-Hertogenbosch 2024 2. Tweede wijziging legesverordening ‘s-Hertogenbosch 2024

9

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Afdeling Inlichtingen

15321493 verordenend en budgettair R.A.P. (Roy) Geers Bedrijvigheid: 19 februari 2024 SB/ST Stephan van Dongen / s.vandongen@s-hertogenbosch.nl / 06- 4216 7442

10

Besluit van de raad Registratienummer

15321493

Raadsvergadering

5 maart 2024

Onderwerp

Verordening straattaxivervoer ’s-Hertogenbosch 2024

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 23 januari 2024;

besluit: 1. 2. 3.

de 'Verordening Kwaliteitskeurmerk Straattaxi's 's-Hertogenbosch 2015' in te trekken; de 'Verordening straattaxivervoer 's-Hertogenbosch 2024' vast te stellen; de tweede wijziging van de ‘Legesverordening ’s-Hertogenbosch 2024’ vast te stellen.

11

Aldus besloten in de openbare vergadering van 5 maart 2024, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

12

Bijlage 2 Tweede wijziging legesverordening ‘s-Hertogenbosch 2024 De verordening tot tweede wijziging van de “Verordening van de gemeenteraad van de gemeente ’s-Hertogenbosch, houdende regels betreffende de heffing en invordering van leges 2024 en bijbehorende tarieventabel 2024. Artikel 1 Hoofdstuk 1, paragraaf 1.8, artikel 1.25 lid L (Verkeer en Vervoer) van de tarieventabel 2024 behorende bij de legesverordening 2024 wordt gelezen als volgt: l.

voor de afgifte van een taxi-ontheffing

€

250,00

Artikel 2 1. Deze wijzigingsverordening treedt in werking met ingang van de eerste dag na die van bekendmaking. 2. De datum van ingang van de heffing is 1 juli 2024. De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch De griffier, De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

13