1. Raadsinformatiebrief Knooppuntontwikkeling station 's-Hertogenbosch 15032023__14867462__

Raadsinformatiebrief Registratienummer

14867238

Onderwerp

Voortgang Knooppuntontwikkeling Station ’s-Hertogenbosch: Ambities Bosch Centraal De gemeente heeft samen met betrokken MIRT-partners belangrijke stappen gezet in het formuleren van gezamenlijke ambitie om te komen tot vernieuwing van de stationsomgeving. We willen uw raad daarover informeren, en over de voortgang van de MIRT Verkenning om station ’s-Hertogenbosch en omgeving toekomstgericht en duurzaam in te richten.

Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Station ’s-Hertogenbosch – een van de grootste overstapstations in Nederland – is van nationaal belang. Iedere werkdag maken tienduizenden reizigers gebruik van het station en het stationsgebied om lokaal, regionaal en landelijk te reizen. Het station zit al een tijd aan zijn grens en kan niet meer reizigers faciliteren. De functionele grenzen van station ’s-Hertogenbosch zijn bereikt. Het stationsgebied is het centrale mobiliteitsknooppunt in de Bossche Spoorzone. Maar ook een zoeklocatie voor zo’n 500 woningen binnen de verstedelijkingsopgave van de stad. Dit is onderdeel van de ongeveer 4.800 nog te bouwen woningen in de Bossche Spoorzone. Naast een toename van inwoners (reizigers voor dagelijks woonwerkverkeer) neemt ook de stroom bezoekers naar de stad toe. Een schaalsprong is nodig om in te spelen op de berekende reizigersgroei van 40%. En om het intensiever gebruik van het station, stationsgebied en alle voorzieningen mogelijk te maken. Het station en stationsgebied zoals deze nu zijn, sluiten onvoldoende aan bij actuele thema’s zoals duurzaamheid, klimaatadaptatie en de mobiliteitstransitie. De functies passen niet meer bij de huidige tijd en de ontwikkeling die het gebied rondom de OV-Knoop doormaakte.

Er is meer ruimte nodig om in te spelen op de veranderende vraag naar (deel-) vervoer, bereikbaarheid van het openbaar vervoer en fiets- en loopvoorzieningen in het gebied. Maar ook voor meer groen om beter bestand te zijn tegen extreem weer en om de leefbaarheid in de stad te ondersteunen. Kortom: Het station en stationsgebied moeten toekomstgericht worden (her)ingericht.

Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Met het ontwikkelen van het station en stationsgebied kan binnen de context van de Bossche Spoorzone een grote stap vooruitgezet worden voor een duurzaam station. Klaar voor de toekomst. De komende jaren investeren gemeente ’s-Hertogenbosch, ProRail, provincie Noord-Brabant, NS en de Ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) als MIRT-partners. Door deze samenwerking – en de reservering van middelen bij de betrokken partners– kunnen het station en het stationsgebied een veel hoger kwaliteitsniveau krijgen. De projectnaam waarmee de MIRT-partners over deze ontwikkeling gaan communiceren - intern en naar de buitenwereld toe - is Bosch Centraal. De gezamenlijke projectorganisatie is in 2022 gestart met de MIRT Verkenning (Meerjarenprogramma Infrastructuur Transport en Ruimte). De stuurgroep van de projectorganisatie heeft recent een belangrijke stap gezet om tot gezamenlijke ambities te komen. Deze zijn vastgelegd in het ambitiedocument Bosch Centraal. Het verwezenlijken van deze ambities gebeurt in nauwe samenwerking met alle betrokkenen, waaronder de inwoners van de stad.

Beoogd doel Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bosch Centraal moet het kloppend hart van Den Bosch worden: het scharnierpunt van ieders reis. Mensen uit de stad, omliggende dorpen en van ver daarbuiten ontmoeten elkaar hier. Deze verbindende functie wordt in de toekomst alleen maar groter. Inwoners van de stad en omliggende gemeenten maken graag gebruik van alle makkelijke en goede verbindingen op het station én de verbinding met alle delen van Nederland. Bosch Centraal is een aanjager voor het versterken van economische concurrentiekracht van de regio en nodigt reizigers uit om bewust te kiezen voor passend vervoer om met plezier, duurzaam en comfortabel van A naar B te reizen. De MIRT-partners werken kortom aan een toekomstgericht station en stationsgebied waar iedereen graag verblijft. Een plek die ook de historische binnenstad, Spoorzone en het Paleiskwartier beter met elkaar verbindt. Om recht te doen aan de uitdagende opdracht die erop nationaal, regionaal en lokaal niveau ligt, hebben de MIRTpartners gezamenlijke ambities opgesteld. Deze zijn vastgelegd in het ambitiedocument waarmee de MIRTpartners grip willen houden op de verdere planontwikkeling van het ov-knooppunt. De inzet voor dit ambitiedocument vanuit de gemeente is ook om een goede borging te krijgen van de door uw raad in 2018 vastgestelde Ontwikkelrichtingen voor de Spoorzone.

Met de projectnaam ‘Bosch Centraal’ geeft de Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

projectorganisatie uiting aan de ligging van het knooppunt in de Bossche Spoorzone, de stad, regio en op nationaal niveau. Bosch Centraal wordt daarom in alle gezamenlijke uitingen van de partijen steeds herhaald en is onderdeel van de communicatie door de MIRT-partners.

In het ambitiedocument Bosch Centraal zijn vier ambitielijnen beschreven: 1. 2. 3. 4.

Maximaal gebruik maken van de strategische ligging Het middelpunt van (onverwachte) ontmoeting Duurzaam en toekomstgericht Bosch Centraal verbindt

Deze gezamenlijke ambities komen samen in de drieslag Slim, Gezond en Gastvrij. Daarmee ligt de focus op de mens. Op de betekenis van het station als sociale verbinder. Ook al is het stationsgebied uiteindelijk een fysieke omgeving met een station, bushalte, fietsenstallingen, pleinen, groen, voorzieningen, woningen en winkels: de betekenis die het voor de mens (als forens, student, toerist en inwoner) heeft, staat centraal. De verschillende gebruikersprofielen worden dan ook meegenomen in de ontwerpopgave. Ook wordt onder meer gekeken hoe digitale hulpmiddelen een functie krijgen in het ontwerp. En hoe bestaande elementen opnieuw gebruikt kunnen worden. Het ambitiedocument wordt aan de ene kant gebruikt om te communiceren over de gezamenlijke opgave. Aan de andere kant is het een referentiepunt tijdens deze MIRT-Verkenning.

Relevante besluitgeschiedenis



Raadsbesluit Ontwikkelingsrichtingen en aanpak Spoorzone ’s-Hertogenbosch d.d. 6 maart 2018, reg.nr. 7475064 Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

    

  

Raadsinformatiebrief Toekomstverkenning Knooppuntontwikkeling station ’s-Hertogenbosch d.d. 19 februari 2019, reg.nr. 8660284 Raadsinformatiebrief De stand van de Spoorzone ‘s-Hertogenbosch d.d. 25 juni 2019, reg.nr. 8957559 Raadsbesluit Opnemen in structuurfonds: Knooppuntontwikkeling Station ’s-Hertogenbosch d.d. 12 november 2019, reg.nr. 9365520 Raadsinformatiebrief Spoorzone ontwikkelt met (veer)kracht door (stand van de Spoorzone juni 2020) d.d. 7 juli 2020, reg.nr. 10077703 Raadsbesluit OV Knooppunt station ‘s-Hertogenbosch d.d. 13 juli 2021, reg.nr. 10748620 waarin instemming met de uitvoering van een MIRT-Verkenning Knooppuntontwikkeling station ’s-Hertogenbosch. Het overbrengen van het op dat moment gereserveerde bedrag (12 miljoen euro) naar het gedekte deel van het structuurfonds en het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet Raadsinformatiebrief over het Position Paper Spoorzone ’s-Hertogenbosch: ‘De Brede Binnenstad; motor van de koploper’ van 8 maart 2022, reg.nr. 11783668 Bestuursakkoord 2022-2026 Slagkracht en Ambitie, waarin de reservering in het structuurfonds voor knooppuntontwikkeling is opgehoogd tot 20 miljoen euro d.d. 31 mei 2022 Informeren en Ontmoeten over de uitkomsten van het landelijk Bestuurlijk overleg MIRT voor de noordelijke Spoorzone, waaronder knooppunt station ’s-Hertogenbosch d.d.

10 januari 2023 met collegebrief aan de raad en presentatie

Inhoud Waar staan we nu? 

Tijdens Informeren en Ontmoeten van 10 januari 2023 zijn de resultaten van het Bestuurlijk Overleg MIRT 2022 met betrekking tot de Spoorzone toegelicht. Ook de uitbreiding van de middelen vanuit het rijk voor de Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

cofinanciering voor knooppuntontwikkeling station ‘s-Hertogenbosch (zie ook financiële paragraaf) kwamen aan de orde. Door de bijdrage voor de duurzame verstedelijkingsopgave vanuit NOVEX voor de Bossche Spoorzone en het knooppunt is nu ook het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties verbonden. 



Een andere belangrijke inhoudelijke eerste stap in deze MIRT Verkenning is zoals eerder al genoemd het vaststellen van het gezamenlijke ambitiedocument door de stuurgroep MIRT. De samenwerkende partijen zijn daarin vertegenwoordigd. Het Ministerie van I&W zit de stuurgroep voor. Daarnaast is bureaucombinatie Arup/TeamV geselecteerd om samen met de MIRT-partners de ontwerpopgave in te vullen. Hier hoort ook een communicatie- en participatieproces bij. De MIRTprojectorganisatie bereidt dit nu voor. Dit samen leidt tot een ontwerpplan voor het station en directe omgeving voor 2030. Hierbij wordt ook gekeken naar de verdere toekomst in 2040, zodat een plan voor de OV Knoop voor 2030 past in een lange termijnvisie.

Vervolgstappen De voorgestelde ontwerpoplossing moet voldoen aan de vastgestelde ambities, antwoord geven op de huidige knelpunten en aan alle eisen voldoen die worden gesteld aan een complex gebied zoals en stationsgebied ‘sHertogenbosch.

De resultaten van het ontwerpplanproces worden gerapporteerd in een Nota Kansrijke Oplossingen Bosch Centraal en later in een Nota Voorkeursalternatief Bosch Centraal. Deze laatste nota is de basis voor besluitvorming bij alle betrokken bestuurlijke partijen over de toekomst van het stationsgebied.

Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Binnen de te ontwikkelen ontwerpoplossing moeten de hieronder in de Stuurgroep Bosch Centraal eerder afgesproken onderdelen minimaal een plek krijgen: Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

       

De toevoeging van een nieuw zijperron aan spoor 8 met trappen/lift (aan de Westkant) Capaciteitsvergroting van verbinding van Oost naar West en versterking wijkverbinding (nu de huidige passerelle), via drie te onderzoeken hoofdvarianten (uitbreiding/vernieuwing passerelle of tunnel) Vernieuwing van de stationshal centrumzijde en realisatie van een nieuw ontvangstdomein Paleiskwartierzijde Het toevoegen van wachtvoorzieningen voor de bushalte, als onderdeel van de aanpak bushaltes Aanpassing voorpleinen met ruimte voor nieuwe gedeelde mobiliteitsconcepten Nieuwe fietsparkeervoorziening aan de Paleiskwartierzijde en verbetering fietsparkeervoorziening centrumzijde Zoekruimte voor stedelijke woningbouwopgave en voorzieningen Kwaliteit openbare ruimte op de stedelijke as Stationsweg-Passerelle-Leeghwaterlaan

Doorkijk globale routekaart MIRT-Verkenning

Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Rol raad besluitvormingsproces Zoals aangegeven werken meer overheden en partijen samen in de MIRT Verkenning om het stationsgebied te ontwikkelen. Deze MIRT Verkenning kent twee hoofdfasen: de ontwikkeling van een Nota kansrijke oplossingen en een Nota Voorkeursalternatief. Deze laatste nota bestaat in hoofdzaak uit het plan voor de OV Knoop 2030. Dit plan leidt uiteindelijk tot voorstellen aan uw raad om een omgevingsplan vast te stellen, en om verder te besluiten over de (co)financiering via het Structuurfonds. Na de ontwikkeling van het Voorkeursalternatief zijn de planologische effecten en financiële gevolgen hiertoe voldoende inzichtelijk. De MIRT-projectorganisatie wil uw raad ook tussentijds informeren. Dat gebeurt naar verwachting komend najaar en gaat over de te ontwikkelen Nota Kansrijke Oplossingen. We gaan uw raad nog uitnodigen voor een werkbezoek om u verder mee te nemen in deze ontwikkelingen. Financiën Het besluit in het Bestuurlijk Overleg MIRT 2020 om een MIRT Verkenning te starten vergde een 75% financiering van de geraamde projectkosten op dat moment. In het BO MIRT 2022 zijn daaropvolgend besluiten genomen binnen een groter pakket. Dit pakket ging over de verstedelijking van de Spoorzone in het kader van de Nationale Omgevingsvisie Extra (NOVEX).

NOVEX richt zich op de verstedelijkingsopgave en de daarbij horende mobiliteitsinvesteringen voor een duurzame mobiliteitstransitie. In het BO MIRT 2022 is ook voorzien in cofinanciering door het Rijk voor de opgave van het fietsparkeren. De resterende 25% financiering is bedoeld voor de basisopgave, prijsindexatie, fietsenstallingen en de brede opgave (de omgevingskwaliteit van het station). In de gemeentelijke NOVEX-propositie voor de Spoorzone is het stationsgebied aangewezen als zoekgebied voor 500 woningen als onderdeel van de 4.800 woningen in de Bossche Spoorzone. Met dit BO MIRT besluit richt de MIRT Verkenning Bosch Centraal zich op een project met een totale financiële omvang van momenteel €186,5 miljoen. Daarvan is €130 miljoen euro gereserveerd door het rijk. De regionale cofinanciering bedraagt €56,5 miljoen (bedragen inclusief btw). Via uw raadsbesluit van juli 2021 en de afspraken in het Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

bestuursakkoord hebben wij momenteel €20 miljoen voor cofinanciering opgenomen in het gedekte deel (€12 miljoen) en ongedekte deel (€8 miljoen) van het Structuurfonds. Opvolgende besluitvorming over de gemeentelijke en provinciale cofinanciering kan plaatsvinden in vervolgstappen van de MIRT Verkenning. Dan is er een beter beeld van de totale kosten van de mogelijke ontwerpvarianten voor het knooppunt. En van de mogelijke exploitatie-effecten van vastgoeden gebiedsontwikkeling, en de verdeling van de kosten binnen de regio. Besluitvorming moet daar waar het de bevoegdheid van uw raad betreft vooraf of parallel lopen aan toekomstige besluiten door de gezamenlijke MIRT-partners. Participatie en communicatie De MIRT-partners vinden participatie en communicatie belangrijk. Dat ligt ook in de lijn met de manier waarop wij als gemeente de omgeving en belanghebbenden willen betrekken bij planvorming. Hoewel er sprake is van landelijke en regionale opgaven, spelen er ook veel lokale belangen. Het is een lokale ruimtelijke ontwikkeling. En het raakt het gemeentelijk verkeerssysteem, de kwaliteit van de openbare ruimte en voorzieningen. De communicatie en participatie wordt georganiseerd door de MIRT-projectorganisatie. Waar mogelijk wordt gebruikt gemaakt van voorzieningen en systemen - denk aan het online participatieplatform -die binnen de gemeente voorhanden zijn.

Hierdoor kan er ook een goede afstemming plaatsvinden met andere lopende processen op lokaal niveau. In deze fase is nog geen sprake van formele inspraak. Komende periode start de projectorganisatie met het betrekken van de omgeving. De basis hiervoor is het door stuurgroep MIRT nog vast te stellen communicatie- en participatieplan. Hierbij worden stakeholders en geïnteresseerden breed geïnformeerd tijdens de verschillende fases over de voorliggende opgaven. Ook worden belanghebbenden en geïnteresseerden betrokken via themabijeenkomsten over de MIRT Verkenning. Alle ontvangen reacties worden zorgvuldig afgewogen. De gemaakte afwegingen worden aan betrokkenen teruggegeven. Wij informeren uw raad ook over deze momenten.

Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1.

Bosch Centraal, middelpunt van jouw ontmoeting, gezamenlijk ambitiedocument van Ministerie van I&W, BZK, ProRail, NS, Provincie en gemeente ‘s-Hertogenbosch

Registratienummer Raadsvergadering Portefeuillehouder Sector/Afdeling Inlichtingen

14867238 9 mei 2023 U. Kâhya SO/PROGRAMMAS & PROJECTEN E. Olzheim e.olzheim@s-hertogenbosch.nl

Www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704