1.Bijlage 1Evaluatie De Bossche Zomer 2021

Bijlage 1: Evaluatie De Bossche Zomer 2021 Inleiding De Bossche Zomer 2021 was als 2 maanden durend project, en met bijna 250 verschillende initiatieven omvangrijk en complex. In een evaluatie als deze is dat moeilijk op enkele A4-tjes te vatten. Desalniettemin hebben we een beetje van De Bossche Zomer sfeer gevangen en lichten we het maakproces van De Bossche Zomer 2021 toe. Uiteraard worden leerpunten in De Bossche Zomer 2022 verwerkt, Concept Van 1 juli t/m 5 september 2021 vond in de gemeente ’s-Hertogenbosch voor de tweede keer De Bossche Zomer plaats. De Bossche Zomer gaf letterlijk en figuurlijk ruimte. Ruimte aan Bossche ondernemers om deze zomer, waarin ook nog steeds alles anders is, de ontmoeting te faciliteren. Ruimte voor de Bosschenaren die elkaar na maanden thuis zitten eindelijk weer veilig konden ontmoeten en weer met elkaar verhalen konden delen. Op verrassende locaties, in de sfeergebieden, verspreid over de hele gemeente. Waarbij we beproefde succesvolle initiatieven niet uit het oog verloren, maar zeker ook stuurden op nieuwe creatieve ideeën die verrasten. Van culturele en sportieve activiteiten, historische bezienswaardigheden, Bourgondische cafés, restaurants en terrassen, verrassende winkels tot adembenemende natuur. En altijd afkomstig uit 073.

Doelstellingen De Bossche Zomer 2021 was een platform in de zomermaanden waarbinnen ondernemend en cultureel Den Bosch nieuwe initiatieven ontplooide om daarmee letterlijk kwalitatieve ruimte te maken voor inwoners én bezoekers van gemeente ’s-Hertogenbosch. Vanwege corona stonden het op een veilige manier faciliteren van de ontmoeting en ruimte bieden aan (073) ondernemers om te ondernemen/overleven centraal. Pijlers De Unique Selling Points van De Bossche Zomer zijn: 1. Veelzijdigheid in aanbieders en doelgroepen: voor iedereen is er wat wils in programmering en elke ondernemer kan meedoen (grote en kleine ondernemers, horeca en niet horeca, cultuur/sport/wijken) plannen met een lange en korte voorbereidingstijd. Hierdoor werden meerdere (diverse) bezoekersdoelgroepen aangesproken en was er ook plaats voor kleinschalige activiteiten. 2. Verrassing en spreiding in de hele gemeente: doordat op 'slapende' plekken in de stad opeens toffe ideeën ontstonden, is de stad op een hele andere manier gaan leven en hebben bewoners hun stad herontdekt als the place to be. 3. Vernieuwing in aanbod: gemeente, ondernemers en andere initiatiefnemers hebben zich van hun beste kant laten zien, daardoor werden belemmeringen omgezet in mogelijkheden en kansen gegrepen. Hierdoor ontstond vernieuwing (zowel in concepten als plaatsen). 4.

Verbinden en samenwerking: De verbindingen vanuit verschillende achtergronden zorgden ervoor dat initiatieven die De Bossche Zomer kleurden naar een hoger niveau getild werden. Vanuit het projectteam werden deze verbindingen gestimuleerd door proactief en op verschillende niveaus de connecties op cultureel, sociaal-maatschappelijk en commercieel te realiseren en niet alleen een passieve brievenbus te zijn. Hoewel de terrassen op de diverse hotspots de grote publiekstrekkers waren, ligt de toegevoegde waarde van De Bossche Zomer bij de kleinschalige niet-commerciële culturele-, sport-, en buurtactiviteiten en de laagdrempeligheid van deze activiteiten (gratis en in de wijk). We bereikten met name met sport- en wijkactiviteiten kinderen en jongeren die niet op vakantie konden en/of commerciële evenementen niet konden betalen, een doelgroep die we voorheen niet bereikten. Vergunningverlening De kracht van De Bossche Zomer is dat de gemeente capaciteit vrijmaakte voor beoordeling en advisering van initiatieven. Daarbij lieten we ons gezien de bijzondere omstandigheden niet hinderen door formele wetgeving, is een initiatief passend/wenselijk, dan verlenen we toestemming. Een belangrijk onderdeel daarbij waren de gedoogbrieven waarmee ondernemers hun initiatieven konden ontplooien. Door de bijzondere coronasituatie was dit goed te beargumenteren/verantwoorden.

1

Dit jaar werkten we ook met een voorwasclub, ter voorbereiding op snelloket. Een efficiënte manier om voorbereid en effectief op de start van De Bossche Zomer te kunnen anticiperen. Het Bossche Zomer Collectief ontpopte zich door de samenwerking met het snelloket als specialist op het gebied van kennis van de corona-maatregelen, en was zodoende in staat om initiatieven als persoonlijk consultant te adviseren en informeren om een spoedig verloop van het toestemmingstraject te bieden Programmering De programmering was zeer breed, van spelletjes avonden tot Zomertheater, van springkussenfestival tot operadiners en van wandelingen tot workshops. De eerste editie van De Bossche Zomer (2019) was wegens Corona alleen gericht op de inwoners van gemeente ’s-Hertogenbosch. Bij de tweede editie (2020) is er ook ingezet op bezoekers woonachtig in een straal van circa 30 kilometer rondom 's-Hertogenbosch. In een vervolg van De Bossche Zomer blijven we programmeren voor primair bewoners van de stad en secundair bezoekers uit heel Nederland. We gaan door met inzetten op een divers publiek - sport en niet-sportliefhebbers, voor cultuurbezoekers en cultuurbarbaren, voor jong en oud – in lijn met de veelzijdigheid. Zo zorgen we voor verrassende cross-overs van aanbod en publiek, van binnenstad en dorp. We gaan daarbij meer aandacht schenken aan inclusiviteit.

IJzeren Vrouw Het park rond de IJzeren Vrouw wordt tijdens de zomermaanden goed bezocht door locals. De groene zones rond het water lenen zich er bij uitstek voor om te recreëren. Om ook anderen naar het park te verleiden, programmeerden we verschillende initiatieven op deze locatie. Daarbij versterkten ze elkaars aanwezigheid door samenwerking om zo een absoute meerwaarde te betekenen. Hierdoor ontstond en parel met voor iedereen wat wils: klankschalensessies om je innerlijke zelf te vinden, met vrienden proosten op de Manify Out of Office-borrel (die vanwege aangescherpte coronamaatregelen verplaatst moest worden), theater van onder meer door Yulanga en Tweezaam, konden kinderen tot 12 jaar helemaal los op het Springkussenfestival en was er een aanbod aan eten en drinken door Wijnbar op Wielen, Bierproeverij met Maten en Borrelbox Den Bosch.

Duur en periode

De lengte van De Bossche Zomer is twee maanden. Het is goed om te realiseren dat een programmering over de volledige lengte van twee maanden een ferm beslag op de omgeving legt. Het is daarom goed dat er ook initiatieven waren die zeker onderdeel van De Bossche Zomer waren, maar geen twee maanden duurden. Een goed voorbeeld is het Springkussenfestival in het Prins Hendrik Park. Dit festival duurde ongeveer drie weken en was zeer succesvol. Aan de andere kant zijn sommige initiatieven juist enkel haalbaar als ze voor een periode van 2 maanden kunnen worden georganiseerd. Juist om de investering terug te kunnen verdienen.

2

De programmering zal naar mate De Bossche Zomer zich ontwikkelt, nog meer een gefundeerde en geregisseerde basis kunnen gaan krijgen. Wanneer Cultuur – Horeca – Sport – (Retail) – (Sociaalmaatschappelijk) als samenwerking voor locatie gaat gelden, komt het de kwaliteit ten goede. Communicatie o Ticketing o Service, met name voor kleinere initiatieven. o Het aanbieden van een overkoepelende ticketing verbindt. o De rol van ticketing kan nog meer verbinden in een volgende editie. o Vormgeving o Inclusiever! ‘Stiekem’ is de regenboog verwerkt (hetzij in pastelkleuren) in onze vernieuwde huisstijl om het geheel nog meer zomers te maken. Daarmee was het groen van de 2020-editie alsnog aanwezig, zij het ondersteunt door een breder pallet aan kleuren. o Online o Website, FB en Instagram. We zien dat t.o.v. vorig jaar Instagram een grotere vlucht neemt dan Facebook. Website blijft bezocht voor input die door de organisatie geplaatst wordt, waarbij de programmapagina de lead heeft. o Unieke bezoekers Instagram: Ruim 105.000 o Unieke bezoekers FB: Ruim 204.000, mede door advertenties waardoor het bereik in verhouding hoger uitvalt.

o Unieke bezoekers website: Ruim 25.000 o Offline o City dressing o Iedereen die tussen 1 juli en 5 september de stad binnenkwam, met de auto via toegangswegen, met de trein en het station verliet, of in een boot via de waterwegen, werd verwelkomd door de Bossche Zomer-vlaggen in de pastelkleuren van de regenboog. Ze wapperden ook bij de verschillende Bossche Zomer Hotspots als de Parade, Waterkant en het Zomertheater op de Pettelaarse Schans. De Bossche Zomervlaggen hingen daarnaast uit aan de gevels van winkels in de binnenstad. o De Bossche Zomer strandstoelen gaven ook een vrolijke kleur aan de locaties o Flyers o Flyers die meegegeven konden worden aan bezoekers, werden met name gebruikt door De Blauwe Engelen o Vrolijke ansichtkaarten met ‘Groeten vanaf De Bossche Zomer’ die door de hele stad op tientallen locaties gratis te verkrijgen waren. o Shirts & strandstoelen o Memoryspel Om de retail te enthousiasmeren en verbinden is Het Bossche Zomer memoryspel geproduceerd. Daarmee is er een blijvende herinnering aan deze zomer gemaakt, waarbij de retail een gezicht heeft gekregen. 40 ondernemers uit de binnenstad waren met hun koopwaar op de memorykaartjes afgebeeld. Op deze manier werd nog eens onderstreept dat Den Bosch ook tijdens de zomer de allerfijnste winkelstad van het land is.

De Façade

3

Tijdens De Bossche Zomer 2020 was Rob Jansen met zijn Studio Surprise kraam te vinden in het Zuiderpark. Met nieuwe ambitieuze plannen meldde hij zich ook voor de Bossche Zomer 2021. Echter waren de locaties die hij voor ogen had niet beschikbaar. Het projectteam zorgde ervoor dat de verbinding met de beheerders van het EKP-gebied werd gemaakt, alwaar De Façade ontstond; een zomerproject van Studio Surprise (Rob Janssen), C’est Claire (Claire Meulenbroek) en F@degruyter (Frits Weck). Een creatief festivalgebied waar door het slim inbouwen en voorbereiden van de voorwaarden in de gedoogconstructie voor de toestemming door de gemeente ondanks de aangescherpte maatregelen toch veel entertainment mogelijk bleef. Naast een eigen programmering maakte het projectteam ook de verbindingen met artiesten die een podium zochten, plaatsten we Abstractiepark 7090 en maakten we ook de verbinding met Theater aan de Parade die er verplaatste voorstellingen programmeerde. De Façade was de manier om de Bosschenaar kennis te laten maken met het EKP-terrein.

Uit de enquête Ook dit jaar is er weer een enquête gehouden onder bezoekers en ondernemers. Een greep uit de reacties: 1. Stelling: De Bossche Zomer bood mij als ondernemer ruimte om te ondernemen Eens: 68% 2. Stelling: De Bossche Zomer heeft meerwaarde, los van Corona en alle reguliere evenementen in ‘s-Hertogenbosch Eens: 88% 3. Stelling: De Bossche Zomer is echt een aanvulling op de evenementenkalender: Eens: 84% 4. Stelling: De Bossche Zomer bood mij de gelegenheid om op een veilige manier af te spreken (ontmoeting) tijdens de zomer 80% (helemaal) eens 5. Stelling: De Bossche Zomer (…) draagt bij aan de positionering als Culturele Hoofdstad van het Zuiden 86% (helemaal) eens 6. Stelling: Moet De Bossche Zomer in 2022 terugkomen? 86% ja o o o

De kernwaarde ‘vernieuwend’ scoort een 7,9 77% van de bezoekers vindt dat het imago van de stad is (sterk) is verbeterd door De Bossche Zomer Bezoekers geven De Bossche Zomer een 9 op de waarde ‘gastvrijheid’

Samen’ komt in veel quotes uit het onderzoek terug “Samen de zomer doorbrengen, vieren in de stad is een mooi uitgangspunt. En in die vergaarbak zoeken naar divers aanbod is mooi. Juist misschien ook de kleinschaligheid erin, op momenten.’’ “Aanwinst voor de stad. Levendig. Samenwerking. Lokaal. Doet zelfs een beetje mediterraan aan.’’ “Het idee dat we met z'n allen samen deze zomer dragen, van organisatie tot communicatie. Dat is een mooi principe, want met corona kunnen we elkaar allemaal best een handje helpen.’’

4