1.Bijlage 1 Actieagenda Gelijke Kansen ‘s-Hertogenbosch

Actieagenda Gelijke Kansen ’s-Hertogenbosch

Inhoud

1. Kansengelijkheid in ‘s Hertogenbosch ..........................................................................2 2. Van opstaan tot slapen gaan..........................................................................................3 3. Het raamwerk voor de Actieagenda .............................................................................4 4. Actieagenda: de thema’s................................................................................................6 5. Actieagenda: de initiatieven ........................................................................................10 6. Het proces van initiatief ontwikkeling tot uitvoering .................................................20 7. Uitvoering met impact ..................................................................................................23 8. De Gelijke Kansen Community ‘s-Hertogenbosch ....................................................25 Bijlage A: Factoren voor kansengelijkheid ......................................................................29

1. Kansengelijkheid in ‘s Hertogenbosch ’s-Hertogenbosch staat bol van de talenten. Helaas krijgen niet alle kinderen dezelfde kansen op het ontdekken van hun talenten. De oorzaken daarvan liggen maar al te vaak in de nabije omgeving van het kind. Omdat kinderen in een bepaalde wijk geboren zijn bijvoorbeeld, of omdat hun ouders/verzorgers niet in staat zijn om steun en geborgenheid te bieden. Omdat er thuis geen geld is om boeken of laptops aan te schaffen – soms zelfs niet eens voor gezond eten of sportactiviteiten. Omdat vrienden en familie niet helpen bij het maken van de juiste keuzes, of omdat professionals het potentieel dat in élk kind aanwezig is, niet op waarde schatten. De afgelopen jaren heeft de coronacrisis deze kansenongelijkheid in het hele land nog verder vergroot. Ook in ’s-Hertogenbosch. Wij vinden dit onacceptabel. En hoewel er in ’s-Hertogenbosch al veel gebeurt om gelijke kansen te bevorderen, moeten we constateren dat er op veel fronten nog geen sprake is van gelijke kansen voor al onze kinderen. Zo wijzen cijfers bijvoorbeeld uit dat 24% van de 12-18 jarigen in ’sHertogenbosch geen georganiseerde sport-, cultuur- of andere hobby-activiteit heeft. In West geldt dit zelfs voor 40% (Bron: Kindmonitor GGD 2019).

Daarnaast blijkt dat bij één op de negen kinderen in onze gemeente het geldgebrek van ouders/verzorgers een risico vormt voor de gezondheid en welbevinden van het kind. In Noord geldt dat zelfs voor één op de vijf kinderen (Bron: Kindmonitor GGD 2017). In West heeft ruim 40% van de kinderen tussen 0-12 grote kans op onderwijsachterstand (Bron: CBS, 2017). Dit zijn harde cijfers, die door corona naar verwachting zelfs zijn verslechterd en we niet kunnen en willen accepteren. Ieder kind verdient een omgeving waarin het zijn talent optimaal kan ontwikkelen. Voor elk kind voor wie zo’n omgeving niet vanzelfsprekend is, willen wij meer mogelijk maken. Daarbij gaat het ontwikkelen van talent niet alleen om het aanbieden van goed onderwijs. Het gaat nadrukkelijk óók over de tijd die een kind buiten school doorbrengt. Om die reden kijken wij vanuit het programma Gelijke Kansen integraal naar de omgeving van een kind: naar de situatie op school, thuis en in de wijk. De missie van het programma Gelijke Kansen luidt dan ook:

We willen gelijke kansen creëren voor alle kinderen in ’s-Hertogenbosch. Door hun zelfvertrouwen te stimuleren, hun horizon te verbreden en hen te laten opgroeien in een stabiele omgeving.

2. Van opstaan tot slapen gaan Met dit meerjarige programma Gelijke Kansen en de bijbehorende Actieagenda Gelijke Kansen zetten we in op initiatieven die in ’s-Hertogenbosch kansengelijkheid stimuleren. Het programma is een samenwerking van de gemeente met een brede community van scholen, kinderopvang, welzijnsorganisaties, sportverenigingen, cultuurinstellingen en vele andere organisaties die hierin hun bijdrage willen leveren. Het programma is samen ontwikkeld, en we voeren het als community samen uit. Samen zorgen we ervoor dat alle kinderen in ’s-Hertogenbosch zich van opstaan tot slapengaan in een fijne en veilige omgeving bevinden. Een kind heeft immers niet alleen gelijke kansen nodig tussen 8.30 en 14.30 uur, maar op elk moment van de dag. Daarbij geldt dat iedereen elkaar beïnvloedt. Van ouders/verzorgers tot docenten, van vrienden tot jongerenwerkers en van de sportschool-instructeur tot het kind zelf.

Ongelijk investeren in gelijke kansen Het programma en de daaraan verbonden initiatieven zijn gericht op alle kinderen in ’s-Hertogenbosch tot 18 jaar. Hierbij zetten we initiatieven in op de plekken waar deze het hardst nodig zijn, oftewel: waar kinderen een aantoonbaar lagere kans op talentontwikkeling hebben vanwege omgevingsfactoren, op school, in de wijk of thuis. Wij baseren ons hierbij onder andere op de onderwijsachterstandsscores die ontwikkeld zijn door het CBS en de ervaringen van onze partnerorganisaties die dagelijks in de wijken werken. Dat betekent dat we ons bij jonge kinderen (tot 12 jaar) in eerste instantie richten op de wijken West, Noord, Zuidoost en Graafsepoort. In deze wijken zorgen we door middel van een breed scala aan interventies voor gelijke kansen voor alle kinderen – al vanaf het moment dat moeder zwanger is. Door ‘ongelijk’ te investeren in deze wijken kunnen we meer kansengelijkheid creëren. Hoewel de focus en scope van interventies in eerste instantie sterk ligt op deze wijken, zijn we vanzelfsprekend niet blind voor andere wijken en buurten. Door te leren van de interventies in de vier wijken worden succesvolle interventies ook zo snel mogelijk gemeentebreed uitgerold. Voor kinderen tussen de 12 en 18 jaar oud is de scope van het programma al vanaf de start groter dan deze vier wijken.

Immers, vanaf die leeftijd blijft de leefwereld van jongeren niet beperkt tot de wijk, omdat zij dan in een andere wijk naar school of sportclub gaan. Daarom worden initiatieven voor deze doelgroep door heel ’s-Hertogenbosch versterkt en opgestart.

3. Het raamwerk voor de Actieagenda Met het programma Gelijke Kansen willen we gelijke kansen creëren voor alle kinderen in ’s-Hertogenbosch. Dit doen we door hun zelfvertrouwen te stimuleren, hun horizon te verbreden en hen te laten opgroeien in een stabiele omgeving. Het programma is gericht op impact en actie. Om die reden hebben we samen met onze samenwerkingspartners in de Gelijke Kansen Community ’s-Hertogenbosch een Actieagenda opgesteld.

Voor deze Actieagenda Gelijke Kansen zijn vijf thema’s geformuleerd die elk op een eigen manier bijdragen aan de gelijke kansen van kinderen in onze gemeente. De thema’s zijn gericht op het wegnemen van belemmeringen en het toevoegen van nieuwe ervaringen. Op school, thuis of in de wijk. Deze vijf thema’s zijn geformuleerd op basis van de input van de community (zie ook hoofdstuk 8). Het omgevingsfactorenmodel van Verwey-Jonker (Badou & Day 2021) is hierbij als uitgangspunt genomen (zie ook bijlage A). Dit is een model dat ook wordt gebruikt door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Met de actieagenda borduren we voor op datgene wat er al in de gemeente ’s-Hertogenbosch is. Onder elk thema hangen verschillende initiatieven die het huidige aanbod versterken en/of aanvullen. Het zijn initiatieven die de missie en doelstellingen van dit programma omzetten in concrete acties. Omdat het programma Gelijke Kansen een doorlopend programma is, is de Actieagenda die bij het programma hoort niet vaststaand. Er zullen door de tijd heen initiatieven bijkomen, aangepast worden of stopgezet worden. Dit doen we op basis van continue monitoring van de impact van de verschillende initiatieven.

Als community zijn we ervan overtuigd dat investeren in de vijf thema’s van de Actieagenda bijdraagt aan meer gelijke kansen voor alle kinderen in ’s-Hertogenbosch. Daarom gaan we hiervan de impact meten, maar we zijn ons er tegelijkertijd van bewust dat dit een ingewikkeld proces is. Per thema is een aantal doelstellingen vastgesteld die gekwantificeerd zullen worden. Via een nulmeting per doelstelling en continue monitoring houden we bij of de doelstellingen behaald worden of dat bijsturing op de thema’s nodig is.

4. Actieagenda: de thema’s De vijf thema’s die centraal staan in de Actieagenda, zijn:

Met deze vijf thema’s wordt de missie van het programma geconcretiseerd. De thema’s richten zich immers allen vanuit een andere invalshoek op de missie. Het thema ‘nieuwe ervaringen opdoen’ is bijvoorbeeld met name gericht op het kweken van zelfvertrouwen en het verbreden van de horizon, terwijl ‘steun en stimulans van ouders/verzorgers en omgeving’ zich juist richt op het creëren van een stabiele omgeving en het wegnemen van belemmeringen. De thema’s – inclusief de bijbehorende initiatieven – zorgen er hiermee voor dat de missie van het programma in de praktijk wordt gebracht. Bovendien zorgt deze opbouw van thema’s ervoor dat het gehele ecosysteem van het kind – thuis, op school en in de wijk – in het programma aan bod komt. Zo richt het ‘integraal buitenschools aanbod’ zich met name op de wijk waarin het kind opgroeit, terwijl ‘talenten ontwikkelen en passende keuzes maken’ met name op de schoolomgeving gefocust is. De eerste vier genoemde thema’s hebben elk directe impact op de gelijke kansen van kinderen in ’s-Hertogenbosch. Het vijfde thema, ‘een sterke community van professionals’, draagt indirect bij aan gelijke kansen van kinderen. Desondanks is dit thema minstens zo belangrijk. Een sterke community van professionals zorgt er immers voor dat de andere thema’s sneller en effectiever bereikt kunnen worden, en dat de impact van het programma nog groter wordt.

Hieronder worden de verschillende thema’s toegelicht. Onder elk thema hangen een aantal doelstellingen. Daaropvolgend lichten we de initiatieven per thema toe.

Thema 1: Nieuwe ervaringen opdoen Kinderen moeten de kans krijgen om hun horizon te verbreden en zelfvertrouwen te ontwikkelen. Om andere mensen te ontmoeten, onbekende plekken te leren kennen en hun eigen kwaliteiten en talenten te ontdekken. Hiermee versterken we het geloof in henzelf en in de ander. We openen de deuren naar nieuwe ervaringen en halen de ervaringen naar hen. We maken het mogelijk dat kinderen een theatervoorstelling kunnen bezoeken in hun eigen wijk, nieuwe sporten kunnen ontdekken, een dag in de schoenen van een directeur kunnen staan of kunnen kennismaken met andere culturen. We nemen barrières weg op het gebied van onder andere afstand, financiën en informatievoorziening. Door ook op wijkniveau een toegankelijk en breed aanbod aan evenementen en activiteiten te organiseren. Doelstellingen: •

Kinderen doen ervaringen op die zij anders niet via thuis zouden meekrijgen

•

Meer kinderen ervaren zelfvertrouwen

Thema 2: Steun en stimulans van ouders/verzorgers en omgeving Met een steunende en stimulerende omgeving kun je meer aan. Daarom willen we ervoor zorgen dat alle kinderen genoeg steun en stimulans ervaren van hun ouders, verzorgers, vrienden en familie. Door de omgeving van het kind te ontlasten en te ondersteunen. En door kinderen mogelijkheden te bieden om nieuwe mensen te ontmoeten. We ondersteunen de ouders/verzorgers op het gebied van opvoeding, financiën en taal. En dat doen we zo vroeg mogelijk. Door vanaf de geboorte van een kind betrokken te zijn, waar nodig al tijdens de zwangerschap, en in te zetten op de preventieve kant van de jeugdhulp. Zo kunnen we veel voorkomen in plaats van dat we het later moeten herstellen. We zetten in op peer support zodat kinderen ook buiten de thuissituatie genoeg steun en stimulans ervaren. We bieden kinderen de mogelijkheid om rolmodellen en gelijkgestemden te ontmoeten. Doelstellingen: •

Kinderen voelen zich gesteund en gestimuleerd door ouders en/of verzorgers en door leeftijds- en leefstijlgenoten in hun omgeving.

Thema 3: Integraal buitenschools aanbod Gelijke kansen moeten er op elk moment van de dag zijn. Niet alleen tussen 8.30 en 14.30 uur, maar van opstaan tot slapengaan. We zorgen ervoor dat er voor elk kind altijd voldoende georganiseerde activiteiten zijn om op een leuke, inspirerende, leerzame en/of uitdagende manier bezig te zijn. We ontwikkelen een jaarrond, compleet en divers aanbod. Voor kinderen

van alle leeftijden, voor elke portemonnee. Op centrale plekken in de wijk: in het kindcentrum, het buurtcentrum of op het sportveld. Betrokken organisaties werken hierin met elkaar samen zodat het aanbod op elkaar én op alle kinderen is afgestemd. Het aanbod is gericht op beweging, creativiteit, natuur, sociale vaardigheden of op huiswerkondersteuning. Voor jonge kinderen (0-4) ligt de focus op de taal-, sociaal-emotionele en motorische ontwikkeling. Voor oudere kinderen (12-18) bestaat er een breder aanbod, waardoor ze hun eigen keuzes kunnen maken. Doelstellingen: •

Meer kinderen nemen deel aan buitenschools aanbod

Thema 4: Talenten ontwikkelen en passende keuzes maken Elk kind verdient de kans om talenten te ontdekken en ontwikkelen. Want als je weet waar je goed in bent of wat je leuk vindt, is dat goed voor je zelfvertrouwen en je ontwikkeling. We zetten op en rond school in op toegankelijke en persoonlijke begeleiding van kinderen. Daarmee helpen wij hen om vaardigheden, talenten en zelfvertrouwen te ontwikkelen. Kinderen die dit nodig hebben, bieden wij extra ondersteuning. We zetten in op een gevarieerd onderwijsaanbod en een doorlopende lijn tussen het voorschoolse aanbod, primair onderwijs en voortgezet onderwijs. Zo is er voor elk kind een passend aanbod en verlopen de overgangen soepel. Doelstellingen: •

Kinderen maken bewustere en meer passende keuzes op het gebied van hun schoolloopbaan

Thema 5: Een sterke community van professionals Door als professionals om een kind heen samen te werken, zorgen we ervoor dat alle kinderen en ouders/verzorgers in ’s-Hertogenbosch zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelen. Dit doen we door als community een ecosysteem te creëren van professionals en samenwerkende organisaties, die allen bijdragen aan hetzelfde doel: gelijke kansen en een stabiele situatie voor elk kind. Met het programma Gelijke Kansen zetten we in op het verbinden van professionals uit verschillende organisaties en disciplines. Door het versterken van de community draagt het programma bij aan kennisuitwisseling tussen professionals en het stimuleren van samenwerking tussen verschillende organisaties. Hiermee kan het programma gezien worden als een initiatief op zichzelf. De gemeente heeft hierbij de regierol, en zorgt ervoor dat de community die nu opgebouwd is, versterkt en gefaciliteerd wordt (zie ook: 8. De community). Tegelijkertijd wordt

van alle partners in de community een actieve bijdrage verwacht in de uitvoering van de verschillende projecten. Doelstellingen: •

Kinderen voelen zich gezien en gehoord door professionals

5. Actieagenda: de initiatieven Aan elk thema wordt invulling gegeven aan de hand van initiatieven. Hieronder geven we per thema weer welke initiatieven de community heeft ontwikkeld. Deze initiatieven zijn nu in de fase van het maken van een concreet (financieel) voorstel. Of alle onderstaande initiatieven worden uitgevoerd is dus nog onder voorbehoud (zie ook hoofdstuk 6). De Actieagenda is een ‘levende agenda’. Dit bekent dat er ook initiatieven kunnen worden toegevoegd die niet op onderstaande lijst staan, mits zij voldoen aan het geschetste afwegingskader en de volledige procedure van besluitvorming hebben doorlopen (zie hoofdstuk 6). Bovendien kunnen initiatieven worden gewijzigd of gestopt op het moment dat ze niet de gewenste impact hebben. We kennen in het programma drie type initiatieven. ‘Versterkende initiatieven’ zijn initiatieven die al lopen binnen de gemeente en worden versterkt of worden uitgebreid naar bijvoorbeeld een nieuwe wijk of doelgroep. 'Nieuwe initiatieven bestaan nog niet, of sinds zeer recent, in ‘sHertogenbosch maar zijn al wel uitgedacht en bewezen effectief. Tenslotte experimenteren we met ‘te ontdekken initiatieven’. We ontdekken of initiatieven die kansrijk lijken maar nog niet zijn bewezen, of initiatieven die elders plaatsvinden wellicht ook in ’s-Hertogenbosch toepasbaar zijn. We analyseren de potentiële impact en de haalbaarheid.

In onderstaand overzicht zijn de ontwikkelde initiatieven en projecten terug te vinden die direct impact hebben op de doelgroep van het programma.

Thema 1: Nieuwe ervaringen opdoen Versterken

•

IMC Basis/ JINC Activiteiten gericht op het verbreden van de horizon van kinderen en jongeren betreffende hun toekomstbeeld, onder andere d.m.v. inzet van bevlogen gastdocenten op de basisschool en door bliksemstages, inzet van rolmodellen en carrière coaches op VMBO-scholen. We breiden in eerste instantie IMC-basis uit van 2 naar 5 GKbasisscholen. En daarnaast zetten we in op het creëren van een doorgaande lijn tussen het aanbod op de basisschool door IMC basis en daarop aansluitend het aanbod op de VMBO-scholen door JINC.

•

Extra inzet voorleesprogramma's Met Huis73 zetten we in 2022 in op 3 acties: Pilot Doorleesexpress voor kinderen 8-12 als vervolg op de Voorleesexpress, tablets voor gezinnen om digitaal te kunnen oefenen met taal/lezen en inzetten op meer voorleesactiviteiten in de wijk.

•

Citytrainers (MDT/Junior) Citytrainer zet jongeren en volwassenen in hun talent. Citytrainer helpt deelnemers zijn/haar creatieve, sportieve, organisatorische en sociale talenten aan te scherpen en in te zetten. Dit gaan we uitbreiden naar meer scholen.

•

Bosch leerorkest Kinderen van groep 6 t/m 8 maken kennis met muziekonderwijs en muziekinstrumenten om het zelfbeeld en het groepsgevoel te versterken. We zetten in op het versterken/verbeteren van de doorstroom naar muziekverenigingen en -scholen en talentontwikkeling muziek (scouts).

•

Natuureducatie Dankzij corona was er minder mogelijk op het gebied van natuureducatie, daarom worden verschillende natuureducatie-programma’s binnen de gemeente versterkt en uitgebreid. Bovendien zijn er nieuwe aanbieders bijgekomen en op enkele basisscholen zijn er groene schoolpleinen aangelegd. Dit biedt mogelijkheden om vaker buiten les te kunnen krijgen en anders buiten te spelen.

•

Vergroten bereikbaarheid van Actief in Den Bosch Breed aanbod op het gebied van sportieve en culturele activiteiten. Dit aanbod moet toegankelijker gemaakt worden voor gezinnen die niet meedoen door bijvoorbeeld vervoersproblemen, taal of inkomen.

Nieuw •

Bossche belevenissen Er zijn belevenissen genoeg in ‘s-Hertogenbosch, maar hoe zorg je er nu voor dat kinderen en jongeren deze ook daadwerkelijk gaan ontdekken en meemaken? Soms is dat een kwestie van ‘op ideeën brengen’ en ‘vindbaar maken’. Maar het is ook belangrijk om kinderen zélf te vragen welke belevenis zij nou eens zouden willen ervaren. Wat vinden zij cool of uitdagend, wat zouden ze ontzettend graag eens willen doen maar lijkt nu nog onbereikbaar?

Door enkele professionals uit onze community samen te brengen zorgen we voor organisatiekracht voor het daadwerkelijk organiseren van nieuwe belevenissen. Door het inrichten van een online omgeving zorgen we voor het toegankelijk maken van de belevenissen, én voor een plek waarop ieder kind z’n eigen wensen en ideeën kwijt kan. •

Innovatieregeling Cultuur & Gelijke Kansen Een nieuwe subsidieregeling voor culturele partijen met als doel om de cultuurbelevingen deelname van kinderen die niet makkelijk in aanraking komen met Cultuur te vergroten.

•

Muziekeducatie 3.0 Ontwikkelen/opzetten van moderne vorm van muziekeducatie in de wijken, vooral gericht op doelgroep gelijke kansen. Denk hierbij aan: de instrumentenbank, muziekles in de wijken of diversiteit in muzieklessen en stijlen.

•

Kinderactiviteiten in musea tijdens vakanties Het Noordbrabants museum organiseert tijdens schoolvakanties gratis workshops en activiteiten voor jonge kinderen. We onderzoeken hoe dit aanbod toegankelijker kan worden voor de doelgroep van het programma.

•

Betrokkenheid VMBO-leerlingen bij museumaanbod Een initiatief van het Design Museum en Noordbrabants Museum waarbij VMBOleerlingen actief meedenken over het aanbod van musea, om het voor deze doelgroep toegankelijker en interessanter te maken. Onderzoeken of/hoe dit uitgebreid kan worden in deze en andere musea in ‘s Hertogenbosch, zodat deze VMBO-leerlingen ook daadwerkelijk meer van het museumaanbod gebruik gaan maken.

•

Bossche groep 8 musical Project voor groepen 8 van Theater Artemis, Huis 73, Theater aan de Parade en Verkadefabriek. De musical is geschreven door de artistiek leider van Artemis: Musical de Musical. Kinderen krijgen gedurende een aantal weken professionele begeleiding van een theaterdocent (docent school wordt ontlast) bij het instuderen van de musical. Daarnaast doen kinderen echte theaterervaring op doordat uitvoering plaatsvindt in het theater (i.p.v. op school). Dit betekent ook dat de bezoekers naar het theater komen, denk aan andere schoolklassen en familie en vrienden. Er worden al contacten gelegd met o.a. BBS-en. Een groot deel van de begroting wordt bijeengebracht door de betrokken partijen (incl. de school).

•

Radio simetrA Radio simetrA is een podcast die nu gemaakt wordt in de kelder van Theater Artemis en is een radiofonische speeltuin, voor jong en oud. Voor de doorontwikkeling zoeken de radiomakers Petra en Bianca basisscholen in onze gemeente om samen met de kinderen, leerkrachten èn de omgeving radio te maken, vanuit die plek. Het project betrekt dus school en wijk (ouders/verzorgers en bewoners) in het maken van theatrale radio in de vorm van een podcast van 3 afleveringen. Onderdeel van het project is onderzoeken welke scholen/wijken betrokken worden. Een substantieel deel van de begroting wordt gefinancierd door Artemis.

•

Skills Factory Project van de Verkadefabriek. De doelgroep werkt in groepen samen met (bekende) acteur/kunstenaar aan het ontwikkelen van zelfvertrouwen en een positief zelfbeeld. De kinderen /jongeren leren vaardigheden van de acteur/kunstenaar, die fungeert als een rolmodel.

Ontdekken •

Elkaars wereld leren kennen We onderzoeken manieren waarop kinderen van verschillende achtergronden in contact met elkaar kunnen komen, er kruisbestuiving kan plaatsvinden, elkaars werelden leren kennen, er een gevoel gecreëerd wordt van "ik/jij mag er zijn", "ik word gezien" en "eenheid in diversiteit".

•

Cultuur en sportexpress We onderzoeken of we de methodiek van de voorleespexress ook kunnen toepassen op cultuur- en sportactiviteiten.

Thema 2: Steun en stimulans van ouders en omgeving Versterken •

Kansrijke start De eerste 1000 levensdagen zijn cruciaal voor een goede start en bepaalt de ontwikkelkansen voor een kind. In dit programma worden ouders/verzorgers in een kwetsbare situatie vanaf een zo vroeg mogelijk stadium ondersteund. Dit programma wordt versterkt en verbonden met de volgende 1000 dagen (VVE) zodat ieder kind de best mogelijk start van zijn of haar leven verdient.

•

Jongerenwerk op school Jongerenwerkers werken op de scholen zelf zodat zij laagdrempelig contact met jongeren kunnen leggen en onderhouden. We breiden het schooljongerenwerk uit naar Van Maerlant en Dieze College en de Bossche Vakschool. Dit is een opdracht aan PowerUp073 voor 2022.

•

Doe Mee Ambassadeurs Vrijwilligers coachen en ondersteunen ouders/verzorgers laagdrempelig naar het aanbod in de wijk en voorzien hen van informatie, advies en trainingen gericht op financiën. We breiden deze methodiek uit naar nieuwe plekken en wijken.

•

Schoolboost Een methodiek voor PO en VO scholen waarbij het kind centraal staat. Het doel van deze methodiek is het dialoog tussen ouders/verzorgers, school en kind stimuleren en versterken. Deze methodiek wordt georganiseerd door Stichting Schoolboost. We breiden dit initiatief uit naar nieuwe scholen.

•

Bosch Kindpakket We brengen in kaart welke beperkingen er zijn om gebruik te maken van de regelingen die behoren tot het Bosch Kindpakket. Vervolgens zetten wij acties op om deze belemmeringen weg te nemen en zo het gebruik van deze regelingen te vergroten.

Nieuw •

De Bossche buurtkamer In ‘s-Hertogenbosch bestaat er al ontzettend veel ondersteuning op het gebied van opvoeding, financiën en taal. Via het kernproject ‘De Bossche buurtkamer’ zorgen we ervoor dat al die initiatieven bij elkaar komen. Letterlijk en figuurlijk: dit doen we namelijk in de Brede Bossche scholen die in veel wijken al aanwezig zijn. Zo worden deze BBS’en beter benut. Daar, in die huiskamer van de hele wijk, wordt ontmoeten gecombineerd met laagdrempelige ondersteuning. Op állerlei gebied – op maat gemaakt voor de behoefte die in de wijk aanwezig is en gericht op het betrekken van ouders/verzorgers. In de ene wijk koken we samen met ouders/verzorgers en kinderen een gezonde maaltijd, in de andere richten we een leeshoek in of organiseren we leuke workshops die ouders/verzorgers samen met hun kind(eren) kunnen volgen. Ook is er in elke huiskamer iemand aanwezig die kan helpen met de papierwinkel voor het Kindpakket, de aanmelding voor de zwemles voor het kind of de taalles voor de ouder/verzorger. Niet in een formele kantoorsetting, maar gewoon aan de keukentafel van de buurtkamer.

•

Gezinnen in een bijstandssituatie Weener XL brengt in kaart hoeveel gezinnen er nu een bijstandsuitkering ontvangen. Daarna onderzoeken we of er extra steun/begeleiding van deze gezinnen mogelijk en wenselijk is.

Ontdekken •

Zelfvertrouwen opwekkend werken We onderzoeken of een methodiek 'zelfvertrouwen opwekkend werken' ontwikkeld kan worden. Deze methodiek wordt geleerd aan ouder(s), verzorger(s) en peers zodat zij kinderen kunnen ondersteunen in het ontwikkelen van meer geloof in eigen kunnen en in hun toekomst. Zo realiseren we meer positieve rolmodellen.

•

Jongerencoaching 2GetThere - gemeente Apeldoorn Ervaringsdeskundige jongeren coachen andere jongeren die het onderwijs zonder startkwalificatie (dreigen te) verlaten naar een stabielere situatie m.b.t. werk, school, gezondheid en financiën. We onderzoeken de impact van dit programma om te kijken of dit van toegevoegde waarde is in ’s-Hertogenbosch.

•

Familiepakketten - Gemeente Amsterdam Gemeente Amsterdam heeft familiepakket bestaande uit taallessen, taalspreekuren, klantmanagement en budgetadviesgesprekken. Het aanbieden van ondersteuning in 'pakketten' kan bijdragen aan de bekendheid en het gebruik van alle regelingen en ondersteuningsmogelijkheden, daarom onderzoeken we deze interventie.

•

Inzet brugfunctionaris - Gemeente Groningen Ieder kind verdient dezelfde kansen en mogelijkheden. Maar dat is niet altijd het geval. Er kunnen zich omstandigheden voordoen waardoor de dingen niet meer vanzelfsprekend zijn. De brugfunctionaris helpt ouders/verzorgers met hulpvragen, maar ook aanmeldingen voor bijvoorbeeld sport- en cultuurlessen. De brugfunctionaris geeft ouders/verzorgers informatie over allerlei regelingen zoals de kinderopvangtoeslag, stichting leergeld, etc. We onderzoeken de impact van deze interventie om te kijken of dit van toegevoegde waarde is in 's-Hertogenbosch

•

Gezinscoach Een methodiek dat wordt gebruikt in programma Gestelse Buurt. Een gezinscoach is een coach in de wijk die zich zonder specifieke zorgvraag richt op gezinnen en hen breed ondersteund/adviseert. We onderzoeken of deze aanpak ook in te zetten is in één (of meerdere) van de wijken in dit programma.

Thema 3: Integraal buitenschools aanbod Versterken •

Samenhangend aanbod voor peuters Er bestaan verschillende goedwerkende initiatieven gericht op de ontwikkeling van jonge kinderen (0-4 jaar) – zowel binnen als buiten VVE-locaties. Dit aanbod wordt beter met elkaar geïntegreerd en toegankelijker gemaakt voor de doelgroep.

•

KlupUp Biedt een breed scala aan gratis activiteiten voor kinderen tussen de 4 en 12 jaar op de BBS’en. Na schooltijd kunnen kinderen in allerlei afwisselende ‘klupjes’ knutselen, sporten, koken, toneelspelen of de natuur in gaan. We breiden deze activiteiten verder uit naar meer locaties, zodat het aanbod toegankelijker wordt voor meer kinderen.

Nieuw •

Pilot verlengde schooldag De samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs, sport, cultuur, welzijn en ouders/verzorgers moet zorgen voor een doorlopend programma (in ieder geval 8-17u) op een vaste, bekende en toegankelijke locatie voor alle kinderen en jongeren in een buurt. Het is in eerste instantie een pilot, van waaruit bekeken kan worden hoe het verder uitgebreid kan worden.

•

21e-eeuws buurthuis We zorgen ervoor dat er in elk wijkcentrum een breed en integraal aanbod is aan activiteiten op het gebied van cultuur, beweging, buitenactiviteiten en natuur. Activiteiten die nu centraal georganiseerd worden (bijv. muziek op schoot) moeten gaan plaatsvinden in de verschillende wijkcentra. Denk hierbij ook aan cultuur- en beweegaanbod voor peuters.

•

Rijke schooldag Leren doe je niet alleen op school, maar ook juist daarbuiten. Maar wat nou als je na schooltijd geen fijne plek hebt om naartoe te gaan om je huiswerk te maken of met anderen te spelen? Met de Rijke Schooldag wordt ervoor gezorgd dat elk kind in ‘s-Hertogenbosch ook na schooltijd genoeg leuke en leerzame dingen te doen heeft. Dit project omvat een compleet, divers en afwisselend aanbod van activiteiten, gericht op onder andere bewegen, knutselen en huiswerk maken. Al deze activiteiten vinden elke dag van 14u tot 17u plaats op een centrale plek in elke wijk. Bijvoorbeeld op school, in het buurtcentrum of op het sportveld.

Ontdekken •

Vindplaats voor aanbod Er is ontzettend veel aanbod aan activiteiten en initiatieven in ’s-Hertogenbosch, maar dit is lang niet bij iedereen bekend. Hoe zorgen we ervoor dat dit aanbod vindbaar is voor kinderen, jongeren, ouders/verzorgers en professionals? We onderzoeken hoe we dit het beste kunnen organiseren.

•

Den Bosch Hangout We presenteren het complete aanbod voor kinderen en jongeren in de (zomer)vakantie(s): sport en culturele activiteiten, de kindervakantieweken, maar ook de Bossche Talentschool of de Zomerclub+ op de BBSén

•

Een passende school voor elk kind Het kiezen van een middelbare school die bij je past is ontzettend belangrijk om je talenten te kunnen ontwikkelen. In ‘s-Hertogenbosch willen we er daarom voor zorgen dat de overgang van de basisschool naar de middelbare school soepel verloopt, en dat elk kind in deze fase de kans krijgt zich optimaal te ontwikkelen. Er bestaan in ‘sHertogenbosch al een aantal bijzondere en sterke projecten rondom deze overgang. Door die projecten meer in samenhang aan te vliegen maken we ze méér dan de som der delen. We faciliteren deze projecten daarom enerzijds met onderzoek en de inzet van data. Zo kunnen we zien wat werkt en wat niet, en kunnen we succesvolle initiatieven ook verder kunnen uitrollen in de stad. Anderzijds versterken we deze projecten op het gebied van communicatie: het succes van dit soort initiatieven is immers in grote mate afhankelijk van de bekendheid ervan bij docenten, leerlingen en ouders/verzorgers.

Thema 4: Talenten ontwikkelen en passende keuzes maken Versterken •

Spoor 10-14 Leerlingen ervaren een soepele overgang van PO naar VO die bij hun niveau en tempo past, door hen meer tijd te geven om te ontdekken wat bij hen past en keuzes uit te stellen. We versterken het profiel en de bekendheid van Spoor 10-14, zodat meer kinderen, ouders/verzorgers en docenten deze mogelijkheid weten te vinden.

•

Brug naar de Brugklas De PO-VO overgang wordt laagdrempeliger doordat leerlingen bij sportieve workshops kennismaken met hun nieuwe klasgenoten. We breiden het programma uit met andere onderdelen die spelen rondom de overgang po vo. Zo zetten we ons in voor een samenhangend pakket aan maatregelen voor een goede overgang.

Nieuw •

Talent2Teach Leerlingen van het Sint-Janslyceum krijgen een pedagogisch-didactische cursus, waarna ze leerlingen van de groepen 6, 7 en 8 van basisscholen gratis begeleiden bij hun schoolwerk. We breiden dit initiatief uit naar meerdere scholen.

•

Sterk VMBO en Pro – “Wij maken ‘s Hertogenbosch De kracht van het VMBO en praktijkonderwijs wordt versterkt door het realiseren van een breed keuzepalet, zowel in profielen en richtingen, als in keuzevakken. Zo maken we het mogelijk dat jongeren op het VMBO en praktijkonderwijs met zoveel mogelijk bagage het beroeps-/praktijkonderwijs afsluiten. We versterken het initiatief door het projectmanagement te verlengen.

•

Pilot Peuterplus Kinderen krijgen meer individuele aandacht in een VVE-groep om zich op cognitief, creatief, sociaal-emotioneel en/of motorisch gebied verder te ontwikkelen. Deze pilot is lopend.

Ontdekken

•

Empowerment programma’s Kinderen en jongeren worden empowered: ze ontwikkelen een positiever zelfbeeld, leren doorzetten en gebruik te maken van hun potentie en talenten. We onderzoeken of en hoe programma's rondom empowerment een goede aanvulling zijn op het aanbod in 's-Hertogenbosch.

•

Zomerclub Plus / alle vakanties We onderzoek of Zomerclub Plus uitgebreid kan worden naar alle schoolvakanties. Het programma Zomerclub Plus is gericht op taal en rekeningen maar ook het opdoen van nieuwe positieve ervaringen.

5. Het proces van initiatief ontwikkeling tot uitvoerig Om van de ontwikkeling van initiatieven naar de uitvoering over te gaan hebben we een besluitvormingsprocedure en een afwegingskader ontwikkeld. Hiermee brengen we focus aan en kunnen we gezamenlijke en transparante keuzes maken (zie hoofdstuk 7 over duurzame borging). Zo ontstaat er een gebalanceerd programma met initiatieven voor elke wijk, elke leeftijdscategorie en elke vorm van talentontplooiing. Bovendien zorgt het voor een gelijkmatige verdeling van initiatieven die inzetten op het stimuleren van zelfvertrouwen, het verbreden van de horizon en het faciliteren van een stabiele omgeving. Om vast te stellen of een initiatief uitgevoerd kan worden binnen het programma, is een besluitvormingsprocedure vastgelegd:

Het uitgangspunt van deze procedure is dat de community ideeën voor initiatieven ontwikkelt. In de eerste fase van het programma hebben we dit als community gezamenlijk opgepakt, waarbij we een breed scala aan initiatieven hebben verzameld die mogelijk onderdeel kunnen uitmaken van de actieagenda. Vanaf de lancering van de actieagenda kan elke organisatie zelfstandig initiatieven aandragen als gedacht wordt dat deze binnen het programma past. Initiatieven die aangedragen worden voor de Actieagenda, worden allereerst gewogen door een klankbordgroep. In de eerste fase heeft de community en het kernteam van de gemeente gezamenlijk gefungeerd als klankbordgroep. Vanaf de lancering van de actieagenda zullen afgevaardigde professionals uit de community worden gevraagd om te fungeren als klankbord.

Het afwegingskader Om vast te stellen of een initiatief binnen het programma en de daarbij vastgestelde doelstellingen past, maakt de klankbordgroep gebruik van het vastgestelde afwegingskader. Dit afwegingskader bevat zeven voorwaarden waar een initiatief aan moet voldoen om deel uit te kunnen maken van de actieagenda. Het kader zorgt ervoor dat er een gebalanceerd programma ontstaat met grote en kleine initiatieven voor elke doelgroep. De zeven voorwaarden zijn: 1. Het initiatief draagt direct bij aan de missie en doelstellingen; 2. Het initiatief is gericht op structurele impact voor kinderen in ‘s-Hertogenbosch; 3. Het initiatief draagt bij aan ‘van opstaan tot slapengaan’ (verbinding tussen school-wijkthuis); 4. Het initiatief is een versterking van of aanvulling op het bestaande aanbod en zorgt voor een goede balans daartussen; 5. Het initiatief is een samenwerking van meerdere community partners, bij voorkeur over het eigen domein heen; 6. De maatschappelijke kosten-baten analyse van het initiatief is positief; 7. De betrokken partijen geven hun commitment voor continuering van het initiatief bij gebleken succes. Als de klankbordgroep een positief oordeel velt, kunnen de initiatiefnemers een projectvoorstel indienen. De precieze inhoud van dit projectvoorstel wordt toegelicht in het volgende hoofdstuk (hoofdstuk 7).

De initiatieven die nu op de Actieagenda genoemd worden, zijn rijp om een projectvoorstel in te dienen. Het projectvoorstel wordt – indien goedgekeurd – allereerst voorgelegd aan de budgethouders. Zij besluiten of en hoe er budget vrijgemaakt wordt. Na deze stap kan er worden overgegaan op het maken van een projectplan en uitvoering. Indien wenselijk wordt er voorafgaand eerst een proef-uitvoering gestart. Tijdens de uitvoering zal er voortdurend sprake zijn van monitoring en bijsturing, zodat bijgehouden wordt of het initiatief effectief is en op welke manier het maximale impact kan maken. Deze monitoring en bijsturing zal gebeuren aan de hand van slimme data. Per initiatief worden heldere en meetbare doelstellingen geformuleerd, inclusief go/no-go criteria. Vervolgens moeten de metingen ingeregeld worden, wat inhoudt dat er op meerdere momenten en manieren tijdens het proces metingen gedaan worden om de voortgang en effectiviteit van het initiatief te monitoren. Zo kan het waar nodig bijgestuurd worden. Er wordt minimaal elke 6 maanden geëvalueerd of het initiatief voortgezet, aangepast of gestopt zal worden.

7. Uitvoering met impact Naast de besluitvormingsprocedure en het afwegingskader staan drie begrippen centraal om echt impact te maken bij de uitvoering: een sterk en gestructureerd plan per initiatief, impactmonitoring en duurzame borging.

Een sterk en gestructureerd plan per initiatief In het projectplan van elk initiatief wordt beschreven welke impact het initiatief wil maken, op welke manier en voor welke doelgroep. Daarnaast moet er beschreven staan welke financiële investering het initiatief nodig heeft en wat het oplevert. Er moet toegelicht worden op welke wijze de communicatie richting de doelgroep en de bredere community plaatsvindt over het initiatief, en wie daarvoor verantwoordelijk is. Ook moet duidelijk worden hoe het initiatief een verrijking en versterking is van het al bestaande aanbod in de gemeente. Daarnaast moet uit het plan duidelijk blijken welke partijen betrokken zijn en wie van deze partijen de kartrekkersrol op zich neemt. Bij voorkeur is een initiatief een samenwerking van partners uit verschillende domeinen, zoals beschreven in het afwegingskader. De kartrekker van het initiatief is hierbij hoofdverantwoordelijke voor het plan en dient ervoor te zorgen dat verschillende partijen aanhaken. De betrokken partijen zorgen er samen voor dat duidelijk wordt toegelicht en gekwantificeerd hoe het initiatief impact gaat maken. Daarbij legt de kartrekker uiteindelijk verantwoording af richting de gemeente en andere partners. Dit is een continu proces, waarbij de voortgang op de verschillende initiatieven per 6 maanden gemeten wordt en getoetst aan de doelstellingen.

Dit wordt ter lering gedeeld met de bredere community via een resultatendashboard op het community-platform. Op deze manier worden initiatieven continu verbeterd. Het kernteam van de gemeente stelt zich tijdens dit traject op als partner. Zij ondersteunen en begeleiden de initiatiefnemers tijdens het besluitvormingstraject, en fungeren als partner tijdens de uitvoering. Bovendien zorgt het kernteam ervoor dat elk initiatief gemonitord en geborgd wordt.

Monitoring door een adviesraad van ouders, ervaringsdeskundigen en experts Niet alleen op initiatiefniveau, maar ook op programmaniveau hebben we grote ambities. Om te beoordelen of we deze ambities waarmaken, maken we gebruik van zowel kwalitatieve als kwantitatieve monitoring.

De kwalitatieve monitoring van het programma doen we in samenspraak met een adviesraad, bestaande uit jongeren, ouders, ervaringsdeskundigen en experts. De adviesraad denkt kritisch mee over de koers, aanpak en impact van het programma. De adviesraad draagt eraan bij dat de initiatieven aansluiten bij de behoeftes en leefwereld van de kinderen en jongeren van ‘sHertogenbosch. Al bij de totstandkoming van het programma hebben we het gesprek gevoerd met de adviesraad, en we blijven dat doen in de uitvoering ervan. Daarnaast bekijken we ook op het niveau van specifieke initiatieven hoe we de input van kinderen, jongeren, ouders en ervaringsdeskundigen kunnen benutten: zij weten immers het beste wat nodig is en wat écht werkt. Naast de adviesraad speelt ook de community zelf een belangrijke rol in de kwalitatieve monitoring van het programma. Van community-leden wordt verwacht dat zij gevraagd en ongevraagd feedback geven op de ontwikkeling van het programma. Dit wordt gefaciliteerd door een online community-platform waar alle community-leden toegang tot hebben en door het organiseren van community meetings. De kwantitatieve monitoring van het programma is datagedreven. Per initiatief en per thema houden we in ons resultatendashboard bij welke voortgang geboekt wordt.

Dit doen we door de zoals eerder beschreven per thema, doelstelling en initiatief in beeld te brengen welke voortgang er geboekt wordt. Hierop wordt geanticipeerd en bijgestuurd door het projectteam waar nodig, in samenspraak met het kernteam. Initiatieven die veel impact blijken te maken, zullen als best practice gedeeld worden met de community. Als een initiatief – ook na extra bijsturing en ondersteuning – geen impact blijkt te maken, zal besloten worden een initiatief stop te zetten of te vervangen.

Duurzame borging Samen zorgen we ervoor dat de dit programma niet enkel de komende jaren impact maakt, maar een duurzame verbetering teweegbrengt voor de toekomst van ‘s-Hertogenbosch. Met die gedachte in ons achterhoofd is het van belang om in te zetten op duurzame borging. Duurzame borging houdt in dat we goed kijken naar de samenhang en focus van initiatieven en thema’s. We zorgen er samen voor dat er geen dubbelingen ontstaan in de lijst van initiatieven, en dat we niet stapelen, maar vervangen. Dit houdt in dat we eerst onderzoeken hoe nieuwe initiatieven geïntegreerd kunnen worden met al bestaande initiatieven, en dat we partners die vergelijkbare initiatieven aanbieden aan elkaar koppelen om zo de krachten te bundelen. Bovendien kijken we al bij de start van de uitvoering hoe ook op de lange termijn het initiatief kan worden gefinancierd.

8. De Gelijke Kansen Community ‘s-Hertogenbosch Kansengelijkheid creëren voor alle kinderen in ‘s-Hertogenbosch lukt als gemeente niet alleen. Het programma Gelijke Kansen is een samenwerking van de gemeente met een brede community van scholen, kinderopvang, welzijnsorganisaties, sportverenigingen, cultuurinstellingen en vele andere organisaties die hierin hun bijdrage willen leveren. Het programma is samen bedacht en we voeren dit als community samen uit. Dit doen we niet naast elkaar, maar mét elkaar, zodat we ieders kennis en expertise optimaal inzetten. Door met elkaar over organisaties heen samen te werken, zorgen we ervoor dat elk kind in ’s-Hertogenbosch gezien, gestimuleerd en ondersteund wordt. Hierbij staan we als community ‘om het kind heen’. Dit doen we mede door intensief en integraal samen te werken, door verbindingen te leggen, en door met elkaar een lerende gemeenschap te vormen. De gemeente heeft de regie genomen om kruisbestuiving tussen verschillende organisaties en van professionals tot bestuurders te stimuleren en te faciliteren. Juist die kruisbestuiving heeft gezorgd voor vernieuwende ideeën en een gezamenlijk gevoel van eigenaarschap.

Een impressie van de huidige partners in de Gelijke Kansen Community ’s-Hertogenbosch:

Het traject tot nu toe In januari 2021 organiseerden we in samenwerking met de Gelijke Kansen Alliantie een bijeenkomst voor bestuurders, waarin we aan de hand van data van het ministerie en de gemeente de situatie in ’s-Hertogenbosch in kaart konden brengen. Daarna volgde een inspiratiesessie voor professionals uit het veld, waarin duidelijk werd dat de problematiek door onze partners wordt herkend, en dat zij meer dan bereid waren om hierin samen op te trekken. In de loop van 2021 werd die samenwerking steeds verder geïntensiveerd. Zo bespraken ruim 60 aanwezigen tijdens de eerste bijeenkomst van de Gelijke Kansen Community in september 2021 hoe we ervoor kunnen zorgen dat alle kinderen van ‘s-Hertogenbosch zich van ‘opstaan tot slapengaan’ in een fijne en veilige omgeving bevinden. In november volgde een werksessie, waarin de community partners concrete ideeën voor projecten aandroegen. Die ideeën werden via rondetafelgesprekken verfijnd, met als resultaat: deze breed gedragen, integrale Actieagenda Gelijke Kansen.

De kracht van het traject en de community is naast de grote verscheidenheid aan organisaties die elkaar hebben gevonden, de verbinding tussen de bestuurders en professionals. Aan de community sessies die in de afgelopen maanden hebben plaatsgevonden namen zowel bestuurders als professionals actief deel. De community bestaat hierdoor uit zowel bestuurders als professionals die dagelijks met de doelgroep werken, zodat er draagkracht, energie en commitment is op alle lagen. We werken allemaal aan hetzelfde doel: gelijke kansen voor elk kind in ‘s-Hertogenbosch.

Samen blijven leren De Gelijke Kansen Community ‘s-Hertogenbosch blijft versterkt en gefaciliteerd worden gedurende het programma. Er worden regelmatig themabijeenkomsten georganiseerd onder regie van de gemeente, zodat de community ervaringen kan delen en kennis vergaren. Daarnaast is er een online community-platform opgestart waar alle community partners nieuwsberichten, ontwikkelingen en kennis kunnen delen, contact met elkaar kunnen leggen maar ook hun vragen kunnen stellen (www.gelijkekansens-hertogenbosch.nl). Op dit platform zullen ook de voortgang en resultaten van de verschillende initiatieven zichtbaar zijn. Tot slot zal er ook ingezet worden op het versterken van de interne en externe communicatie over de initiatieven binnen het programma en het programma als geheel. Hiermee laten we als community niet alleen aan elkaar zien waar we mee bezig zijn, maar zorgen we er ook voor dat iedereen in ’s-Hertogenbosch (en daarbuiten) op de hoogte is van de prachtige initiatieven en ontwikkelingen waar we als community aan werken. Zo ontwikkelen we met de gehele community een actief en levendig platform.

Landelijke aansluiting Daarnaast zoeken we als Gelijke Kansen Community ‘s-Hertogenbosch actief de verbinding met de nationale Gelijke Kansen Alliantie (GKA). Als gemeente zijn we sinds 2019 verbonden aan deze alliantie en in 2021 is dit partnerschap verlengd tot 2024. Met de GKA wordt kennis en data uitgewisseld, zodat we in ’s-Hertogenbosch kunnen leren van de rest van Nederland, en andersom.

Bijlage A: Factoren voor kansengelijkheid Om handen en voeten te geven aan het concept ‘gelijke kansen’, is het van belang om factoren te identificeren die invloed hebben op de (gelijke) kansen van kinderen en jongeren. Hiervoor hebben we gebruik gemaakt van een model dat ontwikkeld is door het Verwey-Jonker Instituut (Badou & Day, 2021). In dit model is onderscheid gemaakt tussen verschillende niveaus waarop kansengelijkheid aangepakt kan worden. Binnen elk niveau zijn omgevingsfactoren geïdentificeerd die mede bepalen of een kind gelijke kansen krijgt. Dit maakt het mogelijk om een scherpe analyse te maken waar we op in willen én kunnen zetten om echt impact te maken. Binnen het model hebben we een aantal omgevingsfactoren geselecteerd waarop wij als community de meeste impact kunnen maken voor de kinderen en jongeren in ’s-Hertogenbosch en die organisatie overstijgend zijn. Tussen haakjes staat op welk van de vier niveau de omgevingsfactor van toepassing is. •

Cultureel kapitaal (kind)

•

Geloof in eigen kunnen (kind)(ook wel: zelfeffectiviteit)

•

Financiële middelen (familie)

•

Ouderlijk support (familie)

•

Sociaal kapitaal (familie)

•

Voor- en vroegschoolse educatie (school)

•

Extra-curriculaire activiteiten school)

•

Sociale veiligheid (wijk)

•

Peer support (wijk)

Figuur 1. Verwey Jonker model