0.RIB Voortgang Bosch Investeringsfonds (BIF)

Raadsinformatiebrief Registratienummer

Onderwerp

11816511

Bosch Investeringsfonds (BIF) Samen met de BIM en de BIF realiseren we een sterk economisch belang.

Aanleiding

In mei 2016 besloot uw raad aan de BIM een bedrag van € 8 miljoen beschikbaar te stellen t.b.v. de indirecte deelneming BIF. Eén van de voorwaarden die u hieraan verbond was u periodiek informeren over de voortgang. Sinds 2017 informeren wij u jaarlijks in het jaarverslag, onderdeel verbonden partijen, over de voortgang binnen de BIF. Aanvullend hieraan ontvingen we van de BIF een uitgebreide voortgangsrapportage (zie bijlage). Aan de hand hiervan stelden we deze raadsinformatiebrief als tussenrapportage op.

Beoogd doel

Het Bosch Investeringsfonds is een succesvolle indirecte deelneming waarmee we - via de BIM- onze Bossche economie versterken. Het BIF is een succesvol instrument ter versterking van de Bossche economie. De BIF is een dochterdeelneming van de BIM (zie hieronder). Met onze deelname in zowel de BIM als ook – indirect- in de BIF zetten we in op deze economische ontwikkeling. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

nv BIM

(gemeente 100 %)

Paleiskwartier

(BIM 33 %)

Haverleij

(BIM 33 %)

CV Willemspoort (BIM 33 %)

BIF

(BIM 100 %)

BLSF

(BIM 20 %)

SPV bv's* Relevante besluitgeschiedenis -

Raadsvoorstel Economisch Investeringsfonds ‘s-Hertogenbosch, januari 2014 Raadsvoorstel Herijking BIM, oktober 2015 Raadsvoorstel Oprichting Economisch Investeringsfonds, mei 2016

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Inhoud

In deze raadsinformatiebrief informeren we over twee hoofdvragen: A). Of de BIF het publieke belang tot op heden realiseert? B). Of de BIF aan de financiële voorwaarden voldoet? En daarmee samenhangend over: C). de uitvoering van een door u aanvaard amendement D). het besluit om enkele leningsvoorwaarden aan te passen Ad A). De BIF realiseert het vastgestelde publieke doel In lijn van de door uw raad vaststelde kaders Verbonden partijen is het van belang te beoordelen of de BIF het vastgestelde belang realiseert. Conform de afspraken en statuten is het uit te voeren publiek belang (2016): 1). faciliteren van de groei van de Bossche economie en werkgelegenheid via het verschaffen van risicokapitaal, eventueel in combinatie met het verstrekken van een geldlening of een ander instrument, aan veelbelovende ondernemingen in ’s-Hertogenbosch en directe omgeving; 2). versterken van de economische clusters Agrifood, health, Big Data/ICT en Clean Tech in ’sHertogenbosch en directe omgeving; 3). bewegen van andere (private) partijen om zoveel mogelijk geld beschikbaar te krijgen voor (innovatieve) MKB bedrijven in ’s-Hertogenbosch.

Ad 1).We constateren dat: o Ruim 50% van de door ons via een geldlening aan de BIF beschikbaar gestelde trekkingsrechten zijn door de BIF besteed; o BIF heeft geïnvesteerd in innovatieve bedrijven en heeft de doorontwikkeling (de post startup fase) naar een volgende groeifase van deze bedrijven mogelijk gemaakt. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

o

Er 73 FTE aan banen is gecreëerd;

Ad 2). We constateren dat: o 70% van geïnvesteerd vermogen is geïnvesteerd in agrifood en ICT/DATA bedrijven. Daarmee zijn de economische clusters ICT/Data en agrifood versterkt. Het fonds voldoet daarmee aan de opdracht die aan BIF bv is verstrekt; o 2 van de 8 participaties zijn niet gedaan in onze economische speerpunten, maar wel in sterk groeiende bedrijfstakken, te weten online retail en elektrische mobiliteit. 1 participatie is gericht op het bevorderen van sociale activiteiten in zorggemeenschappen; o Alle bedrijven zijn gevestigd in de regio ‘s-Hertogenbosch, waarvan 6 in onze gemeente; o BIF heeft aantrekkingskracht op bedrijven. Dit blijkt uit het aantal verzoeken om participatiegesprekken, maar ook in het gemak waarmee 6x per jaar aan het IC kansrijk geachte pitches kunnen worden voorgelegd. Ad 3). We constateren dat: o Het BIF is geslaagd in het aantrekken van vermogen van private partijen. Als voorwaarde bij de inbreng van € 8 miljoen vanuit onze gemeente stelde uw raad dat bij de formele start van het BIF ook € 3,0 miljoen door private investeerders ingelegd is. Bij de officiële start had het fondsmanagement € 6 miljoen van in totaal 6 private investeerders aangetrokken. o Naast de financiële middelen hebben de private investeerders ook hun ervaring en netwerk in gebracht. Zij hebben zitting genomen in het investeringscomité (IC).

Dit IC beoordeelt de businesscases markttechnisch, inhoudelijk en financieel. Ook coachen zij de ondernemers waarin BIF bv investeert. o betrokkenheid van private investeerders is groot en effectief; www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Ad B). De BIF voldoet aan de financiële voorwaarden In 2016 stelde uw raad budget beschikbaar met een aantal randvoorwaarden. De voornaamste zijn: 1) afspraken met betrekking tot inzet van de geldlening BIF mag tot maximaal de hoogte van de afgesloten geldlening opnemen; Indien BIF overgaat tot aflossing van de lening blijven de afgeloste bedragen bij de gemeente beschikbaar om te herinevesteren in nieuwe doelondernemingen; BIF kan tot 1 januari 2029 gebruik maken van aan deze lening verbonden trekkingsrechten; Verzoek tot verstrekking van tranches uit de geldlening dient te worden onderbouwd met een liquiditeitsprogonse voor het lopend jaar en dient vergezeld te gaan van een overzicht van reeds verstrekte financieringen en toegezegde, nog niet verstrekte financieringen; BIF mag geen zekerheidsrechten aan derden verstrekken zonder toestemming van de gemeente; De vergoeding voor de gemaakte kosten door BIF over de gehele looptijd (tot 2038) zullen tot 1 miljoen euro worden betaald uit de geldlening. De kosten daar boven zullen worden voldaan door NV BIM; De hoogte van de vergoeding mag niet in strijd zijn met het nromatieve kader van staatssteun; BIF bv betaalt een winstafhankelijke rente over de hoofdsom; 2)

afspraken met betrekking tot aflossing op het einde van de looptijd: In hoofdlijn zijn daarover de volgende afspraken gemaakt in de volgende volgorde: terugbetaling van de kosten maximal 1 miljoen euro aan de gemeente voor de gemaakte kosten; terugbetaling aan de BIM van de eventueel meer gemaakte kosten terugbetaling van de eerste 7 miljoen euro van de geldlening; verdeling van de winst die resteert 50% aan gemeente en 50% aan NV BIM; www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Ad 1) We constateren dat: o In de eerste 2 jaar heeft de BIF vertraging opgelopen ten opzichte van het beoogd investeringstempo. De BIM heeft in overleg met het IC daarop ingegrepen en de fondsmanager vervangen. Daarna is de zichtbaarheid van BIF gegroeid; hetgeen heeft geleid tot een groei van het aantal participaties; o De trekkingsrechten zijn door BIF voor ruim 50% gebruikt; tot 1 december 2021 voor een bedrag van € 4.350.000,--. Er is nog volop ruimte voor nieuwe participaties; o De fondskosten zijn verantwoord besteed. Dit betreffen kosten voor fondsmanagement, accountant, administratie, advies, communicatie. De fondskosten schommelen tussen de 135K en 145K per jaar. o In september 2016 heeft Banning Advocaten een staatssteuntoets uitgevoerd op de voorgenomen participaties door BIF en op de (financiële) afspraken tussen de gemeente/BIM en BIF. Aan Banning is in november 2021 gevraagd of er sindsdien mogelijk nieuwe jurisprudentie is over de inzet van publieke middelen via mede-investerende overheidsfondsen. En zo ja, of dat implicaties heeft voor het lopend contract. Banning heeft ons laten weten, dat op grond van de sindsdien ontstane jurisprudentie en nieuwe regelgeving geen reden is de gemeente anders te adviseren.

o Het is nog niet aan de orde, maar eventuele opbrengsten uit verkopen of uitkering van dividenden vóór 1 januari 2029 verhogen de kredietruimte tot maximaal de hoogte van de verstrekte geldlening; zijnde 8 miljoen euro. De leningsovereenkomst biedt de ruimte om nieuwe private investeerders toe te laten; Ad 2) we constateren dat: o Uw raad en wij zijn zich bewust van de financiële risico’s, die kleven aan realisatie van het fonds. Dit aspect van het fonds is in de aanloop naar het realisatiebesluit in 2016 uitgebreid aan de orde geweest. In welke mate de gemeente haar middelen ad € 8 miljoen na de looptijd van het fonds (22 jaar) www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

o

o

o

terugontvangt, hangt volledig af van de mate waarin de participaties succesvol zijn. Mochten onverhoopt alle participaties matig tot slecht presteren, dan ontvangt de gemeente mogelijk (vrijwel) niets van de middelen terug. Om deze reden is de volledige € 8 miljoen in 2016 afgedekt binnen de gemeentelijke begroting. Het financieel rendement van het fonds is onvoorspelbaar. Dit feit beschouwen wij als een gegeven. Binnen deze context is wel een ordentelijke financiële borging gerealiseerd. Daarvoor zijn ‘checks & balances’ ingebouwd, waaronder de centrale rol van succesvolle private ondernemers / co-investeerders bij selectie en beheer van de participaties, het aanstellen van professioneel fondsmanagement en het evaluatiemoment na zes jaar. Als er meer dan de € 8 miljoen wordt verdiend (na afdekking kosten BIM), dan komt een deel terug naar de gemeente als vrij besteedbare middelen. Na afronding van het fonds in 2038, komt alles wat sowieso over is, na afdekking van de kosten van de BIM terug naar de gemeente. Tenzij de raad op basis van de medio 2024 uit te voeren evaluatie hierover een ander besluit neemt. Zie punt ad D hieronder. Ondanks alle beperkingen die COVID-19 met zich mee bracht zijn er tot op heden geen continuïteitsrisico’s bij de BIF participaties.

Ad C.) Uitvoering van het amendement Doorgaans worden alle verbonden partijen om de 4 jaar geëvalueerd. Uw raad heeft met aanvaarding van het Amendement Raadsvoorstel Oprichting Economisch Investeringsfonds ’s-Hertogenbosch, 10 mei 2016 besloten, dat u elke 2 jaar over de voortgang van de BIF geïnformeerd wil worden. En dat 6 jaar na oprichting de BIF wordt geëvalueerd.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Met betrekking tot de uitvoering van dit amendement merken we op, dat: o uw raad via de paragraaf verbonden partijen sinds 2017 jaarlijks in de begroting en jaarrekening is geïnformeerd over de gerealiseerde investeringen, het behaalde financieel resultaat in het BIF en de financiële risico’s. o in de jaarrekening een toelichting is gegeven op de lening die aan het BIF is verstrekt. o wij recent besloten hebben twee leningsvoorwaarden aan te passen (zie hieronder). Dit heeft mede tot gevolg dat de uitgebreide evaluatie niet medio 2022 wordt uitgevoerd, maar medio 2024. Ad D). besluit tot aanpassing leningsvoorwaarden Het enthousiasme bij private investeerders is groot. Op basis van de resultaten van de afgelopen 2 à 3 jaar willen zij hun inbreng graag onder dezelfde voorwaarden met 2 jaar verlengen. De aantrekkingskracht van BIF als economisch instrument willen we versterken door tegemoet te komen aan de wensen van het fondsmanagement. We hebben onlangs besloten: de termijn waarbinnen BIF bv gebruik mag maken van trekkingsrechten van de in de 2016 aan hen verstrekte geldlening met twee jaar te verlengen tot oktober 2024. dat het fondsmanagement 15% van de toevertrouwde middelen achter de hand mag houden voor eventuele vervolginvesteringen bij bestaande participaties na oktober 2024.

Met uw raad is afgesproken dat het functioneren van de BIF na 6 jaar – dus in oktober 2022- geëvalueerd wordt. Op dat moment kunt u besluiten om de trekkingsrechten, die dan nog niet volledig zijn gebruikt, niet meer voor dit doel beschikbaar te stellen. Dit geldt dus ook voor de opbrengsten die via een eventuele verkoop en ontvangst van dividenden weer voor herinvestering voor BIF beschikbaar komen. Door het besluit van ons college verschuift dit evaluatie moment voor uw raad met twee jaar, naar oktober 2024.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. 2.

Voortgangsrapportage Bosch Investeringsfonds, juni 2021, Bosch Investeringsfonds bv. Brief van NV BIM, Verlenging Investeringsperiode Bosch Investeringsfonds, 1 september 2021

Registratienummer Bevoegdheid college Portefeuillehouder Sector/Afdeling Inlichtingen

11816511 Informeren raad Hoskam SO/ECONOMIE & ENERGIE L.A.W. Sedee l.sedee@s-hertogenbosch.nl (073) 6155667

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704