0. Raadsvoorstel Verzoekbesluit onteigeningsplan Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

15488390 12 december 2023

Onderwerp

Verzoekbesluit onteigeningsplan Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug Het indienen van het onteigeningsverzoek is nodig om de tijdige verwerving van de gronden die nodig zijn voor de realisering van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’ te borgen.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. De Kroon met bijgevoegd onteigeningsplan ‘Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug’ en begeleidende brief te verzoeken om over te gaan tot het voeren van de administratieve onteigeningsprocedure op grond van Titel IV van de onteigeningswet en te bevorderen dat een koninklijk besluit tot onteigening tot stand komt voor de onteigening ten name van de gemeente 's-Hertogenbosch van de kadastrale perceelsgedeelten, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende onteigeningslijst, die nodig zijn voor de realisatie van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. 2. Het college te mandateren om na het nemen van het raadsbesluit eventueel nog kleine wijzigingen in het onteigeningsplan aan te brengen en bij de Kroon in te dienen en/of, wanneer één of meer op de bij dit besluit behorende onteigeningslijst aangegeven perceelsgedeelten alsnog zijn verworven, het verzoek aan de Kroon te wijzigen. 3. Zodra het ontwerp-koninklijk besluit ter inzage heeft gelegen, het college de voorbereidingen voor de gerechtelijke onteigeningsprocedure te laten treffen. 4. Het college de gerechtelijke onteigeningsprocedure te laten voeren zodra het koninklijk besluit tot onteigening is genomen.

Aanleiding De gemeente is al geruime tijd in onderhandeling over de gronden die nodig zijn voor de realisatie van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. Partijen hebben tot op heden geen overeenstemming bereikt. De gemeente is sinds 2021 in overleg over de gronden die de gemeente nodig heeft voor de realisatie van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. Alle contactmomenten met betrekking tot deze onderhandelingen zijn vastgelegd in het vertrouwelijk bijgevoegde logboek. Hieruit blijkt dat de eisen die de eigenaar aan de minnelijke verkoop stelt, niet in verhouding staan tot www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

de inbreng. Omdat het verschil van inzicht hierover thans onoverbrugbaar lijkt, hebben de onderhandelingen tot op heden niet geleid tot overeenstemming. Zoals het er nu naar uit ziet zullen partijen niet op korte termijn tot overeenstemming komen over een minnelijke verwerving ter voorkoming van onteigening. Aangezien de gemeente halverwege 2025 wil starten met de voorbereidende werkzaamheden voor de Lage Diezebrug, begint de tijd te dringen. De gemeente 's-Hertogenbosch zet het onteigeningsinstrument niet lichtvaardig in. Het is pas de tweede keer dat de raad de Kroon verzoekt om gronden bij koninklijk besluit ter onteigening aan te wijzen. Tot een feitelijke onteigening is het tot op heden nooit gekomen. Op grond van de onteigeningswet is uw raad bevoegd om een administratieve onteigeningsprocedure op te starten. Omwille van het kunnen doorpakken met de realisatie van de Lage Diezebrug dient besluitvorming door uw raad plaats te vinden. Het is van groot belang dat besluitvorming hierover nog in 2023 plaatsvindt, voordat de Omgevingswet in werking treedt, zodat er nog gebruik gemaakt kan worden van de mogelijkheden van de huidige regelgeving.

Het gaat om drie met elkaar samenhangende besluiten, te weten over (1) de financiering van de brug, (2) het vaststellen van het bestemmingsplan en (3) de mogelijkheid om -indien nodig- de gronden voor de noordelijke aansluiting van de brug te kunnen onteigenen. Hiervoor worden drie raadsvoorstellen, die in samenhang met elkaar zijn opgesteld, gelijktijdig aan uw raad aangeboden: 1. Raadsvoorstel Realisatie Lage Diezebrug (reg.nr. 15514028) 2. Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Lage Diezebrug (reg.nr. 14437601) 3. Raadsvoorstel Verzoekbesluit onteigeningsplan Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug (reg.nr. 15488390) Daarbij is het nodig dat besluitvorming over deze raadsvoorstellen in bovengenoemde volgorde plaatsvindt, omdat het eerdere besluit steeds voorwaarde is om te kunnen besluiten over het volgende raadsvoorstel. De Lage Diezebrug kan pas worden gerealiseerd als hiervoor het benodigde investeringskrediet beschikbaar wordt gesteld. Voor de vaststelling van het bestemmingsplan is het nodig dat het plan economisch uitvoerbaar is. Voor het vaststellen van een verzoekbesluit onteigening is het nodig dat het bestemmingsplan is vastgesteld.

Beoogd doel Tijdig beschikken over de gronden die nodig zijn voor de realisatie van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. Voor de realisatie van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’ dient de gemeente kadastrale perceelgedeelten in eigendom vrij van gebruik te verwerven. De onderhoudsstaat van de bestaande Diezebrug noopt de gemeente om op korte termijn tot realisatie van de Lage Diezebrug over te gaan. Over de aankoop van de benodigde gronden, vrij van gebruik, wordt al geruime tijd onderhandeld met de eigenaar en de andere gerechtigde. Deze onderhandelingen hebben nog niet geleid tot verwerving. Er is momenteel geen zekerheid over het tijdig en op de door de gemeente gewenste wijze alsnog bereiken van minnelijke overeenstemming met de betreffende eigenaar en de andere gerechtigde. Voorgesteld wordt daarom om, parallel aan de verdere onderhandelingen, de administratieve onteigeningsprocedure te voeren, om er voor te zorgen dat de gemeente tijdig over de benodigde perceelgedeelten kan beschikken voor de beoogde realisatie. Uw raad is op grond van de onteigeningswet bevoegd om de Kroon te verzoeken om over te gaan tot het voeren van de administratieve onteigeningsprocedure. Hiermee wordt beoogd dat de Kroon een koninklijk besluit tot onteigening (hierna: KB) verleend. Met dit KB kan de gemeente – indien nodig – de gerechtelijke onteigeningsprocedure starten.

De uiteindelijke doelstelling is het verkrijgen van de volledige en onbezwaarde eigendom van de benodigde perceelsgedeelten door de gemeente.

Relevante besluitgeschiedenis



Raadsinformatiebrief Ontwerpbestemmingsplan Lage Diezebrug, 4 oktober 2022, reg.nr. 14124120 Uw raad dient eerst het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’ vast te stellen. Hiervoor wordt uw raad een separaat raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Lage Diezebrug met reg.nr. 14437601 voorgelegd in dezelfde raadsvergadering, voorafgaand aan dit raadsvoorstel. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Het verzoekbesluit aan de Kroon om over te gaan tot het voeren van de administratieve onteigeningsprocedure dient volgtijdelijk te worden genomen na de vaststelling van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. Argumenten Voor beslispunten 1 en 2 1. Tijdig kunnen realiseren bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. De onderhoudsstaat van de bestaande Diezebrug is slecht. Uw raad heeft eerder de keuze gemaakt om niet voor een beperkte termijn te investeren in groot onderhoud van de bestaande Diezebrug, maar om over te gaan tot een investering voor de lange termijn in de vorm van de Lage Diezebrug. Deze Lage Diezebrug draagt bij aan de beleefbaarheid van de Bossche Stadsdelta en zorgt ervoor dat de belangrijke noord-zuidverbinding niet voor langere tijd wordt gestremd. Om tot realisatie van de Lage Diezebrug te kunnen overgaan, dient de gemeente tijdig over de daarvoor benodigde gronden te beschikken. Er zijn diverse gesprekken gevoerd met de grondeigenaar en andere betrokkenen en er zijn biedingen uitgebracht. Hiervoor wordt verwezen naar het logboek dat vertrouwelijk ter inzage ligt. Tot op heden is de minnelijke verwerving van de gronden nog niet gelukt c.q. afgerond. Gezien de tijdsdruk op dit project kunnen we niet langer wachten met het opstarten van een onteigeningsprocedure.

Door nu de benodigde administratieve onteigeningsprocedure op te starten kan worden bevorderd dat een koninklijk besluit tot onteigening tot stand komt voor de onteigening ten name van de gemeente 's-Hertogenbosch. Dat neemt niet weg dat met de eigenaar en andere betrokkenen het overleg wordt voortgezet, ook nadat het verzoekbesluit is ingediend. Indien wij alsnog tot minnelijke verwerving komen, kunnen wij de onteigeningsprocedure voor die betreffende perceelsgedeelten stopzetten. In het onteigeningsplan zijn twee kleine perceelsgedeelten van de gemeente 's-Hertogenbosch opgenomen. Deze zijn weliswaar in juridische eigendom bij de gemeente 'sHertogenbosch, maar Moerasdraak B.V. heeft het econcomische eigendom en het gebruik hiervan. Omdat een economisch eigenaar niet in de administratieve procedure kan worden betrokken, onteigent de gemeente zichzelf, zodat de gemeente door de titelzuiverende werking bij inschrijving van het onteigeningsvonnis, vrij over de grond kan beschikken. Voor beslispunten 3 en 4 2. De gemeente dient de gronden daadwerkelijk in eigendom te krijgen. Door het voeren van de administratieve onteigeningsprocedure worden de betreffende gronden niet onteigend. Ook het verlenen van het koninklijk besluit resulteert niet in onteigening. Onteigening vindt pas na uitspraak van de rechter in de gerechtelijke procedure plaats.

Het is daarom van belang dat het college, nadat een koninklijk besluit tot onteigening is genomen, overgaat tot het voeren van de gerechtelijke onteigeningsprocedure. Kanttekeningen en risico’s 1. Er moet een administratieve en gerechtelijke onteigeningsprocedure worden doorlopen. Een onteigeningsprocedure bestaat uit twee fases. In de eerste fase, de administratieve procedure, vraagt de gemeente aan de Kroon om in een onteigeningsbesluit gronden ter onteigening aan te wijzen. De Kroon toetst vervolgens of de procedures juist zijn gevolgd en of aan de voorwaarden voor onteigening is voldaan. Daarna legt de Kroon een ontwerpkoninklijk besluit ter inzage. De eigenaren en overige belanghebbenden kunnen tegen dit ontwerp zienswijzen aanvoeren.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Indien de Kroon gronden ter onteigening aanwijst, betekent dit nog niet dat de gronden in eigendom overgaan. De gemeente dient eerst nog een gerechtelijke procedure te voeren, waarin het de rechter verzoekt om de onteigening uit te spreken en om een schadeloosstelling vast te stellen voor de eigenaar (en eventuele andere rechthebbenden). De eigenaar en andere rechthebbenden kunnen verweer voeren. De gerechtelijke procedure is de tweede fase van de onteigeningsprocedure. 2. Een kanttekening is dat de onteigening onlosmakelijk is verbonden met het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. De bestemmingsplanprocedure ‘Lage Diezebrug’ wordt momenteel doorlopen. Daarbij bestaat de mogelijkheid dat het bestemmingsplan uiteindelijk niet onherroepelijk wordt. In dat geval komt er geen onteigening tot stand.

Financiën De kosten die we maken om ons te laten begeleiden door een ter zake kundig bureau, de kosten die aan de orde komen in de gerechtelijke onteigeningsprocedure (advocaatkosten) en de schadeloosstelling die moet worden betaald voor de te onteigenen perceelsgedeelten komen ten laste van het project Diezebrug. Het krediet is beschikbaar gesteld vanuit het Structuurfonds. Hiervoor wordt uw raad een separaat raadsvoorstel Realisatie Lage Diezebrug met reg.nr. 15514028 voorgelegd in dezelfde raadsvergadering, voorafgaand aan het raadsvoorstel tot Vaststelling bestemmingsplan Lage Diezebrug en daarmee voorafgaand aan dit raadsvoorstel.

Duurzaamheid Met betrekking tot de onteigeningsprocedure niet van toepassing. Duurzaamheid en circulariteit van materialen vormen integraal onderdeel van het ontwerp- en realisatieproces van de Lage Diezebrug. Uw raad heeft een motie aangenomen dat hergebruik van brugdelen van de bestaande Diezebrug onderdeel dienen te vormen van het sloopplan van de oude brug. Dit wordt als uitgangspunt genomen bij de sloop van de bestaande Diezebrug.

Participatie en communicatie Rijkswaterstaat Corporate Dienst (RWS/CD) draagt tijdens het voeren van de administratieve onteigeningsprocedure zorg voor de (wettelijk voorgeschreven) externe communicatie naar de gemeente en belanghebbenden, zoals: - de kennisgeving van de terinzagelegging van het ontwerp-KB in het Gemeenteblad (artikel 3:12, eerste lid, Awb en artikel 78, tweede lid, onteigeningswet); Kennisgeving in het Gemeenteblad wordt gedaan door de burgemeester van de gemeente waar de betrokken onroerende zaken zijn gelegen (artikel 78, tweede lid, onteigeningswet). De Kroon levert de burgemeester van de desbetreffende gemeente(n) waarin de te onteigenen onroerende zaken zijn gelegen de digitale tekst van de kennisgeving. Van die tekst mag niet worden afgeweken. Belangrijk is daarin de vermelding van de wijze waarop belanghebbenden hun zienswijze kunnen indienen, dat zij kunnen worden gehoord en het aankondigen van een datum, tijdstip en plaats voor een eventuele hoorzitting. Het ontwerp-KB en de bijbehorende onteigeningsstukken worden op verzoek en onder verantwoordelijkheid van RWS/CD in de gemeente waarin de te onteigenen gronden zijn gelegen ter inzage gelegd op de voor de gemeente gebruikelijke locatie(s) en bij de RWS/CD gedurende een periode van zes weken (artikel 3:11, eerste lid, Awb).

- de verzending van het ontwerpbesluit en de tekst van de kennisgeving zoals die in het Gemeenteblad wordt geplaatst, aan de eigenaren/rechthebbenden die bekend zijn uit de kadastrale registratie alsmede aan de overige bekende belanghebbenden en aan de verzoeker om onteigening (artikel 3:13, eerste lid, Awb); www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

- na de totstandkoming van het koninklijk besluit en ontvangst van het afschrift daarvan draagt de Kroon zorg voor de mededeling van dat besluit door integrale publicatie daarvan in de Staatscourant (artikel 78 zevende lid, onteigeningswet). - bekendmaking koninklijk besluit door toezending aan belanghebbenden en de verzoeker. Parallel aan de onteigeningsprocedure blijft de gemeente in gesprek met de eigenaar van de benodigde grond, met het doel om tot minnelijke overeenstemming te komen. Bij overeenstemming kan de onteigeningsprocedure op elk moment worden gestaakt.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

De voordracht Grondtekening Onteigeningslijst Zakelijke beschrijving Eigendomsinformatie Kadaster Lijst belanghebbenden Inlegvel toepassing Wet open overheid Projectie grondtekening

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

15488390 kaderstellend M.J.J. van der Geld Omgeving: 28 november 2023 SO/WGZ/SO/WGZ A. Woestenberg a.woestenberg@s-hertogenbosch.nl www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 15488390 Raadsvergadering 12 december 2023 Onderwerp

Verzoekbesluit onteigeningsplan Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 7 november 2023: besluit: 1. 2. 3. 4.

De Kroon met bijgevoegd onteigeningsplan ‘Noordelijke aansluiting Lage Diezebrug’ en begeleidende brief te verzoeken om over te gaan tot het voeren van de administratieve onteigeningsprocedure op grond van Titel IV van de onteigeningswet en te bevorderen dat een koninklijk besluit tot onteigening tot stand komt voor de onteigening ten name van de gemeente 's-Hertogenbosch van de kadastrale perceelsgedeelten, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende onteigeningslijst, die nodig zijn voor de realisatie van het bestemmingsplan ‘Lage Diezebrug’. Het college te mandateren om na het nemen van het raadsbesluit eventueel nog kleine wijzigingen in het onteigeningsplan aan te brengen en bij de Kroon in te dienen en/of, wanneer één of meer op de bij dit besluit behorende onteigeningslijst aangegeven perceelsgedeelten alsnog zijn verworven, het verzoek aan de Kroon te wijzigen. Zodra het ontwerp-koninklijk besluit ter inzage heeft gelegen, het college de voorbereidingen voor de gerechtelijke onteigeningsprocedure te laten treffen. Het college de gerechtelijke onteigeningsprocedure te laten voeren zodra het koninklijk besluit tot onteigening is genomen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 12 december 2023 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704