0. Raadsvoorstel vaststelling voorbereidingsbesluit flitsbezorgsupermarkten met darkstores

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

11841049 5 april 2022

Onderwerp

Vaststelling voorbereidingsbesluit flitsbezorgsupermarkten met darkstores We willen dat flitsbezorgsupermarkten met darkstores zich niet gaan vestigen op ongewenste locaties. Met het treffen van een voorbereidingsbesluit voor het gehele grondgebied van de gemeente ’s-Hertogenbosch wordt de planologische mogelijkheid om zonder nadere ruimtelijke afweging nieuwe vestigingen van flitsbezorgsupermarkten met darkstores (snelle bezorgsupermarkten met magazijnen en zonder winkelfunctie) te openen, voor één jaar voorkomen.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. De geheimhouding te bekrachtigen en de geheimhouding te laten vervallen op 6 april 2022 (na inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit); www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. 3.

4.

5. 6.

Te verklaren dat een paraplubestemmingsplan/-beheersverordening wordt voorbereid voor het gehele grondgebied van de gemeente ’s-Hertogenbosch om flitsbezorgsupermarkten met zgn. darkstores te reguleren, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende verbeelding met identificatie NL.IMRO.0796.0002518-1401; dat het verboden is het (bestaande) gebruik van de desbetreffende gronden en bouwwerken, of gedeelten daarvan, zoals dit bestond op het moment van inwerkingtreding van dit besluit, te wijzigen naar:  vormen of vestigingen van bedrijven die blijkens hun reclame-uiting, presentatie, assortiment en/of bedrijfsvoering zijn te kwalificeren als flitsbezorgsupermarkt met darkstore”; dat een flitsbezorgsupermarkt met darkstore - aldan niet voorzien van een afhaalloket - een bedrijf is dat hoofdzakelijk gericht op distributie. Daarom geen specifieke vorm van detailhandel is, omdat dit niet hoofdzakelijk gericht is: 1. op -fysieke- uitstalling van alle producten ter plaatse die zien op de verkoop van dagelijkse goederen (boodschappen), en; 2.

dat mensen ter plaatse komen om producten te vergelijken en uit te kiezen: dat het college van burgemeester en wethouders op verzoek een omgevingsvergunning kan verlenen om af te wijken van het onder 2 bedoelde verbod, indien het voorgenomen gebruik het (in procedure te brengen) paraplubestemmingsplan/-beheersverordening niet doorkruist; te bepalen dat dit besluit in werking treedt op de dag van publicatie in het Gemeenteblad.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding

Om een wildgroei aan flitsbezorgsupermarkten met darkstores op ongewenste locaties te voorkomen, bevriezen we de bestaande planologische situatie door het treffen van een voorbereidingsbesluit. Flitsbezorgsupermarkten met darkstores (snelle bezorgsupermarkten met magazijnen en zonder winkelfunctie) spreiden zich sinds een aantal maanden als een olievlek over verschillende steden uit en willen zich inmiddels ook gaan vestigen in ’s-Hertogenbosch. Er is onduidelijkheid binnen welke bestemming een flitsbezorgsupermarkt met darkstore valt. Flitsbezorgsupermarkten maken gebruik van deze onduidelijkheid en vestigen zich met name op locaties waar detailhandel wordt toegestaan. Dit is niet wenselijk vanwege het ontbreken van een ontmoetingsfunctie bij dergelijke diensten die we juist willen bevorderen in wijkwinkelcentra. Daarnaast leidt de komst van flitsbezorgsupermarkten met darkstores tot een inbreuk op het woon- en leefklimaat (veel overlast). Hierom wordt een paraplubestemmingsplan/ paraplubeheersverordening voorbereid om deze specifieke vorm van bedrijfsvoering te reguleren. Beoogd doel

Meer regie krijgen op de vestiging van flitsbezorgsupermarkten met darkstores. Dit voorbereidingsbesluit beoogt om op een zo kort mogelijke termijn de bestaande planologische situatie te bevriezen opdat -tijdens de periode die nodig is om het paraplubestemmingsplan/ paraplubeheersverordening te maken- flitsbezorgsupermarkten met darkstores zich niet zonder nadere planologische afweging op ongewenste plekken kunnen vestigen. Relevante besluitgeschiedenis Niet van toepassing.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Argumenten

Waarom geheimhouding? Dit voorstel wordt u aangeboden onder geheimhouding. Geheimhouding door de raadsleden van het raadsvoorstel en de daarbij behorende stukken is geboden tot na inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit. Daarom wordt dit voorstel in uw raadsvergadering niet in openbaarheid, maar besloten behandeld. Op dit moment is nog onzeker hoe flitsbezorgsupermarkten met darkstores planologisch moeten worden beoordeeld. Het risico is dat deze diensten zich overal vestigen waar het bestemmingsplan detailhandel toe staat. Wanneer het voorbereidingsbesluit niet onder geheimhouding wordt aangeboden tot na inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit, is er een grote kans dat flitsbezorgsupermarkten zich in een sneltreinvaart vóór inwerkingtreding van dit voorbereidingsbesluit, nieuwe vestigingen openen op locaties, zoals winkelgebieden, die niet wenselijk zijn. Dit ondermijnt de werking van het voorbereidingsbesluit en leidt tot een grote inbreuk op het woon- en leefklimaat (overlast, hinder van laden en lossen, verkeersonveilige situaties etc.) en een onevenredige benadeling van de gemeente, bewoners, retailers en bedrijven. Elk uur tussen besluitvorming en inwerkingtreding telt. Door oplegging onder geheimhouding van het raadsvoorstel en de daarbij behorende stukken en de behandeling van dit voorstel in een besloten vergadering wordt dit voorkomen.

In het Handvest informatievoorziening van de gemeente ’s-Hertogenbosch zijn afspraken over geheimhouding opgenomen. Het belang van de gemeente, bewoners, retailers en bedrijven om niet benadeeld te worden, weegt zwaarder dan het belang bij openbaarmaking (artikel 10 lid 2 onder g Wet openbaarheid van bestuur). Het voorkomen van wildgroei aan flitsbezorgsupermarkten met darkstores op ongewenste locaties Op dit moment is er geen duidelijk kader voor het vestigen van een flitsbezorgsupermarkt met darkstores. Onze bestemmingsplannen bieden interpretatieruimte, waardoor flitsbezorgsupermarkten met darkstores zich (kunnen) vestigen op ongewenste locaties. De verwachting is dat het aandeel flitsbezorgers snel zal toenemen op plekken waar we ze niet willen hebben. De bedrijfsfilosofie van flitsbezorgaanbieders is dat ze de boodschappen binnen 10 minuten willen www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

bezorgen. Voor hen is het dus van belang om zich op meerdere plekken in de stad te vestigen. Op dit moment zijn er drie aanvragen/locaties bekend binnen onze gemeente, waarvan een binnen een detailhandelsbestemming. Uit de praktijk blijkt daarnaast dat deze wildgroei ineens kan ontstaan, omdat de diverse aanbieders zoals Flink, Gorrillas en Getir in een sneltreinvaart hun marktaandeel in de gemeente ‘s-Hertogenbosch willen veroveren. Het veroveren van het marktaandeel is hierin voor hen belangrijker dan de geijkte juiste weg te volgen. Waarom een voorbereidingsbesluit treffen voor flitsbezorgsupermarkten met darkstores? 1.Duidelijkheid scheppen richting aanbieders/aanvragers Er is onduidelijkheid binnen welke bestemming een flitsbezorgsupermarkt met darkstore valt. Bestemmingsplannen binnen onze gemeente kunnen dusdanig geïnterpreteerd worden dat een flitsbezorgsupermarkt met darkstore onder detailhandel kan vallen, maar ook binnen de bestemming bedrijf als distributiebedrijf. Omdat flitsbezorgsupermarkten met darkstores geen winkelfunctie hebben en qua bedrijfsvoering vergelijkbaar zijn met een Picnic of Bol.com beschouwen wij een flitsbezorgsupermarkt met darkstore als een distributiebedrijf. Jurisprudentie hierover biedt op dit moment echter nog te weinig duidelijkheid.

Flitsbezorgsupermarkten maken gebruik van deze onduidelijkheid en interpreteren onze bestemmingsplannen zodanig dat deze diensten zich vestigen op een bestemming waar planologisch detailhandel mogelijk is. Dit is niet wenselijk vanwege het ontbreken van een ontmoetingsfunctie bij dergelijke diensten. De ontmoetingsfunctie die we in vitale kerngebieden en wijkwinkelcentra juist willen bevorderen. Van belang is dat duidelijkheid hierover is richting aanbieders. 2. Flitsbezorgsupermarkten met darkstores niet wenselijk in winkelgebieden In vitale kerngebieden/winkelgebieden/wijkwinkelcentra is de vestiging van flitsbezorgsupermarkten niet gewenst. Onze maatschappij verandert razendsnel en het retaillandschap beweegt onverminderd mee. Ondanks deze veranderingen blijft erin de stad een behoefte aan ontmoetingen en daarmee ontmoetings- en verblijfsplekken voor inwoners en bezoekers van waarde. Om als stad toekomstbestendig te blijven, is het van belang dat er een mix aan functies aanwezig is en een diversiteit aan activiteiten plaatsvindt - cultuur, leisure, horeca, winkels, werken, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

consumeren en wonen - en waar ontmoeten centraal staat. Flitsbezorgsupermarkten met darkstores zijn niet toegankelijk voor het winkelend publiek en dragen niet bij aan de ontmoetingsfunctie. Ook de uitstraling van de panden (dichtgeplakte ramen) en de vele hinder en overlast zorgen ervoor dat de vitale kerngebieden onder druk komen te staan. 3.Uit de praktijk blijkt dat flitsbezorgsupermarkten met darkstores zorgen voor een aantasting van het woon- en leefklimaat Flitsbezorgsupermarkten met darkstores leiden in verschillende steden tot een inbreuk op het woon- en leefklimaat. Het gaat daarbij om verkeersonveilige situaties, geluidsoverlast (ook in de nachtelijke uren), tot achteruitgang van winkelgebieden vanwege het ontbreken van een ontmoetingsfunctie en door de ongewenste uitstraling van de vestigingen (geblindeerde/afgeplakte gevels). Steden zoals Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en Tilburg hebben daarom al een voorbereidingsbesluit genomen zodat een eventuele wildgroei aan flitsbezorgsupermarkten met een darkstore op een bestemming waar planologisch detailhandel mogelijk is, wordt voorkomen. 4. Meer juridische rechtszekerheid Met het nemen van een voorbereidingsbesluit hebben we als gemeente meer juridische slagkracht om een eventueel juridische geschil te voorkomen en te kunnen handhaven wanneer een flitsbezorgsupermarkt zich alsnog op een detailhandel bestemming vestigt. 5.

Flitsbezorgsupermarkten met darkstores komen hierdoor op geschikte locaties Op basis van het voorbereidingsbesluit kan het verbod tot vestigen van een nieuwe flitsbezorgsupermarkt met darkstore worden doorbroken bij een omgevingsvergunning. Deze omgevingsvergunning kan worden verleend wanneer het gebruik van een flitsbezorgsupermarkt met darkstore op een bepaalde locatie (de randvoorwaarden zoals opgenomen in) het in voorbereiding zijnde paraplubestemmingsplan/ paraplubeheersverordening niet doorkruist.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s

1. Geheimhouding Door oplegging van geheimhouding tot na inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit en behandeling van het voorstel in een besloten vergadering dient de raadpleging van de stukken en de behandeling op vertrouwelijke basis plaats te vinden. 2. Planschade Planschade is niet aan de orde zolang het voorbereidingsbesluit van kracht is. Voor de regeling in het paraplubestemmingsplan/ - beheersverordening wordt de mogelijkheid tot planschade onderzocht.

Financiën Niet van toepassing op het voorbereidingsbesluit. Duurzaamheid

Niet van toepassing.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Communicatie Het vastgestelde voorbereidingsbesluit wordt bekend gemaakt via een publicatie in het gemeenteblad en op de gemeentelijke website. Het voorbereidingsbesluit is vervolgens raadpleegbaar via www.ruimtelijkeplannen.nl. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen

1. Verbeelding met identificatie NL.IMRO.0796.0002518-1401; 2. Toelichting raadsvoorstel: Flitsbezorgers met darkstores (openbaar na inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit) Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder

11841049 kaderstellend Hoskam www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

n.v.t. SO/ECONOMIE & ENERGIE & SO/RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN STEDENBOUW F. Verheul / G. Schalken g.schalken@s-hertogenbosch.nl (073) 6155857

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 11841049 Raadsvergadering 5 april 2022 Onderwerp

Vaststelling voorbereidingsbesluit flitsbezorgsupermarkten met een darkstore

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, in zijn openbare vergadering van 5 april 2022; gezien het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 29 maart 2022, met registratienummer 11841049; gelet op artikel 25 lid 2, 3 en 4 Gemeentewet jo. artikel 10 lid 2 onder g van de Wet openbaarheid van bestuur ten aanzien van de geheimhouding en artikel 3.7 van de Wet ruimtelijke ordening ten aanzien van het voorbereidingsbesluit; besluit:

1. 2.

3.

De geheimhouding te bekrachtigen en dat de geheimhouding vervalt op 6 april 2022 (na inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit); Te verklaren dat een paraplubestemmingsplan/-beheersverordening wordt voorbereid voor het gehele grondgebied van de gemeente ’s-Hertogenbosch om flitsbezorgsupermarkten met zgn. darkstores te reguleren, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende verbeelding met identificatie NL.IMRO.0796.0002518-1401; Dat het verboden is het (bestaande) gebruik van de desbetreffende gronden en bouwwerken, of www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

4.

5. 6.

gedeelten daarvan, zoals dit bestond op het moment van inwerkingtreding van dit besluit, te wijzigen naar:  vormen of vestigingen van bedrijven die blijkens hun reclame-uiting, presentatie, assortiment en/of bedrijfsvoering zijn te kwalificeren als flitsbezorgsupermarkt met darkstore”; Dat een flitsbezorgsupermarkt met darkstore - aldan niet voorzien van een afhaalloket - een bedrijf is dat hoofdzakelijk gericht op distributie. Daarom geen specifieke vorm van detailhandel is, omdat dit niet hoofdzakelijk gericht is:  op -fysieke- uitstalling van alle producten ter plaatse die zien op de verkoop van dagelijkse goederen (boodschappen), en;  dat mensen ter plaatse komen om producten te vergelijken en uit te kiezen: Dat het college van burgemeester en wethouders op verzoek een omgevingsvergunning kan verlenen om af te wijken van het onder 2 bedoelde verbod, indien het voorgenomen gebruik het (in procedure te brengen) paraplubestemmingsplan/-beheersverordening niet doorkruist; Te bepalen dat dit besluit in werking treedt op de dag van publicatie in het Gemeenteblad.

Aldus besloten in de vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 5 april 2022

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704