0. Raadsvoorstel Vaststelling Gebiedspaspoort Citadelpoort

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

17043996 25 februari 2025

Onderwerp

Vaststelling Gebiedspaspoort Citadelpoort De Brede Binnenstad maakt met de ontwikkeling van Citadelpoort, als prioritair deelgebied van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta, de sprong over de Dieze met een binnenstedelijk programma. We bouwen 185-200 nieuwe sociale, middeldure huur en vrije sector woningen in een vergroende buitenruimte, realiseren een ontmoetings- en evenementenplein, brengen het historische Ravelijn van de vesting terug, creëren hier het nieuwe Design Museum als dé eyecatcher van het gebied, creëren werk- en atelierruimten voor makers en dragen bij aan de bereikbare binnenstad door het realiseren van een nieuwe parkeergarage onder andere ter compensatie van de te sluiten garage in de Tolbrugstraat. Na het participatief ontwerpproces Citadelpoort maken we nu de keuze voor de sprong over de Dieze in het Gebiedspaspoort Citadelpoort. Hierdoor maakt onze stad een stap vooruit naar de toekomst.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. het Gebiedspaspoort Citadelpoort vast te stellen. 2. in te stemmen met ontwikkelingen passend binnen de kaders van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta en de uitwerking daarvan in het Gebiedspaspoort Citadelpoort. Dit betekent dat overeenkomstig besluitpunt 2 onder c van het raadsbesluit van 13 juli 2021 (reg.nr. 11100591) voor een aanvraag omgevingsvergunning passend binnen deze kaders geen advies als bedoeld in artikel 16.15a Omgevingswet vereist is.

Aanleiding We willen een volgende stap zetten in de ontwikkeling van de Citadelpoort als onderdeel van de Bossche Stadsdelta. De Brede Binnenstad maakt de sprong over de Dieze. ‘s-Hertogenbosch is op een cruciaal moment in de ontwikkeling van de stad beland. We groeien harder dan we ooit hebben gedaan en toch willen we de stad blijven die we koesteren, waar we elkaar kennen, hard werken en van het leven genieten. Het is daarom belangrijk om de balans in de stad te behouden. Zo’n harmonieuze, evenwichtige stad krijg je niet door stil te zitten. Het is juist de uitdaging om nieuwe ontwikkelingen tot stand te brengen die inspelen op de behoefte van de stad en samenleving. De Citadelpoort markeert de sprong over de Dieze. We maken die sprong niet zomaar. Het is onderdeel van een lange termijnstrategie om onze geliefde historische binnenstad uit te laten groeien tot De Brede Binnenstad. Een strategie die past bij ons voornemen om snel en structureel te investeren in de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

verstedelijkingsopgave en het oplossen van het woningtekort. Met de sprong over de Dieze kunnen we, in het hart van onze stad en op loopafstand van het station, meer Bosschenaren een betaalbare woning bieden. Daarnaast bieden we ruimte voor creativiteit en makers (waarmee we investeren op ons economisch perspectief van de stad), verbreden we het cultuuraanbod, koesteren we onze oude en nieuwe monumenten en werken we aan een stad die groen, circulair en klimaatrobuust is. Het is een ontwikkeling die tot waardering leidt bij partners, getuige de ondersteuning vanuit het Rijk (o.a. met de Novex-bijdrage), de samenwerking met BrabantWonen, het waterschap Aa en Maas en Provincie NoordBrabant. Met het nieuwe Design Museum als dé eyecatcher van het gebied, welke als grote culturele trekker voor het gebied de stapsteen vormt van de sprong over de Dieze. Met het participatief ontwerpproces zijn we gestart met de uitwerking van het deelgebied Citadelpoort. Hiermee leggen we de eerste steen van de design- en maakambities voor het gebied. We gaan hier 185-200 nieuwe sociale, middeldure huur en vrije sector woningen bouwen in een vergroende buitenruimte. We brengen het historische Ravelijn terug en realiseren dat als een groen ontmoetings- en evenementenplein.

Daarnaast bouwen we het nieuwe Design Museum en creëren plek voor werk- en atelier-, galerie- en expositieruimten voor creatieve makers. Verder dragen we bij aan de bereikbare binnenstad door het realiseren van een nieuwe parkeergarage in de vorm van een mobiliteitshub, onder andere ter compensatie van de te sluiten garage in de Tolbrugstraat. Met het Gebiedspaspoort bieden we de ruimte voor al deze ontwikkelingen. Citadelpoort maakt met de investeringen op deze plek ook ontwikkelingen elders in onze mooie stad mogelijk, waaronder de doorontwikkeling van het Noordbrabants museum en de ontwikkeling van fase 2 van het Gasthuiskwartier. In het raadsvoorstel/-besluit ‘Afronden haalbaarheidsfase Bossche Stadsdelta; de stap naar duurzame verstedelijking’ van 9 mei 2023 (reg.nr. 14866799) hebben we aangegeven tempo te willen maken met de uitwerking van het deelgebied Citadelpoort ten behoeve de woningbouwproductie, de realisatie van het Design Museum en de gewenste compensatie van de Tolbruggarage. Deze ambitie is recent, op 8-10-2024, bevestigd met het vaststellen van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta (reg.nr. 16836032). Het Gebiedspaspoort Citadelpoort is de uitwerking hierop voor www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

het deelplangebied Citadelpoort. Voor het verder kunnen ontwikkelen van Citadelpoort is het essentieel dat er met het Gebiedspaspoort Citadelpoort richting gegeven wordt aan de gebiedsontwikkeling van Citadelpoort. Beoogd doel We willen aan de slag met een voortvarende en optimale gebiedsontwikkeling van de Citadelpoort als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta. De ontwikkeling van Citadelpoort vereist een keuze voor de beoogde ontwikkelrichting van dit plangebied in de Bossche Stadsdelta. In het Bestuursakkoord 2022-2026 is afgesproken zo snel mogelijk te starten met de realisatie van de Bossche Stadsdelta. Eén van de prioritaire gebieden hierin is Citadelpoort. In de gemeenteraad is hiertoe een stevige basis neergelegd met het vaststellen van het “Afronden haalbaarheidsfase Bossche Stadsdelta; de stap naar duurzame verstedelijking” en meer recent het vaststellen van het “Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta”. Het doorpakken op de gebiedsontwikkeling vergt het maken van essentiële gebiedskeuzes zoals voorgesteld in het Gebiedspaspoort Citadelpoort. Dit is het moment om de keuze te maken. Hiermee kunnen we de ontwikkeling van de Citadelpoort oppakken en maken we met de Brede Binnenstad de sprong over de Dieze. Die sprong is nodig en urgent. De krapte op de woningmarkt is groot.

Het risico is dat steeds meer jongeren en jonge gezinnen die geen betaalbare woonruimte kunnen vinden, zullen vertrekken naar andere regio’s en steden. Daarmee verliest de stad talent. Talent dat onze bedrijven hard nodig heeft. Daarnaast biedt het Gebiedspaspoort kansen voor een sterk Design en Maak cluster met een het Design Museum als dé eyecatcher en grote culturele trekker in het gebied. Met de sprong over de Dieze maakt onze stad een stap vooruit. We hebben in het participatief ontwerpproces eerst een stedenbouwkundig plan ontworpen en daarmee invulling gegeven aan Motie Citadelhof: 185 woningen en meer… d.d. 31-1-2023. Bovendien geven we invulling aan de motie ‘Roeien met nieuwe riemen’ bij de vaststelling van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta van 8 oktober 2024. De keuzes zijn verwerkt in het Gebiedspaspoort Citadelpoort dat ter besluitvorming voorligt. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis             

Vaststelling Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta, d.d. 8 oktober 2024, reg.nr. 16836032 Raadsinformatiebrief Aanpak Mobiliteit Brede Binnenstad - update 2024, d.d. 18 juni 2024, reg.nr. 16012678 Voorbereidingskrediet Projecten Tramkade-plus en Citadelpoort, d.d. 5 maart 2024, reg.nr. 15708047 Vaststelling bestemmingsplan Lage Diezebrug, d.d. 12 december 2023, reg.nr. 14437601 Opnemen vervanging Tolbruggarage in verkenningsfase structuurfonds, 6 juni 2023, reg.nr. 14992634 Afronden haalbaarheidsfase Bossche Stadsdelta; de stap naar duurzame verstedelijking’, d.d. 9 mei 2023, reg.nr. 14866799 Herhuisvesting Design Museum Den Bosch, d.d. 31 januari 2023, reg.nr. 14391708 Opnemen herhuisvesting Design Museum Den Bosch in verkenningsfase structuurfonds, d.d. 8 november 2022, reg. nr. 14111066 Bindend adviesrecht buitenplanse omgevingsplanactiviteiten en categorieaanwijzing als bedoeld in artikel 6.5 lid 3 Bor voor 100 woningen, d.d. 4 oktober 2022, reg.nr. 14223443 Raadsinformatiebrief “Position paper De Brede Binnenstad. Motor van de Koploper” (2022) reg. nr. 11783668 Bestuursakkoord van de gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026: “Slagkracht en ambitie, met lef en energie de toekomst in” d.d. 31 mei 2022 Aanwijzen gevallen adviesrecht gemeenteraad bij aanvragen omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten onder de Omgevingswet, d.d. 13 juli 2021, reg.nr.

11100591 Vaststelling Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta, d.d. 8 december 2020, reg.nr. 10126475 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

    

Toekomstperspectief 2035, “Stad van Ontmoeting. 's-Hertogenbosch op weg naar 2035” (2020), reg. nr. 10379307 Aanwijzen van 9 ontwikkellocaties en een aantal kleinere locaties voor het vergroten van de plancapaciteit van de woningbouwprojecten, d.d. 9 juni 2020, reg.nr. 9696234 Ontwikkelrichtingen en aanpak Spoorzone ’s-Hertogenbosch, d.d. 6 maart 2018, reg.nr. 7475064 Vaststellen inspiratiedocument Zuid-Willemspark, d.d. 11 juli 2017, reg.nr. 6913929 Vaststellen Ruimtelijke Structuurvisie ’s-Hertogenbosch, d.d. 28 januari 2014, reg.nr. 3624853

Argumenten 1.1 Het gebiedspaspoort biedt een heldere basis voor de beoogde optimale ontwikkeling van de Citadelpoort. Het Gebiedspaspoort Citadelpoort en het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta vormen samen een richtinggevend kader voor de (her)ontwikkeling van de Citadelpoort. Het Gebiedspaspoort biedt de ruimte voor de gewenste ontwikkelingen. In het gebied worden diverse grote projecten in samenhang uitgevoerd en het Gebiedspaspoort biedt hiertoe de ruimte. Het gaat om 185-200 nieuwe sociale, middeldure huur en vrije sector woningen in een vergroende buitenruimte. Terugbouwen van de historische Ravelijn van de vesting en inrichten als een groen ontmoetings- en evenementenplein, het nieuwe Design Museum als dé eyecatcher van het gebied, alsmede plek voor werk- en atelier-, galerie- en expositieruimten voor creatieve makers en een nieuwe parkeergarage in de vorm van een mobiliteitshub. Er ligt een vanuit het participatief ontwerpproces gedragen ontwikkelrichting voor die de basis is geweest voor de geoptimaliseerde voorkeursvariant (De Geoptimaliseerde Verbeterde Groene Stadsentree) die uitgangspunt is in het Gebiedspaspoort Citadelpoort. Met deze voorgestelde geoptimaliseerde ontwikkelrichting kunnen de 185-200 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

woningen, werk- en atelierruimte, parkeergarage Citadelpoort, Design Museum, ecologische zone en het Ravelijn in samenhang worden gerealiseerd.

1.2 De hoogstedelijke ontwikkeling van de noordzijde van de Dieze is een uitwerking van eerdere besluiten voor de Bossche Stadsdelta. In eerdere besluitvorming door uw raad, zowel bij het vaststellen van het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta, bij het afronden van de Haalbaarheidsfase van Bossche Stadsdelta als bij het vaststellen van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta, is de ambitie uitgesproken om over te gaan tot stedelijke ontwikkeling van de noordzijde van de Dieze. De Brede Binnenstad maakt met de ontwikkeling van Citadelpoort de sprong over de Dieze. Opgemerkt hierbij wordt dat ten aanzien van het Design Museum en parkeergarage Citadelpoort nadere besluitvorming in het kader van het Structuurfonds vereist is.

1.3 Met het Gebiedspaspoort geven we invulling aan het haltermodel aan de noordzijde van de Dieze. Voor de Bossche Stadsdelta is uitdrukkelijk gekozen voor een programmering van een stedelijk programma aan beide oevers van het gebied. De publieksgerichte functies willen we ter weerszijden van de Lage Diezebrug situeren. Met de invulling zoals opgenomen in het Gebiedspaspoort krijgt onze culturele hotspot ook een gezicht aan de noordzijde van de Dieze. Er ontstaat op die manier een haltermodel. Met het nieuwe Design Museum (als icoon aan de Lage Diezebrug en aan het water), het design&maak-cluster en de parkeergarage Citadelpoort geven we hier invulling aan en zetten een belangrijke stap aan de ambitie om de binnenstad te verbreden.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1.4 Het stedenbouwkundige plan is opgesteld op basis van een afweging van varianten in een participatief ontwerpproces en naar aanleiding van de motie ‘Roeien met nieuwe riemen’. Er heeft een participatief ontwerpproces plaatsgevonden met diverse stakeholders (omwonenden, belangenvertegenwoordiging (o.a. de Kring Vrienden), roeivereniging De Hertog, BrabantWonen, Design Museum en ondernemers), de zogenaamde Meedenkgroep. In dit participatief ontwerpproces zijn meerdere varianten uitgewerkt. Het voorwerk hiervoor bestond uit enkele inspiratiemodellen. De deelnemers bouwden in groepen vervolgens hun eigen varianten met lego. Op basis van de uitgewerkte legovarianten werden de kansrijke varianten nog een slag uitgewerkt. Deze kansrijke varianten werden teruggebracht tot twee voorkeursvarianten: het Stadsblok en de Verbeterde Groene Stadsentree. De variant de Verbeterde Groene Stadsentree had uiteindelijk de voorkeur van het merendeel van de deelnemers. Uit discussies binnen de Meedenkgroep volgde dat de financiële uitwerking van de ontwikkelrichting en de positie van de roeivereniging nader onderzocht moesten worden.

Dit aanvullend onderzoek heeft inmiddels plaatsgehad en als gevolg hiervan is een geoptimaliseerde voorkeursvariant uitgewerkt: de Geoptimaliseerde Verbeterde Groene Stadsentree en leidt tot een verbeterde financiële projectopzet alsmede tot betere ruimtelijke ontwikkelmogelijkheden, onder andere voor de parkeergarage, het Design Museum en roeivereniging De Hertog (zie bijlage 2). Deze geoptimaliseerde variant voor de ontwikkeling van het plangebied Citadelpoort is verwerkt in het Gebiedspaspoort Citadelpoort dat in bijlage 1 bij dit raadsvoorstel is opgenomen. Een belangrijk onderdeel van de meest optimale variant is de keuze om de op Citadelpoort gevestigde roeivereniging De Hertog niet te handhaven om plek te maken voor de parkeergarage en het Design Museum. Ook voor het op lange termijn goed kunnen functioneren en de groeimogelijkheden van de roeivereniging is dit een oplossing. Na eerdere terughoudendheid ten aanzien van herhuisvesting van de roeivereniging, hebben we in nadere gesprekken met het bestuur en de werkgroep van de roeivereniging, de bereidheid gevonden om herhuisvesting inclusief het benutten van de kansen voor doorontwikkeling van de vereniging te gaan onderzoeken en mogelijk te gaan maken. Dit www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

overeenkomstig het verzoek van uw raad in de motie ‘Roeien met nieuwe riemen’ bij de vaststelling van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta van 8 oktober 2024. We maken van de verhuizing roeivereniging een separaat project binnen de Bossche Stadsdelta zodat we met prioriteit hierop kunnen sturen en Citadelpoort als gebiedsontwikkeling voort kan. De investeringsbeslissing zal uiterlijk bij het VO aan de orde moeten zijn, zodat de roeivereniging tijdig verhuisd kan zijn om ruimte te bieden voor de gebiedsontwikkeling. 1.4 Met de Sprong over de Dieze zetten we een belangrijke stap in de doorontwikkeling van de Brede Binnenstad. De herontwikkeling van Citadelpoort markeert de sprong over de Dieze. Het gebied wordt onderdeel van de Brede Binnenstad. We zien op langere termijn ook mogelijkheden voor een verdere doorontwikkeling van de Brede Binnenstad. Dit kan, volgens het Position Paper voor de Spoorzone ‘s-Hertogenbosch: De Brede Binnenstad; motor van de koploper van januari 2022, langs twee lijnen: ‘Volg de rivier’ en ‘Volg het spoor’. De Sprong over de Dieze vormt daarmee het begin van de ontwikkelingen langs de lijn ‘Volg de rivier’. Langs de lijnen van De Dommel en De Dieze die zich uitstrekken tot de Ertveldplas is ruimte om ook op de lange termijn van betekenis te zijn voor de Brede Binnenstad.

2.1 De (her)ontwikkeling kan sneller worden gerealiseerd binnen de kaders van het Ontwikkelplan en de uitwerking in het Gebiedspaspoort We willen de ontwikkelingen van het deelgebied Citadelpoort snel realiseren en doen dat binnen de door uw raad gestelde kaders. Daarom willen we de noodzakelijke procedurele stappen op een efficiënte wijze organiseren. De aanvragen omgevingsvergunning voor de ontwikkelingen binnen de Citadelpoort zijn activiteiten die niet passen binnen het omgevingsplan en die vallen onder het adviesrecht van uw raad als bedoeld in artikel 16.15a Omgevingswet. Deze gevallen zijn aangewezen in uw besluit van 13 juli 2021, reg.nr. 11100591 en van 4 oktober 2022, reg.nr. 14223443. Om de BOPA(s) voor de betreffende activiteiten te kunnen verlenen, is advies van uw raad nodig. Bij het besluit van 13 juli www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2021 heeft uw raad ook besloten dat uw raad het geven van een advies niet nodig acht voor gevallen, waarvoor uw raad heeft ingestemd met een ontwikkeling in een gebiedsvisie, projectonderbouwing of infoplan voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning en heeft besloten dat er geen advies is vereist. Het Ontwikkelplan tezamen met de uitwerking in het Gebiedspaspoort Citadelpoort kan worden beschouwd als een kader als bedoeld in dat raadsbesluit. Indien een aanvraag omgevingsvergunning past binnen de door uw raad gestelde kaders in het Ontwikkelplan en de uitgangspunten van het Gebiedspaspoort achten wij het geven van een raadsadvies in het kader van elke aanvraag omgevingsvergunning afzonderlijk niet efficiënt. Overeenkomstig uw besluit van 13 juli 2021 vragen wij uw raad dan ook te besluiten dat er geen advies nodig is voor een aanvraag omgevingsvergunning die past binnen de kaders die uw raad vaststelt voor deze ontwikkeling in het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta en het Gebiedspaspoort Citadelpoort. De beoogde (her)ontwikkeling kan dan sneller worden gerealiseerd. 2.2 Tempo van de (her)ontwikkeling is nodig vanwege bijdragen en samenwerkingen We willen tempo maken met de ontwikkeling Citadelpoort. Daarnaast vragen andere partijen ook om tempo te maken met de herontwikkeling van in het gebied. Zo wil ook het kabinet wil dat iedereen in Nederland prettig kan wonen.

Dat kan nu niet door een tekort aan (betaalbare) woningen. Het kabinet investeert fors in de bereikbaarheid en ontsluiting van nieuw te bouwen woningen. Extra investeringen in mobiliteitsmaatregelen zijn nodig voor het ontsluiten en bereikbaar maken van de nieuwe woningbouwlocaties en dragen dus bij aan hun realisatie. Naast investeringen in bereikbaarheid zijn ook investeringen nodig in parken, pleinen en de kwaliteit van het groen. Wij ontvangen financiële bijdragen om deze mobiliteitsmaatregelen en gebiedsmaatregelen te realiseren zodat woningbouw kan plaatsvinden in de (Noordelijke) Spoorzone, met de zogenaamde NOVEX en BOL-gelden. Hierover dienen we verantwoording af te leggen. Ook vraagt de samenwerking met BrabantWonen die eigenaar is van een deel van het plangebied om voortgang van de ontwikkeling. BrabantWonen heeft al een sloopbesluit genomen voor de bestaande woningen in het gebied (Citadelhofje) om de ontwikkeling van het woningbouwprogramma mogelijk te maken. Ten slotte werken we samen www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

met provincie Noord-Brabant aan de doorontwikkeling van het Design Museum en van Het Noordbrabants Museum. Daarvoor is afgesproken om de herhuisvesting van het Design Museum in 2030 gereed te hebben.

Kanttekeningen en risico’s 1. Gebiedsontwikkeling kent gebiedsspecifieke risico’s Iedere gebiedsontwikkeling kent naast reguliere projectrisico’s ook gebiedsspecifieke risico’s. Bij Citadelpoort zijn deze gelegen in de bestaande functies die geamoveerd moeten worden om ruimte te bieden voor de gewenste functies en het integreren van diverse functies in een beperkte ruimte. Onder andere is deze gelegen in het verwijderen van de huidige hoge Diezebrug (en daarvoor is nodig de aanleg van de Lage Diezebrug), verplaatsing van het MS/MS-station, herhuisvesting roeivereniging, verwijderen van de bestaande woningen en wijzigingen in de bestaande ondergrondse en bovengrondse infrastructuur. In geval hierbij vertraging optreedt, zal dit een effect hebben op de planning voor de later te realiseren functies. Daarom hebben we hier aandacht voor en vormt zowel het amoveren van objecten als de integratie van de diverse nieuwe functies een onderdeel van een integrale projectaanpak. 2. Herhuisvesting van de roeivereniging en verplaatsing MS/MS-station vergt specifieke aandacht De herhuisvesting van de roeivereniging vergt een eigenstandig projectproces. Onze intentie is te zorgen voor een toekomstbestendige huisvesting van de roeivereniging De Hertog, waarbij we willen anticiperen op mogelijke groei van de roeivereniging indachtig de aangenomen motie ‘Roeien met nieuwe riemen’.

Hiertoe wordt een separaat project aangemaakt waardoor de herhuisvesting voldoende aandacht kan krijgen en ook de roeivereniging bij de gemeente een optimale samenwerkingspartner kan vinden bij de herhuisvesting. Een vergelijkbare situatie geldt voor www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

het verplaatsen van het MS/MS station, ook dit vergt een aparte projectaanpak, in dit geval werken we inmiddels nauw samen met Enexis aan de verplaatsing. 3.Voorwaarde voor het kunnen starten met de fysieke uitvoering van de bouwopgave van Citadelpoort is de verlaging van de verkeersintensiteiten op de doorgaande routes en kruising. Een deel van het plangebied is gelegen ter plaatse van bestaande verkeersinfrastructuur, waaronder de huidige kruising Orthenseweg-Vogelstraat-Citadellaan. Deze infrastructuur dient eerst te worden aangepast om Citadelpoort te realiseren. Bij het opstellen van de vervolgontwerpen wordt derhalve onderzocht of het plangebied gefaseerd uitgevoerd kan worden in het geval de verkeersintensiteit voor langere tijd hoog blijft op de doorgaande routes en kruising. In het geval fasering mogelijk blijkt, wordt deze optimalisatie doorgevoerd in de ontwerpen en ter besluitvorming voorgelegd samen met het op te stellen Voorlopig Ontwerp. Hierbij wordt tevens gekeken naar de afstemming van de planning op de andere noodzakelijke ingrepen (buiten het plangebied) op de noord-zuidroute (oude A2-s door de stad) die over de Orthenseweg loopt. 4.Maatregelen in het kader van stikstofregelgeving De gebiedsontwikkeling zal mogelijk gepaard gaan met een stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden.

Momenteel is er, vanwege de geldende wet- en regelgeving en standpunt van de provincie Noord-Brabant als bevoegd gezag, geen stikstofdepositie groter dan 0,00 mol/ha/jaar toegestaan in de gebruikersfase. Er kunnen ingrepen/maatregelen noodzakelijk zijn om de ontwikkeling haalbaar en uitvoerbaar te maken. Besluitvorming in de realisatiefase kan afhankelijk zijn van de voortgang van andere besluiten, zoals de mobiliteitsaanpak van de binnenstad. Een Passende Beoordeling op projectniveau zal dan moeten worden uitgevoerd. We beoordelen dit aan de hand van de dan geldende wet- en regelgeving en mogelijkheden op basis van de meest actuele jurisprudentie en kabinetsuitgangspunten. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Financiën Onderdeel van de Gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta Uw raad heeft bij het vaststellen van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta op 8 oktober 2024 besloten de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta te openen. De financiële kaders van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta worden geborgd binnen de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta. Een gebiedsexploitatie omvat en is de resultante van alle deelexploitaties en investeringen die binnen de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta vallen. Het werken met een gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta maakt het mogelijk om de diverse deelgebieden en specifieke investeringen in de openbare ruimte, zoals benoemd in het Financieel Beleidskader Bossche Stadsdelta, binnen de Bossche Stadsdelta in samenhang met elkaar te presenteren en financieel te bewaken. Binnen de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta zal voor elk van de zes deelgebieden een exploitatie geopend worden. Voor het plangebied Citadelpoort is, als onderdeel van de gebiedsexploitatie een (deel)grondexploitatie opgesteld. Op dit moment bestaat er nog een gecalculeerd tekort van ongeveer € 1,5 miljoen voor het deelgebied Citadelpoort. Dit tekort maakt onderdeel uit van het resultaat van de gebiedsexploitatie Bossche Stadsdelta.

In het geval uw raad na afweging van deze variant besluit om deze alsnog toe te voegen als vrije sector koopwoningen, dan kan hiermee de financiële situatie van het plan verbeterd worden met circa € 1 miljoen. In geval van de Bossche woningmix (30-40-30), wordt het verdienvermogen van deze inbreng circa € 0,3 miljoen lager (t.o.v. de € 1 miljoen) vanwege de lagere grondopbrengsten. Investeringen in het gebied, ook door derden www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In het gebied worden diverse grote projecten in samenhang uitgevoerd. Voor de 185-200 woningen zal fors geïnvesteerd worden in het gebied. Deze investeringen worden door zowel BrabantWonen (voor het sociale en betaalbare huurprogramma) als marktpartijen gedaan (na tenderen van het koopprogramma). Als gemeente investeren wij in het realiseren van de parkeergarage Citadelpoort, het herhuisvesten van het Design Museum, verplaatsing van het MS/MS-station, de aanleg van het Ravelijn als ontmoetings- en evenementenplein, de inrichting van de openbare ruimte en aanleg van de ecologische zone. Ook wordt inmiddels de aanleg van de Lage Diezebrug reeds voorbereid om in uitvoering te nemen. Hiervan loopt reeds de aanbesteding voor realisatie. Voor diverse planonderdelen binnen het deelgebied Citadelpoort maken we daarnaast gebruik van de reeds beschikbare voorbereidingskredieten en een rijksbijdrage (NOVEX). Duurzaamheid Duurzaamheid vinden we belangrijk en derhalve committeren we ons aan de Nota Duurzaam. We bouwen aardgasvrij en zo energie-efficiënt mogelijk. Het gebied wordt groen ingericht en zal gaan voldoen aan onze strenge groennormen. Onder andere wordt een ecologische zone ingericht. Bij de uitwerking van de plannen kijken we expliciet naar de mogelijkheden om extra verticaal groen in te passen. We voorzien in waterberging en klimaatrobuuste afvoer van water.

Bij de uitwerking van de gebouwen op Citadelpoort wordt aandacht besteed aan duurzame huisvesting, zowel vanuit het toekomstrobuust ontwerpen als losmaakbaarheid (circulariteit) van nieuwe gebouwen. Waar het technisch en binnen de beschikbare budgetten financieel gelijkwaardig mogelijk is, worden biobased materialen toegepast. We onderzoeken hiertoe in de ontwerpfase de mogelijkheden per gebouw. Een en ander is in meer detail in het Gebiedspaspoort Citadelpoort uitgewerkt. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Participatie en communicatie Citadelpoort kenmerkt zich als een design en maak gebied. We zien dit ook zo als het gaat om participatie en communicatie. Het eerste ‘participatieve design’ heeft met een uitgebreid participatieproces plaatsgehad. Als gemeente hebben we een vernieuwende manier van participeren uitgevoerd en oprecht de inbreng vanuit de stad een plek gegeven in de totstandkoming van het plan. Waaraan direct betrokken organisaties en omwonenden hebben deelgenomen. Vervolgens is op 9 september 2024 een inloopavond gehouden over het resultaat van het participatief ontwerpproces en zijn omwonenden geïnformeerd over het resultaat en vervolgstappen. De direct betrokkenen bij het participatief ontwerpproces worden geïnformeerd over het raadsvoorstel gelijktijdig met het toezenden aan uw raad. Na het besluit van uw raad worden direct betrokkenen ook weer geïnformeerd over het besluit en wordt het tevens in de nieuwsbrief Citadelpoort met de omgeving gedeeld.

Bij de nadere uitwerking van de plannen wordt het intensieve participatieproces voor Citadelpoort voortgezet met een klankbordgroep, nieuwsbrieven, projectpagina, meedenksessies op diverse inhoudelijke thema’s (waaronder over de functionele invulling van de design- en maakopgave in de plint van de woonblokken, de evenementen op het Ravelijn en over de inrichting van de openbare ruimte) en we houden regelmatige inloopbijeenkomsten om kennis te delen en gesprek te hebben met de omgeving over de planvorming en realisatie. Waar nodig vinden er ook in klein comité of 1:1 gesprekken plaats, zodat we goed in gesprek blijven met de directe projectomgeving. Met oog op een optimaal en gedragen resultaat.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Gebiedspaspoort Citadelpoort 2. Afwegingstabel Citadelpoort

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

17043996 kaderstellend M.J.J. van der Geld Omgeving: 11 februari 2025 SO/PP R. Beckers r.beckers@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 17043996 Raadsvergadering 25 februari 2025 Onderwerp

Vaststelling Gebiedspaspoort Citadelpoort

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 25 februari 2025: besluit: 1. het Gebiedspaspoort Citadelpoort vast te stellen. 2. in te stemmen met ontwikkelingen passend binnen de kaders van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta en de uitwerking daarvan in het Gebiedspaspoort Citadelpoort. Dit betekent dat overeenkomstig besluitpunt 2 onder c van het raadsbesluit van 13 juli 2021 (reg.nr. 11100591) voor een aanvraag omgevingsvergunning passend binnen deze kaders geen advies als bedoeld in artikel 16.15a Omgevingswet vereist is. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 25 februari 2025 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704