0. Raadsvoorstel selectieve toewijzing aandachtsgebieden

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

11180252 22 september 2021

Onderwerp

Aanvraag verlenging gebiedsaanwijzing selectieve woningtoewijzing De minister te verzoeken zes aandachtsgebieden (Hinthamerpoort-Zuid, de vier Hambaken-buurten en de Gestelse Buurt) opnieuw aan te wijzen zodat we selectieve woningtoewijzing kunnen toepassen. Door het aandeel bewoners met een inkomen uit uitkering in buurten te beïnvloeden en mensen die crimineel of overlastgevend gedrag hebben vertoond te weren, versterken we de leefbaarheid en veiligheid van deze kwetsbare buurten.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met bijgevoegde brief met bijlagen te verzoeken op grond van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) de gebiedsaanwijzing voor toepassing van selectieve woningtoewijzing te verlengen voor de volgende gebieden:

a. Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, en Edelstenenbuurt (artikel 8 van de Wbmgp, selectie op basis van aard van het inkomen); b. Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt, De Hambaken, Hinthamerpoort-Zuid en Gestelse Buurt (artikel 10 van de Wbmgp, selectie ter beperking van overlastgevend en crimineel gedrag). www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Om selectieve woningtoewijzing te kunnen blijven toepassen vragen we de minister de Hinthamerpoort-Zuid, de vier buurten van de Hambaken en de Gestelse Buurt opnieuw aan te wijzen. De gemeente ’s-Hertogenbosch, de corporaties Zayaz en BrabantWonen en de politie hebben al jaren afspraken over selectieve woningtoewijzing in een aantal aandachtsbuurten. De afgelopen vier jaar op grond van de Wbmgp, eerder op basis van convenanten. Door selectieve woningtoewijzing kunnen gegadigden voor een corporatiewoning vooraf worden gescreend op basis van de bron van inkomen (in de Sprookjesbuurt, Edelstenenbuurt en Muziekinstrumentenbuurt en op basis van een verleden van crimineel of overlastgevend gedrag (in Hinthamerpoort-Zuid, de vier buurten van de Hambaken en de Gestelse Buurt). Op grond van de Wbmgp mag selectieve woningtoewijzing alleen worden toegepast in door de minister aangewezen gebieden. De huidige gebiedsaanwijzing geldt voor de periode 1 november 2017 tot 1 november 2021. De gemeenteraad kan de minister verzoeken om de gebiedsaanwijzing te verlengen. Beoogd doel We willen de leefbaarheid en veiligheid in de aangewezen gebieden Hinthamerpoort-Zuid, Sprookjesbuurt, Edelstenenbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, De Hambaken en de Gestelse Buurt behouden en versterken. Dit voorstel heeft betrekking op zes van de acht aandachtsbuurten in de gemeente ’s-Hertogenbosch.

Door kandidaten voor corporatiewoningen in deze gebieden vooraf te kunnen screenen, kunnen ongewenste invloeden uit deze kwetsbare buurten worden geweerd. Daarnaast draagt selectieve toewijzing op basis van bron van inkomen bij aan de draagkracht van de buurt.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis Aanvraag voor gebiedsaanwijzing voor de periode november 2017 tot november 2020, gemeenteraad 11 juli 2017 (reg.nr. 6989010, zie hier); Gebiedsaanwijzing Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 8 september 2017; Vaststelling Huisvestingsverordening 2017 ’s-Hertogenbosch, gemeenteraad 24 oktober 2017 (reg.nr. 7264210 zie hier). Argumenten 1.1. Met dit besluit dragen we bij aan veilige en leefbare buurten In een aantal gebieden staat de leefbaarheid, meer dan elders, onder druk. Onderdeel van de bredere aanpak van de leefbaarheid en veiligheid is het instrument van selectieve woningtoewijzing. Ook de afgelopen jaren heeft de gemeente dit instrument in de betreffende zes buurten toegepast. Dit is een adequaat middel om de leefbaarheid en veiligheid te versterken. Zoals in het Bestuursakkoord ’s-Hertogenbosch 2018-2022 verwoord, is voor een prettige leefomgeving veiligheid één van de basisvoorwaarden waaraan we als gemeente met partners hard blijven werken. Leefbare en inclusieve buurten is ook één van de vier thema’s van de woonvisie 2020. 1.2. De gebieden waarop deze aanvraag betrekking heeft, behoren tot de aandachtsgebieden van de gemeente ’sHertogenbosch. In deze buurten ligt het aandeel corporatiebezit hoog Selectieve woningtoewijzing op grond van de Wbmgp wordt alleen in de meest kwetsbare gebieden toegepast.

Het gaat ook om die buurten waar het aandeel sociale huur hoog is.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De aanvraag voor de gebiedsaanwijzing ziet op zes van de acht op grond van de Wijk- en Buurtmonitor 2020 aangewezen aandachtsgebieden: Hinthamerpoort-Zuid, de vier buurten van De Hambaken en de Gestelse Buurt. De overige twee aandachtsbuurten (Boschveld en Orthen-links) zijn en worden grootschalig geherstructureerd. Door deze herstructurering verandert ook de samenstelling van de woningvoorraad en de bevolkingsopbouw. Toepassing van de Wbmgp is daarom voor die buurten niet aan de orde. Kaart: ligging van de gebieden waarop deze aanvraag gebiedsaanwijzing ziet:

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1.3. De maatregel van selectieve woningtoewijzing vraagt om een lange adem. Verlenging van de huidige gebiedsaanwijzing creëert rust en draagt bij aan het geleidelijk versterken van deze buurten De jarenlange aandacht voor de aangewezen gebieden heeft ertoe geleid dat de situatie is gestabiliseerd. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor verdere verbetering. Maar dit evenwicht en de voorzichtige vooruitgang is kwetsbaar, aldus de wijkprofessionals. Een duurzame versterking van de leefbaarheid en een meer evenwichtige samenstelling van de buurt vraagt om een lange adem en is gebaat bij continuïteit. Zowel gemeentelijk professionals als partners in de buurten (corporatie, welzijn, politie, justitie) onderschrijven de wens om het instrument van selectieve toewijzing ook de komende jaren toe te passen. Hoewel de leefbaarheid en veiligheid is gestabiliseerd of licht is verbeterd, blijft de balans in deze aandachtsbuurten kwetsbaar. Die balans is met veel inzet gedurende jaren bereikt. Professionals hebben hun zorgen bij het scenario waarin nu gekozen zou worden de maatregel los te laten. 1.4. Selectieve woningtoewijzing maakt deel uit van een breder pakket aan maatregelen dat in samenhang bijdraagt aan de leefbaarheid en veiligheid in de aangewezen gebieden Selectieve woningtoewijzing staat niet op zichzelf.

Het maakt deel uit van een scala aan maatregelen die in samenhang bijdragen aan de leefbaarheid en veiligheid in de betreffende gebieden. De gemeente en corporaties zetten in lijn met de woonvisie in op gedifferentieerde buurten en wijken. Bijvoorbeeld door de ruimte bij passend toewijzen te benutten, een deel van de sociale woningvoorraad te labelen voor midden-huur of verkoop en bij herstructurering andere woningen terug te bouwen (zoals in de Gestelse Buurt). Het is lastig te bepalen wat exact het effect is van déze maatregel. In de periode november 2017 t/m december 2020 zijn 33 aanvragen op grond van artikel 8 en 22 aanvragen op grond van artikel 10 afgewezen. Mensen die weten dat zij (vermoedelijk) niet door de screening komen, doen geen aanvraag. Daardoor is het effect groter dan uit de cijfers blijkt.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1.5. Woningzoekenden behouden voldoende kansen op een sociale huurwoning elders in de gemeente of regio Voorwaarde voor toepassing van selectieve woningtoewijzing is dat woningzoekenden voldoende mogelijkheden behouden om voor een woning in de gemeente in aanmerking te komen. De gebiedsaanwijzing heeft betrekking op slechts iets meer dan 11% van de totale sociale huurvoorraad in ‘s-Hertogenbosch en iets meer dan 4% in de directe regio1. Woningzoekenden die niet voor een huisvestingsvergunning in de aangewezen gebieden in aanmerking zouden komen, behouden daarmee elders in de stad en regio nog voldoende kans op een woning. Kanttekeningen en risico’s 1.1. Het weren van personen uit bepaalde wijken, verhoogt de instroom in andere wijken Doordat personen niet in aanmerking komen voor een woning in een bepaalde buurt, is aannemelijk dat zij elders woonruimte zoeken. Er ontstaat een waterbedeffect. Uit de wijk- en buurtmonitor blijkt echter niet dat andere (omliggende) buurten hierdoor (in grote mate) negatief worden beïnvloed. Hoewel de wijkprofessionals aandacht vragen voor kwetsbaarheden in omliggende buurten, onderschrijven zij dit beeld. 1.2. De toepassing van de Wbmgp kan bijdragen aan een negatief imago.

Wat er vervolgens toe kan leiden dat het kwetsbare karakter van de buurten in stand wordt gehouden Doordat in de betreffende buurten een stevige aanpak wordt gehanteerd, onder andere met het vergaande middel van selectieve woningtoewijzing, blijft het negatieve beeld van kwetsbare buurten in stand. Het draagt

1

Bernheze, Boxtel, ’s-Hertogenbosch, Heusden, Meierijstad, Oss, Sint-Michielsgestel, Uden, Vught. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

niet bij aan het positieve beeld waaraan bewoners en professionals dagelijks hard werken. Het strookt aldus de professionals in de buurten in sommige gevallen ook niet met de positieve tendens die is ingezet. 1.3. De Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek is geen sluitend systeem Het stelsel van de wet kent zijn beperkingen. Het systeem is niet sluitend en de reikwijdte is niet altijd afdoende. In gesprekken voor de landelijke evaluatie van de Wbmgp is dit aan de orde gesteld. Mogelijk gaat de Minister van BZK enkele wetswijzigingen voorstellen ter verbetering van het stelsel. En hoewel er altijd mazen in de wet zullen blijven, wordt zeker een deel van de personen afgevangen die een verleden van crimineel of overlastgevend gedrag hebben. Dit blijkt alleen al uit het feit dat de afgelopen periode (nov. 2017-jan 2021) 22 aanvragen op grond van artikel 10 van de Wbmgp zijn geweigerd. 1.4. De toepassing van selectieve woningtoewijzing op grond van de Wbmgp moet nog worden uitgewerkt en vastgelegd in de Huisvestingsverordening De wet schrijft voor dat de toepassing van de instrumenten uit de Wbmgp in de gemeentelijke Huisvestingswet nader wordt geregeld. Onze huidige verordening kent een looptijd van vier jaar en loopt op 1 november 2021 af.

In de komende periode waarin de Minister de aanvraag gebiedsaanwijzing beoordeelt, leggen wij uw raad een voorstel voor een nieuwe Huisvestingsvergunning voor de komende vier jaren voor. Financiën Uitsluitend capaciteitsinzet. Iedere partij levert vanuit de eigen organisatie zijn bijdrage. Onze capaciteitsinzet is voorzien in de reguliere begroting. Er zijn geen aanvullende (organisatie)kosten. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Duurzaamheid n.v.t. Participatie en communicatie Dit voorstel is afgestemd met professionals in de wijk, diverse afdelingen van de gemeente, woningcorporaties Zayaz en BrabantWonen, het Stedelijk Huurdersplatform, de politie, de regiogemeenten, provincie en het ministerie van BZK. De woningcorporaties wijzen huurders en woningzoekenden (via bewonersbladen en website) op het feit dat in de aangewezen gebieden selectieve woningtoewijzing wordt toegepast. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘sHertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen

1. Aanbiedingsbrief aanvraag gebiedsaanwijzing Wbmgp ’s-Hertogenbosch 2021 2. Onderbouwing aanvraag gebiedsaanwijzing Wbmgp gemeente ’s-Hertogenbosch 3. Input voor landelijke evaluatie – Brief aan BZK 30 juni 2020 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

11180252 Verordenend Mikkers, Geers Bestuur: 09 september 2021 SO/WGZ I.M.A.F.A.M. Schoppema i.schoppema@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad

Registratienummer 11180252 Raadsvergadering 22 september 2021 Onderwerp

Aanvraag verlenging gebiedsaanwijzing selectieve woningtoewijzing

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 6 juli 2021,

besluit:

1.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met bijgevoegde brief met bijlagen te verzoeken op grond van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) de gebiedsaanwijzing voor toepassing van selectieve woningtoewijzing te verlengen voor de volgende gebieden: a.

b.

Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, en Edelstenenbuurt (artikel 8 van de Wbmgp, selectie op basis van aard van het inkomen); Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt, De Hambaken, Hinthamerpoort-Zuid en Gestelse Buurt (artikel 10 van de Wbmgp, selectie ter beperking van overlastgevend en crimineel gedrag).

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 22 september 2021 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704