0.Raadsvoorstel Opnemen Bossche stadsdelta in verkenningsfase structuurfonds

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

11281199 9 november 2021

Onderwerp

Opnemen Bossche Stadsdelta in verkenningsfase structuurfonds We willen met de Bossche Stadsdelta een nieuw dynamisch stedelijk gebied in de brede binnenstad creëren met ruimte voor ontmoeting, cultuur, sport, werk en duurzame innovatie, met een gevarieerd woningaanbod dat daarbij past. De gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta geeft op deze wijze invulling aan een mix van doelstellingen op velerlei gebied.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. De gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta op te voeren in de verkenningsfase van het gemeentelijk structuurfonds

Aanleiding We willen een sluitende gemeentelijke grondexploitatie voor de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta bewerkstelligen De gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta (zie afbeelding) betreft een nieuw onderdeel van de te realiseren brede binnenstad. De gebiedsontwikkeling beoogt een nieuw dynamisch stedelijk gebied te creëren met ruimte voor ontmoeting, cultuur, sport, werk en duurzame innovatie, met een gevarieerd woningaanbod dat daarbij past. Veel www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

ambities komen daarmee in deze gebiedsontwikkeling samen. Ook ambities die bovenlokaal zijn en daarmee op het schaalniveau van de gehele stad of hoger zijn gelegen. Niet alle kosten van deze bovenlokale ambities (bovenwijkse voorzieningen) kunnen om deze reden enkel aan de gebiedsontwikkeling worden toegerekend. Het opnemen van de kosten van alle beoogde bovenwijkse voorzieningen, waar onder de realisatie van een nieuwe Diezebrug, in de grondexploitatie leidt momenteel niet tot een financieel sluitend verhaal. Bij de voorjaarsnota 2022 is daarom aan uw raad het project Bossche Stadsdelta als nieuw project voor het structuurfonds gepresenteerd. Overeenkomstig de procedure structuurfonds leggen wij uw raad bij de behandeling van de begroting 2022 het voorstel voor om deze gebiedsontwikkeling definitief op te voeren in de verkenningsfase van het gemeentelijk structuurfonds.

Beoogd doel www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We willen invulling geven aan een nieuw dynamisch stedelijk gebied in de brede binnenstad met ruimte voor ontmoeting, cultuur, sport, werk en duurzame innovatie, met een gevarieerd woningaanbod dat daarbij past. Met het vaststellen van het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta door uw raad is de ontwikkelingsrichting aangegeven voor de verdere planuitwerking voor de integrale gebiedsontwikkeling van de Bossche Stadsdelta, om te komen tot een dynamisch stedelijk gebied met ruimte voor ontmoeting, cultuur, sport, werk en duurzame innovatie, met een gevarieerd woningaanbod dat daarbij past. De Bossche Stadsdelta zien we als een uitbreiding van de veelal historische binnenstad en als onderdeel van de brede binnenstad. De komende jaren willen we de drie kernwaarden voor het gebied: ‘voor eeuwig jong’, ‘ruimte voor de moerasdraak’ en ‘talent voor gastvrijheid’ verder vormgeven en uitwerken in samenwerking met de initiatiefnemers, grondeigenaren en andere belanghebbenden. Dit zal gebeuren vanuit de doelstelling van een sluitende gemeentelijke grondexploitatie met inbegrip van volledig kostenverhaal en het in dat kader evenwichtig delen van lusten en lasten. Voor de realisatie van diverse ambities zal de gemeente zich ook beroepen op participatie en/of medefinanciering (bijdragen en subsidies) van derde partijen.

We zetten immers ook in op het bieden van oplossingen voor bovenlokale opgaven, die niet alleen op het bord van de gemeente thuis horen. Relevante besluitgeschiedenis  Vaststellen Ruimtelijke Structuurvisie ’s-Hertogenbosch, d.d. 28 januari 2014, reg.nr. 3624853  Vaststelling bestemmingsplan Tramkade, d.d. 15 december 2015, reg.nr. 5292161  Vaststellen inspiratiedocument Zuid-Willemspark, d.d. 11 juli 2017, reg.nr. 6913929  Ontwikkelrichtingen en aanpak Spoorzone ’s-Hertogenbosch, d.d. 6 maart 2018, reg.nr. 7475064  Aanwijzen van 9 ontwikkellocaties en een aantal kleinere locaties voor het vergroten van de plancapaciteit van de woningbouwprojecten, d.d. 9 juni 2020, reg.nr. 9696234  Vaststelling Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta, d.d. 8 december 2020, reg.nr. 6159822  Voorjaarsnota 2022, d.d. 16 juni 2021, reg.nr. 11009420 Argumenten www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1.1

Vormgeven van een nieuw dynamisch stedelijk gebied, dat onderdeel is van de brede binnenstad De Bossche Stadsdelta betreft een stedelijke transformatie die bestaat uit de plandelen ‘Kop van ’t Zand’ en ‘Orthenpoort Zuid’, die ter weerszijden van de Dieze liggen en het hierop aansluitende gebied rondom de Citadel tussen de Zuid-Willemsvaart en de Citadellaan. De Bossche Stadsdelta is een belangrijke schakel in het netwerk van ontmoetingsplekken tussen de historische binnenstad, Spoorzone en Zuid-Willemspark. De Bossche Stadsdelta kan dus worden gezien als een uitbreiding van de veelal historische binnenstad, waar naast wonen en bedrijvigheid uitdrukkelijk vorm gegeven kan worden aan thema’s als urban, ecologie, nieuwe mobiliteitsvormen en cultuur.

1.2

Gemeentelijke bijdrage aan het oplossen van bovenlokale opgaven We zetten in op het bieden van oplossingen voor bovenlokale opgaven, die niet alleen op het bord van de gemeente thuis horen. Voorbeelden hiervan zijn: de wateropgave, ecologische opgave, verkeersopgave, cultuuropgave en andere niet-commerciële functies alsmede de opgave (betaalbaar) wonen. Tot de verkeersopgave behoort ook de brug over de Dieze. De bouw van een nieuwe brug over de Dieze is daarom (in grote mate) te beschouwen als een bovenwijkse voorziening. In het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta is vanuit meerdere ruimtelijke overwegingen gekozen voor een andere situering en vormgeving van de Diezebrug.

1.3

De gebiedsontwikkeling voldoet aan de voorwaarden van het gemeentelijk structuurfonds Het gemeentelijk structuurfonds heeft een aantal voorwaarden waaraan projecten dienen te voldoen om opgevoerd te kunnen worden. De voorwaarden behorend bij het gemeentelijk structuurfonds zijn:  het project is van bovenstedelijk strategisch belang voor de gemeente ’s-Hertogenbosch;  de totale investering bedraagt ten minste € 5,0 mln. De gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta voldoet hieraan, doordat het gebied als onderdeel van de brede binnenstad een belangrijke schakel is in het netwerk van ontmoetingsplekken tussen Binnenstad, Spoorzone en Zuid-Willemspark en daarnaast een forse investering vraagt. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s 1. Kans: Het vergroten van de kans op uitvoerbaarheid door het betrekken van diverse partijen Na de vaststelling van het Gebiedsperspectief wordt een tussenstap gezet. Het Gebiedsperspectief wordt op dit moment en in de komende periode in samenwerking met de initiatiefnemers, grondeigenaren en andere belanghebbenden nader onderzocht voor wat de haalbaarheid van de diverse ambities betreft. Dit biedt de mogelijkheid om diverse (financiële) onzekerheden meer inzichtelijk te krijgen. Dit gebeurt vanuit de doelstelling van een sluitende gemeentelijke grondexploitatie met inbegrip van volledig kostenverhaal en het in dat kader evenwichtig delen van lusten en lasten. De meerwaarde van de Spoorzone voor derde partijen en hun doelstellingen wordt nader uitgewerkt, zodat deze partijen deze leren (her)kennen. Daartoe vinden gesprekken plaats met het ministerie (o.a. in het kader van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI)), provincie, waterschap, NS, ProRail. Daarnaast worden subsidiemogelijkheden onderzocht, zoals de erfgoeddeal. 2.

Risico: Er kan geen of onvoldoende steun worden gevonden voor bovenlokale oplossingen Indien de steun van derde partijen voor het realiseren van de ambities niet of onvoldoende (op voorhand) kan worden gevonden, kan zo nodig besloten worden om op voorhand of tussentijds de ambities voor het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta bij te stellen. Dat vergt dus flexibiliteit gedurende het gehele planproces. Er is sprake van een meerjarige (ca. 10-15 jaren vanaf 2026) gebiedsontwikkeling, waarin flexibiliteit sowieso noodzakelijk is om steeds in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen. Het doel is immers een vernieuwend en bruisend gebied te ontwikkelen.

3.

Kanttekening: De realisatie van de Diezebrug als vertrekpunt van de gebiedsontwikkeling De realisatie van de nieuwe Diezebrug komt als vertrekpunt voor de gebiedsontwikkeling direct aan de orde. De staat van onderhoud van de brug maakt het noodzakelijk om op korte termijn een nieuwe brug te realiseren om grote onderhoudsuitgaven voor de huidige brug te voorkomen. De planning is op dit moment, dat de nieuwe brug eind 2024 in gebruik dient te worden genomen. Dit betekent, dat de www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

realisatie van de nieuwe brug in Q4 2023 gestart moet worden. Om dit te bewerkstelligen zal voor de Diezebrug, als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta, (in december 2021) een raadsvoorstel voorgelegd worden, waarin uw raad wordt verzocht de Diezebrug van de verkenningsfase naar de planstudiefase van het gemeentelijk structuurfonds over te hevelen en daarbij een aanvullend voorbereidingskrediet voor uitwerking van de Diezebrug ter beschikking te stellen. Financiën In de haalbaarheidsstudie (o.a. participatie van derde partijen, subsidiemogelijkheden, programmatische invulling, varianten van ruimtelijke inrichting) zal meer inzicht verkregen worden met betrekking tot de maakbaarheid van diverse ambities en in hoeverre de gemeentelijke grondexploitatie met inbegrip van de bovenwijkse voorzieningen financieel sluitend te maken is. Dit betreft uiteindelijk de totale claim van de (meerjarige) gebiedsontwikkeling op het Structuurfonds. Voor deze verkenning is een krediet van € 500.000 beschikbaar gesteld ten laste van de algemene reserve van het grondbedrijf (raadsbesluit ‘Aanwijzen van 9 ontwikkellocaties en een aantal kleinere locaties voor het vergroten van de plancapaciteit van de woningbouwprojecten’, d.d. 9 juni 2020, reg.nr. 9696234).

De realisatie van de nieuwe Diezebrug, als onderdeel van de bovenwijkse voorzieningen, dient gezien de staat van onderhoud van de brug op korte termijn gerealiseerd te worden. Voor deze brug zijn de investeringskosten voor het verleggen en verlagen van de brug over de Dieze op de beoogde nieuwe locatie geraamd op € 10 mln. In deze investeringskosten is het slopen van de bestaande brug en het verwerven van benodigde gronden inbegrepen. Voor de uitwerking van deze brug is door uw raad een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 250.000 ten laste van de investeringspost “Kunstwerken”, zoals opgenomen in het investeringsplan van de begroting 2020 (raadsbesluit Vaststelling Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta, d.d. 8 december 2020, reg. nr. 6159822). Dit betekent dat ten laste van het gemeentelijk structuurfonds momenteel voor realisatie van de Diezebrug een bedrag nodig is van € 9.750.000. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Duurzaamheid Bij de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta zetten we conform het vastgestelde Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta hoog in op duurzaamheidsambities. Aan de hand van de vier pijlers van de visie Duurzaam ’s-Hertogenbosch draagt de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta als volgt bij aan de ambities op gebied van duurzaamheid: Gezonde, groene en klimaatbestendige gemeente: In diverse bouwstenen waaronder in ieder geval water in een mini-delta, gezonde stad en mobiliteit wordt hier expliciet invulling aan gegeven en wordt een ambitieuze insteek op deze thema’s als kaderstellend uitgangspunt voor de gebiedsontwikkeling neergelegd. CO2-neutrale gemeente: Met de bouwsteen Energietransitie worden de normen rondom energie vastgelegd. Waardebehoud van grondstoffen: Het hergebruik van industrieel erfgoed (verdergaand dan alleen de elementen met monumentale status) is een belangrijk kaderstellend uitgangspunt voor de gebiedsontwikkeling. Daarnaast wordt nadrukkelijk ingezet op experimenten gericht op duurzaamheid en circulariteit. Duurzame mobiliteit: Onder de bouwsteen mobiliteit wordt een ambitieuze inzet op duurzame mobiliteit verwoord. Die is ook in lijn met de mobiliteitsdoelstelling van de Ontwikkelrichtingen Spoorzone die ook tot uiting komt in andere gebiedsontwikkelingen in de Noordelijke Spoorzone (m.n. EKP-terrein Noord en EKP-terrein Zuid).

Participatie en communicatie In de haalbaarheidsstudie zal in samenwerking met de initiatiefnemers, grondeigenaren en andere belanghebbenden meer inzicht verkregen worden met betrekking tot de maakbaarheid van diverse ambities in hoeverre de gemeentelijke grondexploitatie met inbegrip van de bovenwijkse voorzieningen financieel sluitend te maken is.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘sHertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen

1. N.v.t.

Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

11281199 budgettair Van der Geld 19 oktober 2021 SO/PROGRAMMAS & PROJECTEN J. van Heumen j.vanheumen@s-hertogenbosch.nl (073) 6159362 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad

Registratienummer 11281199 Raadsvergadering 9 november 2021 Onderwerp

Opnemen Bossche Stadsdelta in verkenningsfase structuurfonds

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 28 september 2021, besluit: De gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta op te voeren in de verkenningsfase van het gemeentelijk structuurfonds. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 9 november 2021. De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier, drs. W.G. Amesz

De voorzitter, drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704