0. Raadsvoorstel Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

15852574 5 maart 2024

Onderwerp

Raadsvoorstel Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig Een fijne leefomgeving, met voldoende ruimte voor groen en water. Daar werken we aan. De gebiedspaspoorten laten zien waar en aan welk type oplossingen we moeten werken om dat te bereiken.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1.

De Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig vast te stellen als een gebiedsgerichte uitwerking van de Visie Groen en Klimaatbestendig; www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. De Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig vast te stellen als bouwsteen voor de Omgevingsvisie; 3.

Het beleidsplan De Groene Delta 2 hiermee als afgerond te beschouwen en de resterende projecten hieruit met bijbehorende saldi onder te brengen bij het nieuwe uitvoeringsprogramma bij de Visie Groen en Klimaatbestendig.

Aanleiding Om ’s-Hertogenbosch groen en klimaatbestendig te kunnen ontwikkelen hebben we een gebiedsgerichte uitwerking gemaakt van ons beleid. De gevolgen van klimaatveranderingen nemen toe en worden zichtbaarder, en de biodiversiteit gaat achteruit. Dit zet de leefbaarheid voor mens en natuur onder druk. In de Visie Groen en Klimaatbestendig en in het Bestuursakkoord geven we het belang aan van een fijne leefomgeving; hiervoor zullen we de leefbaarheid in wijken vergroten en ruimte geven aan water en groen. De dit jaar door het Rijk vastgestelde landelijke maatlat voor een groene en klimaatadaptieve gebouwde omgeving en het nieuwe uitgangspunt Bodem en Water sturend hebben de noodzaak van een ambitieuze aanpak voor een groene en klimaatbestendig ’sHertogenbosch onderstreept.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Uitgaande van de zeer diverse bodem- water- en groenkenmerken binnen onze gemeente hebben we gebieden onderscheiden, zowel stedelijke als landschappelijke zones. In deze gebiedsgerichte uitwerking van de Visie Groen en Klimaatbestendig is per zone een gebiedspaspoort opgesteld. Met deze innovatieve manier van kijken hebben we onze ambities in de gebiedspaspoorten, op basis van de bodem-, water- en groenkenmerken, uitgewerkt tot waardevolle en inspirerende uitgangspunten en oplossingsrichtingen.

Beoogd doel We willen een fijne leefomgeving met voldoende ruimte voor groen en water. Voor nu en in de toekomst. Om te weten waar welk type maatregelen nodig zijn hebben we gebiedspaspoorten opgesteld (zie bijlage 1). Hiervoor hebben we gebieden op basis van bodem-, water- en groenkenmerken ingedeeld. De gebiedspaspoorten geven inzicht in de ambities, knelpunten en gebiedsgerichte oplossingen voor verschillende stedelijke en landschappelijke zones in onze gemeente. Hiermee vormen ze een leidraad én nieuwe inspiratie voor groene en klimaatbestendige ruimtelijke ontwikkelingen en voor de uitvoering van projecten. De gebiedspaspoorten worden gebruikt om nieuwe projecten te definiëren en te prioriteren. Bij gebiedsontwikkelingen geven we de gebiedspaspoorten als uitgangspunt mee aan externe partners zoals projectontwikkelaars en woningcorporaties. De gebiedspaspoorten vormen een tactische uitwerking van de strategische Visie Groen en Klimaatbestendig, die de raad heeft vastgesteld in 2021. De projecten die volgen uit de gebiedspaspoorten nemen we op in een www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

uitvoeringsprogramma. Ook de resterende projecten vanuit de Groene Delta 2 nemen we hierin op. Het vaststellen van het uitvoeringsprogramma is een bevoegdheid van het College. Om de ambities en projecten te monitoren stellen we een monitoringsplan op.

Relevante besluitgeschiedenis Programma Water en Riolering 2022, oktober 2022, reg.nr. 14091645 Bestuursakkoord 2022 – 2026 Meer bos in ’s-Hertogenbosch, december 2021, reg nr. 11342231 Visie Groen en Klimaatbestendig 2021, maart 2021, reg.nr. 10714347 Verordening Bomen, Water en Groen, maart 2021, reg nr. 10714347 Nota Duurzaam ’s-Hertogenbosch, mei 2019, reg nr. 8800217 De Groene Delta 2, 2017, reg nr. 721864

      

Argumenten 1. Gebiedsgerichte uitwerking van de Visie Groen en Klimaatbestendig a.

We gebruiken de gebiedsgerichte uitwerking met daarin de lokale opgaven en prioriteiten om nieuwe projecten te definiëren en te prioriteren welke opgenomen zullen worden in het nieuwe www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

uitvoeringsprogramma bij de Visie Groen en Klimaatbestendig. De gebiedspaspoorten zelf bevatten dus geen uitvoeringsprogramma. 

Vooruitlopend op dit document Gebiedspaspoorten is voor de Spoorzone al in mei 2023 het document Groenblauwe Spoorzone opgeleverd. Hierin is ook op basis van lokale bodem-, water- en groenkenmerken de opgave verkend, en is een aantal projecten gedefinieerd en verder uitgewerkt ten behoeve van de BO-Leefomgeving. Deze uitwerking heeft daarmee 18 miljoen euro Rijksbijdrage toegekend gekregen. Deze aanpak voor de Spoorzone wijkt hiermee enigszins af van de huidige aanpak, aangezien in dit document wel een uitvoeringsprogramma was opgenomen.

b.

De opbouw van bodem, water en groen 's-Hertogenbosch is heel divers; oplossingen ten aanzien van klimaatbestendigheid en groen vragen om maatwerk met een integrale benadering op gebiedsniveau. Bij deze uitwerking sluiten we zoveel mogelijk aan bij het nieuwe uitgangspunt om bodem en water sturend te laten zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen.

c.

De gebiedsgerichte uitwerking maakt het zorgvuldig inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk en is daarmee een waardevol en inspirerend instrument voor projectleiders, woningcorporaties en ontwikkelaars.

d.

We ontwikkelen een gedragscampagne voor het stimuleren van klimaatbewust gedrag, zoals het vergroenen van tuinen en daken en het afkoppelen van de regenpijp. Hiervoor onderzoeken we de gedragsmotieven per wijk, zodat de campagne wijkgericht kan worden ingezet. Daarbij maken we tevens gebruik van de prioriteiten van de opgaven per deelgebied in 's-Hertogenbosch uit de gebiedspaspoorten.

2. Bouwsteen voor de omgevingsvisie a. De omgevingsvisie is in voorbereiding; de inzichten vanuit de gebiedspaspoorten op structuurniveau geven we als input mee voor de omgevingsvisie; b. De ambities uit de gebiedspaspoorten worden vertaald naar het omgevingsplan. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3. De Groene Delta 2 Een groot deel van het programma De Groene Delta 2 is afgerond. U wordt hierover separaat via een Raadsinformatiebrief geïnformeerd. De Visie Groen en Klimaatbestendig benadert de thema's groen, water, biodiversiteit en klimaat integraal. Voor een integrale aanpak worden de resterende projecten uit De Groene Delta 2, met de daarbij behorende saldi, ondergebracht in het nieuwe uitvoeringsprogramma bij de Visie (zie bijlage 2). Kanttekeningen en risico’s 1. Er zijn veel ruimtelijke opgaven in een schaarse ruimte De ruimtelijke puzzel is complex en de belangen lijken vaak tegenstrijdig. Voor een dicht bebouwde stad is de noodzaak voor voldoende groen en ruimte voor water in het kader van leefbaarheid en veiligheid groot. Juist daarom zijn in de gebiedspaspoorten deze opgaven gebiedsgericht uitgewerkt, om lokaal aan te kunnen sluiten bij de mogelijkheden van het gebied en om een multifunctionele aanpak te kunnen hanteren voor optimaal gebruik van de schaarse ruimte. De gebiedspaspoorten geven zo ook de randvoorwaarden voor een leefbare en klimaatbestendige verstedelijking. 2. Druk op woningbouw versus zorgvuldige integrale uitwerking De krapte op de woningmarkt zorgt voor veel aandacht voor de snelheid van bouwen. Een integrale aanpak waarbij groen en klimaatbestendige uitgangspunten worden meegenomen vragen een zorgvuldige uitwerking die tijd vraagt.

Door onze ambities en uitgangspunten al uit te werken in de gebiedspaspoorten maken we het mogelijk om in de voorbereidingsfase integraal de water- en groenopgaven mee te nemen, zodat dit niet achteraf tot aanpassingen en/of vertraging hoeft te leiden. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

3.De gebiedspaspoorten geven ambities, richtlijnen en bouwstenen, maar hebben geen juridische status Alhoewel de ambities en richtlijnen niet juridisch afdwingbaar zijn, zijn deze niet vrijblijvend. We geven deze mee in projecten als uitgangspunt waarvoor geldt dat deze dienen worden toegepast. Mocht dit niet mogelijk lijken, dient een goede onderbouwing te worden voorgelegd aan het college, zodat zij een afweging kan maken. In de actuele Verordening Bomen, Water en Groen staat een aantal normen die ook als doel hebben een groene en klimaatbestendige leefomgeving; deze zijn wel juridisch bindend. De ambities uit de gebiedspaspoorten willen we vertalen naar het toekomstige Omgevingsplan. De verordening Bomen, Water en Groen is één van de onderdelen die hiervoor met prioriteit opgepakt zal worden. Tot dat het Omgevingsplan is vastgesteld blijft de huidige verordening van kracht. Financiën De uitvoering van de projecten die voortkomen uit de gebiedspaspoorten worden gedekt vanuit het begrotingsprogramma Openbare Ruimte, Water en Groen. Voor de projecten van De Groene Delta worden de bijbehorende saldi in het nieuwe uitvoeringsprogramma Groen en Klimaatbestendig opgenomen. Daarnaast blijven we alert om waar mogelijk aanspraak te maken op externe financiering.

Dit is reeds gedaan voor de Spoorzone waarvoor op basis van het document Groenblauwe Spoorzone 18 miljoen subsidie vanuit het Rijk (BOL-gelden) is toegekend. Daar waar we met infrastructuur of gebiedsontwikkeling aan de slag gaan willen we werk met werk maken. Dat wil zeggen dat (geplande) ingrepen in de openbare ruimte worden aangegrepen om vergroening en ruimte voor water te realiseren. We maken zo efficiënt gebruik van de verschillende beschikbare budgetten. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Daarnaast worden de gebiedspaspoorten ook als ambitie- en inspiratiedocument meegegeven aan externe partners zoals projectontwikkelaars en woningcorporaties wat kan resulteren in eigen projecten die door deze partijen opgepakt zullen worden. Duurzaamheid De gebiedspaspoorten dragen bij aan een groen en klimaatbestendig ’s-Hertogenbosch. Dit sluit aan bij de ambitie Gezonde, groene en klimaatbestendige leefomgeving uit de Nota Duurzaam 's-Hertogenbosch (2019). Participatie en communicatie -

-

-

Bij het opstellen van de strategische Visie Groen en Klimaatbestendig heeft een participatietraject plaatsgevonden; de gebiedspaspoorten zijn een uitwerking van deze Visie. Op basis van de gebiedspaspoorten worden in 2024 nieuwe projecten gedefinieerd voor het nieuwe uitvoeringsprogramma. Hierbij gaan we opnieuw onze stakeholders betrekken. We denken hierbij onder andere aan de natuurorganisaties, wijk- en dorpsraden, woningcorporaties en waterschappen. Er zal hiervoor een communicatieplan worden opgesteld, waarbij tevens aandacht is voor hoe we de gebiedspaspoorten gebruiken om zowel interne projectleiders als externe partijen te inspireren met de nieuwe Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig. De thema’s groen en klimaatbestendig zijn opgenomen in het participatietraject van de Omgevingsvisie; De gebiedspaspoorten komen digitaal beschikbaar voor inwoners, bedrijven, ontwikkelaars en projectleiders.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig 2. Financiële evaluatie De Groene Delta Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

15852574 kaderstellend R.J.J. Geers Bedrijvigheid: 19 februari 2024 /SO/LEEFOMGEVING K. Lont k.lont@s-hertogenbosch.nl

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 15852574 Raadsvergadering 5 maart 2024 Onderwerp

Raadsvoorstel Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 16 januari 2024: besluit: 1. 2. 3.

De Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig vast te stellen als een gebiedsgerichte uitwerking van de Visie Groen en Klimaatbestendig; De Gebiedspaspoorten Groen en Klimaatbestendig vast te stellen als bouwsteen voor de Omgevingsvisie; Het beleidsplan De Groene Delta 2 hiermee als afgerond te beschouwen en de resterende projecten hieruit met bijbehorende saldi onder te brengen bij het nieuwe uitvoeringsprogramma bij de Visie Groen en Klimaatbestendig.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s Hertogenbosch- van datum 5 maart 2024 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704