0. Raadsvoorstel Actualisatie Begroting 2024

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

16250265 4 juni 2024

Onderwerp

Actualisatie begroting 2024 Ons college staat voor een degelijk financieel beheer. In dit licht informeren wij uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2024 hebben voorgedaan. Zo kunt u uw controlerende taak goed uitvoeren.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1

De financiële aanpassingen van de begroting 2024 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2025-2027 te verwerken in een begrotingswijziging.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Om uw raad uw controlerende taak te laten uitvoeren verstrekken wij u de Actualisatie begroting 2024 Wettelijk heeft uw raad de kaderstellende en controlerende taak. Ons college heeft tot taak te besturen en verantwoording af te leggen. Om deze taken uit te voeren stellen wij de Actualisatie begroting 2024 op. Die verstrekken we nu aan uw raad. Beoogd doel We willen dat uitgaven en inkomsten rechtmatig tot stand komen. Rechtmatig handelen is voor een overheidsorganisatie belangrijk. Een overheid behoort te voldoen aan wet- en regelgeving. Eén van de criteria van rechtmatigheid is het begrotingscriterium. Financiële handelingen dienen te passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting. Wij informeren uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2024 hebben voorgedaan. En vragen ter voorkoming van een begrotingsonrechtmatigheid in te stemmen met de financiële aanpassingen van de begroting 2024 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2025-2027. Dit verwerken we via een begrotingswijziging. Los van deze reguliere actualisatie van de begroting 2024 ontvangt u de voorjaarsnota 2025. Deze actualisatie vormt, samen met de voorjaarsnota 2025, het financiële startpunt voor de Planning & Control-cyclus 2025.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis -

Website Begroting 2024 Home | Begroting 2024 (begroting-2024.nl) Conceptbegroting 2024 – 14 november 2023 2_+Conceptbegroting+2024 (raadsinformatie.nl)

Argumenten

Er hebben zich onontkoombare ontwikkelingen voorgedaan, welke bijstelling van de begroting 2024 behoeven In dit onderdeel presenteren we de financiële consequenties van de in bijlage 2 opgenomen actualisatie bestaand beleid 2024-2027. Dit is de actualisatie van de lopende begroting 2024. De financiële uitkomst, zoals gepresenteerd in de begroting 2024. vormt het startpunt van deze actualisatie. Concreet wijzigt ons meerjarenbeeld op basis van deze actualisatie als volgt: Bedragen (*€1.000) Uitkomst begroting 2024 1. Budgettair-neutraal

2024 0 0

2025 235 0

2026 442 0

2027 -414 0

2. Onontkoombaar

-1.889

-1.235

-1.633

-790

ACT 2024 totaal Nieuw meerjarenbeeld incl. ACT 2024

-1.889 -1.889

-1.235 -1.000

-1.633 -1.191

-790 -1.204

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Uitkomst begroting 2024 Dit is het startpunt van de Actualisatie 2024. In november heeft uw raad deze uitkomst bij de begroting 2024 vastgesteld. In die begroting resulteert het jaar 2024 in een sluitende begroting. De jaren 2025 en 2026 laten in de meerjarenbegroting 2024 en verder een beperkt positief resultaat zien. Het jaar 2027 laat een beperkt negatief resultaat zien. Daarbij is wel aangegeven dat de uitkomsten van de begroting vanaf 2027 gepaard gaan met grote onzekerheden. Uitkomsten actualisatie begroting 2024-2027 1. We stellen voor enkele budgettair-neutrale items in de begroting te verwerken. -

Budgetverschuiving tussen programma Actualisatie van de begroting met mutatie diverse reserves Actualisatie van de begroting met dekking nog te ramen inkomsten Actualisatie van de begroting met dekking bestaande budgetten

2. De belangrijkste onontkoombare items uit de actualisatie zijn: Voordeel: -

Algemene uitkering, € 3,0 miljoen voordeel structureel Het accres gemeentefonds (uitkomst september- en decembercirculaire) is ten opzichte van de begroting 2024 gestegen met € 3,8 miljoen. De actualisatie van de basisgegevens zorgt echter voor een negatieve bijstelling van -/€ 0,8 miljoen. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

-

Toeristenbelasting, € 0,2 miljoen voordeel structureel Verwachte hogere opbrengst toeristenbelasting door meer overnachtingen

-

Veiligheidsregio Brabant Noord, € 0,2 miljoen voordeel incidenteel Restitutie van een deel van het voordelig rekeningresultaat over het jaar 2023 aan de deelnemende gemeenten Leerlingenvervoer, € 0,1 miljoen voordeel structureel De contractueel overeengekomen NEA-indexatie is lager uitgevallen dan de toegepaste indexatie op de budgetten in de begroting. BUIG budgetten, € 0,9 miljoen voordeel structureel Dit betreft het saldo van de hogere rijksbijdrage BUIG en de hogere kosten voor uitkeringen en loonkostensubsidie.

-

-

Nadeel: -

Dividend Enexis, -/- € 0,7 miljoen nadeel incidenteel Het reguliere dividend van Enexis is € 0,7 miljoen lager ten opzichte van onze begroting.

-

CAO 2024, -/- € 1,1 miljoen nadeel structureel Het CAO akkoord 2024 betreft een verhoging van 4,75% per 1/1/24 en vervolgens 1,25% per 1/10/24. In de begroting 2024 is rekening gehouden met 4%. Dienstverlening arbo, -/- € 0,1 miljoen nadeel incidenteel De verzuimoorzaken zijn meer complex en langdurig, waardoor er frequenter en meer verschillende interventies nodig zijn. Onderhoudsvoorziening o.a. Stadhuis en Stadskantoor, -/- € 0,2 miljoen nadeel structureel Het meerjaren onderhoudsplan is geactualiseerd. O.a. de prijsstijgingen maken een verhoging van de jaarlijkse storting noodzakelijk.

-

-

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

-

-

-

-

-

Security-officer en projectleider NIS2, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Wettelijke plicht leidt tot aanvullende taken. Afronding implementatie nieuw financieel systeem Unit4, -/- € 0,2 miljoen nadeel incidenteel Er moeten meer dan verwacht kosten worden gemaakt, om te komen tot een succesvolle implementatie van dit voor de gehele organisatie belangrijke nieuwe systeem. Evenementen, -/- € 0,6 miljoen nadeel structureel plus -/- € 0,2 miljoen nadeel incidenteel Voor het faciliteren van evenementen en deze in goede banen te leiden en veilig te laten plaatsvinden, zijn extra middelen nodig. Er wordt gewerkt aan een beleidslijn voor het faciliteren van met name de volksfeesten. Het doel is om keuzes te kunnen maken in de mate waarin de gemeente dit soort volksfeesten faciliteert. BBS Hogere inhuur, -/- € 0,3 miljoen nadeel structureel Inhuurkrachten voor de BBS’en zijn schaars en zijn alleen tegen hogere inhuurtarieven beschikbaar. Energiekosten Sportiom, -/- € 0,6 miljoen nadeel structureel Om de tarieven voor onze inwoners niet te veel te laten stijgen, is een hogere bijdrage nodig. Op 14 mei 2024 behandelt uw raad een voorstel hieromtrent. Energiekosten Kwekkelstijn¸-/- € 0,1 miljoen nadeel incidenteel Om de tarieven voor onze inwoners niet te veel te laten stijgen, is een hogere bijdrage nodig. We houden oog voor de verdere ontwikkeling van de energiekosten.

Kosten in verband met verhuizing fietsdepot, -/- € 0,1 miljoen nadeel incidenteel In verband met de noodzakelijke verhuizing van het fietsdepot, zijn er onontkoombare meerkosten ontstaan in 2024. We onderzoeken opties ter reductie van deze meerkosten. Statushouders- Directe Levensbehoeften en Woonvoorzieningen, -/- € 0,3 miljoen nadeel structureel Wij zien een toename in het aantal verstrekkingen binnen de bijzondere bijstand voor directe levensbehoeften en kosten voor wooninrichting door de toename van het aantal statushouders. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

-

-

-

-

-

Sociaal Medische Indicatie (SMI) , -/- € 0,3 miljoen nadeel structureel De uitgaven voor SMI nemen met name toe door de landelijke verhoging van de uurtarieven. Aanvullende indexatie Wmo, -/- € 0,8 miljoen nadeel structureel (vanaf 2025) De OVA index is hoger gebleken dan de toegepaste indexatie op de budgetten. GGD transitiekosten, -/- € 0,5 miljoen nadeel incidenteel Voor deze transitie wordt een eenmalige extra bijdrage van de deelnemende gemeenten gevraagd. Daarnaast laat de jaarrekening 2023 van de GGD een negatief resultaat zien, waardoor de reserve van de GGD door de gewenste ondergrens zakt. Ook hiervoor wordt een eenmalige extra bijdrage gevraagd. Onderwijshuisvesting, -/- € 0,2 miljoen nadeel structureel (vanaf 2025) plus -/- € 1,3 miljoen nadeel incidenteel Door gestegen kosten zijn de investeringskredieten voor lopende en reeds geplande (ver)nieuwbouw van onderwijshuisvesting niet meer toereikend. Ook de prijzen van de bijkomende kosten zoals tijdelijke huisvesting en sloopkosten zijn fors toegenomen. Personele lasten, -/- € 0,3 miljoen nadeel structureel Deze zijn per abuis verlaagd bij het opstellen van de begroting 2024. Reclame (abri's), € -/- € 0,1 miljoen nadeel incidenteel Door netcongestie is aanzienlijke vertraging opgetreden in het exploiteren van de digitale panelen.

Kanttekeningen en risico’s 1. Deze actualisatie is een momentopname Via dit raadsvoorstel informeren wij u over de onontkoombare ontwikkelingen met financiële impact die zich sinds het opstellen van de begroting 2024 hebben voorgedaan. Later dit jaar zullen wij u via de managementrapportage

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

opnieuw informeren over eventuele afwijkingen ten opzichte van de begroting binnen het bestaand beleid. 2.

Het geactualiseerde meerjarenbeeld uit deze actualisatie is het startpunt voor het opstellen van de begroting 2025

Op dit punt verwijzen we naar het raadsvoorstel voorjaarsnota, dat tegelijkertijd met dit raadsvoorstel actualisatie aan uw raad wordt aangeboden. Hierin schetsen we hoe ons college het meerjarenbeeld uit deze actualisatie ziet in het licht van de ontwikkeling van het Gemeentefonds in de komende jaren. Daarbij zullen wij u toelichten, dat wij voor 2025 verwachten te kunnen komen tot een sluitende begroting. Vanaf 2026 wijzigt dit beeld. Landelijk wordt dit “het ravijn van 2026” genoemd. Vanaf dat jaar daalt de omvang van het Gemeentefonds naar verwachting fors. Het tekort is in 2026 nog incidenteel op te vangen vanuit de incidentele ruimte 2025. Structureel zijn er, zonder extra rijksmiddelen, ombuigingen noodzakelijk. 3.

Hoewel strikt genomen niet volledig onontkoombaar, betrekken wij bij deze actualisatie van de begroting 2024 ook, conform uw besluit van 10 oktober jl., de extra kosten op lopende en geplande projecten voor onderwijshuisvesting. Hiermee voorkomen we de onwenselijke situatie dat de voorgenomen (ver)nieuwbouw van scholen stagneert. In deze begrotingsactualisatie leggen we aan uw raad een bijstelling op het budgettair kader onderwijshuisvesting voor. Als gevolg van gestegen prijzen van materiaal, personeel en toegenomen eisen is het noodzakelijk € 7.000.000,- extra investeringskrediet te alloceren. De jaarlijkse extra kapitaallasten hiervan lopen op tot maximaal € 226.000 vanaf 2027. Met deze aanpassing brengt uw raad het budgettair kader onderwijshuisvesting voor lopende en reeds geplande projecten ook in lijn met het door uw raad op 10 oktober jl. vastgestelde beleidskader onderwijshuisvesting. Het college zal, bij toekomstige bouwkostenstijging, kritisch bekijken hoe toch binnen het financiële kader gebleven kan worden. De afweging tussen kwaliteit, tempo en financiën van toekomstige projecten weegt uw raad af op basis van het aankomend Integraal Huisvestingsplan (IHP) bij de voorjaarsnota 2026.

Ook bij de reeds geplande nieuwe school in de Groote Wielen bekijken we kritisch hoe binnen de budgettaire ruimte dekking www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

kan worden gevonden, voordat we een bijstelling van het krediet aan uw raad voorleggen. 4.

Winstwaarschuwing Afdracht Afvalstoffendienst aan Algemene Middelen

De huidige uitdagende omstandigheden bij de Afvalstoffendienst op het gebied van veiligheid en welzijn, maar ook de vervangingsopgave van het huidige wagenpark door elektrische voertuigen en de heroriëntatie van de taken bij de Afvalstoffendienst leiden tot hogere kosten binnen de exploitatie waardoor het risico bestaat dat niet kan worden voldaan aan de begrote afdracht aan de algemene middelen. Financiën We stellen de uitkomst van de begroting 2024 bij Deze actualisatie van de begroting 2024 is het eerste moment waarop we de uitkomst bijstellen. Deze uitkomst geeft een negatiever indicatief meerjarenbeeld dan bij de begroting 2024 geschetst. De verwerking van de effecten van de hogere CAO 2024, de hogere kosten Onderwijshuisvesting, de hogere bijdrage energiekosten Sportiom, de hogere inzet evenementen en de hogere OVA index zijn daar voor een belangrijk deel debet aan. Duurzaamheid

Niet van toepassing

Participatie en communicatie Niet van toepassing www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen

1. Actualisatie Begroting 2024 budgettair-neutraal 2. Actualisatie Begroting 2024 onontkoombaar Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

16250265 budgettair M.J.J. van der Geld Alle: 21 mei t/m 23 mei en 27 mei 2024 M&D/F/CF L. Un l.un@s-hertogenbosch.nl

Besluit van de raad www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Registratienummer 16250265 Raadsvergadering 4 juni 2024 Onderwerp

Actualisatie begroting 2024

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 23 april 2024: besluit: 1

De financiële aanpassingen van de begroting 2024 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2025-2027 te verwerken in een begrotingswijziging.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 4 juni 2024 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704