0. Raadsvoorstel Actualisatie begroting 2023

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

14983153 6 juni 2023

Onderwerp

Actualisatie begroting 2023 Ons college staat voor een degelijk financieel beheer. In dit licht informeren wij uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2023 hebben voorgedaan. Zo kunt u uw controlerende taak goed uitvoeren.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1 2

De financiële aanpassingen van de begroting 2023 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2024-2026 te verwerken in een begrotingswijziging. Twee nieuwe reserves te vormen, te weten Reserve Ontwikkeling Design Museum en Reserve Campagne www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

amateurkunsten.

Aanleiding Om uw raad uw controlerende taak te laten uitvoeren verstrekken wij u de Actualisatie begroting 2023 Wettelijk heeft uw raad de kaderstellende en controlerende taak. Ons college heeft tot taak te besturen en verantwoording af te leggen. Om deze taken uit te voeren stellen wij de Actualisatie begroting 2023 op. Die verstrekken we nu aan uw raad. Beoogd doel We willen dat uitgaven en inkomsten rechtmatig tot stand komen. Rechtmatig handelen is voor een overheidsorganisatie belangrijk. Een overheid behoort te voldoen aan wet- en regelgeving. Eén van de criteria van rechtmatigheid is het begrotingscriterium. Financiële handelingen dienen te passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting. Wij informeren uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2023 hebben voorgedaan. En vragen ter voorkoming van een begrotingsonrechtmatigheid in te stemmen met de financiële aanpassingen van de begroting 2023 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2024-2026. Dit verwerken we via een begrotingswijziging. Los van deze reguliere actualisatie van de begroting 2023 ontvangt u de voorjaarsnota 2024. Deze actualisatie vormt, samen met de voorjaarsnota 2024, het financiële startpunt voor de Planning & Control-cyclus 2024.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Relevante besluitgeschiedenis -

Website Begroting 2023 Home | Begroting 2023 (begroting-2023.nl) Conceptbegroting 2023 – 8 november 2022 Conceptbegroting+2023 (raadsinformatie.nl)

Argumenten 1A

Er hebben zich onontkoombare ontwikkelingen voorgedaan, welke bijstelling van de begroting 2023 behoeven In dit onderdeel presenteren we de financiële consequenties van de in bijlage 2 opgenomen actualisatie bestaand beleid 2023-2026. Dit is de actualisatie van de lopende begroting 2023. De financiële uitkomst zoals gepresenteerd in de begroting 2023 vormt het startpunt van deze actualisatie. Concreet wijzigt ons meerjarenbeeld op basis van deze actualisatie als volgt:

Bedragen (*€1.000) Uitkomst begroting 2023

1. Budgettair-neutraal 2. Onontkoombaar ACT 2023 totaal

2023 2024 0 2.006 0 0 -3.120 -4.441 -3.120 -4.441

2025 523 0 -3.171 -3.171

2026 940 0 -3.249 -3.249

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Nieuw meerjarenbeeld incl. ACT 2023

-3.120 -2.435

-2.648

-2.309

Uitkomst begroting 2023 Dit is het startpunt van de Actualisatie 2023. In november heeft uw raad deze uitkomst bij de begroting 2023 vastgesteld. In die begroting resulteert het jaar 2023 in een sluitende begroting. De jaren 2024 en verder laten in de meerjarenbegroting 2023 en verder jaarlijks een beperkt positief resultaat zien. Daarbij is wel aangegeven dat de uitkomsten van de begroting gepaard gaan met grote onzekerheden. Uitkomsten actualisatie begroting 2023-2026 1. We stellen voor enkele budgettair-neutrale items in de begroting te verwerken. Budgetverschuiving van programma Veiligheid naar programma Gezondheid, sociale structuur en maatschappelijke ondersteuning Actualisatie van de begroting met mutatie diverse reserves en voorzieningen Actualisatie van de begroting met dekking nog te ontvangen inkomsten Actualisatie van de begroting met dekking bestaande budgetten Noodhulp ramp Syrië en Turkije met dekking post Onvoorzien Om enkele incidenteel toegekende posten uit het bestuursakkoord over meerdere jaren te kunnen inzetten worden twee nieuwe reserves gevormd, te weten Reserve Ontwikkeling Design Museum en Reserve Campagne amateurkunsten. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2. De belangrijkste onontkoombare items uit de actualisatie zijn: Algemene uitkering, € 3,1 miljoen voordeel structureel Het accres gemeentefonds (uitkomst septembercirculaire) is ten opzichte van de begroting 2023 gestegen met € 3,1 miljoen. Dividend Enexis, € 4,4 miljoen voordeel incidenteel Het reguliere dividend van Enexis is € 0,7 miljoen hoger ten opzichte van onze begroting. Daarnaast is een eenmalige opbrengst ontvangen in het kader van boekwinst naar aanleiding van de verkoop van een Enexis dochter (€ 3.7 miljoen). Onroerendezaakbelastingen, € 0,4 miljoen voordeel structureel Bij de begroting 2023 is uitgegaan van een waardestijging van de niet-woningen van 2,0%. De waardestijging van de niet-woningen blijkt nu 2,9% te zijn, waardoor een meeropbrengst gerealiseerd zal worden van € 0,6 miljoen. Hier staat een iets lagere stijging woningwaarde tegenover (€ -/- 0,2 miljoen). CAO 2023, € -/- 4,8 miljoen nadeel structureel Het CAO akkoord 2023 betreft een verhoging van € 240 per maand met daarbovenop 2% (€ -/- 4,7 miljoen). Tevens is de thuiswerkvergoeding verhoogd (€ -/- 0,1 miljoen). Energie, € -/- 5,2 miljoen nadeel aflopend tot € -/- 0,7 miljoen nadeel structureel De kosten voor energie liggen na de aanbesteding fors hoger in 2023. De verwachting is dat de tarieven na 2023 weer gaan zakken, maar de markt is nog onrustig.

BUIG budgetten, € -/- 0,5 miljoen nadeel incidenteel Dit betreft het saldo van de lagere rijksbijdrage BUIG en de lagere kosten voor uitkeringen en loonkostensubsidie als gevolg van de krappe arbeidsmarkt. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

-

-

Veiligheidsregio Brabant Noord, € -/- 0,6 miljoen in 2024 oplopend tot € -/- 0,7 miljoen nadeel in 2026, structureel Verhoging van de inwonerbijdrage (exclusief indexatie 2024) voor de Veiligheidsregio BBN Raadsvoorstel 28-022023; 'Zienswijze op de Kadernota 2024 van de Veiligheidsregio Brabant Noord'. Leerlingenvervoer, € -/- 0,4 miljoen oplopend tot € -/- 0,6 miljoen nadeel structureel Eind 2022 is de aanbesteding van het leerlingenvervoer afgerond. Dit heeft geleid tot een kostenstijging van 28% voor 2023. Daarbovenop komt de contractueel overeengekomen NEA-indexatie van 13,7% per 1-1-2023. De nieuwe overeenkomsten gaan in vanaf schooljaar 2023-2024.

Deze actualisatie resulteert in een negatiever meerjarenbeeld dan bij de begroting 2023 geschetst. De verwerking van de effecten van de recentelijk afgesloten gemeentelijke CAO en de hogere energieprijzen zijn daar voor een belangrijk deel debet aan. 1B

Ook een klein aantal indicatoren uit de beleidsbegroting behoeft bijstelling Op basis van de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan na het opstellen van de begroting 2023 zien we dat een klein aantal indicatoren bijstelling behoeft. De bijstellingen zijn onder meer het gevolg van een goede arbeidsmarkt. Zo worden er naar verwachting minder (Participatiewet-)uitkeringen verstrekt en worden minder mensen met loonkostensubsidie naar werk geleid. Bijlage 1 bevat een overzicht van de bijstellingen.

2

Instemmen met de vorming van twee nieuwe reserves, te weten Reserve Ontwikkeling Design Museum en Reserve Campagne amateurkunsten. Vanuit het bestuursakkoord zijn er in 2023 incidentele budgetten beschikbaar gesteld voor Ontwikkeling Design Museum en Campagne amateurkunsten. Deze worden echter verspreid over enkele jaren ingezet. Hiervoor wordt de vorming van twee reserves voorgesteld om de inzet over de jaren te egaliseren. Het vormen van een reserve is een bevoegdheid van uw raad. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Kanttekeningen en risico’s 1. Deze actualisatie is een momentopname Via dit raadsvoorstel informeren wij u over de onontkoombare ontwikkelingen met financiële impact die zich sinds het opstellen van de begroting 2023 hebben voorgedaan. Later dit jaar zullen wij u via de managementrapportage opnieuw informeren over eventuele afwijkingen ten opzichte van de begroting binnen het bestaand beleid. 2.

Het geactualiseerde meerjarenbeeld uit deze actualisatie is het startpunt voor het opstellen van de begroting 2024 Op dit punt verwijzen we naar het raadsvoorstel voorjaarsnota, dat tegelijkertijd met dit raadsvoorstel actualisatie aan uw raad wordt aangeboden. Hierin schetsen we hoe ons college het meerjarenbeeld uit deze actualisatie ziet in het licht van de ontwikkeling van het Gemeentefonds in de komende jaren. Daarbij zullen wij u toelichten, dat wij voor de jaren 2024 en 2025 sowieso verwachten te kunnen komen tot een sluitende begroting. Dit vanwege de groei van onze uitkering uit het Gemeentefonds in die jaren. Vanaf 2026 wijzigt dit beeld aanzienlijk. Landelijk wordt dit “het ravijn van 2026” genoemd. Vanaf dat jaar daalt de omvang van het Gemeentefonds fors en is de gemeenten een nog onzekere beschikking over een groter eigen belastinggebied in het vooruitzicht gesteld. Ook is het ongewis of vanaf dat jaar de opschalingskorting terugkomt, welke tot dat jaar door het Rijk is bevroren. Bovendien is het onzeker of vanaf 2026 het ingroeipad voor de herijking van het Gemeentefonds wordt voortgezet. Omdat het Rijk de gemeenten inmiddels voor 2026 eenmalig € 840 miljoen extra heeft toegezegd, verwachten wij desalniettemin voor 2026 eveneens een sluitende begroting. Vanaf 2027 valt dit bedrag weg en wordt daarmee onze uitgangspositie onzekerder.

Ons college rekent zich niet rijk met extra rijksmiddelen vanaf 2027. Aan de andere kant gaan wij er, net als in het Bestuursakkoord, vanuit dat de opschalingskorting vanaf 2026 niet meer terugkomt. Per saldo is dit financieel een voorzichtige uitgangspositie. Daarnaast beschikken wij over een reservepositie, die ons een remweg www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

biedt als ontwikkelingen negatiever zijn dan voorzien. Bij het opbouwen van de begroting 2024 bekijken we de mogelijkheden om ook voor de jaarschijf 2027 te komen tot een sluitende begroting.

Financiën We stellen de uitkomst van de begroting 2023 bij Deze actualisatie van de begroting 2023 is het eerste moment waarop we de uitkomst bijstellen. Deze uitkomst geeft een negatiever indicatief meerjarenbeeld dan bij de begroting 2023 geschetst. De verwerking van de effecten van de recentelijk afgesloten gemeentelijke CAO en de hogere energieprijzen zijn daar voor een belangrijk deel debet aan. Duurzaamheid Niet van toepassing

Participatie en communicatie Niet van toepassing

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen 1. Beleidsmatige afwijkingen begroting 2. Actualisatie begroting 2023 Registratienummer Bevoegdheid raad Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

14983153 budgettair M.J.J. van der Geld Alle: 22 mei t/m 25 mei 2023 M&D/F/CF L. Un l.un@s-hertogenbosch.nl

Besluit van de raad Registratienummer 14983153 Raadsvergadering 6 juni 2023 Onderwerp

Actualisatie begroting 2023 www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 25 april 2023: besluit: 1

De financiële aanpassingen van de begroting 2023 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2024-2026 te verwerken in een begrotingswijziging.

2

Twee nieuwe reserves te vormen, te weten Reserve Ontwikkeling Design Museum en Reserve Campagne

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van datum 6 juni 2023 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704