0 Raadsvoorstel Actualisatie 2025

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

079617728160 3 juni 2025

Onderwerp

Raadsvoorstel Actualisatie Begroting 2025 Ons college staat voor een degelijk financieel beheer. In dit licht informeren wij uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2025 hebben voorgedaan. Zo kunt u uw controlerende taak goed uitvoeren.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1

De financiële aanpassingen van de begroting 2025 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2026-2028 te verwerken in een begrotingswijziging.

2

In te stemmen met het ophogen van het geraamde bedrag van het voorbereidingskrediet ‘verkeersmaatregelen lange termijn De Groote Wielen Noord’ van € 100.000 naar € 250.000 en dit te dekken vanuit het Structuurfonds. www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Bevoegdheid raad De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om de financiële aanpassingen van de begroting 2025 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2026-2028 te accorderen (budgetrecht). Deze aanpassingen zijn nodig als gevolg van onontkoombare ontwikkelingen die zich na het opstellen van de begroting 2025 hebben voorgedaan. Daarnaast heeft de raad ook de bevoegdheid afwijkingen op de beleidsbegroting te accorderen. Aanleiding en doel Aanleiding Om uw raad uw controlerende taak te laten uitvoeren verstrekken wij u de Actualisatie begroting 2025 Wettelijk heeft uw raad de kaderstellende en controlerende taak. Ons college heeft tot taak te besturen en verantwoording af te leggen. Om deze taken uit te voeren stellen wij de Actualisatie begroting 2025 op. Die verstrekken we nu aan uw raad. Doel We willen dat uitgaven en inkomsten rechtmatig tot stand komen. Rechtmatig handelen is voor een overheidsorganisatie belangrijk. Een overheid behoort te voldoen aan wet- en regelgeving. Eén van de criteria van rechtmatigheid is het begrotingscriterium. Financiële handelingen dienen te passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting. Wij informeren uw raad over de onontkoombare ontwikkelingen, binnen het bestaande beleid, die zich na het opstellen van de begroting 2025 hebben voorgedaan.

En vragen ter voorkoming van een begrotingsonrechtmatigheid in te stemmen met de financiële aanpassingen van de begroting 2025 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2026-2028. Dit verwerken we via een begrotingswijziging. Los van deze reguliere actualisatie van de begroting

2

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

2025 ontvangt u de voorjaarsnota 2026. Deze actualisatie vormt, samen met de voorjaarsnota 2026, het financiële startpunt voor de Planning & Control-cyclus 2026. Relevante besluitgeschiedenis -

Website Begroting 2025 Homepage | Begroting 2025 Conceptbegroting 2025 – 13 november 2024 1_+Bijlage+Conceptbegroting+2025 Argumentatie voorgestelde politieke keuzes

1. a. Er hebben zich onontkoombare ontwikkelingen voorgedaan, welke bijstelling van de begroting 2025 behoeven In dit onderdeel presenteren we de financiële consequenties van de in bijlage 1 opgenomen actualisatie bestaand beleid 2025-2028. Dit is de actualisatie van de lopende begroting 2025. De financiële uitkomst, zoals gepresenteerd in de begroting 2025 vormt het startpunt van deze actualisatie. Concreet wijzigt ons meerjarenbeeld op basis van deze actualisatie als volgt: Bedragen (*€1.000) Uitkomst begroting 2025 ACT 2025 Onvermijdelijk (incl. budgettairneutraal) Nieuw meerjarenbeeld incl. ACT 2025

3

2025 0

2026 282

2027 424

-2.198

-104

-25

2028 Toelichting -180 1) 2) -25

-2.198

178

399

-205

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

1) Uitkomst begroting 2025 Dit is het startpunt van de Actualisatie van de begroting 2025. In november heeft uw raad deze uitkomst bij de begroting 2025 vastgesteld. In die begroting resulteert het jaar 2025 in een sluitende begroting. De jaren 2026 en 2027 laten in de meerjarenbegroting 2025 en verder een beperkt positief resultaat zien. Het jaar 2028 laat een beperkt negatief resultaat zien. Daarbij is wel aangegeven dat de uitkomsten van de begroting vanaf 2026 gepaard gaan met grote onzekerheden. Hierbij heeft uw raad de lijn van ons college onderschreven, dat een eventueel tekort 2026 uit incidenteel beschikbare middelen afgedekt zal worden. 2) Uitkomsten actualisatie begroting 2025-2028 1. We stellen voor enkele budgettair-neutrale items in de begroting te verwerken.

  

Actualisatie van de begroting met mutatie diverse reserves Actualisatie van de begroting met dekking nog te ramen inkomsten Actualisatie van de begroting met dekking bestaande budgetten

Om welke concrete posten het hierbij gaat, kunt u lezen in bijlage 1 (Totaal format Actualisatie Begroting 2025, onderdeel budgettair neutraal). 2. De belangrijkste onontkoombare posten uit de actualisatie zijn: Voordeel:



Algemene uitkering, € 3,7 miljoen voordeel structureel Het accres gemeentefonds (uitkomst september- en decembercirculaire) is ten opzichte van de begroting 2025

4

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

    

gestegen met € 2,6 miljoen. De actualisatie van de basisgegevens zorgt voor een verdere positieve bijstelling van € 1,1 miljoen. Rentevergoeding schatkistbankieren, € 1,0 miljoen voordeel incidenteel Het verplichte schatkistbankieren levert een voordele aan rente op door een tijdelijk overschot aan liquide middelen. Dividend Enexis, € 2,9 miljoen voordeel incidenteel in 2025 en € 1,9 miljoen voordeel structureel vanaf 2026 Het reguliere dividend van Enexis is in 2025 € 2,9 miljoen hoger ten opzichte van onze begroting. Vanaf 2026 wordt de dividenduitkering gemaximeerd en komt uit op € 1,9 hoger ten opzichte van onze begroting. OZB, € 0,9 miljoen voordeel structureel Hogere opbrengst niet-woningen en meer nieuwe objecten. BUIG (Reserve FWI en Trap op trap af systematiek), € 0,3 miljoen voordeel structureel Dit betreft met name een verlaging van de reserve FWI, welke gemaximeerd is op 7,5% van het BUIG budget. Afvalstoffendienst, € 0,5 miljoen voordeel incidenteel Conform bestendige gedragslijn wordt een deel van de onvermijdelijke kosten bij de Afvalstoffendienst verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing.

Nadeel:

  

CAO 2025, -/- € 4,5 miljoen nadeel structureel De loonvoet sector overheid voor 2025 uit de CPB Kerngegevens februari raming 2025 is 6%. In de begroting 2025 is rekening gehouden met 3% op jaarbasis. Dienstverlening Arbo, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel Er is sprake van structureel meer psychologische begeleiding en aantallen spreekuren. Toeristenbelasting, -/- € 0,3 miljoen nadeel structureel Lagere opbrengst toeristenbelasting met name door de sluiting van 1 hotel.

5

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

         

BHV en Arbomiddelen, -/- € 0,2 miljoen nadeel structureel Verbetering van het Arbozorgsysteem brengt hogere kosten met zich mee zoals opleidingen, materialen en oefeningen. Voldoen aan Nederlandse Cyberbeveiligingswet, -/- € 0,3 miljoen nadeel structureel Wettelijke plicht leidt tot meer inzet van de gemeente. Implementatie Nederlandse Cyberbeveiligingswet, -/- € 0,1 miljoen nadeel incidenteel Tevens zijn er implementatiekosten zoals inventarisatie en externe audits nodig. Studietoeslag (openeinderegeling, onderdeel van de Participatiewet), -/- € 0,2 miljoen nadeel structureel Er is geen beleidsvrijheid in de uitvoering van de Individuele Studietoeslag. De kosten zijn hoger dan het budget dat daarvoor beschikbaar is gesteld door het Rijk. ZNTM, -/- € 0,5 miljoen nadeel structureel Het strategisch plan met meerjarenraming van ZNTM BV laat een structureel tekort zien. Dit zal middels een raadsvoorstel in mei in de raad worden geagendeerd. Fietsdepot, -/- € 0,1 miljoen nadeel structureel De kosten in verband met de huisvestings- en overige kosten op de nieuwe locatie zijn hoger. Atelier Beheer Stichting, -/- € 0,3 miljoen nadeel voor 5 jaar Overnemen werkzaamheden van de Atelier Beheer Stichting. Op momenten van huurderswisselingen zullen we kostendekkende huren hanteren waardoor dit tekort kleiner zal worden.

STS, -/- € 0,2 miljoen nadeel incidenteel Er is in het kader van het Selectief Toegangs Systeem (STS) geen rekening gehouden met aanvullende werkzaamheden zoals vergunningverlening, juridische procedures en hoger onderhoud. Afvalstoffendienst, -/- € 0,9 miljoen nadeel incidenteel Het betreft met name kosten ter verbetering van de bedrijfsvoering en de veiligheid. Verwacht nadelig resultaat 2025 Afvalstoffendienst, -/- € 2,6 miljoen nadeel incidenteel

6

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704



Op basis van de interne analyse van de huidige omzet en het kostenniveau wordt een nadeel 2025 verwacht van € 2,6 miljoen. Dit is inclusief het niet behalen van de winstafdracht. Met het kostenbesparingsprogramma GRIP wordt er gewerkt om dit verwachte nadeel (structureel) te reduceren. Omgevingswet, € -/- € 0,9 miljoen nadeel incidenteel Aanvullen van de reserve Omgevingswet vanwege hogere implementatiekosten van de Omgevingswet.

Een nadere toelichting op deze posten treft u eveneens aan in bijlage 1 (Totaal format Actualisatie Begroting 2025), maar dan onder het kopje ‘onvermijdelijk’ 1.

b. Ook een klein aantal indicatoren uit de beleidsbegroting behoeft bijstelling

Op basis van de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan na het opstellen van de begroting 2025 zien we dat een klein aantal indicatoren bijstelling behoeft. De bijstellingen zijn onder andere het gevolg van langdurige trajecten. Zo gaat de uitstroom van de uitkering naar werk van mensen die langer dan 2 jaar in de bijstand zitten minder snel dan vooraf ingeschat en is de doorlooptijd van schulddossiers langer dan verwacht. Bijlage 2 bevat een overzicht van de bijstellingen. Hierbij stellen wij overigens vast, dat de gemelde afwijkingen alle betrekking hebben op de sociale beleidsvelden. Voor het fysieke domein is het in deze fase van het jaar nog te vroeg om afwijkingen te rapporteren. Verwacht mag worden, dat dit anders ligt bij de komende managementrapportage. 2. Ophogen van het voorbereidingskrediet ‘verkeersmaatregelen lange termijn De Groote Wielen Noord’ van € 100.000 naar € 250.000 en dit te dekken vanuit het Structuurfonds Op 14 november 2023 heeft de raad besloten € 100.000,- voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen voor de ‘verkeersmaatregelen lange termijn De Groote Wielen Noord’ en dit te dekken vanuit het Structuurfonds. In de raadsinformatiebrief van 10 september 2024 hebben we de raad geïnformeerd over de uitkomsten van het uitgevoerde onderzoek ‘Gevolgen pauzeren MIRT A2 voor robuuste mobiliteitsoplossing De Groote Wielen’. Uit de impactanalyse

7

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

blijkt dat zolang het Rijk niet doorpakt op het creëren van voldoende doorstroming op de A2, de voorgenomen maatregelen uit het bestuursakkoord niet toereikend zullen zijn voor een goede ontsluiting van de oostelijke gemeentedelen in het algemeen en De Groote Wielen in het bijzonder. Daarom hebben we in deze raadsinformatiebrief aangekondigd aanvullend onderzoek te gaan doen naar alternatieve bereikbaarheidsoplossingen, waarbij we effectiviteit, omgevingskwaliteit en kosten en baten in ogenschouw zullen nemen. In het raadsinformatiebulletin van 13 februari 2025 is de raad geïnformeerd over dit onderzoek. Om bovenstaand onderzoek te kunnen uitvoeren is bovenop de eerder gevoteerde € 100.000 een extra krediet benodigd ter grootte van € 150.000,Risico’s en risicobeheersing We zien bij deze actualisatie een aantal risico’s:

1 Deze actualisatie is een momentopname voor het restant van 2025 Via dit raadsvoorstel informeren wij u over de onontkoombare ontwikkelingen met financiële impact die zich sinds het opstellen van de begroting 2025 hebben voorgedaan zoals deze nu bij ons bekend zijn. Later dit jaar zullen wij u via de managementrapportage opnieuw informeren over eventuele afwijkingen ten opzichte van de begroting binnen het bestaand beleid. 2

Het geactualiseerde meerjarenbeeld uit deze actualisatie is het startpunt voor het opstellen van de begroting 2026; pas na de begrotingsvoorbereiding 2026 weten we of er sprake is van een structureel tekort en, zo ja, in welke orde van grootte.

Op dit punt verwijzen we naar het raadsvoorstel voorjaarsnota, dat tegelijkertijd met dit raadsvoorstel actualisatie aan uw raad wordt aangeboden. Hierin schetsen we hoe ons college het meerjarenbeeld uit deze actualisatie ziet in het licht van de ontwikkeling van het Gemeentefonds in de komende jaren. Daarbij zullen wij u toelichten, dat wij voor 2026 verwachten te kunnen komen tot een sluitende begroting. In het geval van een eventueel tekort in 2026

8

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

realiseren we een sluitende begroting door dit tekort af dekken vanuit de in de algemene reserve hiervoor gereserveerde middelen. Op dit moment laat de actualisatie van de begroting 2025 in combinatie met de Voorjaarsnota 2026 dit tekort vanaf 2028 deels zien. Het definitieve beeld wordt pas duidelijk bij het daadwerkelijk opstellen van de begroting 2026, als de effecten van de meicirculaire, de indexering en de verdere autonome ontwikkelingen duidelijk zijn. Financiën We stellen de uitkomst van de begroting 2025 bij Deze actualisatie van de begroting 2025 is het eerste moment waarop we de uitkomst bijstellen. Deze uitkomst geeft met uitzondering van het jaar 2025 een nagenoeg gelijk indicatief meerjarenbeeld als bij de begroting 2025 geschetst. De verwerking van o.a. de hogere loonkosten 2025 en de hogere bijdrage Theater aan de Parade worden gecompenseerd door hogere inkomsten vanuit het Gemeentefonds en dividend van Enexis. In 2025 is er wel sprake van een verslechtering van zo’n € 2,2 miljoen euro. Met name geldt, dat de incidentele hogere kosten voor de Afvalstoffendienst en Omgevingswet niet volledig worden gecompenseerd door de incidenteel hogere inkomsten. Duurzaamheid

Niet van toepassing Participatie en communicatie Participatie

9

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Niet van toepassing Communicatie Niet van toepassing

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen

1. Actualisatie Begroting 2025 2. Beleidsmatige afwijkingen Begroting 2025 Registratienummer Portefeuillehouder Commissie

079617728160 M.J.J. van der Geld Beschouwende Raad: 20 mei 2025

10

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Sector/Afdeling Inlichtingen

M&D/F/CF LWS Un l.un@s-hertogenbosch.nl 06-46971227

11

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Besluit van de raad Registratienummer 079617728160 Raadsvergadering 3 juni 2025 Onderwerp

Raadsvoorstel Actualisatie Begroting 2025

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van, van het college, van 15 april 2025 besluit: 1. 2.

De financiële aanpassingen van de begroting 2025 en de doorwerking van de aangepaste begroting in de meerjarenraming 2026-2028 te verwerken in een begrotingswijziging. In te stemmen met het ophogen van het geraamde bedrag van het voorbereidingskrediet ‘verkeersmaatregelen lange termijn De Groote Wielen Noord’ van € 100.000 naar € 250.000 en dit te dekken vanuit het Structuurfonds. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch- van datum 3 juni 2025, De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch,

12

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

ValidSigned door drs. W.G. Amesz op 04-06-2025

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

13

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie adres: Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch KvK nr 17278704