Zienswijze Delft ontwerp Nota Ruimte

Ruimte en Economie Advies bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Behandeld door Wouter Zweerink Retouradres : Postbus 78, 2600 ME Delft

Telefoon 06-40606730 wzweerink@delft.nl Internet www.delft.nl

Datum

Onderwerp

19-04-2023

Zienswijze Ontwerp Herziening Omgevingsbeleid Module Wonen, Werken en Werelderfgoedop ontwerp Nota Ruimte

Ons kenmerk

6351496 Uw brief van Uw kenmerk Bijlage

Geachte minister Keijzer, U stelt ons in de gelegenheid om een zienswijze in te dienen op de ontwerp Nota Ruimte, die u op 26 september naar de Tweede Kamer heeft verstuurd. Het college van Delft maakt graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij zijn blij dat het Rijk weer regie neemt voor het nationale ruimtelijke ordeningsbeleid. Nederland heeft grote maatschappelijke en ruimtelijke opgaven die vragen om een oplossing waarbij inzet van het Rijk noodzakelijk is. De ontwerp Nota Ruimte geeft een goed overzicht van deze opgaven en de eerste stappen die nodig zijn om deze opgaven op te lossen. VISTA-strategie In uw visie op Nederland in 2050 is een belangrijke rol weggelegd voor de ‘VISTAstrategie’. Hierin onderscheid u vijf verschillende ruimtelijk-economische strategieën voor onderscheidende regionale ontwikkeling. De Zuidelijke Randstad, waar Delft onderdeel van uitmaakt, heeft in de ontwerp Nota Ruimte de strategie ‘Transformeren’ gekregen. Aanleiding hiervoor is de achterblijvende economische dynamiek en stapeling van sociale en fysieke opgaven in dit deel van het hoogstedelijk kerngebied van Nederland. Bestaande woonmilieus, werkgebieden en infrastructuur sluiten onvoldoende aan bij de ruimtelijke condities van de eenentwintigste-eeuwse samenleving en economie, terwijl de druk op de ruimte hier zeer hoog is.

U schrijft dat de Zuidelijke Randstad ook voor de lange termijn grote potentie heeft, maar dat er een ingrijpende herstructurering en herontwikkeling nodig is, zodat deze regio kan doorgroeien en weer functioneert op het niveau dat past bij de status van grootste metropoolregio van Nederland. Wij herkennen ons in bovenstaande beschrijving van de Zuidelijke Randstad en onderschrijven de keuze voor de strategie ‘Transformeren’. Dit doet recht aan de opgave van Delft en de regio en sluit aan op de ambities en uitgangspunten die Rijk en regio in het BO Leefomgeving hebben vastgesteld voor de Zuidelijke Randstad. Graag werken wij met het Rijk aan het uitwerken en tot uitvoering brengen van de benodigde maatregelen op het gebied van toekomstbestendige verstedelijking, toekomstbestendige economie, mobiliteit, groenblauwe netwerken en de energietransitie. Om voortgang en doelgerichtheid hierin te borgen is het wenselijk dat Rijk en provincie in het kader van de ruimtelijke arrangementen afspraken maken hoe zij vanuit het nationale en provinciale omgevingsbeleid optimaal kunnen

Datum

19-04-2023

bijdragen aan een voortvarende invulling van de strategie Transformeren voor de Zuidelijke Randstad. Hoewel de Zuidelijke Randstad als één regio wordt gezien, valt deze in de Nota Ruimte uiteen in meerdere agglomeraties. Juist vergroting van de agglomeratiekracht van de gehele Zuidelijke Randstad is noodzakelijk voor het transformeren van de regio. Wij vragen dan ook de Zuidelijke Randstad als één metropool te beschouwen en dit als zodanig in de Nota Ruimte op te nemen. Innovatieve ecosysteem essentieel voor transformatie De transformatie van de Zuidelijke Randstad gaat niet alleen om nieuw potentieel voor de economische clusters mainport en greenport in de Zuidelijke Randstad. Actieve rijksinzet is juist ook voor de kennisclusters noodzakelijk, zoals de universitaire campussen, Innovatiedistrict Delft en Biotech Campus Delft (maar ook bijvoorbeeld Bio Science Park in Leiden). Het innovatieve ecosysteem dat zich vanuit de TU Delft heeft ontwikkeld tot ver buiten de gemeentegrenzen van Delft is de motor voor technologische innovaties en oplossingen voor de maatschappelijke vraagstukken van de toekomst, waaronder een veilig en autonoom Europa. Dit ecosysteem is al aanwezig in Delft en de Zuidelijke Randstad, maar daar lezen wij helaas nog te weinig van terug in de ontwerp Nota Ruimte.

In de paragrafen over economie schrijft u dat woningbouw soms ten koste gaat van ruimte voor bedrijven. U ziet bedrijfsterreinen veranderen in woningbouwlocaties. Als maatregel wordt voorgesteld om ruimtelijk compensatie te vragen om het verlies aan bedrijfsterreinen te voorkomen. In onze binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen kiezen we veelal voor gemengde woon-werkmilieus. Daarmee is het aantal banen in de gebiedsontwikkelingen veelal aanzienlijk hoger dan het aantal banen dat verloren gaat op het verouderde bedrijfsterrein. Bovendien kunnen veel kennisbedrijven veel beter gemengd worden met wonen dan de traditionele industrie. We verzoeken u daarom om maatwerk als het gaat om compensatie van bedrijfsterreinen, zeker in stedelijk gebied. Afmaken van lopende trajecten – Verstedelijking langs de Oude Lijn In de ontwerp Nota Ruimte worden vele onderwerpen benoemd en aanzetten gegeven voor nieuw beleid, uit te werken in bijvoorbeeld nationale programma’s. De uitvoeringskracht van de medeoverheden heeft zijn grenzen. We willen u verzoeken om prioriteit te leggen bij het afmaken waaraan we begonnen zijn, voordat we elders iets nieuws gaan beginnen. Voor ons ligt deze prioriteit bij het afmaken van de binnenstedelijke verdichting langs de Oude Lijn (spoorlijn LeidenDordrecht) en de daarbij behorende schaalsprong OV.

In het Integraal Verstedelijkingsakkoord Zuidelijke Randstad (20 november 2019) hebben wij, samen met zeven andere gemeenten, de Metropoolregio RotterdamDen Haag en de Provincie Zuid Holland, afspraken gemaakt met uw ministerie van VRO en het ministerie van IenW om de binnenstedelijke verdichting langs de spoorlijn Leiden-Dordrecht en de daarbij behorende schaalsprong OV mogelijk te maken. Wij hebben toegezegd om voor 2040 in deze gemeenten 170.000 woningen te bouwen (waarvan 15.000 in Delft). De grootste gebiedsontwikkelingen hebben de nationale status van grootschalige woningbouwlocaties gekregen en zijn de basis voor het NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad. Inmiddels zijn al bijna 50.000 woningen gerealiseerd (ongeveer 5.000 in Delft). We bouwen deze woningen in hoge dichtheid met een lage parkeernorm in de nabijheid van treinstations.

2/4

Datum

19-04-2023

Deze woningbouw is alleen mogelijk als er fors geïnvesteerd wordt in schaalsprong van het openbaar vervoersysteem, met de MIRT-verkenning Oude Lijn als belangrijkste investering. Alleen met openbaar vervoer met een metropolitane kwaliteit is het mogelijk om in deze hoge dichtheden te bouwen. In de BO MIRT-overleggen hebben wij wederkerige afspraken met het Rijk gemaakt: bouwen van woningen en investeren in openbaar vervoer horen bij elkaar. In de ontwerp Nota Ruimte lezen we op meerdere plekken teksten over het belang voor bereikbaarheid per auto. In Delft en de andere steden langs de Oude Lijn is de bereikbaarheid per auto ondergeschikt aan de bereikbaarheid per fiets, lopen en openbaar vervoer. Als we meer moeten ontwerpen voor bereikbaarheid per auto dan kunnen we de hoge dichtheden niet realiseren. Op de kaart “Mobiliteit personenvervoer” (pagina 288-289) staat: “Structuurversterking ov-netwerk Zuidelijke Randstad (denk aan Oude Lijn, Oostlandlijn, Westlandlijn)”. Wat ons betreft moet de Oude Lijn hier krachtiger worden vermeld: dit is een noodzakelijke investering om de verstedelijkingsopgaven te laten slagen. Het gaat om het verbeteren van vier grote stations, het openen van vier voorstadhaltes, de spoorverdubbeling tussen station Delft Campus en station Schiedam Centrum en een verhoging van de frequentie van de sprinters naar acht keer per uur.

Met de investeringen uit het groeifonds en recent de WoMo-middelen en onze eigen regionale bijdragen hebben we al flinke stappen gezet voor de dekking van de kosten, maar er is meer nodig. Op de kaart moet dit project duidelijker worden vermeld. Hier is nu een cirkel getekend, maar de Oude Lijn is niet herkenbaar als lijn. Als het gaat om de verstedelijkingslocaties vinden wij het verwarrend dat op pagina 295 generiek Den Haag CID Binckhorst, Oude Lijn Leiden-Dordrecht en Rotterdam Oostflank worden genoemd. Onder de Oude Lijn vallen meerdere grootschalige woningbouwlocaties, waaronder in Delft. Het zou overzichtelijker zijn als alle locaties hier genoemd worden. Bovendien ontbreken alle woningbouwlocaties langs de Oude Lijn in de tabel op pagina 300, terwijl andere al afgesproken locaties daar wel in staan. Wij verzoeken u om in de tabel een volledig overzicht op te nemen van de verstedelijkingslocaties in de Zuidelijke Randstad. Daarbij kunnen uit de verstedelijkingsstrategie voor de lange termijn vanuit NOVEX Zuidelijke Randstad aanvullende locaties gaan volgen. Uitvoeringsstrategie De Nota Ruimte kent nog geen uitvoeringsagenda of investeringsstrategie met inzicht in de benodigde middelen.

De Nota stelt "Het Rijk committeert zich met de Nota Ruimte aan de beleidsdoelen, niet aan de inzet van toekomstige financiële middelen, om de doelen uit de Nota Ruimte te verwezenlijken". Dit stelt ons teleur. De opgaven in Delft en de regio zijn groot. Sturing op de rijksinzet betekent een samenwerking met de lokale overheden, aangezien de uitvoering vorm krijgt op lokaal niveau. Financiële instrumenten maken hier onlosmakelijk onderdeel van uit. Graag gaan wij met het Rijk aan de slag om te komen tot de Regionale Investeringsagenda die hoort bij de NOVEX Zuidelijke Randstad. Het is hiervoor noodzakelijk dat ook het Rijk financieel kan bijdragen aan de benodigde investeringen. Dit moet gaan om een integrale investeringsstrategie die langjarig zekerheid biedt over de bijdragen van het Rijk en geen schotten kent, zodat de rijksmiddelen kosteneffectief kunnen worden ingezet in aansluiting op de opgaven in gebieden. De Kamerbrief van 17 oktober over het langetermijnperspectief infrastructuur en woningbouw is hiervoor een goede basis. Tegelijkertijd: de investeringsopgave is inhoudelijk aanzienlijk breder dan infrastructuur. Concreet noemen wij hier de investeringsopgave voor een robuust regionaal groenblauw netwerk en de opgave voor vernieuwing, betere benutting en eventueel verplaatsing van werklocaties als onderdeel van de strategie Transformeren.

3/4

Datum

19-04-2023

Samenvattend Wij zijn blij dat u met de Nota Ruimte weer regie neemt voor het nationale ruimtelijke ordeningsbeleid. Wij onderschrijven de 'T' van Transformeren voor de Zuidelijke-Randstad in uw VISTA-strategie. Dit doet recht aan de opgave van Delft en de regio. Voor de transformatie van de Zuidelijke Randstad zien wij een belangrijke rol weggelegd voor het economische innovatieve ecosysteem van Delft. Hier vinden technologische innovaties plaats die oplossingen bieden voor de maatschappelijke vraagstukken van de toekomst, waaronder een veilig en autonoom Europa. Wij vragen u om prioriteit te leggen bij het afmaken van de binnenstedelijke verdichting langs de Oude Lijn. Graag gaan wij met het Rijk aan de slag om te komen tot de Regionale Investeringsagenda die hoort bij de NOVEX Zuidelijke Randstad. Daarnaast werken wij graag met u en onze regiopartners aan de invulling van de strategie ‘Transformeren’ voor de Zuidelijke Randstad en aan het uitwerken en tot uitvoering brengen van de benodigde maatregelen op het gebied van toekomstbestendige verstedelijking, toekomstbestendige economie, mobiliteit, groenblauwe netwerken en de energietransitie. Wij zien uw reactie en het vervolgproces met belangstelling tegemoet. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Maaike Zwart Loco-burgemeester

4/4