VRH raadsvoorstel Den Haag RIS308467 Voorstel van het college inzake Zienswijze ontwerp-meerjarenbegroting 2022 - 2025 Veiligheidsregio Haaglanden - kopie

Datum

Registratienummer

11 mei 2021

BSD/ RIS308467

Voorstel van het college inzake Zienswijze ontwerp-meerjarenbegroting 2022 - 2025 Veiligheidsregio Haaglanden Inleiding De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is een regionaal samenwerkingsverband van de negen gemeenten in de regio. De grondslag voor de VRH is de gemeenschappelijke regeling van 2011. De Veiligheidsregio Haaglanden omvat de Regionale Brandweer, GHOR (Geneeskundige Hulpverlening Organisatie in de Regio) en de Meldkamers van Ambulancezorg en Brandweer. De Veiligheidsregio Haaglanden is daarnaast een samenwerkingsverband tussen de 9 gemeenten in Haaglanden, de politie-eenheid Den Haag, de Brandweer Haaglanden en de GHOR, waarin gezamenlijke taken worden verricht op het terrein van openbare orde, veiligheid, hulpverlening en zorg in relatie met rampenbestrijding en crisisbeheersing en de Meldkamers. Jaarlijks wordt de meerjarenbegroting (mjb) van de VRH aan de raden van de deelnemende gemeenten voor een zienswijze voorgelegd. Op 7 april 2021 heeft het dagelijks bestuur van de VRH de mjb 2022-2025 aan de gemeenteraden voor een zienswijze aangeboden. Basis voor deze meerjarenbegroting is de vastgestelde begroting 2021. Belangrijkste ontwikkelingen op hoofdlijnen De meeste beleidsmatige ontwikkelingen binnen de VRH spelen zich af binnen de kolommen brandweer, de rampenbestrijding en crisisbeheersing, de geneeskundige sector/GHOR, als ook de Meldkamers.

In de paragrafen hierna worden deze ontwikkelingen per kolom geschetst. Brandweer Het beleid van Brandweer Haaglanden blijft ook de komende jaren gericht op het waarborgen van de fysieke veiligheid in de regio. De ingezette koers van de afgelopen jaren focust op het leveren van zorg op maat, op basis van de hulpvraag, maatschappelijke ontwikkelingen én met inachtneming van de mogelijke risico’s. Met het vaststellen van het meerjarenbeleidsplan ‘Verantwoord door ontwikkelen 2020-2025’ wordt deze koers voortgezet. Het risicoprofiel is de basis voor het ontwikkelen van de brandweerinzet om de juiste zorg op het juiste moment te kunnen leveren. In 2020 is een start gemaakt met de uitwerking van de thema’s verdichting, energietransitie en duurzame inzetbaarheid. Voor de thema’s energietransitie en verdichting zal verder worden gewerkt aan het in kaart brengen van risico’s die op langere termijn in breder perspectief spelen. Op basis van deze risico’s wordt ingezet op de doorontwikkeling van materieel en procedures én het blijven investeren in de ontwikkeling van kennis.

Op het gebied van duurzame inzetbaarheid wordt vormgegeven aan diverse oplossingsrichtingen, te weten de instroom en het behoud van nieuwe medewerkers, het inzetbaar houden van huidige medewerkers en het werk op een andere innovatieve manier met elkaar te organiseren om de uitdagingen van nu én de toekomst aan te kunnen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

COVID-19 heeft - naast de maatschappelijke impact - ook een aanzienlijk effect gehad op de brandweer. Diverse interne processen zijn aangepast om de uitvoering van primaire taken in stand te kunnen houden. De komende periode moet het heropstarten van de organisatie en het normaliseren van de bedrijfsvoering vorm krijgen. De VRH zal in deze periode investeren om in het kader van risicobeheersing een prominente gesprekspartner en adviseur van de gemeenten te blijven. Het Regionaal Uitvoeringsprogramma Risicobeheersing blijft het handvat voor de gemeenten voor de activiteiten op dit vakgebied. Het uitvoeringsprogramma wordt omgevingsrechtproof gemaakt en geeft daarmee richting aan de risicobeheersingsactiviteiten voor de komende jaren. Dit alles in het besef dat risicobeheersing nog volop in ontwikkeling is. Immers, om een prominente adviseur te blijven moet worden ingespeeld op de ontwikkelingen die van invloed zijn op het uit te voeren werk. Voorbeelden zijn onder meer de Omgevingswet en opgaven op het gebied van circulaire economie, klimaatverandering, energietransitie, en verdichting. Verdichting in de steden is regionaal en lokaal in ontwikkeling. Dit resulteert in bouwwerken die dichter op elkaar staan, hoogbouw, complexe inrichting en functiemenging. De energietransitie ontwikkelt zich in een dermate tempo dat veiligheidsmaatregelen qua regelgeving niet synchroon lopen.

De energietransitie en verdichting zijn topprioriteiten voor de brandweer en daarmee voor risicobeheersing. Rampenbestrijding en crisisbeheersing De VRH bevordert de veiligheid en gezondheid van allen die zich in het gebied van de veiligheidsregio bevinden door de samenwerking tussen burgers, private en publieke partijen te stimuleren en te faciliteren. Ter voorbereiding op de incidenten en crises die buiten de ‘dagelijkse zorg’ vallen en die een multidisciplinair en veelal grootschalig optreden vergen, beschikt de VRH over een actueel Regionaal Risicoprofiel, een Beleidsplan Rampenbestrijding en Crisisbeheersing en een Regionaal Crisisplan. In het beleid wordt rekening gehouden met een samenleving die steeds complexer wordt. Een van de opgaven is veiligheid in relatie tot stedelijke verdichting en wat dit betekent voor de inrichting van de openbare ruimte en veiligheid. Veiligheid en gezondheid zijn een zaak van ons allen. Goede samenwerking kan het effect van een ramp of crisis beperken en bijdragen aan de continuïteit van de samenleving. Daarom heeft de veiligheidsregio samenwerking hoog in het vaandel staan en is nauwe samenwerking met private en publieke partijen wenselijk en noodzakelijk. Onlangs is in opdracht van de minister van Justitie en Veiligheid een evaluatie uitgevoerd naar de Wet veiligheidsregio’s.

In deze evaluatie is de wet in de praktijk onderzocht en is bezien of de huidige wet bruikbaar is in het licht van actuele en toekomstige ontwikkelingen. De komende kabinetsperiode is erop gericht om – met behoud van het goede – een toekomstbestendig, samenhangend stelsel voor de crisisbeheersing en brandweerzorg te realiseren. Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio/GHOR De GHOR is integraal onderdeel van het systeem van veiligheidszorg in Nederland. Voor een goede hulpverlening moet zij zorgdragen voor een effectieve en efficiënte samenwerking tussen de zorgketen en de fysieke veiligheidspartners brandweer, politie en gemeenten. Deze publieke taak wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van het openbaar bestuur en het opperbevel van de burgemeester (lokale rampen en crises) of de voorzitter van de Veiligheidsregio (bovenlokale rampen en - crises). Hiermee is de GHOR hét aanspreekpunt voor het openbaar bestuur bij kwesties op het gebied van opgeschaalde acute en publieke zorg. De GHOR houdt overzicht over de partijen die hierin een rol spelen, monitort zorgcontinuïteit in de regio en coördineert bij zorg schaarste. Hiermee heeft de GHOR een publieke taak in de semipublieke omgeving van de gezondheidszorg. De samenleving verandert snel en is complexer aan het worden.

Dit geeft uitdagingen die invloed hebben op de wijze waarop de GHOR denkt invulling te geven aan haar opdracht.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

Belangrijk, het komende jaar, voor de positie van de GHOR zijn de uitkomsten van de evaluatie Wet Veiligheidsregio’s. Op dit moment is het kabinetsstandpunt met betrekking tot de conclusies van de evaluatiecommissie nog niet bepaald en is men in afwachting van wat ook de evaluatie van de Covidcrisis ons gaat leren over de rol en de positie van de GHOR bij een dergelijke crisis. Thema’s voor de volgende beleidsperiode Om flexibel te kunnen reageren op wat zich voordoet, is het noodzakelijk dat al proactief - in de koude fase - geïnvesteerd wordt in relevante netwerken, zodat stevige relaties zijn opgebouwd. De GHOR gaat het netwerkmanagement dan ook verder vormgeven en uitbreiden in de komende beleidsperiode. Met het thema “verbreden van het netwerk” richt de GHOR zich de komende jaren op het aansluiten bij bestaande en nieuwe netwerken, het vormen van nieuwe samenwerkingsverbanden en het verrichten van onderzoek naar dynamische samenwerkingsverbanden over (regio)grenzen heen. De COVID-19 crisis heeft de behoefte aan een actueel en gedeeld geneeskundig beeld meer dan bevestigd.

Met het thema “de GHOR creëert een actueel en gedeeld (geneeskundig) beeld” heeft de GHOR als doel te groeien naar een informatieknooppunt door aan te sluiten op bestaande en toekomstige informatiesystemen in de zorg en veiligheidsregio’s om zodoende een adequaat geneeskundig beeld te creëren en proactief te monitoren en waar mogelijk te sturen. Meldkamers (Geneeskundige Meldkamer en Meldkamer Brandweer) Het Transitieakkoord (TA) ‘Meldkamer van de Toekomst’ uit 2013 is nu in de eindfase beland. De LMS zal in de ‘bouwplaats’ periode (2020 – 2022) de gezamenlijke meldkamers verder gestalte geven. Gedurende die tijd zullen de rafelranden als gevolg van de overgang verder worden afgehecht. De VRH heeft middelen gereserveerd voor zowel de afhechting van de rafelranden als voor het optimaliseren van de meldkamerfunctie. Met de overdracht van het beheer zijn afspraken gemaakt om zaken als gezag en governance te waarborgen. Deze afspraken zijn vastgelegd in de regeling hoofdlijnen beleid en beheer meldkamers, die samen met de wet Wijziging meldkamers geldt vanaf 1 juli 2020. Sinds 1 januari 2021 is de nieuwe Wet ambulancevoorzieningen in werking getreden. Op dit moment voert de geneeskundige meldkamer van de VRH-meldkamertaken uit in opdracht van de (coöperatie) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Haaglanden.

De afspraken over deze uitvoering zijn vastgelegd in een Service Level Agreement (SLA). Feitelijk fungeert de VRH hiermee als onderaannemer van de RAV. Financiële ontwikkelingen Financieel jaarbericht 2020 Het gerealiseerde resultaat over het jaar 2020 bedraagt € 3,0 mln. voordelig. Dit voordelig resultaat 2020 is in hoofdlijnen samengesteld uit de volgende posten: Stagnatie opleiden en oefenen voordelig € 1,0 mln. Het Coronavirus heeft effect op de bedrijfsvoering en daarmee op het financieel resultaat. Zo zijn de activiteiten voor opleiden en oefenen in maart grotendeels stopgezet met als gevolg een voordelig resultaat van € 1,0 mln. Om deze reden blijven de prestatie-indicatoren voor geoefendheid voor de hele VRH onder de norm. In hoeverre deze prestaties in 2021 weer op niveau zijn is nog niet te zeggen.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

Vacatureruimte per saldo voordelig € 1,0 mln. Eind 2019 was sprake van een nagenoeg volledige personele bezetting. Ook hierop hebben de COVID19 maatregelen invloed gehad. Van de totale formatie van 888 fte was in 2020 gemiddeld 32 fte onbezet. Waar nodig is tijdelijk personeel ingehuurd. Een andere ontwikkeling betreft toenemende kosten vanwege verloftegoeden. In 2020 was sprake van een hoger resterend verloftegoed bij de medewerkers. Enerzijds bleek sprake van niet opgenomen verlof vanwege de COVID-19 pandemie en vacatures. De VRH heeft medewerkers de mogelijkheid geboden om verlof te verkopen en “verlofstuwmeren” te voorkomen. Per saldo is sprake van een voordeel van € 1,0 mln. LMS ‘bouwplaats’ periode 2020 – 2022 voordelig € 0,6 mln. Het beheer van de meldkamer is per 1 januari overgedragen aan de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS), een zelfstandig onderdeel binnen de politie. De volledige materiele vaste activa van de meldkamer (inrichting en ICT) is voor € 1,3 mln. overgedragen. De beheerders van de systemen zijn in dienst of gedetacheerd bij de LMS. In de periode 2020 – 2022 zal de LMS het beheer van de meldkamer verder gestalte geven. In die periode zullen ook de rafelranden van de overdracht worden afgehecht en de meldkamerfunctie met de partners worden geoptimaliseerd.

Noemenswaardige zaken zijn bijvoorbeeld het organiseren van de calamiteitencoördinator (Caco) en de aansluitingen op het openbaar brandmeldsysteem (OMS). Voorlopig is hier sprake van een financieel voordeel van € 0,6 mln. Onvoorzien niet nodig voordelig € 0,2 mln. In de gemeentelijke bijdrage is een bedrag van € 0,15 per inwoner, ofwel € 179.000 opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Het algemeen bestuur van de VRH heeft besloten deze post niet aan te wenden. Overig voordelig € 0,2 mln. Per saldo is nog sprake van diverse voor- en nadelige verschillen. Bestemmingsvoorstel resultaat Het te bestemmen resultaat van de rekening bedraagt € 3.020.000. Het algemeen bestuur zal bij het definitief vaststellen van de jaarrekening een besluit nemen over de volgende bestemming: • een bedrag van € 2.811.000 terug te betalen aan de in de Gemeenschappelijke regeling VRH deelnemende gemeenten; • de post onvoorzien van € 179.000 niet in rekening te brengen bij de deelnemende gemeenten, gelet op het resultaat 2020 is deze post niet nodig; • een bedrag van € 30.000 toe te voegen aan de algemene reserve, hierdoor is het weerstandsvermogen voldoende. Het weerstandsvermogen is na voorgestelde resultaatbestemming € 1.487.000 en daarmee voldoende. Overgangsregeling FLO Begin 2018 is het akkoord “Reparatie FLO-overgangsrecht Brandweerpersoneel” door werkgevers en werknemers definitief ondertekend.

Een nadere uitwerking van het akkoord betrof nog een tweetal zaken: ”loopbaanbeleid voor de ambtenaar met minder dan 20 dienstjaren op 1 januari 2006” en “verrekening van de door de werkgever opgebouwde levensloop tegoeden”. Het akkoord is in het voorjaar van 2019 definitief afgerond. De essentie van de regeling is dat er in 2020 en 2021 versneld wordt gespaard - gebruik makend van de levensloopregeling - zodat zoveel mogelijk de fiscale boete van 52% wordt voorkomen.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

Daarnaast is sprake van een netto garantie voor de werknemer. De exacte uitwerking van het versneld sparen is juni 2020 tussen werkgevers en bonden overeengekomen. In de loop van 2020 bleek de uitwerking te leiden tot een sterke stijging voor het versneld sparen in de jaren 2020 en 2021. De netto garantie en de complexe regeling maken de uitgaven lastig voorspelbaar want ook de individuele keuzes van medewerkers (eerder of later uittreden) hebben direct effect op de uitgaven. De deelnemende gemeenten dragen individueel zorg voor een voorziening voor deze kosten. De Overgangsregeling FLO raakt de gemeenten die vrijwel geen vrijwilligers in dienst hebben. Dit betreft Den Haag, Zoetermeer, Delft, Leidschendam - Voorburg, Rijswijk, Pijnacker - Nootdorp en Wassenaar. Deze gemeenten dragen individueel zorg voor een voorziening voor deze kosten. Nu wordt het exacte bedrag voor de 7 gemeenten door de VRH berekend. De gemeenten Westland en Midden Delfland beschikken over voornamelijk vrijwillige brandweer medewerkers. Op basis van voorlopige berekeningen is de verwachting dat het Haagse aandeel grotendeels gedekt kan worden door: * de afrekening van het rekeningresultaat over 2020 voor Den Haag € 1,5 mln. * en een incidentele korting op de bijdrage 2021 van € 956.000 (vrijval van de reserve Openbaar Meldsysteem in 2021), zoals vermeld wordt in de ontwerp meerjarenbegroting 2022 - 2025.

Een voorstel voor de verwerking hiervan in de gemeentelijke programmabegroting 2022–2025 is in voorbereiding. Ontwerp meerjarenbegroting 2022 – 2025 Het bestuur van de VRH heeft bij de behandeling van bijgaande begroting de kaders die zijn aangedragen door de wethouders Financiën (namens de colleges in de regio Haaglanden) op 1 december 2020 volledig overgenomen. De structurele risico’s zijn in totaal € 913.000 en bestaan uit de niet verzekerbare risico’s € 242.000., de ontwikkelingen vrije instroom vrijwillige € 293.000., de aansprakelijkheid dienstverlening restrisico wordt geraamd op € 138.000., Cyberdreiging/digitale dreiging legt een beslag op het weerstandsvermogen van € 133.000 en het gemiddeld werkgeversrisico WGA/WW € 107.000. De incidentele risico’s zijn in totaal € 574.000 en bestaan uit: het 2e loopbaanbeleid € 107. 000.en de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) € 467.000. Jaarschijf 2022 In deze begroting is ten opzichte van de voorgaande begroting 2021 - 2024 met € 275.000 gestegen van € 104.613.000 tot € 104.888.000. De wijzigingen: Trend 2022 € 1.037.000 De trendsystematiek voor de VRH is volledig in lijn met de kaderbrief voor gemeenschappelijke regelingen van de gemeenten. In voorgaande jaren was het percentage gebaseerd op de meest recente informatie van het Centraal Plan Bureau (CPB). Door de verkiezingen zijn die op 31 maart 2021 bekend.

Dit is te laat voor tijdige bestuurlijke behandeling. Daarom zijn de MEV (Macro Economische Verkenningen) indexcijfers van het CPB, zoals ook opgenomen in de kaderbief van de gemeenten, gebruikt. Het trendpercentage voor 2022 bedraagt 1,41% (€ 1.286.000). De trend voor voorgaande jaren is met -0,28% bijgesteld (-/- € 249.000).

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

Overige ontwikkelingen -/- € 762.000 De meest relevante wijziging betreft de beëindiging van de exploitatie van het openbaar meldsysteem (OMS). Per 1 januari 2021 is deze overgedragen aan de markt. De aansluitingen op de meldkamer worden nu via private partijen aangeboden. Hierdoor vervallen de uitgaven en de inkomsten in de VRH-begroting (-/- € 985.000). Daarnaast nog een toename van per saldo € 223.000. Jaarschijf 2021 In deze begroting is ten opzichte van de voorgaande begroting 2021 - 2024 herzien met -/- € 845.000 en gedaald van € 104.808.000 tot € 103.963.000. De wijzigingen: Vrijval reserve OMS ten gunste van gemeenten € 1.804.000 De VRH heeft de OMS-exploitatie overgedragen aan de markt. De resterende reserve OMS van € 1.804.000 is niet benodigd en kan vrijvallen. Hierdoor is het mogelijk de gemeentelijke bijdrage voor 2021 incidenteel te verlagen voor hetzelfde bedrag. Trend 2021 -/- € 249.000 De nacalculatie op de trend is conform de MEV-cijfers van september 2020 bijgesteld (zie toelichting bij jaarschijf 2022). Overige ontwikkelingen -/- € 596.000 De meest relevante wijziging is de beëindiging van de exploitatie van het OMS (-/- € 985.000). Tot slot nog enkele mutaties, waaronder die in reserves, ten bedrage van per saldo € 389.000. Ook over 2020 heeft de accountant de jaarrekening goedgekeurd. Er zijn geen bijzondere (bestuurlijke) aandachtspunten benoemd.

Verdere procedure Nadat de zienswijzen van de diverse gemeenteraden zijn ontvangen zal - na het dagelijks bestuur op 30 juni 2021 - het algemeen bestuur van de VRH in de vergadering van 14 juli 2021 overgaan tot definitieve vaststelling van de meerjarenbegroting 2022 - 2025. Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: De raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 11 mei 2021, besluit: I.

de volgende zienswijze vast te stellen: a. de gemeenteraad herkent zich in de beleidsmatige ontwikkelingen zoals opgenomen in de ontwerp-meerjarenbegroting 2022 -2025 en de reactie hierop van het algemeen bestuur in hun brief van 7 april 2021;

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

b. de gemeenteraad onderschrijft het voorstel van het algemeen bestuur van de VRH om het positieve financiële resultaat over 2020 van € 3.o20.000 euro voor € 2.811.00 terug te betalen aan de gemeenten en ongeveer € 30.000 toe te voegen aan de algemene reserve; c. de gemeenteraad constateert dat het weerstandsvermogen van de VRH voldoende is om de risico's af te dekken; d. de gemeenteraad stelt met genoegen vast dat het accountantsrapport over 2020 geen bestuurlijke aandachtspunten heeft benoemd; e. de gemeenteraad kan zich vinden in de dekking van de uitgaven van de Veiligheidsregio Haaglanden voor 2022 zoals verwoord in de meerjarenbegroting 2022 – 2025; II.

de zienswijze van de gemeenteraad aan de VRH kenbaar te maken.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van … De griffier,

De voorzitter,

7/7