Voortgangsrapportage DuZo juni 2024

Duurzaam Zoneren: aanscherping logistieke zone naar nulemissiezone voor stadslogistiek Voortgangsrapportage juni 2024 Kenmerk: 5898979 Inleiding Op 3 april 2017 is de logistieke zone ingesteld in de binnenstad, volgens afspraak uit het op 13 december 2016 vastgestelde Protocol Logistiek. Het Protocol Logistiek voorziet in diverse stappen voor aanscherping van de logistieke zone1. Met Duurzaam Zoneren zetten we de volgende stap in de aanscherping en geven we invulling aan twee belangrijke ambities uit het Protocol Logistiek, namelijk het toevoegen van de bestelwagens aan de logistieke zone en het invoeren van nul-emissie per 1 januari 2025. Vanaf 1 januari 2025 is dan sprake van een nul-emissiezone voor stadslogistiek in de gehele binnenstad. Met het invoeren van de nul-emissiezone voor stadslogistiek geven we ook invulling aan de afspraken die we gemaakt hebben sinds de ondertekening van de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek in 2014. Deze Green Deal heeft geleid tot de afspraak in het Klimaatakkoord dat de 30-40 grootste gemeenten een nul-emissiezone voor stadslogistiek zullen instellen. De intentie om invulling te geven aan deze afspraak hebben we begin 2020 bestuurlijk bevestigd en aansluitend de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek (UAS) ondertekend waarin de voorbereiding van de nul-emissiezones is geregeld.

De invoering van de nul-emissiezone hebben we als onderdeel van de aanscherping van de logistieke zone ondergebracht in het project Duurzaam Zoneren en als uitvoeringsprogramma opgenomen in het Mobiliteitsplan Delft 2040 en het Uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord. Huidige situatie logistieke zone De logistieke zone geldt in de huidige situatie alleen voor vrachtwagens (>3500kg). Om toegang te krijgen tot de logistieke zone is een ontheffing nodig. Tijdens de venstertijden gelden er voor deze ontheffingen geen bijzondere voorwaarden. Buiten de venstertijden wel en moet er sprake zijn van de noodzakelijk inzet van een zwaar voertuig met maximaal één of twee stops in de logistieke zone buiten de venstertijden. De venstertijden zijn: -

maandag tot en met vrijdag van 07:00 – 12:00 uur zaterdag van 07:00 – 11:00 uur zondag van 10:00 – 12:00 uur

Een vrachtwagen met toegang tot de logistieke zone heeft ook toegang tot het autoluwplusgebied met uitzondering van de zogenaamde bloktijden die in het autoluwplusgebied gelden op vrijdag van 17:00 tot 21:00 uur en op zaterdag van 11:00 tot 17:00 uur. Voor ondernemers op de warenmarkten zijn aangepaste tijden opgenomen die aansluiten op het op- en afbouwen van de markten. Voor een ontheffing zijn leges verschuldigd. Hoewel bestelwagens in de huidige situatie niet onder het regime van de logistieke zone vallen, hebben ze wel een ontheffing nodig voor toegang tot het huidige autoluwplusgebied. Het

1

De aanscherping van de logistieke zone naar nul-emissie is een stap die is gekoppeld aan de afspraken uit het Klimaatakkoord waarin de 20-30 grootste gemeenten hebben afgesproken een nul-emissiezone voor logistiek in te zullen stellen per 1 januari 2025. Het college heeft zich met het Protocol Logistiek gecommitteerd, maar ook met de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek uit 2014 en de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek uit 2020. De afspraken hebben zijn in februari 2021 bevestigd met een bestuurlijke intentieverklaring tot het invoeren van een nul-emissiezone per 1 januari 2025. . Voor uitgebreide informatie over de landelijke afspraken wordt verwezen naar de website www.opwegnaarzes.nl.

autoluwplusgebied wordt bewaakt met camerahandhaving. De logistieke zone niet, deze wordt gecontroleerd door de handhavers op straat. Op onderstaande afbeelding zijn de regels schematisch weergegeven.

Afbeelding 1: Huidige regels voor bestel- en vrachtauto’s vanwege de logistieke zone (groen) en het autoluwplusgebied (blauw). De verkeersborden zijn hier weergeven zonder het “zone”-bord of onderbord vanwege de schematische weergave. Staat achter een voertuig een verkeersbord, dan is er een ontheffing nodig voor toegang tijdens de uren die erachter zijn vermeld. Staat er geen verkeersbord voor een tijd weergegeven in het zwart dan heeft het betreffende voertuig vrij toegang tijdens die tijden. Voor de tijden weergegeven in het rood kan ook ontheffing worden verkregen, maar dan gelden er strengere voorwaarden.

Nul-emissie in de logistieke zone Het invoeren van nul-emissie zal stapsgewijs plaatsvinden vanaf 1 januari 2025. De stappen bestaan uit een combinatie van een gedoogperiode van 6 maanden, vrijstellingen, overgangsregelingen en ontheffingen. Het actuele overzicht is te vinden op www.opwegnaarzes.nl en de gemeentewebsite www.delft.nl/nul-emissiezone. De regels gelden voor de nul-emissiezones in alle gemeenten. Om nul-emissie in te voeren in de logistieke zone moeten we gebruik maken van de regels en verkeersborden die hiervoor zijn opgenomen in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV). De regels zijn tot stand gekomen in overleg met de gemeenten. Hierbij is bepaald dat de nulemissiezone zal gelden voor bestel- en vrachtauto’s.

Bestelwagens in de logistieke zone Bestelwagens zouden volgens het Protocol Logistiek eigenlijk al in 2021 aan het regime van de logistieke zone worden toegevoegd, maar dit is als gevolg van de Coronacrisis uitgesteld. Met de komst van nul-emissie wordt deze stap nu wel gezet. Daarmee sluiten we ook aan bij de bepalingen uit het RVV en zorgen we voor helder en uniform beleid. De keuze zorgt ook voor een verkeersbord minder bij elke toegang tot de binnenstad aangezien er geen apart bord meer nodig is voor de logistieke zone die alleen voor vrachtwagens geldt. Venstertijden Met de toevoeging van bestelauto’s aan de logistieke zone gaan de venstertijden2 ook voor de bestelauto’s gelden. Op dit moment is er voor toegang tot de logistieke zone tijdens de venstertijden altijd een ontheffing nodig. Deze noodzaak zal vervallen voor nul-emissie bestel- en vrachtauto’s. Hiermee hebben nul-emissie bestel- en vrachtauto’s vrij toegang tot de logistieke zone en het autoluwplusgebied binnen de venstertijden. Voor brandstofvoertuigen blijft de noodzaak voor een ontheffing bestaan vanwege de nul-emissie eisen, tenzij er sprake is van een vrijstelling of overgangsregeling. Buiten de venstertijden hebben alle bestel- en vrachtauto’s een ontheffing nodig voor toegang tot de logistieke zone.

Ontheffingen Na het toevoegen van bestelauto’s aan de logistieke zone en het instellen van de nul-emissiezone voor stadslogistiek zijn er vanwege de venstertijden twee soorten ontheffingen mogelijk: -

Ontheffing voor brandstofvoertuigen Ontheffing voor toegang tot de logistieke zone buiten de venstertijden

Centraal Loket Ontheffingen Het Centraal Loket ontheffingen nul-emissiezones zal de ontheffingen verzorgen voor toegang tot de nul-emissiezones met een brandstofvoertuig. Deze ontheffingen hebben betrekking op het niet tijdig kunnen overstappen op een nul-emissievoertuig en regelen diverse uitzonderingen zoals particulier bezit. Voor deze ontheffingen hoeft slechts eenmaal een ontheffing te worden aangevraagd en leges te worden afgerekend die dan voor alle nul-emissiezones geldt. Het Centraal Loket ontheffingen zal op termijn door de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) worden uitgevoerd, echter is dit om organisatorische redenen voorlopig door de gemeente Amsterdam opgepakt. Het Centraal Loket gaat op 1 juli 2024 open. Ondernemers kunnen dan ontheffing aanvragen voor de gemeenten die op dat moment deelnemen aan het Centraal Loket. Sluit een gemeente later aan, dan hoeft niet opnieuw ontheffing te worden aangevraagd maar geldt deze automatisch ook voor die gemeente. Enige uitzondering hierop is de ontheffing op basis van de hardheidsclausule die ontheffing mogelijk maakt voor onvoorziene situaties. Deze wordt via het Centraal Loket aangevraagd per gemeente en is daardoor pas mogelijk als een gemeente deelneemt aan het Centraal Loket. Wij zullen per 1 januari 2025 deelnemen. Besluitvorming hierover is voorzien na het zomerreces.

Om ondernemers voor die tijd al voldoende zekerheid te geven over toegang tot de nul-emissiezone kan een ondernemer de ontheffingsmogelijkheden vooraf laten toetsen. Dit is verder beschreven bij de inzet van de logistiek adviseur onder “Participatie”. Ontheffingen voor de logistieke zone

2

Zie venstertijden Huidige situatie logistieke zone

In de huidige situatie zijn er al ontheffingen voor vrachtauto’s vanwege de logistieke zone. Vanwege het feit dat er in de het huidige autoluwplusgebied altijd ontheffingen nodig zijn, bestaan er ook ontheffingen voor bestelauto’s. Door de invoering van de nul-emissiezone en de toevoeging van de bestelwagens aan het regime van de logistieke zone worden de ontheffingen voor de bestelwagens geregeld in het ontheffingenbeleid voor de logistieke zone. Dit is onderdeel van de integrale herziening van het ontheffingenbeleid voor de verkeerszones in de gemeente. Ontheffingen voor de logistieke zone worden aangevraagd via het Parkeerloket. Handhaving Voor het handhaven van de nul-emissiezone voor stadslogistiek zal het camerahandhavingssysteem worden uitgebreid met camera’s op alle in- en uitgaande wegen van het gebied. Er kan zo gecontroleerd worden of aan de voorwaarden voor toegang wordt voldaan maar ook of tijdig het gebied wordt verlaten. Nieuwe situatie logistieke zone Door het toevoegen van bestelwagens aan de logistieke zone en het instellen van de nul-emissiezone voor stadslogistiek is er sprake van uniforme regels voor logistiek in de gehele binnenstad. Op de volgende afbeelding is de nieuwe situatie (vereenvoudigd) weergegeven.

Afbeelding 2: Ontwerp van de nieuwe regels voor bestel- en vrachtauto’s vanwege de logistieke zone (groen) en het autoluwplusgebied (blauw). De verkeersborden zijn hier weergeven zonder het “zone”-bord of onderbord vanwege de schematische weergave. Staat achter een voertuig een verkeersbord, dan is er een ontheffing nodig voor toegang tijdens de uren die erachter zijn vermeld. Staat er geen verkeersbord voor een tijd weergegeven in het zwart dan heeft het betreffende voertuig vrij toegang tijdens die tijden. Voor de tijden weergegeven in het rood kan ook ontheffing worden verkregen, maar dan gelden er strengere voorwaarden. Een voertuig weergeven in het zwart is een brandstofvoertuig, een voertuig in het groen is een nul-emissievoertuig. Alleen nul-emissievoertuigen hebben vrij toegang tijdens de venstertijden.

Procedure Om de nul-emissiezone voor stadslogistiek in te stellen moet een verkeersbesluit worden genomen. Samen met het verkeersbesluit moeten de ontheffingen voor brandstofvoertuigen worden vastgesteld. Door het verkeersbesluit inclusief ontheffingen eerst als ontwerpverkeersbesluit te publiceren wordt er nadrukkelijk ruimte geboden voor participatie via een uitgebreide zienswijzeperiode. De zienswijze periode start na publicatie van het ontwerpverkeersbesluit en zou daarmee geheel tijdens het zomerreces vallen. Dat is onwenselijk omdat veel belanghebbenden dan vaak een langere periode niet in de gelegenheid zullen zijn om te reageren. De zienswijzeperiode wordt daarom verlengd tot na het zomerreces. Na verwerking van de zienswijzen is vaststelling van het definitieve verkeersbesluit voorzien in september of oktober. Door dit zo te doen zorgen we ook dat het verkeersbesluit goed kan worden afgestemd met de nog lopende participatie van Ruimte in de Binnenstad.

Participatie Met de publicatie van het ontwerpverkeersbesluit en het concept ontheffingenbeleid start een belangrijk deel van de participatie met de zienswijzeperiode. De participatie bestaat verder uit: -

Inzet logistiek adviseur Zuid-Holland Bereikbaar Structureel overleg met de Commissie Bevoorrading Delft Communicatie

Logistiek adviseur De logistiek adviseur is een expert op het gebied van het verschonen van een wagenpark en helpt ondernemers kosteloos met vragen over de aankomende regels voor nul-emissie. Dit kan een enkel adviesgesprek zijn, maar ook leiden tot de voorbereiding van een ontheffingsaanvraag samen met de ondernemer. Blijkt de ondernemer geholpen met een ontheffing die aangevraagd kan worden voor alle nul-emissiezones, dan wordt deze doorverwezen naar het Centraal Loket. Blijkt het nodig om aanspraak te maken op een uitzondering, de hardheidsclausule, dan kan op verzoek van de ondernemer de aanvraag samen met de logistiek adviseur worden opgesteld en worden getoetst door de gemeente. Een volledige aanvraag voor een uitzondering bevat tenminste ook een oplossing om in de toekomst te voldoen aan de regels voor nul-emissie. Met de aanpak van de logistiek adviseur en de mogelijkheid ontheffingen voor te bereiden en te toetsen proberen we de ondernemer zo goed mogelijk van dienst te zijn. We zorgen daarnaast ook dat ondernemers tijdig zekerheid krijgen over de ontheffingsmogelijkheden zonder dat we aangesloten zijn bij het Centraal Loket. Die besluitvorming daarover is na het zomerreces voorzien wat betekent dat we vanaf 1 januari 2025 deelnemen aan het Centraal Loket. De ontheffingen die voor alle nul-emissiegemeenten zijn afgegeven gelden dan direct.

Ontheffingen op basis van de hardheidsclausule die zijn voorbereid en getoetst worden kort daarna verleend. De gedoogperiode van 6 maanden biedt tot slot de gelegenheid om nieuwe aanvragen tijdig af te handelen. Commissie Bevoorrading Delft

Op 7 juni jongstleden heeft wethouder Huijsmans de Commissie Bevoorrading Delft (CBD) bezocht. De CBD is een onafhankelijke commissie in de zin van de Gemeentewet en adviseert het college gevraagd en ongevraagd over logistiek in de gemeente Delft. De CBD bestaat naast de voorzitter uit de marktmeester, de binnenstadmanager, vertegenwoordiging van de binnenstadbewoners, de brancheorganisaties TLN en evofenedex en de gemeente. De CBD komt 4 keer per jaar samen en nodigt naar gelang het onderwerp extra gasten uit. Voor het bezoek van wethouder Huijsmans en de aanstaande besluitvorming over nul-emissie zijn diverse binnenstadondernemers uitgenodigd die zijn uitgekozen door de leden van de CBD. Een belangrijke rol was hierbij weggelegd voor de marktondernemers aangezien daar grote zorgen leven over de haalbaarheid van nul-emissie in combinatie met de bedrijfsvoering van een ondernemer op de markt. Hoewel deze zorgen niet onbekend zijn was de ontmoeting met wethouder Huijsmans een belangrijke stap in het vertrouwen van de marktondernemers dat we hun zorgen serieus nemen. Met de beschreven inzet van de logistiek adviseur hebben we er vertrouwen in dat er voor iedereen een passende oplossing mogelijk is. Het advies van de marktondernemers is om deze aanpak en de resultaten ervan goed zichtbaar te maken voor andere ondernemers. Juist dat zal het vertrouwen vergroten.

We nemen dit advies over. Communicatie Er is veel aandacht voor de komst van de nul-emissiezones voor stadslogistiek. Er zijn diverse kanalen waar ondernemers terecht kunnen voor informatie over de aankomende regelgeving en mogelijkheden die ze hebben voor toegang. De belangrijkste bron is de website die door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is opgezet namelijk www.opwegnaarzes.nl. Een heel handig instrument op die website is de kentekenchecker waarmee voor elk kenteken opgezocht kan worden welke regels en eventuele overgangsbepalingen van toepassing zijn. In een gerichte brief naar alle eigenaren van een bestel- of vrachtauto in Delft hebben we eind mei de ondernemers geïnformeerd. In de brief besteden we aandacht aan de bronnen, maar vooral ook aan de hulp die we kunnen bieden bij de transitie naar nul-emissie. De publicatie van het ontwerpverkeersbesluit en concept ontheffingenbeleid is het volgende communicatiemoment. Met deze voortgangsrapportage informeren we de gemeenteraad en is er gedurende de uitgebreide zienswijzeperiode de mogelijkheid om te reageren. Tot slot sturen we op verzoek van de Stichting Marktmanagement Delft een brief over de zekerheden die we kunnen bieden aan de marktondernemers om hun activiteiten ook na de komst van de nul-emissiezone voor stadslogsitiek voort te kunnen zetten op de markt.

De kern van deze brief is de inzet van de logistiek adviseur om ondernemers actief te ondersteunen en samen met de ondernemer te werken aan een passende oplossing.