Voortgangsrapportage 25 Wij West

tenhuis is actief gezocht naar bewoners en inmiddels een kleine groep

Het daadwerkelijke gebruik van schuldhulpverlening en incidentele

mede-eigenaar is geworden van het project.

100% 80%

bijzondere bijstand blijft vooralsnog nagenoeg gelijk. Rondom armoede en schulden zijn bewoners veel betrokken. Binnen Meedoen

Versterken lokaal netwerk is vanaf de start samengewerkt met partijen

25% van de bewoners in het Wij West-gebied geeft aan aan meer met

die nauw betrokken zijn bij bewoners, zodat we ‘van de stad naar het

60% 45%

43%

34%

40%

33%

hun dag te willen doen, nagenoeg gelijk aan twee jaar geleden (Om-

stadhuis’ werkten. Ervaringsdeskundigen en sleutelfiguren dachten en

nibusenquête gemeente Delft, 2025). Wel zit er veel verschil tussen de

werkten meer aan de Meertalig en beeldend communciatiemateriaal,

0%

wijken, variërend van 11% in Tanthof-West tot 30% in Voorhof.

en jongeren bij de Jongerencampagne. Bij laatstgenoemde is ook

Delft

Wij West

als Speaking Minds en de Kinderconferentie laten zien hoe jongeren en kinderen zeer direct en inhoudelijk betrokken kunnen worden bij

vangnet voor hulp zijn voor ons twee belangrijke componenten van

beleidsvorming.

samenredzaamheid. Op deze componenten is nog weinig veranderd ten opzichte van twee jaar geleden. Dit is begrijpelijk, aangezien

De Buurtmaker Bikolaan is bij uitstek een interventie waarin bewo-

samenredzaamheid het laatste puzzelstuk binnen kansrijkheid is. Het

nersparticipatie centraal staat: het stimuleren van betrokkenheid,

duurt dus even voordat dit zichtbaar zal verbeteren. Als we inzoomen

het ondersteunen van talenten en sleutelfiguren en het ophalen van

op specifiek bewoners met een lage weerbaarheid lijkt er een kleine

bewonerswensen vormen hier de kern van de aanpak.

toename toename te zijn in het percentage dat kan terugvallen op

Buitenhof 2023

samengewerkt met lokale influencers, zoals rapper BF. Initiatieven Het kunnen maken van eigen keuzes en het hebben van een sociaal

44% 35%

41% 24%

20%

Samenredzaamheid

39%

Tanthof-West

Tegelijkertijd bereiken we nog lang niet alle bewoners. Een grote

2025, Omnibusenquête gemeente Delft). Dit is echter een kleine groep,

groep leeft in een overlevingsstand, waarin zorgen over bestaansze-

dus we hebben meer langetermijndata is nodig om te kijken of samen-

kerheid, gezondheid en bijvoorbeeld opvoeding weinig ruimte laten

redzaamheid onder bij deze groep bewoners daadwerkelijk toeneemt.

voor actieve betrokkenheid bij de buurt. Het betrekken en betrokken houden van deze groep vraagt om een meer integrale aanpak. Effec-

Bewonersbetrokkenheid en -participatie

tieve ondersteuning op deze leefdomeinen lijkt dan ook noodzakelijk

Bewoners zijn, waar mogelijk, betrokken bij de uitwerking en uitvoe-

om duurzame betrokkenheid en samenredzaamheid te kunnen

ring van interventies binnen dit programma. Soms direct, soms indi-

versterken.

Bron: Omnibusenquête gemeente Delft

Figuur 7.1.2 % bewoners dat bekend is met minstens een van de genoemde instellingen/voorzieningen van de gemeente Delft 100%

80%

76%

77%

76%

78%

80%

83%

85%

85%

40%

20%

0% Delft

Wij West

Buitenhof 2023

Tanthof-West

2025

Bron: Omnibusenquête gemeente Delft

Op programmaniveau is bewonersbetrokkenheid vooral vormgegeven via de inhoudelijke keuzes in de aanvraag 2026–2028, waarin het

Bij de totstandkoming van de plannen van aanpak voor de drie Huizen

bewonersperspectief nadrukkelijker is meegenomen. De uitdaging

van de Buurt zijn bewoners, bewonersorganisaties en gebruikers actief

voor de komende periode is om deze betrokkenheid structureler te

betrokken. Een concreet voorbeeld is de jongereninloop in De Vleugel,

organiseren en niet alleen projectmatig te benaderen.

69%

60%

rect via formele en informele organisaties die dicht bij bewoners staan en goed zicht hebben op hun zorgen, behoeften en mogelijkheden.

Voorhof

2025

67%

een informeel dan wel formeel netwerk (van 94% in 2023 naar 97% in

28%

Wij West - Voortgangsrapportage | 69

Voorhof

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

Borging van de initiatieven

de opgaven binnen Samenleving Advies biedt hiervoor een passend

Aan de rechterzijde van deze pagina staat een overzicht van de wijzen

platform.

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

Mogelijke borging initiatieven Borging nog niet concreet

waarop de interventies uit Kansrijke Wijk 23-25 mogelijk worden geborgd. Voor een aanzienlijk deel is het nog te vroeg om hier definitieve

Benutte koppelkansen

• Buurtmaker Bikolaan

uitspraken over te doen. Deze interventies bevinden zich nog in een

Tussen initiatieven

• Extra inzet onderwijsassistenten groep 1-2

ontwikkel- of uitvoeringsfase en lopen door in de periode 2026-2028,

Er zijn in 2025 zijn op enkele plekken concrete koppelkansen tussen

• Instapeconomie

binnen de nieuwe aanvraag Kansrijke Wijk. De netwerkmaker valt

initiatieven van verschillende deelprogramma’s benut, met name daar

• Jongeren Buiten Beeld (onderdeel van Activiteiten Jongeren-

vanaf 2026 binnen het deelprogramma Preventie met Gezag.

waar inhoudelijke overlap en praktische uitvoeringsmogelijkheden

academie)

elkaar raakten. Bijvoorbeeld tussen Preventie met Gezag en Kansrijke

• Netwerkmaker (i.s.m. Preventie met Gezag)

Een aantal interventies is inmiddels ondergebracht in reguliere

Wijk, waarbij vanuit de interventie Huis van de Buurt gezamenlijk is

• Pop-up Taalhuis en doorontwikkeling Rekenmaatjes

dienstverlening, waaronder de Effectieve Start en de inzet van Brug-

gewerkt aan de verbetering van de jongerenruimte in De Vleugel. Ook

• Ondersteuning ouders primair onderwijs

functionarissen (per schooljaar 2026-2027). Van de Jongerencampagne

zijn middelen uit Huis van de Buurt ingezet voor een opknapbeurt van

• Voorschoolse educatie

en Meertalig en Beeldend Communicatiemateriaal worden onderde-

buurthuis Buitengewoon, in het kader van placemaking binnen de

len geborgd: de communicatiematerialen blijven eigendom van de

Buurtfabriek (Regio Deal Delft-West).

gemeente en kunnen dus weer opnieuw worden ingezet wanneer

Reguliere dienstverlening binnen de gemeente • Brugfunctionaris

gewenst, en ook websites, checklist en vernieuwde brieven van de

Ook bij thematische opgaven binnen Kansrijke Wijk zijn koppelkansen

• Effectieve Start (onderdeel van Activiteiten Jongerenacademie)

jongerencampagne zijn nu de structurele basis voor de gemeentelijke

benut. Bij het thema Preventie van Schulden en Armoede is Versterken

• Jongerencampagne

dienstverlening.

Lokaal Netwerk niet alleen als zelfstandige interventie uitgevoerd,

• Meertalig en beeldend communicatiemateriaal

maar ook ingezet ter ondersteuning van de bredere uitrol van de cam-

• Speaking Minds

Versterken lokaal netwerk wordt overgedragen aan het Pact tegen

pagne binnen Meertalige en Beeldend Communicatiemateriaal. Door

• Routekaart scholing (onderdeel van Activiteiten Jongeren­

de Armoede. Voor enkele onderdelen, zoals het Huis van de Buurt en

deze verbinding is de campagne beter ingebed in bestaande netwer-

Buurtmaker Bikolaan, wordt verkend hoe structurele financiering via

ken en kon het bereik worden vergroot. Dit laat zien dat samenwer-

de Sociale Basis of de kadernota mogelijk kan worden gemaakt.

king tussen initiatieven vooral effectief is wanneer dit aansluit bij een

Landen bij een partner in de stad

gedeelde inhoudelijke urgentie en wanneer er ruimte is om middelen

• Versterken lokaal netwerk

Meerdere partners binnen Kansrijke Wijk onderstrepen het belang van

academie)

en inzet flexibel te combineren. Stoppen/beëindigen

borging, bijvoorbeeld vanuit het onderwijs. Zij geven aan dat tijdelijke financiering zorgt voor lastige keuzes rondom tijdelijke of vaste

Tussen deelprogramma’s

• Doorontwikkeling Cultuurhuis

arbeidscontracten, welke ook nog eens via schooljaren lopen in plaats

Hoewel er in 2025 regelmatig overleg plaatsvond binnen uitvoerings-

• Kinderconferentie

van kalenderjaren zoals gebruikelijk bij huidige financiering. Ook

teams, is er onvoldoende structurele aandacht geweest over het actief

• Stage/bijbaan bank (onderdeel van Activiteiten Jongerenaca-

de voorbereiding op de aanvraag 2026-2028 heeft het gesprek over

benutten van koppelkansen tussen deelprogramma’s. De ambitie om

borging nadrukkelijk op de agenda gezet. Tegelijkertijd is duidelijk

initiatieven sterker te verbinden was aanwezig, maar is in de praktijk

geworden dat dit gesprek idealiter al bij de start van een interventie

slechts beperkt gerealiseerd. Maar het verbinden van initiatieven

gevoerd zou moeten worden. De vraag hoe succesvolle interventies

blijkt complex. Initiatieven dragen vaak bij aan meerdere doelen en

Anders

na afloop van een SPUK-periode kunnen worden voortgezet, verdient

subdoelstellingen tegelijk. Het koppelen op één hoofddoel uit het

• Huis van de Buurt

dan ook een vaste plek in het ontwerpproces. De samenwerking met

gebiedsplan kan daarmee ook het risico in zich dragen dat waardevol-

demie) • Trainingen pedagogisch medewerkers/ leerkrachten groep 1-3

Wij West - Voortgangsrapportage | 70

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

le (impact)koppelingen over het hoofd worden gezien. Tegelijkertijd

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

aandacht voor borging en inbedding in reguliere structuren.

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

we materialen ontwikkeld en geborgd in reguliere dienstverlening, waardoor tijdelijke gelden vanuit de SPUK niet meer nodig zijn.

biedt opgavegericht werken perspectief om deze complexiteit beter te hanteren. Doelgericht denken en werken is ook besproken tijdens de

Ook kunnen we als nog stappen zetten in het stilstaan bij en reflecte-

bijeenkomst procesevaluatie integrale aanpak Kansrijke Wijk (geleid

ren op onze interventies, zowel binnen als buiten de gemeente. Be-

We hebben hierdoor ruimte gecreëerd voor nieuwe interventies. Deze

door Movisie en Verwey-Jonker Instituut). De aanwezige partners wa-

trokkenen zijn erg gericht op de uitvoering en praktijk, maar er moet

voorstellen sluiten aan bij urgente signalen over bestaanszekerheid,

ren hier enthousiast over; een extra motivatie voor het actieonderzoek

meer tijd worden genomen voor reflectie, gesprekken over borging,

bewonersbetrokkenheid, gemeenschapsvorming en veiligheid,

in 2026 naar deze werkwijze.

het benutten van koppelkansen, en het verbinden van initiatieven met

waaronder huiselijk geweld. Ook de noodzaak van extra inzet in

de doelen van Wij West.

Voorhof heeft hierbij richting gegeven. Op basis hiervan zijn nieuwe interventies opgenomen, waaronder Samen achter de voordeur, het

Andere koppelkansen Er liggen kansen in het verbinden van Kansrijke Wijk met enkele tra-

Nieuwe aanvraag 2026-2028

Bewonerspaviljoen Poptahof, het versterken van ontmoetingsplekken

jecten die binnen afdeling Samenleving Advies van de gemeente zijn

Bij de overgang van de aanvraag 2023-2025 naar de nieuwe aanvraag

in Voorhof, het Bewonersfonds Delft West, Creatieve kansen voor

gestart, namelijk het opgave- en wijkgericht werken. Met name binnen

2026-2028 zijn bewuste keuzes gemaakt in zowel inhoud als proces.

de jeugd en Veilig! Overal en altijd. Met het Bewonersfonds en het

de opgaven Sociale Basis en Bestaanszekerheid zijn er duidelijke

Waar de eerdere aanvraag sterk was gestuurd vanuit het stadskan-

Bewonerspaviljoen is bewust gekozen om twee door bewoners zelf in-

koppelkansen, waar vanuit het programma Kansrijke Wijk inmiddels

toor en de kaders van de Rijksregeling Kansrijke Wijk, is in de nieuwe

gediende initiatieven een plek te geven in de aanvraag. De aanvraag is

ook actief wordt bij aangesloten.

aanvraag nadrukkelijker gekozen voor het bewonersperspectief als

vervolgens ter advisering en akkoord voorgelegd aan de Alliantieraad

uitgangspunt. Deze keuze is mede ingegeven door de input van de Alli-

en daarna vastgesteld door het College.

Geleerde lessen

antieraad en heeft richting gegeven aan de inhoudelijke prioriteiten. De koers en focus van het programma blijven in de kern gelijk: werken

We hebben geleerd dat het benutten van koppelkansen tussen initiatieven en programma’s niet vanzelf ontstaat. Dit vraagt om expliciete

Daarnaast is in het proces om te komen tot een gedragen aanvraag

aan een kansrijke wijk waarin bewoners beter mee kunnen doen en

sturing, gezamenlijke reflectie en tijd. Zonder deze randvoorwaarden

sterker aangesloten bij de doelen uit het gebiedsplan Wij West dan in

perspectief ervaren. Wel is er expliciet meer aansluiting gezocht bij

blijft samenwerking al snel beperkt tot afstemming in plaats van echte

de vorige periode. In de aanloop naar de aanvraag zijn met diverse

wat er onder bewoners leeft en zal in de uitvoering intensiever met

inhoudelijke verbinding.

stakeholders gesprekken gevoerd over het voortzetten, afronden of

bewoners worden samengewerkt. Deze keuzes vragen in de uitvoering

borgen van interventies en over de inzet van beschikbare middelen

om andere vormen van samenwerken, meer ruimte voor maatwerk en

Het bereiken van bewoners die zich in een overlevingsstand bevinden

voor nieuwe initiatieven. Daarbij vormden de richting vanuit de Allian-

een grotere mate van flexibiliteit.

vereist een integrale aanpak. Losse interventies zijn onvoldoende

tieraad, de doelen uit het gebiedsplan en de regelgeving van Kansrijke

wanneer bestaansonzekerheid, gezondheidsproblemen en opvoed-

Wijk 2026–2028 gezamenlijk het kader.

vraagstukken zich opstapelen. Voor deze doelgroep is het verbinden van ondersteuning over meerdere leefdomeinen essentieel.

Gezamenlijk is besloten een aantal interventies uit 2023-2025 voort te zetten in de nieuwe periode. Veel van deze interventies waren pas laat

Uit de initiatieven komt een consistent beeld naar voren: daar waar

in 2024 volledig operationeel en hebben in 2025 hun eerste resultaten

interventies aansluiten bij de leefwereld van bewoners en waar ruimte

laten zien. Het voortzetten ervan is gebaseerd op het vertrouwen bij

is voor eigenaarschap, ontstaat meer betrokkenheid en vertrouwen.

partners en de eerste positieve signalen ten aanzien van beoogde

Tegelijkertijd blijkt hoe kwetsbaar deze betrokkenheid is wanneer

outcome en impact. Andere interventies zijn in 2025 conform planning

structurele randvoorwaarden ontbreken, zoals continuïteit in finan-

afgerond of ondergebracht in regulier beleid. Meerdere van deze inter-

ciering en capaciteit. Dit onderstreept het belang van vroegtijdige

venties vallen onder het thema Armoede en Schulden. Hierin hebben

Wij West - Voortgangsrapportage | 71

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

7.2 Preventie met Gezag In 2025 zijn binnen Preventie met Gezag belangrijke stappen gezet in de verdere ontwikkeling en uitvoering van het programma. Tegelijkertijd zijn we ook tegen verschillende uitdagingen aangelopen. Deze hebben waardevolle inzichten opgeleverd en geholpen om scherper te krijgen wat nodig is voor verdere versterking en borging van het programma. De volgende fase staat in het teken van verbinding en samenhang. We richten ons nadrukkelijk op het versterken van de onderlinge relaties tussen de interventies binnen het programma, zodat deze elkaar aanvullen en versterken. Tegelijkertijd stimuleren we een bredere koppeling met de overige deelprogramma’s en de bijbehorende interventies.

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

Het afgelopen jaar

doel te bereiken, zijn de volgende subdoelen geformuleerd:

2025 stond voor het programma Preventie met Gezag in het teken van

1. Minder jongeren worden verdacht van een delict;

verdere doorontwikkeling en implementatie, voortbouwend op de

2. Er is minder jeugdoverlast;

basis die in 2023 en 2024 door verschillende initiatieven is gelegd. Zo

3. Minder recidive onder criminele jeugd.

is de pilot Open Sportparken in 2025 succesvol uitgevoerd, waarbij we hebben geleerd van negatieve ervaringen in eerdere jaren. Ook

Hieronder schetsen we een beeld van de voortgang op deze doelen.

is de wens van een aantal sportaanbieders uit 2024 om regelmatig

Een belangrijke kanttekening hierbij is dat we verwachten dat de

sportlessen te verzorgen op locatie (de buurtsportvereniging) dit jaar

effecten op deze doelen pas na enkele jaren volledig zichtbaar zullen

gerealiseerd, en is de netwerkmaker in 2025 erg actief geweest in de

zijn. En daarnaast zijn nog niet alle cijfers over 2025 beschikbaar.

wijken. Bij haar vertrek in december heeft zij aanbevelingen gedaan om deze rol effectiever en doelgerichter in te richten.

Minder jongeren worden verdacht van een delict Het aantal jongeren (8 t/m 27 jaar) dat geregistreerd staat als ver-

In 2025 zijn er ook nieuwe stappen gezet. In maart is gekozen voor een

dachte van een delict is in het Wij West-gebied van 2023 naar 2024

structurele en duurzame aanpak binnen het online domein door de

afgenomen (zie figuur 7.2.1). Ook stadsbreed zien we een afname in

samenwerking aan te gaan met Epic Youth, een organisatie gespeciali-

het aantal verdachten. De cijfers over 2025 zijn nog niet beschikbaar.

seerd in online jongerenwerk. Daarnaast heeft het fysieke jongerenwerk het activiteitenaanbod vergroot en zijn de openstellingen uitgebreid.

De daling van het aantal jongeren dat als verdachte van een delict

Ook zijn de eerste stappen gezet om de inzet op de jongere doelgroep

geregistreerd staat, biedt vertrouwen dat de ingezette interventies bij-

(16-) te intensiveren door een extra openstelling, en is extra ingezet op

dragen aan het behalen van de eerste doelstelling. Tegelijkertijd zien

het meidenwerk.

we een verschuiving in de leeftijden van de geregistreerde jongeren. Opvallend is dat er in 2024 ook jongeren tussen de 8 t/m 11 jaar gere-

Een interventie waar we veel van hebben geleerd is de Domeinoverstij-

gistreerd staan als verdachte van een delict. Dit benadrukt het belang

gende aanpak Papsouwselaan. Zo is het waardevol om breder te kij-

van tijdig ingrijpen en inzet op de jongere doelgroep.

ken, bijvoorbeeld naar het fysieke domein, en om informele partners waar mogelijk te betrekken. Daarnaast laten de ervaringen binnen

Er is minder jeugdoverlast

Om te bereiken dat minder jongeren en jongvolwassenen in

deze aanpak zien dat het vooraf niet altijd even duidelijk was welke

Het percentage bewoners dat veel overlast van rondhangende

aanraking komen met crimineel gedrag of daarin afglijden, is

doelen werden nagestreefd en welke verwachtingen er waren. Deze

jongeren ervaart in het Wij West-gebied is ongeveer gelijk gebleven.

Preventie met Gezag ingericht in drie programmalijnen:

lessen nemen we mee bij het opzetten van een nieuwe, duurzame

Maar per wijk zijn er grote verschillen zichtbaar: In Tanthof-West is

1) Voorkomen: kinderen, jongeren, jongvolwassenen en hun

aanpak binnen de Zorg- en Veiligheidskamer, gericht op jongeren die

een flinke daling te zien terwijl er in Buitenhof een lichte stijging is (zie

veelvuldig in groepsverband overlast veroorzaken.

figuur 7.2.2).

Op koers om de doelen te behalen

In 2023 en 2024 was er een lichte daling van het aantal meldingen van

Preventie met Gezag heeft als hoofddoel dat minder kinderen, jonge-

jeugdoverlast in het Wij West-gebied. In 2025 zien we echter weer een

ren en jongvolwassenen in aanraking komen met crimineel gedrag of

toename, van 185 in 2024 naar 275 in 2025 (Politie, 2025). De stijging

daarin afglijden. Om zicht te houden of we op weg zijn om dit hoofd-

beperkt zich niet tot het Wij West-gebied. In de gehele stad is eveneens

opvoeders zijn weerbaar tegen criminaliteit en/of overlastgevend gedrag en hebben voldoende ander perspectief. 2) Signaleren: jongeren die in criminaliteit dreigen af te glijden worden eerder gezien en geholpen. 3) Aanpakken: criminaliteit en overlastgevend gedrag wordt aangepakt, gecombineerd met meer perspectief voor de jongeren.

Wij West - Voortgangsrapportage | 72

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

sprake van een toename, waarbij de stijging op stedelijk niveau zelfs

Figuur 7.2.1 Het aantal jongeren (8 t/m 27) jaar uit het Wij

Figuur 7.2.2 % bewoners dat veel overlast ervaart van rondhan-

sterker is. Daarnaast is het aandeel meldingen ‘overlast jeugd’ ten

West-gebied dat geregistreerd staat als verdachte van een delict,

gende jongeren

opzichte van het totaal aantal meldingen gestegen.

ongeacht of het in het Wij West-gebied is gepleegd

100%

300

80%

Deze ontwikkeling nemen wij serieus. Tegelijkertijd vraagt de stijging om een zorgvuldige duiding. Een deel van de toename kan mogelijk

250

230

worden verklaard door de gerichte inzet op het vergroten van de

200

70

meldingsbereidheid. Inwoners, ondernemers en professionals worden actief gestimuleerd om overlastsituaties te melden. Dit leidt tot een completer en realistischer beeld van de problematiek. Vanuit het programma proberen we aan te sluiten op deze ontwikkeling. Zo zijn we gestart met het ontwikkelen van een nieuwe persoonsgerichte aanpak gericht op jongeren die veelvuldig in groepsverband overlastgevend in

230 60% 70

180

180

60 150 100 50

60 90

190 170 60

40

100 80

70

70

50

2015

2016

2017

70

70

50

60

2018

2019

160

23 t/m 27 jaar

160 140

60

70

10

0

150

70

40

40

2020

2021

50

40

50

18 t/m 22 jaar 12 t/m 17 jaar 8 t/m 11 jaar Totaal

50

70

60

50

30 10

2022*

2023

2024*

60

beeld komen.

* voorlopige data. Bron: CBS monitor Preventie met Gezag

Minder recidive onder criminele jeugd

De cijfers zijn afgerond op tientallen. Door deze afronding tellen de verschillende subpopulaties niet altijd op tot de totale populatie.

40%

20% 7%

14% 14%

8%

8%

19% 20%

14%

11%

5%

0% Delft

Wij West

Buitenhof 2023

Tanthof-West

Voorhof

2025

Bron: Omnibusenquête gemeente Delft

In vergelijking met 2023 is in 2024 het aandeel first offenders gedaald

Figuur 7.2.3 Geregistreerde verdachte jongeren (8 t/m 27 jaar)

van 52% naar 40%, terwijl meerplegers stegen van 28% naar 32% en

uit het Wij West-gebied, uitgesplitst naar categorieën (o.b.v.

veelplegers van 20% naar 27% (zie figuur 7.2.3). Dit duidt op een groei-

hoeveelheid registraties)

end aandeel jongeren dat herhaaldelijk verdacht wordt van een delict. De cijfers over 2025 zijn nog niet beschikbaar.

2024*

40%

32%

27%

Al met al zien we dus een positieve ontwikkeling in de daling van het aantal jongeren verdacht van een delict, maar tegelijkertijd ook

2023

52%

28%

20%

36%

17%

een stijging van het aantal meldingen jeugdoverlast en het groeiend aandeel jongeren dat herhaaldelijk verdacht wordt van een delict.

2022

47%

Dit wijst erop dat er binnen het programma nog gerichte aandacht en extra inspanning nodig is om recidive te voorkomen, vroegtijdig in te grijpen bij jongere doelgroepen en de effectiviteit van interventies

0%

10%

20%

30%

40%

First offender

50% Meerpleger

60%

70%

80%

90%

100%

Veelpleger

verder te versterken. Het realiseren van een duurzame verandering

* voorlopige data. Bron: CBS monitor Preventie met Gezag

heeft tijd nodig en vraagt om consistente inzet, betrokkenheid van alle

De cijfers zijn afgerond op tientallen. Door deze afronding tellen de verschillende subpopulaties niet altijd op tot de totale populatie.

partners en het stapsgewijs opbouwen van vertrouwen en draagvlak bij jongeren, bewoners en professionals.

Wij West - Voortgangsrapportage | 73

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

Mogelijke borging initiatieven

Bewonersbetrokkenheid en -participatie

bestendigen van de interventies en inspanningen in bestaand beleid.

Binnen Preventie met Gezag manifesteert de betrokkenheid van

In samenwerking met de betrokken afdelingen wordt verkend op wel-

bewoners zich vooral indirect via de deelname van jongeren aan

ke wijze dit mogelijk is. Op basis van de geleerde lessen bepalen we

Borging nog niet concreet

de initiatieven. De participatie is daarmee grotendeels praktisch en

of en hoe (onderdelen van) interventies structureel kunnen worden

• Nazorg ex-gedetineerden

vraaggericht ingericht, maar nog niet overal structureel geborgd.

voorgezet.

• Versterken Persoonlijke Aanpak Delft

De betrokkenheid van bewoners, en in het bijzonder jongeren, is

Aan de rechterzijde van deze pagina staat een overzicht van de wijzen

• Veiligheid in en om de school

bij de doorontwikkeling en evaluatie van interventies nog redelijk

waarop de interventies uit Preventie met Gezag 23-25 mogelijk worden

• Alleen jij bepaalt wie je bent (AJB)

beperkt. Hoewel er bij verschillende initiatieven feedback wordt

geborgd.

• Gezagsinterventies OM

• Uitbreiden inzet jeugdboa’s

• Inzet Operationeel Specialist PmG

opgehaald (bijvoorbeeld binnen het jongerenwerk) gebeurt dit nog niet overal systematisch of als vast onderdeel van de interventie. Hier

Een aanzienlijk deel van de huidige interventies loopt door in de nieu-

• Versterken (online) jongerenwerk

ligt een kans. Met name bij een persoonsgerichte aanpak zoals de

we periode van Preventie met Gezag (medio 2026-2029). Voor velen

• Jongereninloop De Vleugel (Stichting Onze Oogst)

Persoonlijke Aanpak Delft (PAD) zou het waardevol zijn om jongeren

is het dan ook nog te vroeg om definitieve uitspraken te doen over

• Dealbreakers (inclusief samenwerking verenigingsleven en

die zelf onderdeel zijn (of zijn geweest) van de aanpak, te betrekken

borging. We kunnen wel een beeld schetsen van de mogelijk richting.

bij de evaluatie en verdere ontwikkeling ervan. Tegelijkertijd is het de

Zo wordt voor de nazorg van ex-gedetineerden de komende tijd onder-

vraag in hoeverre dit daadwerkelijk te realiseren is, aangezien het in

zocht hoe deze het beste kan worden ingericht, zodat deze daadwer-

de praktijk lastig kan zijn om jongeren te vinden die hieraan willen of

kelijk geborgd kan worden binnen de reguliere dienstverlening van

Stoppen/beëindigen

kunnen bijdragen. We zullen daarom verkennen op welke manier toch

de gemeente. Daarnaast wordt de functie van netwerkmaker idealiter

• HackShield

mogelijk is en welke vormen van betrokkenheid het beste aansluiten

vanaf 2028 overgedragen aan de wijkverbinder van Delft voor Elkaar.

• re_B00TCMP

bij de behoeften en mogelijkheden van deze jongeren.

Ook is er bewust gekozen om (op termijn) te stoppen met een aantal

• Domeinoverstijgende aanpak Papsouwselaan: wordt ge-

interventies. Zo stoppen we de inspanningen op het gebied van Daarnaast is in 2025 ingezet op het versterken van de samenwerking

HackShield en re_B00TCMP omdat deze interventies niet structureel

met informele netwerken door middel van een netwerkmaker. De net-

van aard zijn. In plaats daarvan zijn we een samenwerking aangegaan

werkmaker heeft bijgedragen aan het vergroten van de zichtbaarheid

met Epic Youth die online jongerenwerk aanbiedt.

Halt) • Extra MDT-trajecten

borgd binnen de PGA jeugdoverlast vanaf 2026. • Inzet Zorg-en Veiligheidshuis: hierbij gaat het specifiek om de extra impuls vanuit PmG.

en bekendheid van (bestaande) informele netwerken (zoals de buurtvaders, Mastermoeders en Onwijze moeders) bij formele netwerken,

Benutte koppelkansen

ketenpartners en collega’s binnen de gemeente. Dit heeft geleid tot

Tussen initiatieven

kortere lijnen en een betere benutting van deze netwerken, waardoor

In 2025 is een duidelijke koppelkans benut tussen de Persoonlijke

een bredere doelgroep wordt bereikt.

Aanpak Delft (PAD) en de nazorg voor ex-gedetineerden. Er vindt structurele uitwisseling van kennis en expertise plaats, onder meer doordat

Borging van de initiatieven

twee PAD-coaches tevens werkzaam zijn als nazorgcoach. Deze ver-

Op dit moment maken we de beweging om Preventie met Gezag

binding vergroot de signaleringskracht: tijdens nazorgcontacten kan

minder te benaderen als programma en meer als een aanvulling op

tijdig worden gesignaleerd of een jongere baat heeft bij aanmelding

het reguliere werk. Voor de nieuwe periode 2026-2029 besteden we

voor de PAD.

vanuit Preventie met Gezag nadrukkelijk aandacht aan het borgen en

Wij West - Voortgangsrapportage | 74

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

Ook is in 2025 een start gemaakt met het versterken van de samen-

Uit de geleerde lessen van de initiatieven komen een aantal overkoe-

werking tussen het fysieke jongerenwerk en het online jongerenwerk.

pelende punten naar voren:

Hoewel de eerste stappen zijn gezet, bevindt deze samenwerking zich nog in een opbouwfase. De verbinding tussen deze twee interventies

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

en te borgen binnen de Zorg- en Veiligheidskamer. •  Cyberinterventies re_B00TCMP en HackShield Deze interventies bleken moeilijk te integreren omdat deze niet

• Afstemming met jongeren

structureel zijn. In plaats van deze inspanningen zijn we in 2025

is cruciaal omdat jongeren zich zowel offline als online bewegen. Door

Het aanbod moet nauw aansluiten bij de behoeften, interesses

aanbod, expertise en signalen uit beide werelden beter met elkaar te

en leefwereld van jongeren. Door hen actief te betrekken bij het

online jongerenwerk aanbiedt.

verbinden, vergroten we het bereik van de inzet.

vormgeven van activiteiten en interventies (co-creatie) groeit niet

• Inzet van het Zorg- en Veiligheidshuis

een samenwerking aangegaan met Epic Youth, een organisatie dat

alleen de betrokkenheid, maar ook de effectiviteit en het draagvlak

Het gaat om reguliere inzet die in het kader van Preventie met

Binnen Dealbreakers wordt gewerkt met een doorlopende leerlijn in

van het aanbod.

Gezag is uitgebreid. Het is echter slechts in beperkte mate gelukt

het voortgezet onderwijs en met Kapot Sterk in het basisonderwijs.

• Samenwerking

om het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVHH) als kennisknooppunt te

Voor de uitvoering van deze lessen worden regelmatig gastdocenten

Alle interventies beogen bij te dragen aan het verminderen van

benutten omdat de Zorg- en Veiligheidskamer Delft (ZVKD) lokaal

ingezet. Bij het vinden van passende gastdocenten wordt actief ge-

jeugdcriminaliteit en richten zich (direct of indirect) op dezelfde

ook bijeenkomsten, sessies en trainingen faciliteert.

bruikgemaakt van het netwerk van professionals binnen Preventie met

doelgroep: kinderen, jongeren en jongvolwassenen. Het is daarom

Gezag. Op deze manier wordt expertise uit het bredere programma

essentieel om kennis en expertise structureel te delen en elkaars

Ook zijn er in de nieuwe aanvraag (medio 2026-2029) een aantal nieu-

benut en wordt de samenhang tussen de verschillende interventies

krachten optimaal te benutten. Daarbij is het belangrijk ook de

we interventies toegevoegd:

versterkt.

kennis en ervaring van bewoners te benutten, omdat zij goed

• Preventieve Persoonsgerichte aanpak (PGA) jeugdoverlast

weten wat er speelt en waar de behoeften liggen.

• Preventieve verzuimgesprekken in het onderwijs

Tussen deelprogramma’s

• Vertrouwen en continuïteit

• KansRIJK in het onderwijs

Preventie met Gezag functioneert in Delft-West als een zelfstandig

(Langdurige) aanwezigheid en zichtbaarheid in de wijk creëren

• Krachtig Thuis (binnen de interventie nazorg ex-gedetineerden)

programma, maar profileren we nadrukkelijk als onderdeel van de

vertrouwen bij zowel jongeren als partners binnen het programma.

• Pilot informele gemeenschappen

bredere beweging van Wij West. In 2025 is de samenwerking met

Het koppelen van vaste gezichten aan interventies versterkt deze

de andere deelprogramma’s versterkt, waardoor we beter zicht

relatie en biedt houvast. Zo vormt zichtbaarheid een belangrijke

Zie ook:

hebben op wat er in elkaars programma speelt. De volgende stap is

basis voor effectieve, duurzame samenwerking en begeleiding.

https://www.delft.nl/jongeren-uit-de-criminaliteit-houden

om kruisbestuiving tussen inspanningen te realiseren. Een concreet voorbeeld hiervan is dat Delft Boost Lab uit de Regio Deal Delft-West

Nieuwe aanvraag 2026-2029

een jongerenwerker en een sleutelfiguur inzet om jonge ondernemers

Een van de uitgangspunten binnen Preventie met Gezag is dat we

uit Delft-West te trekken.

doorgaan met wat goed werkt. De meeste interventies uit de eerste aanvraag worden voortgezet, omdat ze goed van start zijn gegaan en

Geleerde lessen

potentie tonen om bij te dragen aan het voorkomen, signaleren of

Het is belangrijk om ook bij bestaande interventies voortdurend te

aanpakken van criminaliteit.

blijven reflecteren en te onderzoeken waar verbeteringen mogelijk zijn. Zo behouden we de kwaliteit en relevantie van deze inspannin-

We stoppen weloverwogen met de volgende onderdelen:

gen. Het periodiek uitvoeren van evaluaties is daarbij van waarde,

• Domeinoverstijgende aanpak Papsouwselaan

niet alleen voor initiatieven binnen Wij West, maar ook voor andere

Van deze aanpak hebben we geleerd dat het nodig is om een struc-

lopende projecten.

turele aanpak voor overlastgevende groepen jongeren in te richten

Wij West - Voortgangsrapportage | 75

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

7.3 R  egio Deal Delft-West

Het afgelopen jaar

Delft heeft een regionale sleutelpositie op het gebied van onderwijs en innovatieve arbeidsmarkt. Met de Regio Deal Delft-West willen we deze positie versterken: door te werken aan een duurzame verbinding tussen onderwijs, arbeidsmarkt en bewoners. Het doel is dat bewoners in hun eigen leefomgeving toegang hebben tot passende leer- en werkkansen, meer zelfregie ontwikkelen en samen bouwen aan sterke en veerkrachtige gemeenschappen. Elk van de zes initiatieven draagt op zijn eigen manier bij aan deze transformatie en aan het programma Wij West.

Met de Regio Deal Delft-West dragen we bij aan de doelstellingen van Gebiedsplan Wij West door primair in te zetten op drie

B | 7. Deelprogramma’s

Na een periode van voorbereiding in 2024 is de Regio Deal Delft-West

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

•  Passendere loopbaan- en werkkansen Via Delft Boost Lab wordt ingezet op het versterken van arbeidsper-

in 2025 van start gegaan. Het afgelopen jaar stond vooral in het teken

spectief en ondernemerschap.

van de opbouw en het opstarten van de verschillende initiatieven. De

• Meer zelf- en samenredzaamheid

uitvoering verloopt grotendeels volgens planning: vrijwel alle initiatieven zijn inmiddels goed op gang gekomen en bewegen zich richting of zitten in de uitvoeringsfase. Daarnaast is voor de meeste initiatieven

De eerste contouren van nieuwe netwerken en communities worden zichtbaar, bijvoorbeeld bij de Buurtfabriek. • Meer bewonersbetrokkenheid- en participatie

de beschikking afgegeven tot en met 2028, met één uitzondering

Bewoners vervullen in toenemende mate verschillende rollen bin-

waarvoor een beschikking tot en met 2026 geldt. Onderbelichte

nen de initiatieven: van deelnemer tot adviseur en mede-uitvoer-

punten in 2025 zijn dat de samenwerking tussen de verschillende initi-

der. Dit versterkt het eigenaarschap en de aansluiting bij de wijk.

atieven verder versterkt kan worden en dat de borging vanaf komend jaar meer aandacht moet krijgen.

Om de ingezette ontwikkeling voort te zetten en te bestendigen, blijven een aantal randvoorwaarden essentieel. Het gaat hierbij onder

Op koers om de doelen te behalen

meer om het voorkomen van overvraging van bewoners en partners,

In 2025 is er op meerdere vlakken gewerkt aan het realiseren van de

het verder versterken van het netwerk en het bouwen aan een duur-

beoogde transformatie. Hoewel het nog te vroeg is om harde conclu-

zaam ecosysteem waarin initiatieven goed samenwerken en verbon-

sies te trekken, zijn er naast enkele concrete outputresultaten ook al

den zijn met maatschappelijke organisaties, ondernemers, bedrijven

eerste signalen zichtbaar die wijzen op de beoogde maatschappelijke

en onderwijsinstellingen. Daarnaast vraagt de borging van initiatieven

effecten, zoals:

de komende jaren nadrukkelijk aandacht.

•  Meer laagdrempelige ontmoetingsplekken

Op basis van de huidige voortgang dragen alle initiatieven bij aan de

Nieuwe plekken zoals het Stationshuis, Boost Lokaal en de Buurt-

programmadoelen en ligt het programma op veel punten op koers om

fabriek bieden ruimte voor ontmoeting, activiteiten en samenwer-

de gestelde ambities te realiseren.

king in de wijk. •  Meer ontwikkelkansen voor bewoners en jongeren

Bewonersbetrokkenheid en -participatie

samenhangende doelen:

Initiatieven zoals het Young Researchers Programma van de Wij-

Binnen de Regio Deal Delft-West worden bewoners op uiteenlopen-

1. Het creëren van kansengelijkheid voor jeugd en jongeren in het

kuniversiteit – waarin in 2025 een groep kinderen een nieuwe speel-

de manieren en in verschillende fases betrokken, afhankelijk van

tuin ontwierp - en de Rijke Leerdag biedt kinderen en jongeren de

wat passend is binnen de initiatieven. De initiatieven geven aan dat

mogelijkheid om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Ook

bewonersbetrokkenheid en -participatie bijdraagt aan eigenaarschap,

de programmering van de Buurtfabriek draagt hieraan bij, waarbij

inclusiviteit en duurzame verankering van de initiatieven in de wijk.

onderwijs en op de arbeidsmarkt 2. Het bevorderen van participatie, betrokkenheid en zelfregie van bewoners met een lage sociaaleconomische status 3. Het bieden van perspectief op passend werk en ondernemerschap voor bewoners en het versterken van de lokale wijkeconomie.

gedeeld eigenaarschap steeds meer vorm krijgt. •  Beter passend onderwijs

Opzetfase: meedenken en adviseren

Er wordt gewerkt aan het gezamenlijk ontwikkelen van onderwijs

In de opzetfase van meerdere initiatieven is actief input opgehaald

en docentprofessionalisering binnen Smart Makers Delft. De Rijke

bij bewoners over de programmering en inrichting van activiteiten en

We werken daarmee aan een verbetering van de Delft-West wijken

Leerdag heeft inmiddels al meer scholen aan weten te sluiten op

locaties. Bij Delft Boost Lab gebeurde dit structureel via het wijkcafé,

die doorstroomt naar de regio.

hun activiteiten dan het doel was.

dat fungeerde als centrale ontmoetingsplek voor bewoners. Wijkbe-

Wij West - Voortgangsrapportage | 76

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

woners die betrokken zijn bij het Stationshuis, namelijk als bezoeker,

Kortom, ieder initiatief heeft bewonersparticipatie als belangrijk

deelnemer of vrijwilliger, leverden waardevolle inzichten en vervulden

uitgangspunt en werkt hier actief aan. In de komende jaren wordt

een adviserende rol bij het meedenken over de ontwikkeling van

deze participatie verder versterkt en geborgd, met oog voor het tempo

de locatie(s) en programmering. Ook bij de Wijkuniversiteit werden

waarin bewoners van Wij West zich kunnen en willen ontwikkelen.

Borging nog niet concreet

bewoners betrokken bij het opzetten en bepalen van thema’s voor

Veel bewoners hebben te maken met persoonlijke uitdagingen en/of

1. De Buurtfabriek

toekomstige programmalijnen.

opgestapelde problematiek, die aandacht vragen voordat zij verdere

2. Circulair Ambachtsnetwerk WINNEN!

stappen kunnen zetten. Daarom wordt nadrukkelijk de samenwerking

3. Delft Boost Lab

gezocht met partners binnen het Sociaal Domein in Delft.

4. Rijke Leerdag

Uitvoeringsfase: adviseren, deelnemen en mede-uitvoerend Ook in de uitvoeringsfase kreeg bewonersbetrokkenheid binnen de

Mogelijke borging initiatieven

5. Smart Makers Delft

initiatieven op verschillende manieren vorm, bijvoorbeeld als:

Tegelijkertijd blijkt communityvorming een sterke basis om deze

•  Deelnemers & bezoekers

uitdagingen aan te pakken, bijvoorbeeld door: het verminderen van

Bijvoorbeeld bij Smart Makers Delft, waar leerlingen en buurtkinde-

eenzaamheid, het delen van zorgen, samen plezier maken en geza-

ren deelnemen aan inloopmiddagen over techniek en technologie

menlijk ergens aan werken. Communityvorming is zichtbaar in een

in het technisch buurthuis. Of bij de Rijke Leerdag waar kinderen

groot deel van de initiatieven, bijvoorbeeld tijdens evenementen en

en jongeren deelnemen aan verschillende binnen-, naschoolse- en

op ontmoetingsplekken in de wijk.

6. De Wijkuniversiteit

buitenschoolse activiteiten. •  Adviserende rol tijdens uitvoering

Door dit verder te versterken, ontstaat naar verwachting ook een gro-

Zoals bij Delft Boost Lab, waar een groep vaste bezoekers van het

tere aantrekkingskracht op bewoners die nu nog niet bereikt worden,

Stationshuis actief betrokken is bij de doorontwikkeling van de

waardoor zij gestimuleerd worden om deel te nemen aan activiteiten

locatie. Zij vormen een informele adviesgroep, waarbij hun ervarin-

binnen de initiatieven van de Regio Deal Delft-West.

gen als gebruikers worden benut om de fysieke en sociale invulling van de plek te verbeteren. •  Mede-uitvoerende rol

Borging van de initiatieven Voor een deel van de initiatieven is het nog te vroeg om definitie-

Onder andere bij de Buurtfabriek waar bewoners actief bijdragen

ve uitspraken te doen over borging, zoals bij de Rijke Leerdag, de

aan de programmering, bijvoorbeeld bij de organisatie van het

Wijkuniversiteit en Smart Makers Delft. Zij hebben vanuit de basis geen

Lichtjesfeest, of bij het Circulair Ambachtsnetwerk WINNEN! waar

mogelijkheid om zelf gelden te genereren. Voor deze initiatieven zal

bewoners mede-uitvoerend zijn bij events zoals het meubelfestival.

er financiering moeten worden gevonden. De initiatieven Circulair

Bij Delft Boost Lab faciliteren bewoners ontmoeting in het Stations-

Ambachtsnetwerk WINNEN!, Delft Boost Lab en de Buurtfabriek hebben

huis of organiseren structurele activiteiten zoals Arabisch les, bijles

mogelijk de potentie om (deels) op zichzelf staand verder te kunnen

of naailessen.

na 2028. Dit heeft de aandacht en hieraan zal de komende drie jaar

•  Teamleden Bij Delft Boost Lab hebben meerdere teamleden een directe band

samen met de initiatieven aan worden gewerkt. Hierbij zal samenwerking tussen de initiatieven centraal staan.

met Delft-West (ze wonen er, hebben er gewoond/gewerkt of zijn er opgegroeid) of bij de Buurtfabriek, waar de kerngroep bestaat uit betrokken bewoners.

Wij West - Voortgangsrapportage | 77

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

Koppelkansen

Met andere (maatschappelijke) partners

Tussen initiatieven

Ook buiten de directe Regio Deal initiatieven worden koppelkansen

In 2025 hebben verschillende initiatieven actief de samenwerking

benut met andere partners, zoals maatschappelijke organisaties,

Vertrouwen opbouwen met bewoners en doelgroepen kost tijd.

opgezocht. Deze samenwerking kreeg op meerdere manieren vorm,

ondernemers, bedrijven en onderwijsinstellingen. Dit helpt om de

Ook het opbouwen en onderhouden van een netwerk kost tijd. Dit

bijvoorbeeld:

initiatieven verder te versterken en door te ontwikkelen. Er bestaat

geldt zeker voor initiatieven waarbij meerdere partijen betrokke-

• Organiseren van gezamenlijke activiteiten en programmering

al heel veel binnen het Sociaal Domein in Delft. Om versnippering en

nen zijn. Ervaring leert dat het helpt om te beginnen met eenmalige

zoals de Zero Waste Markt tijdens de OWee, het meubelfestival of

keuzestress te voorkomen, is samenwerking en afstemming tussen or-

activiteiten of afgebakende pilots. Dit biedt ruimte om elkaar te

zomerprogramma voor kinderen in Delft-West.

ganisaties cruciaal. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen

leren kennen, commitment en draagvlak te ontwikkelen en te

• Delen van locaties: de Wijkuniversiteit maakt voor onderdelen van haar programmering gebruik van de Buurtfabriek. •  Kennisdeling en netwerkuitwisseling: het delen van kennis,

DOK en de Buurtfabriek, waar het Inloopspreekuur van het Taalhuis en het Informatiepunt Digitale Overheid worden georganiseerd. Zo wordt de buurt centraal en toegankelijk gehouden.

onderzoeken wat wel of niet werkt. • Werken met bewoners in plaats van voor bewoners Eén van de belangrijkste inzichten is het verschil tussen ontwikkelen voor een doelgroep en ontwikkelen met een doelgroep.

contacten en ervaringen. •  Praktische samenwerking: er wordt samengewerkt aan randvoor-

en leren eigenaarschap en effectiviteit. • Tijd nemen voor opbouw en vertrouwen

Met de andere deelprogramma’s

Initiatieven die aansluiten bij de interesses en belevingswereld

waarden die de uitvoering ondersteunen, zoals het realiseren van

Tot op heden is er nog onvoldoende samenwerking met andere

van bewoners, en hen stap voor stap betrekken, leiden tot meer

voorzieningen op locatie (bijvoorbeeld een Free Furniture-contai-

deelprogramma’s (Kansrijke Wijk en Preventie met Gezag) binnen het

vertrouwen, hogere betrokkenheid en grotere impact. Hoewel dit

ner bij het Stationshuis).

Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. In 2026 zullen er

vanzelfsprekend klinkt blijkt het in de praktijk vaak lastig en blijft

plannen gemaakt worden om hier meer aandacht aan te besteden. De

participatie binnen professionele kaders hangen. Ervaring vanuit

Hoewel de eerste vormen van samenwerking waardevol zijn en als

drie programmamanagers zullen vaker samen komen om informatie

afgelopen jaar laten zien dat echte gelijkwaardigheid en co-creatie

positief worden ervaren, is er een duidelijke wens om deze verder te

uit te wisselen. Zo zullen de programmamanagers van Kansrijke Wijk

noodzakelijk zijn om initiatieven goed te laten aansluiten bij wat

versterken. Tegelijkertijd verloopt de samenwerking nog relatief los.

en Preventie met Gezag presentaties geven over hun initiatieven bij de

er daadwerkelijk leeft in de wijk. Initiatieven in eigen beheer van

Meer structuur kan helpen om initiatieven beter op elkaar af te stem-

Regio Deal initiatieven om informatie-uitwisseling op gang te helpen.

bewoners versterken eigenaarschap en betrokkenheid, eigenaar-

men en efficiënter te werken. Omdat de initiatieven primair verant-

Daaruit kunnen koppelkansen worden gecreëerd en gestimuleerd.

schap en betrokkenheid, maar vragen tijd, vertrouwen, afstemming en een aangepast tempo.

woordelijk zijn voor hun eigen uitvoering, wordt nog vaak afzonderlijk of in kleinere verbanden gewerkt. Juist daar liggen kansen: door

Geleerde lessen

bewuster en actiever te zoeken naar raakvlakken, gedeelde opgaven

• Balans vinden om overvraging te voorkomen

• Kiezen voor samenhangende programmering Losse, incidentele activiteiten kunnen vaak kostbaar in tijd en

en gezamenlijke doelen, elkaar actief op te blijven zoeken en open te

In Delft-West zijn veel initiatieven actief, vaak gericht op dezelfde

middelen zijn, met een relatief beperkt effect. Initiatieftrekkers

staan voor elkaars ideeën en inbreng, kan de samenwerking verder

doelgroep. Dit vraagt om afstemming en balans om overbelasting

geven aan dat investeren in langere programmalijnen met samen-

worden versterkt. Ook helpt het om gerichter te kijken waar samen-

bewoners, partners en scholen te voorkomen. Belangrijk is daarbij

hangende modules en activiteiten meer oplevert. Verder roepen

werking daadwerkelijk meerwaarde biedt.

goed te luisteren naar de behoeften van bewoners en overlap in

thema’s als circulariteit, hergebruik en reparatie veel enthousiasme

aanbod te vermijden, wat samenwerking, geduld en afstemming De programmamanager zal de komende periode een actievere rol spelen in het stimuleren en waar mogelijk faciliteren van samenwerking.

vereist. • Investeren in sterke samenwerking en netwerken

en energie op. • Actief benutten van koppelkansen Door het verbinden van initiatieven binnen de Regio Deal Delft-West

Daarnaast wordt de Regio Deal Delft-West gedragen door een breed

Een sterk lokaal netwerk is essentieel voor impact. Samenwerking

met andere initiatieven vanuit deelprogramma’s Kansrijke Wijk

netwerk van maatschappelijke organisaties in Delft.

en zichtbaarheid helpt bij het verbinden van initiatieven en het be-

en Preventie met Gezag kunnen we bewuster samen optrekken en

reiken van doelgroepen. Daarnaast versterkt gezamenlijk evalueren

meer integraal gaan werken. Naast dat er veel koppelkansen zijn

Wij West - Voortgangsrapportage | 78

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

binnen Wij West, zijn er ook koppelkansen binnen de al reguliere bestaande infrastructuur. Deze infrastructuur is dermate groot dat het lastig is om het geheel te overzien en alle kansen te benutten. Het is van groot belang om daarom jezelf als programmamanager te positioneren om het overzicht te krijgen. • Inzetten op zichtbaarheid van resultaat en impact Tot slot wordt het belang benadrukt van het zichtbaar maken van resultaten en impact. Community building en positieve resultaten hebben een aantrekkingskracht. Deze moet worden benut om de groep die nog niet is bereikt te activeren en enthousiast te maken. Ook wordt hiermee het vertrouwen stukje bij beetje gewonnen van de bewoner om samen te bouwen aan de doelen die we met elkaar hebben opgezet.

Wij West - Voortgangsrapportage | 79

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

7.4 Wonen in West Het deelprogramma Wonen in West wordt in de Wij West-aanpak nog niet benaderd als een volledig uitgewerkt programma, zoals bijvoorbeeld Kansrijke Wijk, Preventie met Gezag of de Regio Deal Delft-West. Het onderwerp is echter wel essentieel voor het realiseren van structurele verbeteringen in leefbaarheid en kansengelijkheid.

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 9. Langetermijnindicatoren

De opgave

in de bouwsector. Maar ook de complexiteit van binnenstedelijke ont-

De opgaven rondom wonen in de volle breedte raken direct aan de

wikkelingen speelt een rol. Deze vertraging geldt niet alleen voor de

kern van de uitdagingen in NPLV-gebieden. In deze wijken is sprake

ontwikkelingen in het Wij West- gebied, maar zien we op stadsniveau

van een stapeling van problematiek, waarbij de kwaliteit van de

ook terug. Voor de komende jaren is het zaak dat stevig ingezet wordt

woningvoorraad, de fysieke leefomgeving en sociale omstandigheden

op afmaken waar we mee zijn begonnen, en het zo veel als mogelijk

sterk met elkaar verweven zijn. De afspraken uit de Woontop onder-

wegnemen van belemmeringen. Daarmee gaan we de zo hard nodige

strepen de urgentie om op grote schaal woningen te verbeteren, te

stappen zetten richting het verlichten van de wooncrisis.

vernieuwen en toe te voegen. Daarmee wordt niet alleen gewerkt aan betere huisvesting, maar ook aan doorstroming, sociale samenhang

De waardering van bewoners voor hun buurt blijft in Delft- West rela-

en toekomstperspectief voor bewoners. Daarnaast wordt ingezet op

tief laag, ondanks lichte verbeteringen in tevredenheid over de eigen

de verduurzaming van woningen zodat de kwaliteit en betaalbaarheid

woning. Waar het gaat om de kwaliteit van de woningvoorraad zien

wordt bevorderd.

we dat er nog steeds sprake is van een relatieve eenzijdigheid en een minder kwalitatief aanbod dan gewenst, wat zich vertaalt in lagere

Voor Wij West Delft vertaalt dit zich in een ambitieuze ruimtelijke

Deze reflectie is daarom nadrukkelijk een eerste, voorzichtige schets. Verdere uitwerking van dit programma voor de toekomst volgt in nauwe afstemming met partners en de gemeente.

B | 8. Plusopgaven resultaten

scores in de Leefbaarometer.

ontwikkelagenda. In Buitenhof en Voorhof worden de komende twintig jaar circa 3.000 woningen toegevoegd, met aandacht voor de

Deze punten worden meegenomen in toekomstige plannen voor wo-

huisvesting van verschillende doelgroepen, betaalbaarheid en ruimte

ningbouwprogrammering, die in de komende periode op wijkniveau

voor doorstroming.

worden uitgewerkt in het Volkshuisvestingsprogramma (stadsbreed). In dit Volkshuisvestingprogramma geeft het college concrete invulling

Naast de inzet op woningbouw wordt geïnvesteerd in de openbare

aan de vraag wat te bouwen, in welke deel van de stad en voor wie.

ruimte, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen, met als

Daarbij spelen leefbaarheid en duurzaamheid ook een belangrijke rol.

doel een leefbare, veilige en aantrekkelijke woonomgeving te realiseren.

Bewonerbetrokkenheid en -participatie Binnen het beleidsdomein wonen wordt in tripartite samengewerkt:

Op koers om de doelen te behalen

gemeente, woningcorporaties en huurdersraden. De basis voor

De voortgang van bouw- en renovatieplannen en de resultaten van de

deze samenwerking zijn de gezamenlijke opgestelde Lokale Presta-

plusopgaven zoals eerder beschreven tonen het beeld dat we redelijk

tieafspraken. Deze set van 25 hoofdafspraken, verdeeld in diverse

Met Wonen in West dragen we bij aan de leefbaarheid,

op koers liggen om de doelen te behalen, zij het later dan gepland. Er

onderliggende afspraken, wordt jaarlijks opgesteld en door alle drie

kansengelijkheid en veiligheid in de wijken door in te zetten op:

zijn duidelijke stappen gezet, zoals de planvorming voor nieuwbouw,

de genoemde partijen ondertekend. Bewoners zijn hierin zodoende

1. het toevoegen van (betaalbare) woningen voor verschillende

de aankoop van woningen voor de sociale huursector en de start van

vertegenwoordigd, door hun afgevaardigden uit de huurdersraden.

doelgroepen;

de aanleg van een warmtenet. Afspraak 22 in de prestatieafspraken gaat specifiek over het NPLV

2. het verbeteren van kwaliteit van woningen; 3. het investeren in de openbare ruimte, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen; 4. verduurzaming van woningen.

Helaas zien we echter dat geplande bouw- en renovatieprojecten

Delft-West. Hierin wordt enerzijds verwezen naar het uitvoerings-

vertraging oplopen. De redenen hiervoor zijn veelzijdig: juridische pro-

programma van het NPLV, maar is ook separaat opgenomen dat

cedures, krappe businesscases, gestegen kosten en personeelskosten

corporaties de instroom van bijzondere doelgroepen binnen de be-

Wij West - Voortgangsrapportage | 80

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

staande voorraad optimaliseren en daartoe de werkwijze met elkaar

Geleerde lessen

afstemmen. Daarnaast is afgesproken dat er gekeken wordt naar hoe

Zoals aangegeven is dit de eerste keer dat er ingezet wordt op het bun-

aanvullend ingezet kan worden op het bijsturen via extra instroom van

delen van wooninitiatieven in een programma passend bij de aanpak

‘dragers’ in kwetsbare gebieden. In 2025 zijn hier stappen in gezet. De

van het NPLV. Het is nog zoeken naar de juiste vorm en de juiste wijze,

corporaties hebben een gezamenlijke analyse gemaakt van instroom

waarmee het te vroeg is om nu te spreken over geleerde lessen. Wel

en uitstroom in hun complexen in Delft-West. Daarin is gedifferenti-

kan gesteld worden dat er in de afgelopen jaren geleerd is dat een

eerd naar type plaatsing (reguliere woningzoekende of bijzondere

meer programmatische aanpak van wonen binnen het programma

doelgroep) en is 10 jaar teruggekeken. Deze analyse bood de basis

gewenst is, wat zodoende aan de basis heeft gestaan voor deze eerste

voor een bestuurlijk gesprek in 2026 met de wethouder Wonen en de

uitwerking. Kortom: het programma is nog in ontwikkeling, maar dat

corporatiedirecteuren. Afgesproken is dat er gewerkt wordt aan een

het gewenst is, is een geleerde les uit het voorgaande jaren waar nu

aanpak per complex met daarin een variërende set aan instrumentari-

invulling aan gegeven wordt.

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

um. Deze uitwerking volgt later in 2026. Naast betrokkenheid van bewoners via de meer beleidsmatige kant van de prestatieafspraken, wordt er binnen gebiedsontwikkelingen in de Wij West-wijken ook aan participatie gedaan. Deze is per project en per projectfase verschillend, maar heeft het doel om de input van bewoners mee te nemen ten behoeve van de verdere planvorming.

Borging van initiatieven Het programma wonen, zoals dat nu in deze voortgangsrapportage is opgenomen, is nog nieuw. Er wordt echter wel al jaren aandacht voor wonen in de wijken van Wij West. Het komende jaar wordt verder uitgewerkt op welke manier het onderwerp wonen steviger geborgd kan worden binnen de uitvoering van het NPLV. Daarbij wordt onder meer ingezet op het structureel agenderen van het programma tijdens de tripartite overleggen. Waar het gaat om de ruimtelijke opgave zal het Volkshuisvestingsprogramma een nadere uitwerking gaan geven. Zoals eerder gezegd wordt hierin uitgewerkt welke woningen in welke wijk worden gerealiseerd en voor wie. Hier hoort ook gerichte monitoring bij, die goede input zal bieden voor het programmeren van voldoende woonruimte in het Wij West-gebied. Dit zal bijdragen aan het verder borgen van de aanpak van wonen als onderdeel van het NPLV.

Wij West - Voortgangsrapportage | 81

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

Hoofdstuk 8

Plusopgaven resultaten

Wij West - Voortgangsrapportage | 82

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

Plusopgaven thema 1

Kansrijk opgroeien Hieronder worden de belangrijkste resultaten uit 2025 van de plusopgaven weergegeven die primair bijdragen aan dit thema. Eventuele achtergrondinformatie, zoals interviews, mediabeelden of rapporten, wordt vermeld onder het kopje ‘Zie ook’. Algemene informatie over de plusopgaven, waaronder de doelgroep en betrokken partijen, is opgenomen in bijlage 1.

Wij West - Voortgangsrapportage | 83

A | 4. Reflectie AR

A | 5. Doelen

A | 6. Aanpak Wij West

B | 7. Deelprogramma’s

B | 8. Plusopgaven resultaten

B | 9. Langetermijnindicatoren

Alleen jij bepaalt wie je bent (AJB)

Inzichten en lessen

Haaglanden Beweegt een plan opzet en gestart om meer verbinding

Preventie met Gezag

Sportverenigingen en scholen voelen zich vaak stevig belast en heb-

tussen jongeren en sportaanbieders op te bouwen.

(Subdoelen 1.2, 1.3, 1.4, 3.2)

ben daardoor soms weinig ruimte voor nieuwe initiatieven. Het is be-

Hoe verliep de uitvoering?

langrijk om het bestaande lokale netwerk te benutten om te bepalen

Wat is er bereikt?

welke scholen en verenigingen aansluiten bij de interventie.

Dealbreakers doorlopende leerlijn In 2025 hebben verschillende VO-scholen het vaste lespakket (doorlopende leerlijn) van Dealbreakers afgenomen. Daarnaast is een aangepaste versie van het programma Kapot Sterk (PO) toegevoegd aan

Alleen jij bepaalt wie je bent (AJB) is een, door het Nederlands

Dealbreakers (incl. samenwerking verenigingsleven en Halt)

Jeugdinstituut, erkende effectieve interventie die sport inzet om

Preventie met Gezag

aangepaste versie, uitgevoerd door EPIC.

jongeren structuur, zelfvertrouwen en kansen te bieden.

(Subdoelen: 1.2, 1.3, 1.4)

In 2025 namen 32 jongeren deel aan een AJB-traject in Delft. De

Hoe verliep de uitvoering?

uitvoering van het initiatief verliep volgens planning en het vooraf gestelde doel van minimaal 30 deelnemers is behaald.

Wat is er bereikt?

de leerlijn. Twee Delftse scholen, De Regenboog en Bonte Pael, maken deel uit van de onderzoekspopulatie voor de effectevaluatie van deze

Onderwerp

Output

Doorlopende leerlijn VO

4 VO- scholen

Doorlopende leerlijn PO (Kapot Sterk)

3 PO-scholen

Halt

Naast de eerste groep die in 2024 van start ging, is in 2025 een tweede

Om te voorkomen dat steeds meer jonge mensen in aanraking komen

In 2025 heeft Halt diverse voorlichtingen verzorgd binnen het onderwijs,

groep gestart in samenwerking met de Laurentius Praktijkschool.

met georganiseerde (drugs)criminaliteit, is het van belang om de

onder andere over online gedrag, jeugdcriminaliteit en de kosten van

weerbaarheid van jongeren te versterken en jongeren die in de knel

snel geld verdienen. Daarnaast wordt sinds 2025 de Halt klassendialoog

De samenwerking met de betrokken scholen en de sportvereniging

zitten zo vroeg mogelijk passende hulp te bieden. In Delft leggen we

aangeboden in Delft. Hoewel hier nog geen gebruik van is gemaakt, zijn

verloopt goed. Zowel de scholen als jongeren zijn enthousiast over

de focus op het versterken van de interveniërende en signalerende rol

verschillende VO- en PO- scholen enthousiast over de mogelijke inzet.

AJB.

van het onderwijs. De doorlopende leerlijn van Dealbreakers wordt

Onderwerp

Output

Aantal deelnemende scholen

PrO Grotius: 1 groep Laurentius praktijkschool: 1 groep

Aantal deelnemende

DVV Delft

sportverenigingen Aantal deelnemende jongeren

32

binnen het VO ingezet om te voorkomen dat jongeren kiezen voor een

Er zijn zes jongeren aangemeld voor de Halt wijkinterventie, één

criminele carrière. Ook worden er Halt- voorlichtingen en interventies

traject is niet van de grond gekomen. Deze interventie richt zich op

als onderdeel van Dealbreakers ingezet. Sinds 2024 is de focus van

jongeren die grensoverschrijdend gedrag vertonen waarvoor inzet

Dealbreakers verbreed naar ouders, docenten en het basisonderwijs.

van strafrecht niet mogelijk of wenselijk is. Daarbij zijn verschillende

Daarnaast wordt sport gebruikt als middel voor algemene preventie.

elementen uit het Halt-aanbod ingezet zoals een VR-bril gericht op

Er wordt meer binding gezocht tussen jongeren en sportaanbieders.

omgaan met groepsdruk, excuusgesprekken en de STOP-DENK-DOE methode. Uit de evaluatiemomenten met de jongeren en ouders blijkt