Voorlopige Jaarstukken 2023 GR GGD en VT Haaglanden
Tekst van het document
2.5 Technische Hygiënezorg Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? De GGD heeft de gezondheid van de burger beschermd door een veilige en hygiënische omgeving te bevorderen van instellingen en voorzieningen om de risico’s op het gebied van microorganismen te verkleinen. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? GGD Haaglanden heeft voor de taak technische hygiënezorg de volgende activiteiten uitgevoerd: • Behandeling van vragen en meldingen van burgers, instellingen en gemeenten • Signalering van ongewenste situaties • Advisering (inclusief legionellapreventie) aan burgers, gemeenten en instellingen in overeenstemming met de richtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV) • Evenementadvisering en -inspecties • Inspecties van AZC’s en opvanglocaties voor vluchtelingen GGD Haaglanden heeft minder meldingen technische hygiënezorg geregistreerd dan in voorgaande jaren. Door verbeterde informatievoorziening op de vernieuwde website van GGD Haaglanden, is het aantal binnengekomen vragen gerelateerd aan tattoos & piercing in de afgelopen jaren gedaald. Verder registreren we meldingen niet meer die minder dan 10 minuten behandeltijd kosten.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 18
GGD Haaglanden heeft 76 legionella-adviezen gegeven in 2023. Dit betrof zowel adviezen over legionella in water als adviezen bij meldingen van patiënten met een longontsteking veroorzaakt door de legionellabacterie (veteranenziekte). Het aantal meldingen van patiënten is in 2023 aanzienlijk hoger dan voorgaande jaren. Het gaat hier om een stijging van 42% ten opzichte van het aantal meldingen in 2022. Deze stijging wordt ook landelijk gezien. De GGD deed onderzoek naar mogelijke oorzaken om zo toekomstige uitbraken te voorkomen, maar er zijn geen gemeenschappelijke bronnen gevonden die deze stijging kunnen verklaren. Het is mogelijk dat vochtige en warme weersomstandigheden een rol spelen. Het aantal gegeven beleidsadviezen is lager dan begroot, door gebrek aan beschikbare personele capaciteit. Het aantal uitgebrachte evenementadviezen op veiligheidsplannen is conform prognose. Alle AZC’s die geen noodopvang zijn, zijn dit jaar bezocht. Verder is dit jaar voor een gemeente schriftelijk advies gegeven bij een opvanglocatie voor ontheemden en zijn hier twee locatiebezoeken gedaan. Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Meldingen technische hygiënezorg
54
40
46
37
Legionella adviezen
27
44
55
76
Beleidsadviezen
4
4
9
2
Uitgebrachte evenementadviezen op het 18 32 49 veiligheidsplan Evenementen waar inspectie heeft 1 0 18 plaatsgevonden Aantal AZC locaties waar één of meerdere 1 0 5 keren een inspectie is uitgevoerd* * Dit is exclusief de advisering aan gemeenten met betrekking tot opvanglocaties voor ontheemden, deze vallen buiten de GR-financiering.
45 16 6
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde Taak (€) lasten 2023 Technische Hygiënezorg € 268.000
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Deze taak heeft bijgedragen aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’, ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ en ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’. Bij de advisering is altijd oog voor de context en daarmee aandacht voor de mogelijkheid van gezondheidsachterstanden. Een voorbeeld is de inzet voor de gezonde opvang in AZC’s in de regio. 2.6 Reizigersadvies en -vaccinaties Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? Het geven van gezondheidsadvies en vaccinaties aan reizigers en risicogroepen, waaronder specifieke beroepsgroepen en het voorkomen van de introductie van importziekten. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? GGD Haaglanden draagt door reizigersadvies en -vaccinatie bij aan het beschermen van individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico’s en het voorkomen van de introductie van importziekten. De vraag naar reizigersvaccinaties is dit jaar wederom toegenomen. Echter, door tekorten op de arbeidsmarkt aan verpleegkundigen is het niet mogelijk om aan alle aanvragen te voldoen.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 19
Naast reizigersvaccinaties zijn medisch noodzakelijke vaccinaties en beroepsvaccinaties uitgevoerd. En is er een spreekuur ingericht voor het uitvoeren van de vaccinaties op maat. Dit zijn vaccinaties die niet gratis worden aangeboden, zoals het rijksvaccinatieprogramma of de griepprik, maar waar de burger wel zelf voor kan kiezen. Oftewel: extra vaccinaties die op maat kunnen worden gezet zoals bijvoorbeeld tegen gordelroos of waterpokken. Onderstaande tabel toont de totaal aantallen consulten en gegeven vaccinaties. Indicator (aantallen) Consulten Gegeven vaccinaties
Realisatie 2021 3.539
Realisatie 2022 8.291
Realisatie 2023 13.882
3.883
11.840
19.236
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde Taak (€) lasten 2023 Reizigersadvies en -vaccinaties € 1.495.000
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030?
De afgelopen jaren heeft GGD Haaglanden veel kennis en ervaring uitgebouwd op het gebied van grootschalige vaccinaties zoals de coronavaccinaties en het uitvoeren van de HPV 18+ inhaalcampagne. Deze kennis en ervaring heeft bijgedragen aan het realiseren van de ambitie ´Regionale partner acute problemen publieke gezondheid´. Daarnaast heeft het verder ontwikkelen van het vaccineren op maat en het ontwikkelen van een vaccinatiecentrum voor volwassenen bijgedragen aan de ambitie ´Deskundige en proactieve organisatie´ doordat de GGD burgers en ketenpartners nog beter kan adviseren op het gebied van vaccineren.
Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises 3.1
Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises
Wat heeft GGD Haaglanden bereikt?
De GGD heeft ervoor gezorgd dat er bij crises op een adequate wijze invulling is gegeven aan het bewaken van de publieke gezondheid.
Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? • Het geactualiseerde Integrale Crisisplan (ICP) is in 2023 vastgesteld en geïmplementeerd. • • • • •
• •
De lessen uit de coronacrisisbestrijding zijn in dit ICP verwerkt. De taken van het proces Jeugd zijn overgenomen door het Crisisinterventie Team van Jeugdbescherming West. Hiervoor is een convenant uitgewerkt en ondertekend. De Zelfevaluatie Kwaliteitskader Crisisbeheersing en Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) 2.0 is uitgevoerd. Hiermee voldoet GGD Haaglanden opnieuw aan de landelijk gestelde vereisten. GGD Haaglanden is in 2023 24u/dag bereikbaar, beschikbaar en inzetbaar geweest als crisisorganisatie. Gedurende 2023 was er inzet bij in totaal 37 crisissituaties en -meldingen, waaronder veel gezinssituaties, maar ook een dodelijke steekpartij in een supermarkt. Vanuit het onderdeel OTO zijn in 2023 alle geplande activiteiten uitgevoerd om teamleden van het crisisteam op te leiden en hun bekwaamheid te onderhouden m.b.t. de eigen rol en de samenwerking binnen het crisisteam. Er is getraind met actuele casuïstiek en de nadruk heeft vooral gelegen op crisis en werken met ons netwerk. Daarnaast hebben twee trainingsmomenten met de GHOR plaatsgevonden. Alle crisisteamleden hebben minimaal een keer deelgenomen aan een OTO-activiteit. Samenwerking met de crisisorganisatie van GGD Hollands Midden is geïntensiveerd door het delen van crisisplannen en door gezamenlijk een grootschalige bovenregionale oefening uit te voeren.
In 2023 is een analyse gedaan over de uitvoering van de psychosociale hulpverlening (PSH) om deze in de toekomst te verbeteren.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 20
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Taak (€) Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises
Gerealiseerde lasten € 134.000
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030?
De crisisorganisatie GGD Haaglanden heeft vooral bijgedragen aan de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’. Hierbij beschikt GGD Haaglanden over de benodigde kennis en een breed netwerk van samenwerkingspartners.
Pijler 4: Toezicht houden 4.1
Toezicht op de Kinderopvang
Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? GGD Haaglanden heeft voor alle negen gemeenten instellingen voor kinderopvang (kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang), gastouderbureaus en gastouders getoetst op het naleven van de Wet Kinderopvang 2005. De afstemming en communicatie over de prioriteiten en keuzes is tot stand gekomen door overleg met de afzonderlijke gemeenten. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? Goed toezicht in de kinderopvang is belangrijk omdat het bijdraagt aan de gezondheid, veiligheid en het welzijn van de kinderen. De kinderopvang moet de opvangkinderen ruimte bieden om zich te ontwikkelen. Door de jaarlijkse inspecties houdt de GGD zicht op de kwaliteit, gezondheid en veiligheid binnen de kinderopvangcentra. Maar toezicht in de kinderopvang is niet alleen beperkt tot het waarborgen van de kwaliteit, gezondheid en veiligheid van de kinderen, het is ook gericht op het bevorderen van hun welzijn en ontwikkelingsmogelijkheden. De GGD heeft aan haar wettelijke taak voldaan en alle kinderopvangcentra in de regio Haaglanden bezocht door middel van jaarlijkse inspecties. Bij alle gemeenten wordt voldaan aan de verplichting om minimaal 50% van de gastouderopvanglocaties te inspecteren. Bij 1 gemeente wordt 100% van de voorzieningen geïnspecteerd.
De focus bij de gehouden inspecties lag in 2023 op: • Voldoende gekwalificeerd personeel in de kinderopvang: door de arbeidskrapte stond de inzet van voldoende gekwalificeerd personeel net als vorig jaar onder druk. De GGD heeft bij meer dan de helft van alle onderzoek gekeken naar de beroepskracht/kind-ratio. Bij afwijkingen beoordeelde de toezichthouder de aard, ernst en omstandigheden van de afwijking. • Stabiliteit en kwaliteit in afwijkende omstandigheden: een voortdurend tekort aan personeel en een hoog ziekteverzuim is van invloed op de stabiliteit op de groep. De toezichthouder van de GGD heeft in deze situaties beoordeeld hoe de houder ervoor heeft gezorgd dat de opvang toch voldoende stabiel en veilig was voor de op te vangen kinderen. • Veiligheid: de GGD heeft bij de locaties in Den Haag en bij 1/3 van de locaties in andere gemeenten onderzocht of de houder tijdens de opvang te allen tijde iemand inzet die gekwalificeerd is voor het verlenen van eerste hulp. Bovendien is gecontroleerd of bij de locaties voor dagopvang wordt voldaan aan het ‘vierogenprincipe’. • Inspraak ouders: Bij de inspecties van de buitenschoolse opvang locaties is gekeken of er een oudercommissie is ingesteld. • In 2023 is de helft van alle locaties binnen de regio Haaglanden flexibel geïnspecteerd.
Dit is een nieuwe vorm van toezicht en betekent dat er buiten twee vaste kwaliteitseisen naar andere eisen is gekeken dan in voorgaande jaren. Deze vorm van toezicht maakt het toezicht minder voorspelbaar en bevordert de kwaliteit van de houder doordat er een breder beeld is van de kwaliteitseisen.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 21
Indicator (aantallen) Jaarlijkse inspectie KDV, BSO, gastouderbureaus VE-module voor locaties die VE aanbieden jaarlijks en OVR Inspecties nieuwe locaties en gastouderbureaus in 2023 (voor-en na inspectie) Inspecties gastouders (nieuw en jaarlijkse inspecties) Incidentele en nader onderzoeken (incl. flitsacties, KDV, BSO, GOB, GO) Inspecties n.a.v. een klacht o.b.v. klachtenformulieren Inspecties jeugdinstelling Bevel
Realisatie 2021 1.055 254 152
Realisatie 2022 1.096 252
Realisatie 2023 1.094 281
106
121
315 164
533 358
545 389
25 1 2
28 1 1
53 2 1
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2023 Taak (€) Toezicht houden
€ 1.612.000
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? De taken van de afdeling Toezicht hebben vooral bijgedragen aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ en ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. De kern van de kwaliteitseisen is dat kinderen volop de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen en veilig en gezond op te groeien. Toezichthouders van de GGD zien toe op het naleven van de eisen en dragen zo bij aan het waarborgen van die kwaliteit van de kinderopvang waarbij de (wijzigings-)wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) leidend is. Ook is er in 2023 extra aandacht geweest voor het aanwezig zijn van loden leidingen in gebouwen van voor 1960.
4.2 Inspectie tatoeage & piercingsstudio’s en seksinrichtingen Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? Het beschermen van de gezondheid van de burger (en sekswerker) door een veilige en hygiënische omgeving te bevorderen van studio’s voor tatoeage en piercing, cosmetische tatoeage, juweliers en seksinrichtingen. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? GGD Haaglanden controleert en vergunt namens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, tatoeage- en piercingstudio’s, studio’s voor cosmetische tatoeage en juweliers. Dit wordt uitgevoerd conform de hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid. Ook inspecties bij seksinrichtingen voert de GGD uit conform deze hygiënerichtlijnen. Het aantal locaties T&P waar een inspectie is gedaan is conform prognose, net zoals het aantal vrijstellingen vergunningsplicht T&P bij evenementen. Indicator (aantallen) Aantal locaties Tatoeage- en piercing waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd en vergunning is verleend/geweigerd Verleende vrijstelling vergunningplicht Tatoeëren en Piercen bij evenementen Aantal seksinrichtingen waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Realisatie 2023
81
107
89
110
-
-
2
5
57
51
62
58
Bij alle seksinrichtingen is conform (bijgestelde) begroting een hygiëne-inspectie uitgevoerd. Naast het uitvoeren van inspecties op locatie, heeft GGD Haaglanden dit jaar ook het hygiënehoofdstuk ‘hygiëneplan’ in de beleidsplannen van de ondernemingen (lokale taak) beoordeeld.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 22
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Taak (€) Inspectie tatoeages & piercings en Hygiëne-inspectie seksinrichtingen
Gerealiseerde lasten 2023 € 29.000
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? Deze taak heeft vooral bijgedragen aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’, ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ en ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’. Bij de advisering is oog voor de context en daarmee aandacht voor de mogelijkheid van gezondheidsachterstanden. De advisering rondom infectierisico en hygiëne is onderdeel van de advisering op gezonde leefomgeving. Bij verschillende van de typen advisering is sprake van, of bestaat een risico op, acute gezondheidsproblemen.
4.3
Forensische geneeskunde
Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? Het op professionele wijze uitvoeren van de lijkschouw (vaststellen van natuurlijk of niet-natuurlijk overlijden en afhandelen), afhandelen van meldingen van euthanasie, en afhandelen van verzoeken tot uitstellen/vervroegen van begrafenissen/crematies of het vervoeren van een overledene naar het buitenland. Het openen van het eerste letselspreekuur in de politieregio Den Haag voor slachtoffers van straatmishandeling, kinderen, kwetsbaren, verkeersslachtoffers en politieambtenaren in functie. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? GGD Haaglanden heeft voor de taak forensische geneeskunde het volgende uitgevoerd in 2023: • Uitvoeren van lijkschouw, vaststellen van de aard van het overlijden (natuurlijk of nietnatuurlijk overlijden) en zo mogelijk vaststellen van de doodsoorzaak door de forensisch arts. • Uitvoeren van taken in het kader van de meldingsprocedure euthanasie door de forensisch arts. • Uitvoeren van activiteiten in het kader van de NODOK-procedure (Nader Onderzoek Doodsoorzaak van Kinderen) door de forensisch arts in geval van onverwacht/onverklaarbaar overlijden bij kinderen. • Afgeven van een lijkenpas (verklaring dat het overlijden niet ten gevolge van een besmettelijke ziekte is) waarmee het vervoer naar het buitenland kan worden geregeld.
• Intercollegiaal contact tussen de forensisch arts en andere artsen (zoals huisartsen). • Professionaliseren van forensisch medisch onderzoek middels bij- en nascholingen, inrichting speciale letselonderzoekskamer, implementatie van een letselspreekuur op verwijzing van Veilig Thuis of politie. Op het gebied van forensische geneeskunde is in 2021 een samenwerkingsproject gestart tussen GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden, waarmee de GGD-en beogen forensische geneeskunde robuust in te richten door dit stapsgewijs gezamenlijk in de politieregio Den Haag aan te gaan bieden. In 2023 is deze samenwerking verder gegroeid. In toenemende mate wordt samengewerkt in het rooster, administratieve processen en werkprocessen zijn geharmoniseerd, casuïstiekuitwisseling en bij- en nascholing vindt plaats. Een aandachtspunt blijft het tekort aan forensisch artsen. Werving wordt bemoeilijkt door het landelijke tekort aan forensisch artsen dat voor een deel veroorzaakt wordt door gebrek aan landelijke structurele financiering en passende arbeidsvoorwaarden. Om te zorgen dat de dienstverlening door kan gaan is in 2023 bij GGD Haaglanden gebruik gemaakt van de landelijke noodmaatregel laagcomplexe lijkschouw waardoor basisartsen konden worden ingezet. Deze noodmaatregel is overgegaan in het landelijk vooropleidingsregister waar GGD Haaglanden gebruik van maakt.
Via deze weg en met incidentele inzet van forensisch artsen uit GGD Hollands Midden en externe partijen hebben we de dienstverlening kunnen uitvoeren. Onderstaande tabel toont de resultaten in 2023, waaruit naar voren komt dat de stijging van aantallen blijft doorzetten. Indicator (aantallen) Collegiaal overleg/adviezen forensische zorg Euthanasie Lijkschouw
Deel 1 Jaarverslag
Realisatie 2021 344 434 882
Realisatie 2022 412 511 913
Realisatie 2023 475 506 971
pagina 23
Melding dood minderjarige
19
Uitstellen begrafenis en lijkenpas Totaal
21
31
700
1.066
1.130
2.379
2.923
3.113
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten 2023 Taak (€) Forensische geneeskunde (excl. btw)
€ 627.000
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de Visie 2030? De GGD Haaglanden heeft in het kader van de forensische geneeskunde wettelijke taken uitgevoerd die het beste aansluiten bij ‘Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt’. Met het schouwen van lijken in geval van niet-natuurlijke doodsoorzaken en het voeren van een letselspreekuur heeft de GGD Haaglanden een essentiële schakel geboden in de strafrechtelijke keten, in nauwe samenwerking met politie en OM.
Pijler 5: Brede public health 5.1
Directeur Publieke Gezondheid (DPG)
Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? De DPG is wettelijk verantwoordelijk voor twee organisaties, zowel de GGD als de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), als onderdeel van de Veiligheidsregio Haaglanden. Een onderdeel van de functie van DPG is behoud en ontwikkeling van GGD-expertise, organisatie brede voorbereiding op toekomstige trends en integrale sturing op publieke- en acute gezondheid. De Corona programma organisatie is per 1 mei 2023 volledig afgeschaald en ondergebracht bij de afdeling Algemene Infectieziektebestrijding. Ook de werkzaamheden in de opvang van ontheemden uit Oekraïne zijn in de eerste helft van 2023 afgeschaald. In 2023 is verder gewerkt aan de implementatie van de Visie 2030. De GGD heeft in 2023 besloten de interne organisatiestructuur per 1 januari 2024 te wijzigen (intern ‘de herinrichting’ genoemd), zodat de genoemde ambities in de Visie beter en effectiever bereikt kunnen worden. Niet alleen is gewerkt aan de structuur, maar ook cultuur en integrale samenwerking heeft aandacht gekregen. GGD Haaglanden heeft - net als in 2022- ingezet op de ontwikkelingen op het gebied van de informatievoorzieningen, zoals datagedreven werken en digitalisering.
GGD Haaglanden heeft verder gewerkt aan het optimaliseren van de informatieveiligheid, met als doel dat GGD Haaglanden naast de ISO-9001 certificering (CIIO) ook de NEN7510 certificering verkrijgt. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? • Op basis van het adviesrapport & VanderLaar is in het eerste kwartaal van 2023 een plan van aanpak herinrichting gemaakt die na een positief advies van de Ondernemingsraad OCW heeft geleid tot een implementatieplan in september 2023 en de uitvoering van de plannen in het najaar. • Medio 2023 is een voortgangsrapportage implementatie ‘Uitvoering visie 2030 opgesteld. Per ambitie is gekeken wat de voortgang is van de benoemde activiteiten. Ook is inzichtelijk gemaakt dat de 6 integrale projecten die in het implementatieplan zijn beschreven, deels afgerond zijn en deels in andere (landelijke) programma’s zijn verweven. • Voor het programma IZA/GALA zijn regiobeelden opgesteld, die inzicht geven hoe het gesteld is met de inwoners van de regio Haaglanden. Per gemeente zijn leidraden op maat gemaakt voor de thema’s gezonde leefomgeving, valpreventie, kind naar gezonder gewicht en kansrijke start.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 24
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Taak (€) Directeur publieke gezondheid
5.2
Gerealiseerde lasten € 700.000
Taken van de GGD als zorginstelling
Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? GGD Haaglanden heeft in 2023 voldaan aan verplichtingen voor zorgaanbieders conform de wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Het kwaliteitssysteem van de dienstverlening van GGD Haaglanden is conform de ISO9001:2015 norm voor professionele dienstverlening uitgevoerd. De certificering is in 2021 voor een periode van drie jaar verlengd.
Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? Vanuit deze taak zorgt GGD Haaglanden voor het op een verantwoorde en kwalitatief hoogwaardige manier leveren van zorg. Certificering In 2023 vond een opvolgbezoek plaats in verband met het certificaat dat de GGD draagt. CIIO nam de verrichtingen en organisatie van onderdelen van de GGD door op het gebied van leiderschap, klantfocus, betrokkenheid van professionals, relatiemanagement, processen en continu verbeteren. De auditoren zagen de grondslag voor het voeren van het certificaat door de GGD bevestigd. Het kritieke punt van aanwezigheid en vindbaarheid van beschrijvingen van kritieke primaire processen werd ingetrokken, aangezien de plannen en realisatie tot zo ver vertrouwen geven dat dit punt onder controle is gebracht. De ingerichte jaarwerkplancyclus vormt een goede randvoorwaarde voor het systematisch realiseren van verbeteringen. Dit kan verder uitgebouwd worden door meer nadruk te leggen op aantoonbare analyses en het aantoonbaar monitoren van de effectiviteit van maatregelen. De GGD heeft in 2023 ruim aandacht besteed aan het principe van verbeteren (ontwikkeling van de Check en Act) en borgde dit onder andere in diverse plenaire besprekingen, een centrale maatregel- en verbeterregister en een nieuwe inrichting van de centrale directiebeoordeling.
Een nieuwe methodiek van risicobeheersing is in alle afdelingen geïmplementeerd in de aanloop naar de certificering voor NEN7510, een (nieuwe) verplichte norm voor informatieveiligheid in de zorg. Benodigde analyses en inventarisaties zijn uitgevoerd om de benodigde governance, beleid, awareness en instrumenten op te bouwen ter voorbereiding op certificatie in 2024. Klachten Een belangrijk onderdeel van het kwaliteitssysteem is de klachtenbehandeling. In totaal zijn in 2023 112 meldingen van klachten ontvangen. Alle meldingen zijn na ontvangst beoordeeld door de klachtenfunctionarissen. De verdeling hiervan was als volgt: Type klachtenmelding
Aantal
Melding over reguliere organisatie
11
Melding Regionale Ambulance Voorziening (RAV)
38
Melding Dienstverlening Corona
16
Melding geen klacht, maar signaal
8
Melding klacht niet bedoeld voor GGD Haaglanden (en overgedragen)
17
Melding klacht ketenpartner (en overgedragen)
8
Melding Klacht om overige reden niet ontvankelijk
14
Totaal
112
Deel 1 Jaarverslag
pagina 25
Van de 112 meldingen zijn 9 klachten in behandeling genomen, 3 hiervan hadden betrekking op de RAV Haaglanden en 6 hadden betrekking op Centrum Jeugd en Gezin van Den Haag. Geen van de in behandeling genomen klachten hadden betrekking op GGD Haaglanden. Van de 9 in behandeling genomen klachten is er uiteindelijk 1 voorgelegd aan de Geschillencommissie Zorg. Veilig Incidenten Melden (VIM) De VIM-procedure heeft tot doel de kwaliteit en veiligheid van het zorg- en dienstverleningsproces van de GGD te verbeteren door het systematisch melden, analyseren, herstellen en opvolgen van (bijna) incidenten. Dat is belangrijk om optimale prestaties te kunnen leveren in ons zorg- en dienstverleningsproces. In het kader van de interne procedure Veilig Incidenten Melden (VIM) zijn in 2023 72 meldingen gedaan, waarmee het aantal meldingen nagenoeg gelijk is gebleven met 2022 waarin 73 meldingen zijn gedaan. Van de 72 meldingen betrof het in 53 gevallen een VIMmelding, in 6 gevallen een VIM-signaal en in 13 gevallen is een VIM-signaal vanwege de ernst van het signaal omgezet in een VIM-melding. Opleidingsinstelling In aansluiting op de Visie 2030 organiseert de GGD deskundigheidsbevordering en kennisontwikkeling, als opleidingsinstelling heeft GGD Haaglanden in 2023: • De GGD Brede Visie en Beleid op Leren en Ontwikkelen opgesteld en vastgesteld. Implementatie volgt in 2024.
• Het digitaal zakboekje ‘Thuis bij GGD Haaglanden’ is opgesteld en vastgesteld, om nieuwe medewerkers te helpen hun weg te vinden binnen onze organisatie. • 8 Haagsche Praat bijeenkomsten gehouden, 7 via MS Teams en 1 Haagsche Praat Special op donderdag 23 november. Op deze dag organiseren we de kick-off bijeenkomst ‘Versterken kennisfunctie van onze GGD’. Met deze bijeenkomsten is GGD-breed en met JGZ-professionals kennis gedeeld over o.a. ‘EHealth4 all’ en ‘Planetaire gezondheid’. • Naast de Haagsche Praat-bijeenkomsten zijn er maandelijks digitale lunchlezingen ‘Hapje kennis’, georganiseerd voor en door GGD-medewerkers. • Tweemaal de Module Publieke Gezondheid regiobreed georganiseerd voor GGDmedewerkers; voor 2024 al opties genomen ivm grote belangstelling. • Artsen in Opleiding (AIOS) Maatschappij + Gezondheid (M+G) opgeleid binnen het Landelijk Werkgeverschap. • Na visitatie eind 2022 door de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten kreeg GGD Haaglanden in 2023 bericht dat de erkenning als opleidingsinstelling voor M+G en profielen IZB en TBC worden verlengd en de erkenning van de GGD als opleidingsinstituut wordt uitgebreid met profiel MMK. • De coassistenten is een nieuw, GGD-breed programma aangeboden. Dit is als zeer positief geëvalueerd en wordt voortgezet.
• GGD Haaglanden heeft begeleiding geboden aan 6 reguliere coschappen, 4 keuze coschappen, 9 AIOS in diverse richtingen, deskundigen infectiepreventie, 3 trainees, 2 wetenschapsstages en diverse stagiaires. • De eerste stappen om ook Deskundigen Infectiepreventie op te kunnen leiden met een CZO erkende opleiding zijn gezet, met de GGD-en in de regio zijn we voorlopig erkend. • Met de Haagse Hogeschool is een gezamenlijke uitwerking van een Minor Publieke Gezondheid opgestart Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten Taak (€) Taken van de GGD als zorginstelling
Deel 1 Jaarverslag
€ 500.000
pagina 26
5.3
Publieksinformatie
Wat heeft GGD Haaglanden bereikt? GGD Haaglanden levert en ontsluit kennis over gezondheid, ziektepreventie en gezondheidsvoorzieningen door middel van publieksinformatie. Ze doet dit onder andere met een professioneel uitgevoerd centraal frontoffice, maar ook door de uitleen van professioneel (voorlichtings- en les) materiaal. Wat heeft GGD Haaglanden daarvoor gedaan? Het informatiecentrum is op alle werkdagen van 8.30 tot 17.00 uur. Het aantal telefonische consulten en het aantal e-mail contactmomenten is, na een piek in 2021, sinds begin 2023 redelijk gedaald (37%). Naast deze contactmomenten is 71 keer lesmateriaal uitgeleend in 2023, met name over het thema ‘Relaties & seksualiteit’. Indicator (aantallen) Telefonische contactmomenten E-mail contactmomenten
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Realisatie 2023
23.098
43.019
22.667
15.520
3.586
7.504
3.344
2.098
Wat heeft GGD Haaglanden daarbij ingezet? Gerealiseerde lasten Taak (€) Publieksinformatie
Zie: Gezondheidsbevordering
Wat heeft deze taak bijgedragen aan de visie 2030? GGD Haaglanden heeft bijgedragen aan alle 5 de ambities uit de visie. Het informatiecentrum (telefonische bereikbaarheid) is vaak een eerste schakel tussen inwoners en de GGD.
6 Corona In 2023 zijn alle activiteiten van het programma Corona ondergebracht binnen de reguliere taken van de afdeling infectieziektebestrijding. Vanaf 1 juli 2023 is de meldplicht van COVID-19 komen te vervallen. Na deze datum hoeven artsen en laboratoria individuele meldingen niet meer te melden bij de GGD. Clusters van luchtweginfecties waar kwetsbaren verblijven, waaronder COVID-19, dienen nog wel gemeld te worden aan de GGD. Dit om te monitoren of sprake is van een ernstig ziekbeeld, groot aantal zieken of snelle verspreiding. In het najaar van 2023 is door de GGD de najaarscampagne uitgevoerd in het kader van Corona. Voor het uitvoeren van de corona activiteiten begin 2023 en de najaarscampagne is vanuit VWS een subsidie beschikbaar gesteld. Vaccineren In de eerste helft van 2023 heeft de GGD de vaccinatieactiviteiten van de campagne die in de herfst 2022 is begonnen voortgezet. Over de zomermaanden zijn nauwelijks vaccinaties gezet. In oktober is officieel de najaarscampagne van start gegaan die in december beëindigd is. In de najaarscampagne 2023 is de coronaprik met een vernieuwd vaccin voor alle kwetsbare inwoners (60+, zwangere en de “griepprik-groep”) en zorgmedewerkers met direct patiëntcontact beschikbaar geweest. In 2023 zijn in totaal 175.413 vaccinaties gezet, waarmee het totaal aantal vaccinaties sinds 2020 op 2.558.177 kwam.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 27
In de regio is het afgelopen jaar gebruik gemaakt van 4 grote locaties, in Den Haag, Rijswijk, ´sGravenzande en Zoetermeer. Daarnaast zijn er 15 fijnmazig vaccineren locaties in de regio waar meer dan 100 prikken zijn gezet. Bron- en contactonderzoek De eerste maanden van 2023 kregen de inwoners van regio Haaglanden die positief testten op een coronatest een gesprek op maat. Burgers die getest waren in de teststraat werden hier actief voor benaderd. Burgers die een positieve zelftest hadden, konden het BCO-team zelf benaderen voor een persoonlijk advies en uitleg over de maatregelen. Naast het persoonlijk adviesgesprek werden uitbraken bij zorginstellingen en andere instellingen met kwetsbaren geregistreerd voor surveillance-doeleinden en kregen zij, indien nodig, advies vanuit het BCO-team. In maart 2023 vervielen alle test- en isolatieadviezen, waardoor het aantal geregistreerd positief geteste mensen verder daalde. De GGD bouwde het BCO-team af, waarbij voornamelijk de zorginstellingen nog werden ondersteund en de taken na het vervallen van de meldingsplicht zijn overgedragen aan de reguliere infectieziektebestrijding. Aantal individuele Covid 19 meldingen 2023 in regio Haaglanden 600 500 400 300 200 100 0 Total
Jan
Feb
Mar
May
Jun
Jul
519
413
73
112
47
2
Callcenter Corona Bij de meerderheid van de corona gesprekken ging het om het inplannen van vaccinatieafspraken, vragen en opmerkingen rond de coronaprik, het inplannen van testafspraken en doorgeven testuitslagen (t/m maart 2023) en de najaarscampagne 2023. Afspraken voor vaccineren en testen zijn wel voor het grootste gedeelte niet via het callcenter van GGD Haaglanden gemaakt, maar via een landelijk callcenter, een online afsprakenportaal en voor de najaarscampagne 2023 deels ook via een systeem waar burgers een uitnodigingsbrief met een reeds gemaakte vaccinatieafspraak hebben ontvangen (“PAU”). Onderstaande grafiek laat zien hoeveel van de 7693 telefonische gesprekken in 2023 per maand door het callcenter en deels door afdeling AIB in 2023 zijn verwerkt.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 28
1441
873
556
156
157
209
183
216
398
493
609
2402
GEVOERDE TELEFOONGESPREKKEN REGIO HAAGLANDEN 2023
Testen Sinds 17 maart 2023 zijn alle GGD-testlocaties in Nederland gesloten. In 2023 zijn in totaal 997 testen afgenomen, bijna allemaal op de enig overgebleven testlocatie op de Bronovolaan in Den Haag. Het totaal aantal testen dat door de GGD Haaglanden sinds 2020 is uitgevoerd is 2.004.879 geweest.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 29
1.4
Programmaverantwoording Veilig Thuis
Kaders De Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals goed te reageren bij vermoedens van kindermishandeling en andere vormen van huiselijk geweld. Met de Meldcode komen slachtoffers eerder in beeld en kan eerder hulp ingezet worden. Daarvoor is het nodig dat beroepskrachten goed uit de voeten kunnen met signalen en wanneer dat nodig is, situaties van vermoedens van onveiligheid melden bij Veilig Thuis. De Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling stelt voor professionals, werkzaam in sectoren van gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp of justitie, een professionele norm om melding te doen bij Veilig Thuis als er vermoedens zijn van acute en structurele onveiligheid. Ook individuele omstanders kunnen een melding doen bij Veilig Thuis.
Veilig Thuis Haaglanden voert een gemeentelijke taak uit die voortkomt uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo 2015), te weten: o Het fungeren als meldpunt voor gevallen of vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling o Het naar aanleiding van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, onderzoeken of daarvan daadwerkelijk sprake is o Het beoordelen van de vraag of en zo ja, tot welke stappen de melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan aanleiding geeft o Het in kennis stellen van een instantie die passende, professionele hulp kan verlenen bij huiselijk geweld of kindermishandeling, van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft o Het in kennis stellen van de politie of de Raad voor de kinderbescherming van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft o Indien Veilig Thuis een verzoek tot onderzoek bij de Raad voor de kinderbescherming doet, het in kennis stellen van het college van B&W van de betreffende gemeente o Het op de hoogte stellen van degene die een
melding heeft gedaan, van de stappen die naar aanleiding van de melding zijn ondernomen Taken Veilig Thuis is een meldpunt voor vermoedens van huiselijk geweld (GW) en kindermishandeling (KM), maar ook een expertisecentrum voor iedereen die in de keten van huiselijk geweld en kindermishandeling werkt. De medewerkers van Veilig Thuis geven adviezen en handelen ingediende meldingen af. Daarnaast doet VTH ook de coördinatie van huisverboden. Als expertisecentrum sluiten medewerkers van VTH als aandachtsfunctionarissen aan bij overleggen en geven ze training op hun expertise gebied aan professionals in de HG en KM keten. In de p&c documenten wordt een onderverdeling gemaakt naar de belangrijkste taken die Veilig Thuis Haaglanden uitvoert, dit zijn zijn: • Advies geven • Meldingen (onderzoek en voorwaarden & vervolg, inclusief monitoring) beoordelen in een veiligheidstaxatie • Coördinatie huisverbod uitvoeren • Voorlichting geven In de volgende paragrafen is per taak weergegeven wat het afgelopen jaar gedaan is om de doelstellingen te bereiken en welke uitgaven daarvoor gedaan zijn. Integrale proces van acute en structurele onveiligheid: “Hoe gaat VTH om met schaarste en prioriteit op dossiers” VTH kiest ervoor de prioriteit te leggen bij het aannemen van meldingen en adviesvragen en het doen van kwalitatief goede veiligheidsbeoordelingen.
Door deze werkwijze toe te passen, in combinatie met actief wachtlijstbeheer, houdt VTH zicht op de meldingen die acute aandacht nodig hebben en worden niet onnodig zaken op de wachtlijst geplaatst. Dagelijks worden alle binnengekomen meldingen beoordeeld op spoed binnen 24 uur. Dit lukt VTH in bijna 90% van de gevallen. Daarna wordt tijd genomen om alle feiten en omstandigheden te verzamelen die nodig zijn voor een goed zicht op de acute en structurele onveiligheid in de veiligheidstaxatie (triagebesluit). Veilig Thuis investeert in vaste en flexibele inzet om wachtlijst verder terug te dringen, zodat de tijdigheid van de diensten kan worden verbeterd.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 30
Terugblik afgelopen jaar Veilig Thuis is georganiseerd in een landelijk netwerk met regionale uitvoering in 25 regio’s. VTH werkt in opdracht van de gemeenschappelijke regeling en voert wettelijke taken uit voor de negen deelnemende gemeenten van regio Haaglanden. In 2023 zijn er door VTH 4% minder adviezen gegeven dan in 2022. Het aantal meldingen was afgelopen jaar 4,5% lager dan in 2022. Als begrotingsdoel was gesteld een inhaalslag van 229 zaken te maken op de wachtlijst na veiligheidsbeoordeling. Vertrekpunt daarbij was de hoogte van de wachtlijst, die op dat moment (tijdens begroting 2023), uit 458 zaken bestond. Veilig Thuis heeft een inhaalslag gemaakt van 277 zaken in 2023. VTH heeft in 2023 naast het uitvoeren van de wettelijke taak (advies geven en meldingen afhandelen) ingezet op het versterken van operationele processen binnen de organisatie en het verbeteren van de ketensamenwerking met de lokale teams en organisaties die gespecialiseerde zorg en ondersteuning bieden. De ketenmonitor en het gemeentedashboard zijn verder ontwikkeld en operationeel geworden en maandelijks gedeeld met alle betrokken gemeenten. Daarnaast is op verzoek aanvullende informatie aan gemeenten verstrekt. Een aantal ontwikkelingen van afgelopen jaar: • Er is een meerjarenbeleidsplan en jaarplan gemaakt met concrete thema’s, doelen en acties.
• Deze plannen worden regionaal uitgewerkt per regioteam van VTH om zo veel mogelijk aan te sluiten bij de regionale en gemeentelijke situatie; • Acties en doelen uit de veranderopgave zijn afgestemd met de inspectie en meegenomen in het meerjarenbeleidplan en jaarplan VTH; • De expertgroepen werken aan de hand van een nieuw jaarplan aan doelen die passen bij de actuele onderwerpen die spelen op de thema’s waarvan VTH een expertgroep heeft. Dat waren in 2023 de expertgroepen Eer Gerelateerd Geweld, Licht Verstandelijke Beperking, Complexe Scheiding, Ouderenmishandeling, Seksueel Geweld/Seksueel Misbruik en Stalking. Femicide als actueel landelijk en regionaal aandachtsgebied wordt ingebed in de expertgroepen Stalking en Complexe Scheiding zodat acties ingezet kunnen worden gericht op kennisdeling en het voorkomen van Femicide. Indicator (aantallen) Aantal adviezen Aantal meldingen Wachtlijst ná triagebesluit
Realisatie 2022 9.003 9.504 488
Begroting 2023 9.106 9.7071 229
Realisatie 2023 8.676 9.078 211
1
Van dit totaal aantal hebben 229 casussen betrekking op wachtlijst beheer (dit zijn eigenlijk diensten en geen nieuwe meldingen) Deel 1 Jaarverslag
pagina 31
Ontwikkeling van de organisatie VTH is een organisatie in ontwikkeling met een forse veranderopgave. Vanaf 2023 is de veranderopgave integraal onderdeel geworden van het meerjarenbeleidsplan en het jaarplan van het MT. Hieronder is beschreven wat Veilig Thuis Haaglanden in dit Meerjarenbeleidsplan heeft opgenomen als missie, visie en thema’s waarop actie is ondernomen. Missie De missie van Veilig Thuis Haaglanden luidt: ‘Het duurzaam stoppen van huiselijk geweld. Een veilig thuis voor iedereen. Dat is waar wij ons elke dag met hart en ziel voor inzetten. Hoe doen we dit? Door het leveren van hoge kwaliteit dienstverlening, door het bieden kennis en expertise, bijvoorbeeld door het geven van voorlichting. En door te werken in partnerschap, met direct betrokkenen en onze partners.” Positionering VTH heeft als visie dat het proactief een eenduidige een boodschap over onze taken en verantwoordelijkheden formuleert en communiceert, door gebruik van verschillende communicatiekanalen. Hiermee positioneert VTH zich als advies- en meldpunt en als expertisecentrum in de regio. Verbetering website Eén van de kanalen om VTH te positioneren is de website. In 2023 is gewerkt aan de voorwaarden en veiligheidseisen die worden gesteld aan de website. Aan deze eisen en voorwaarden wordt nu voldaan. Komend jaar wordt aandacht besteed aan de inhoud van de website.
Samenwerking met partners In 2023 is in overleg met de samenwerkingspartners gewerkt aan een aanscherping van de samenwerkingsafspraken. Het grootste deel van de samenwerkingsafspraken is op basis van een enquête die door VTH uitgevoerd is in 2023 met de score ‘goed’ beoordeeld. Daarnaast is VTH in diverse overlegstructuren vertegenwoordigd, bijvoorbeeld in de proeftuin van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de doorontwikkeling Regiovisie Huiselijk Geweld.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 32
Kwaliteit Dienstverlening VTH wil een kwaliteitsimpuls geven aan de dienstverlening en daarmee een betrouwbare partner zijn. Dit door het uitvoeren van een kwalitatief goede veiligheidsbeoordeling, onderzoek en dossiervorming. VTH is in 2023 gestart met het verder in detail uitwerken en vastleggen van de 9 hoofdprocessen. De 4 belangrijkste hoofdprocessen in het primair proces zijn in 2023 gestart met het uitvoeren van een normtijden onderzoek. De resultaten van dit onderzoek worden eind 2024 verwacht en worden gebruikt voor interne kaders en sturing op de processen en productiviteit van medewerkers in regioteams. Daarmee wil het management van VTH: 1) beter sturen op personele inzet en werkdruk per proces en 2) de uitvoering van de hoofdprocessen optimaliseren. VTH heeft onderzocht of er een minder bewerkelijke werkwijze mogelijk is voor een deel van de meldingen. Het betreft de meldingen “Overige Zorg”, dit zijn politiemeldingen waar geen vermoedens zijn van huiselijk geweld of kindermishandeling, maar waar enkelvoudige (opvoed)problematiek, zorgen over crimineel gedrag of deelname aan risicogroepen door jongeren aan de orde is. Gezonde werkomgeving VTH wil een aantrekkelijke werkgever zijn. Er wordt ingezet op maatregelen om personeel en kennis te behouden en een gezonde doorstroom binnen de organisatie mogelijk te maken.
Daarnaast heeft VTH in 2023 in het Meerjarenbeleidsplan als doel opgenomen actief in gesprek te blijven met medewerkers over hun (mentale) gezondheid. In het plan is opgenomen in 2024 te werken aan een structureel aanbod voor alle medewerkers van VTH op de psychosociale gezondheid. Dit doet VTH samen met het Arbocentrum en P&O van de gemeente Den Haag. Lerende organisatie VTH heeft in 2023 in het Meerjarenbeleidsplan als doel opgenomen een om een lerende organisatie te zijn. Dat doet VTH door nieuwsgierig te zijn, ervaren, onderzoeken en reflecteren. Het leren gebeurt door middel van feedback en leren op alle lagen; zowel met ketenpartners, als organisatie (VTH), binnen alle teams en als individuen. De cultuur draagt hieraan bij. Met als doel dat de lerende organisatie verweven zit in het DNA van de medewerkers. In 2024 werkt VTH een plan uit hoe de organisatie en met partners kan leren van ervaringsdeskundigen, klachten en onderlinge feedback in de organisatie. Personele bezetting 2023 VTH had begin 2023 een personeelskort van 10 fte. Eind december 2023 was de personele bezetting gelijk aan de toegestane formatie. Diverse wervingsacties hebben ertoe geleidt dat VTH de functie van maatschappelijk werker en andere functies in het primair beter kon vervullen.
De nieuwe maatschappelijk werkers starten in het instroomteam en vervolgen hun werkzaamheden in principe na 6 maanden in een regioteam. Dit draagt bij een stabielere basis voor de regioteams, daardoor kunnen adviesvragers, melders en directbetrokkenen beter geholpen worden. De personeelsbezetting blijft een belangrijk punt van aandacht voor VTH en daarom wordt actieve werving voor functies waarop uitstroom verwacht wordt voortgezet.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 33
Advies Wat hebben we bereikt? Omstanders en professionals ontvingen advies over de aard of ernst van signalen en kenden de stappen die zij konden zetten om situaties van huiselijk geweld of kindermishandeling te doorbreken en de veiligheid te herstellen en werden daardoor in staat gesteld om de benodigde stappen te zetten. Wat hebben we daarvoor gedaan? o Professionals en directbetrokkene burgers geadviseerd en ondersteund, o.a. door bijvoorbeeld deel te nemen aan gesprekken met directbetrokkenen, hulpverleners, school of politie. o VTH heeft informatie en advies verstrekt aan Reclassering Nederland, de Raad voor de Kinderbescherming, politie en het Openbaar Ministerie. Dagelijks werden alle aangehouden verdachten die voor een geweldsdelict zijn aangemerkt als huiselijk geweld op de ZSMlocatie besproken met Veilig Thuis. Het advies van VTH werd gebaseerd op dossierinformatie en op expertise van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. o Deelname aan het focusoverleg en de weegoverleggen in het Zorg & Veiligheidshuis. Het ging hier om specifieke zaken met complexe vraagstukken rondom straf en zorg, maar ook huiselijk geweld en kindermishandeling en specifieke vormen van geweld waar VTH expertise in heeft. o Ook is Veilig Thuis bereikbaar geweest via de chat. Bellen kan soms lastig zijn voor iemand die te maken heeft met huiselijk geweld of kindermishandeling.
Slachtoffers, plegers, omstanders en professionals kunnen daarom via de chat anoniem advies vragen bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling. Indicator (aantallen) Aantal adviezen
Realisatie 2022 9.003
Begroting 2023 9.106
Realisatie 2023 8.676
In onderstaande tabel is voor de Haaglanden gemeenten het aantal uitgebrachte adviezen in 2023 en 2022 opgenomen waar kinderen betrokken waren (vermoedens van huiselijk geweld en/of kindermishandeling) en het aantal adviezen zonder kinderen (vermoedens van huiselijk geweld). Het totale aantal adviezen is in 2023 circa 3,7% lager dan 2022. Het aandeel van de adviezen waarbij kinderen betrokken zijn is daarentegen wel gestegen (met 2%) ten opzichte van vorig jaar. Tabel 2
* totaal aantal adviezen in deze tabel is niet gelijk aan de realisatie in de tabel van de indicator. Dit komt doordat het informatiesysteem niet werkt met maandafsluitingen, waardoor cijfers met terugwerkende kracht kunnen wijzigen.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 34
Tabel 3
Tabel 3 geeft de procentuele verdeling weer van het aantal uitgebrachte adviezen in 2023 uitgesplitst naar adviesvrager. Hieruit blijkt dat de meeste adviesvragen worden gedaan door directbetrokkenen (volwassenen), justitie & veiligheid en de beroepsgroep van ‘psychologen, pedagogen en maatschappelijk werkers’.
Wat hebben we daarbij ingezet? Taak (€) Advies
Gerealiseerde lasten 2023 € 1.071.000
Meldingen Wat hebben we bereikt? Voor degenen die een melding (of vermoeden) van huiselijk geweld of kindermishandeling wilden doen was VTH gedurende 2023 een toegankelijk en laagdrempelig meldpunt. Op basis van de inhoud van de melding werden, in samenspraak met alle betrokkenen, de noodzakelijke vervolgstappen gezet en besloten wie de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de vervolgstappen op zich nam. Wat hebben we daarvoor gedaan? o Bereikbaarheid van het meldpunt gegarandeerd. VTH was in 2023 24/7 telefonisch bereikbaar. o Alle meldingen bij binnenkomst direct beoordeeld op de vraag of crisisinterventie noodzakelijk is en daar zo nodig op geacteerd. o Vervolgens zoveel mogelijk binnen een termijn van 5 (werk)dagen aanvullende informatie verzameld bij verschillende bronnen en die intercollegiaal of multidisciplinair beoordeeld. Dit proces wordt Veiligheidsbeoordeling genoemd. o Alle ingekomen meldingen neemt VTH in ontvangst en in bijna 90% van de gevallen wordt acute veiligheidsbeoordeling dezelfde dag of de 1e volgende werkdag gedaan. Door deze werkwijze toe te passen, in combinatie met actief wachtlijstbeheer, houdt VTH zicht op welke meldingen acuut zijn en direct aandacht nodig hebben en worden ook niet onnodig zaken op de wachtlijst geplaatst. o Wachtlijstbeheer van casussen op de wachtlijst voor de diensten onderzoek en voorwaarden en vervolg.
Er is in de gaten gehouden of de zaken op de wachtlijst qua zwaarte en urgentie veranderen, zodat deze indien nodig sneller opgepakt moeten worden.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 35
o
Vervolgstappen bepaald en gerealiseerd: ▪ Direct beëindigen bemoeienis: de beoordeling van een melding kan als uitkomst hebben dat er geen zorgen zijn over de veiligheid van betrokkenen en verdere bemoeienis van Veilig Thuis, lokale teams of een collega-organisatie niet nodig is. ▪ Direct overdragen: als de veiligheidsbeoordeling uitwijst dat een casus qua aard en ernst kan worden opgepakt door een lokaal team of bestaande hulpverlening die al bij het gezin betrokken is, vindt direct overdracht plaats. ▪ Veilig Thuis-inzet zonder onderzoek (Voorwaarden en Vervolg): als er aanwijzingen zijn voor een acute en/of structurele onveiligheid en als de directbetrokkenen voldoende bereid en in staat zijn om samen te werken aan het herstel van de veiligheid en daarbij zo nodig hulp te aanvaarden, dan stelt Veilig Thuis veiligheidsvoorwaarden op in overleg met de betrokkenen en professionals, en draagt de casus daarna over, in veel gevallen naar een (gespecialiseerde) hulpverlener. ▪ Veilig Thuis-inzet met onderzoek: als de bevoegdheid en expertise van Veilig Thuis nodig zijn om helder te verkrijgen of sprake is van huiselijk geweld en/ of kindermishandeling, en/of indien betrokkenen onvoldoende bereid of in staat zijn hulp te accepteren, voert Veilig Thuis onderzoek uit.
In kaart wordt gebracht welke onderliggende problemen er zijn die moeten worden opgelost om tot duurzame veiligheid en herstel te komen. Vervolgens worden, net als bij Voorwaarden en Vervolg, veiligheidsvoorwaarden opgesteld en overgedragen ▪ Na opstelling van veiligheidsvoorwaarden en overdracht monitoren of de hulp op gang gekomen is, of is voldaan aan de veiligheidsvoorwaarden, of deze hebben geleid tot directe veiligheid, of de stabiele veiligheid in voldoende mate is hersteld, of er voldoende aandacht voor herstel van de opgelopen schade is.
Indicator (aantallen) Aantal meldingen
Realisatie 2022 9.504
Begroting 2023 9.478
Realisatie 2023 9.078
De onderstaande tabellen geven informatie over de wettelijke taak voor meldingen in 2023 en 2022. Tabel 4
Tabel 4 geeft het aantal ontvangen meldingen weer uitgesplitst naar casussen met één melding en meerdere meldingen per gemeente (meerdere meldingen wil zeggen dat er meer dan één meldingsbronnen waren per casus). In 2023 zijn voor 26% van de casussen meerdere meldingen binnengekomen. In tabel 6 staat informatie weergegeven over de type melders.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 36
Tabel 5
Tabel 5 geeft het aantal meldingen waarbij kinderen betrokken zijn (deze meldingen gaan over vermoedens van kindermishandeling en/of huiselijk geweld), en het aantal meldingen zonder kinderen (deze meldingen hebben betrekking op vermoedens van huiselijk geweld zonder dat een kind betrokken is). Het algemene beeld is vergelijkbaar met vorig jaar, het percentage meldingen met kinderen is gelijk gebleven (81%). Er zijn wel verschillen in de percentages per gemeente.
Tabel 6
Tabel 6 geeft het percentage meldingen in 2023 weer uitgesplitst naar type melders per gemeente. Hieruit blijkt dat het overgrote deel wordt gedaan door Justitie & Veiligheid. In 2023 was dat gemiddeld over alle gemeenten 63% (vorig jaar was dat gemiddeld 73%) van de meldingen.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 37
Wat hebben we daarbij ingezet? Taak (€) Meldingen (structurele formatie) Meldingen (flexibele inzet)
Gerealiseerde lasten 2023 € 9.002.000 € 2.145.000
Ontwikkeling wachtlijst Veilig Thuis Haaglanden 2023 (na veiligheidsbeoordeling) De wachtlijst betreft de meldingen na de fase waarin VTH de veiligheidsbeoordeling heeft uitgevoerd en voor de fase dat een onderzoeker van VTH de casus oppakt en start met een dienst (Onderzoek of Voorwaarden & Vervolg). Bij binnenkomst van een melding wordt altijd voorrang gegeven aan de spoedzaken. De eerste veiligheidsbeoordeling vindt binnen 24 uur na binnenkomst van een melding plaats. Wanneer uit deze eerste beoordeling blijkt dat er signalen zijn van acute onveiligheid wordt hieraan voorrang gegeven. Ook in de aanpak van de wachtlijst geldt dat bij het starten van onderzoeken en in het beheer van de wachtlijst continu wordt gekeken naar de zwaarte en urgentie van de casuïstiek. De wachtlijst heeft zodoende geen invloed op de interventiesnelheid van VTH bij acute situaties. In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van de wachtlijst in 2023 te zien. In de begroting 2023 is als doel opgenomen om de wachtlijst in 2023 te halveren, op dat moment stonden er 456 casussen op de wachtlijst. Een halvering betekende het terugdringen van de wachtlijst in 2023 tot een niveau van 227 casussen. Eind 2023 is dit doel behaald en stonden er nog 211 casussen, waarvoor vervolgonderzoek nodig is op grond van de veiligheidsbeoordeling, op de wachtlijst.
Gemiddeld stond een casus in 2023, gerekend vanaf de triagedatum, 111 dagen (2022: 93) op de wachtlijst. In onderstaande grafiek is te zien hoe de gemiddelde duur van de wachtlijst in 2023 tot en met september opliep en daarna daalde. Op 31 december was de wachttijd 4% afgenomen ten opzichte van de gemiddelde wachttijd op 1 januari 2023 (in 2022 nam deze met 30% toe). Op dit moment is ca. 40% van de casussen op de wachtlijst langer dan 100 dagen geleden getrieerd.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 38
Tijdigheid: veiligheidsbeoordelingen en levering diensten binnen wettelijke termijnen De wettelijke termijnen zijn door VTH afgelopen jaar niet altijd behaald. De directe oorzaak ten aanzien van Voorwaarden & Vervolg (V&V) en onderzoek is de wachtlijst. Het lukt niet om het traject af te ronden binnen de wettelijke termijn van 10 weken na het afronden van het triagesbesluit over de melding. De wettelijke termijn die geldt voor de eerste veiligheidsbeoordeling wordt ook niet altijd gehaald. In de praktijk blijkt dat in ongeveer een derde van de gevallen er meer tijd nodig is om een goede veiligheidsbeoordeling te doen. Door een goede veiligheidsbeoordeling wordt voorkomen dat er zaken onnodig op de wachtlijst komen. Dit heeft het afgelopen jaar mede bijgedragen aan het kunnen terugdringen van de wachtlijst. Het meer tijd nemen voor een zorgvuldige triage heeft geen negatief effect op de snelheid van passende dienstverlening maar draagt juist bij aan het sneller inzetten van de juiste hulpverlening. In een aantal gevallen wordt er bewust voor gekozen om af te wijken van de wettelijke termijn tot uiterlijk 7 werkdagen, omdat in de praktijk blijkt dat die tijd nodig is om alle betrokkenen te bereiken om een goede veiligheidsbeoordeling te kunnen doen. Zoals beschreven op de vorige pagina wordt altijd voorrang gegeven aan zaken waarbij signalen zijn van acute onveiligheid.
Onderstaande figuur geeft de tijdigheid weer van de veiligheidsbeoordelingen en levering van diensten, binnen de wettelijke termijnen voor 2023 en 2022. De blauwe lijnen geven de tijdigheid van de veiligheidsbeoordelingen aan (ook wel triagebesluit genoemd), die wettelijk gezien binnen 5 werkdagen na binnenkomst moeten zijn afgehandeld. De oranje lijnen tonen de afronding van diensten (gedefinieerd als ‘onderzoek’ of ‘voorwaarden en vervolg’), waarvoor een wettelijke termijn staat van 10 weken. Over het jaar 2023 is gemiddeld 66% van de veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen (2022:76%). De tijdige afronding van diensten was in 2023 gemiddeld 21% (2022: 21%).
Deel 1 Jaarverslag
pagina 39
Huisverbod coördinatie Wat hebben we bereikt? Verhoging van de effectiviteit van huisverboden, door het overzicht te bewaren, ondersteuning te bieden en te zorgen voor afstemming op hetgeen de hulpverlenende, gemeentelijke en strafrechtelijke partijen uitvoeren. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het kader van de Wet Tijdelijk Huisverbod heeft Veilig Thuis de coördinatie uitgevoerd. Veilig Thuis stelde het zorgadvies op voor gemeenten (lees: de burgemeester) over het (niet) verlengen van het huisverbod en ondersteunde procesregisseurs van gemeenten (behandeling van voorlopige voorzieningen en beroepszaken bij de rechtbank). De coördinatoren werkten samen met de andere partijen die betrokken zijn bij het huisverbod. Zij beoordeelden de veiligheidsafspraken en brachten hun expertise in. Op het Veiligheidshuis was een team van coördinatoren werkzaam ten behoeve van bovengenoemde taken en om de uitvoering van de hulpverlening door de Reclassering Nederland, Algemeen Maatschappelijk Werk en Crisisdienst Jeugd gedurende een huisverbod op elkaar af te stemmen. Indicator (aantallen) Coördinatie huisverboden
Realisatie 2022 460
Prognose 2023 441
Realisatie 2023 404
Wat hebben we daarbij ingezet? Taak (€) Coördinatie huisverboden
Gerealiseerde lasten 2023 € 531.000
Voorlichting Wat hebben we bereikt? Met voorlichtingsactiviteiten is bijgedragen aan bewustwording, kennisoverdracht en het aanreiken van handelingsvaardigheden aan professionals op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Wat hebben we daarvoor gedaan? Veilig Thuis gaf voorlichting aan professionals over de verschillende vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling en over de eigen werkwijze. Doelen van de voorlichting waren verbetering van de signalering, ondersteunen van het werken volgens de meldcode en verbeteren van de samenwerking tussen Veilig Thuis en de samenwerkingspartners. De doelgroep zijn alle professionals die betrokken zijn bij de signalering en de aanpak, zoals het onderwijs, de gezondheidszorg en het lokale veld. Wat hebben we daarbij ingezet? Taak (€) Voorlichting
Gerealiseerde lasten 2023 € 15.000
Cliënttevredenheid Het directbetrokkenen ervaringsonderzoek (DBEO) wordt elke maand uitgezet naar alle directbetrokkenen waarvan de dienst Voorwaarden & Vervolg of Onderzoek is afgerond. De vragen zijn opgesteld en doorontwikkeld met 16 andere VT’s uit het land. Deelnemen via QR-code Eind juni 2023 is er een QR-code opgenomen in de afsluitbrief die na het afronden van een dienst verstrekt wordt aan een directbetrokkene. Direct betrokkenen kunnen deze QR-code scannen en komen dan bij het ervaringsonderzoek uit. Medewerkers van VTH geven daarnaast in de cliënt administratie aan of direct betrokken benaderbaar zijn voor onderzoek.
Deel 1 Jaarverslag
pagina 40
Deelnemen via email Het Directbetrokkene (DB) Ervaringsonderzoek is een vragenlijst die per mail wordt gedeeld met directbetrokkenen van 16 jaar en ouder na een afgesloten dienst Onderzoek of V&V. Het doel is om periodiek feedback op te halen over de tevredenheid over de dienstverlening van Veilig Thuis Haaglanden. De vragenlijst wordt anoniem ingevuld. In de praktijk nemen minder directbetrokkenen deel aan de enquête via de email dan via QR-code. De deelnemers hebben een voorkeur voor deelname aan de enquête via de QR-code om diverse redenen: 1. Het opsturen van de vragenlijst levert gevaar op voor een directbetrokkene. 2. Een directbetrokkene weet niet dat wij betrokken zijn, of dat zijn/haar mailadres is opgenomen in ons registratiesysteem. 3. Een directbetrokkene heeft aangegeven geen vragenlijst te willen ontvangen Enquête respondenten (periode juni-november) Afgelopen jaar zijn in een periode van circa 4 maanden 320 diensten afgerond en daarvan hebben 146 direct betrokkenen aangegeven benaderbaar te zijn voor de enquête. Van deze directbetrokkenen was in 59 gevallen een juist email adres bekend, waar de enquête naartoe gestuurd is. Daarnaast zijn via de QR-code 11 enquêtes aangemaakt. Uiteindelijk zijn dus 70 enquêtes uitgestuurd (email) of aangemaakt (QR-code).
Van het totaal aantal afgeronde diensten is daarmee uiteindelijk 22% uitgenodigd voor het invullen van de enquête (70/320). Daarvan is de response rate 17% (12 deelnemers, oftewel 3,8%). VTH bekijkt hoe de response rate verhoogd kan worden. In 2024 wordt een nadere analyse uitgevoerd en verbeteracties ingezet. Klachten Veilig Thuis handelt klachten intern af door de inzet van een klachtenfunctionaris. Dit is de interne klachtafhandeling. Sommige van deze klachten worden opgeschaald naar een externe klachtenfunctionaris als de klacht of indiener van de klacht daar aanleiding toe ziet. Externe klachten kunnen via de opschaling van interne klachten of via een directe route bij de externe klachtencommissie terechtkomen. Interne klachtenbemiddeling Veilig Thuis heeft 1 fte beschikbaar voor de rol van klachtenfunctionaris. De klachtenfunctionaris is binnen Veilig Thuis het eerste aanspreekpunt voor de interne en externe klachtafhandeling en vervult daarmee een adviserende, bemiddelende én regierol binnen Veilig Thuis. Veilig Thuis streeft met de interne klachtenroute naar een oplossing voor een klacht of een andere genoegdoening voor de klager. Veilig Thuis wil leren van klachten en gebruikt klachten voor kwaliteitsverbetering binnen de organisatie. In 2023 is de klachtenfunctionaris bij 21 interne klachten betrokken geweest (in 2022 was dat bij 46 klachten).