Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

4651549

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft Bijlage bij raadsvoorstel Najaarsrapportage 2021

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

Inhoudsopgave 1 Inleiding

2

2 Samenvatting

3

3 Financiële effecten coronacrisis

5

3.1 3.2 3.3 3.4

Uitgaven ten laste van de bestemmingsreserve Batendervingen Compensatiemaatregelen Rijk Maatschappelijke partners en overige posten

5 5 6 6

4 Financiële consequenties: gevolgen per taakveld

7

5 Overzichten mutaties begrotingswijziging

19

Bijlage: Handelingsperspectief coronacrisis (geactualiseerde versie september 2021)

1

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

1 Inleiding Voor u ligt de vijfde rapportage aan de hand van een analyse van de financiële gevolgen die de coronacrisis heeft voor de gemeente Delft. In deze rapportage zijn wederom actuele ontwikkelingen opgenomen, die in voorkomende gevallen vergezeld gaan van concrete voorstellen. Consequenties die we signaleren maar nog niet voldoende concreet zijn om daarover al besluitvorming in de vorm van een begrotingswijziging voor te leggen, hebben we weer per taakveld opgenomen onder een kopje “Overige ontwikkelingen”. Hoewel we er de voorkeur aan blijven geven uw raad zoveel mogelijk integraal een voorstel te doen over financiële maatregelen, zal dat wellicht niet in alle gevallen mogelijk zijn en zullen we u in voorkomende gevallen een separaat voorstel (moeten) doen of bij, acute noodzaak, verantwoording achteraf afleggen. Doordat er, gelet op de continue ontwikkelingen, aanleidingen blijven bestaan om de vinger aan de pols te blijven houden, verwachten we een volgende coronarapportage in november aanbieden. Op basis van actuele inzichten kan die rapportage ook nog mogelijke bijstellingen bevatten van nu geraamde inkomstendervingen. Verder zullen we u zo nodig tussentijds voorstellen aanbieden en/of verantwoording afleggen. Voor een belangrijk deel hangt de totale financiële impact af van diepte en duur van de crisis; met name de impact daarvan op de economie.

Voor een ander deel van (aanvullende) compensatie vanuit de Rijksoverheid. Met toekomstige corona-effecten houden we financieel rekening via het risicoprofiel in de programmabegroting. Verder besteden we inhoudelijk aandacht aan het stimuleren van lokaal (middel)lange termijn herstel. We doen dat onder meer via de Economie taskforces (techbedrijven en bezoekerseconomie) en de scenarioverkenning “herstel cultuursector”. De overgang van crisissituatie richting herstel heeft ook aanleiding gegeven om het Handelingsperspectief corona opnieuw te bezien. De zeven inhoudelijke vragen/criteria zijn tekstueel geactualiseerd om beter in te kunnen spelen op de fase van herstel. Het nieuwe handelingsperspectief is als bijlage bij deze rapportage gevoegd. Leeswijzer Het hart van deze rapportage wordt gevormd door hoofdstuk 4, waarin op basis van de landelijke verdeling van beleidsterreinen in taakvelden een gedetailleerde beschrijving wordt gegeven van de financiële consequenties van de coronacrisis. Evenals in voorgaande rapportages is hierbij voor het niveau van taakvelden gekozen, waardoor alle beleidsterreinen de revue passeren. Een financiële samenvatting is opgenomen in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de inhoudelijke hoofdlijnen. Hoofdstuk 5 bevat recapitulerende overzichten van de afzonderlijke begrotingsmutaties die voortvloeien uit deze rapportage.

2

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

2 Samenvatting Op basis van de vierde coronarapportage resteerde € 2,556 miljoen in de bestemmingsreserve Maatregelen coronacrisis. Onderstaande aanvullende mutaties hebben consequenties voor het beschikbare saldo in de reserve: 1. Via het raadsbesluit over het rekeningresultaat 2020 is een bijdrage van de provincie Zuid-Holland voor cultuurpresentatie van € 218.000 gestort; 2. In de Najaarsrapportage 2021 is de meicirculaire van het gemeentefonds verwerkt. Daarin zit ook coronacompensatie van € 37.000 van het Rijk. Dat bedrag wordt aan de reserve wordt toegevoegd. 3. In de Programmabegroting 2022-2025 is een onttrekking voor theater De Veste van € 67.000 opgenomen. Dat maakt dat in totaal € 2,744 miljoen ter beschikking staat in de reserve. Via deze coronarapportage worden aanspraken voor € 1,389 miljoen op de reserve gedaan waarna € 1,355 miljoen resteert, zoals uit onderstaande opstelling naar voren komt. (bedragen x € 1.000) Omschrijving Bestemmingsreserve Maatregelen coronacrisis

Beschikbaar saldo reserve bij 5e coronarapportage

Saldo mutaties vanuit 5e coronarapportage

Restantsaldo reserve na 5e coronarapportage

2.744

1.389

1.355

In het risicoprofiel van de Programmabegroting 2021-2024 is hiernaast nog rekening gehouden met een risicoprofiel van € 4,8 miljoen, als hypotheek op de Algemene reserve. Een geactualiseerd risicoprofiel voor toekomstige jaren is opgenomen in de onlangs aan de raad verzonden Programmabegroting 2022-2025. Verder wordt de omvang van aanvullende compensatie vanuit de septembercirculaire nog nader geconcretiseerd via de zesde coronarapportage. Informatie die ten tijde van het opstellen van deze rapportage voorhanden is over aanvullende compensatie vanuit het Rijk is opgenomen in paragraaf 3.3 Compensatiemaatregelen Rijk. Wij zien daarom geen noodzaak nu over te gaan tot extra onttrekkingen vanuit de Algemene reserve ten gunste van de bestemmingsreserve Maatregelen coronacrisis. Bij de zesde coronarapportage die de raad in november a.s. ontvangt, wordt een eventuele noodzaak hiertoe opnieuw bezien. Tegelijk geldt ook een winstwaarschuwing: onder enkele taakvelden in deze rapportage worden risico’s toegelicht voor aanvullende financiële consequenties die nog kunnen optreden.

3

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

(Middel)lange termijn We denken uiteraard ook na over de middellange en lange termijn. Onze eerste gedachten daarover zijn met uw raad gedeeld tijdens de raadsavond in juli 2020 over de lange termijn investeringsplanning en verder bijvoorbeeld in januari 2021, via de beeldvormende raadssessie over herstelplannen economie. Daaruit voortgevloeide concretiseringen zijn geland in de Programmabegroting 20212024 (stimulerings- en intensiveringspakket), het initiatiefvoorstel van de raad “Nieuwe Energie” en de Kadernota 2021. . Voor te kiezen uitvoeringsniveaus voor (middel)lange termijnherstel geldt dat we, met het oog op het ontbreken van structurele middelen binnen de gemeentebegroting, afhankelijk blijven van (voortduring van) coronacompensatie vanuit het Rijk. De mate waarin financiële compensatie daadwerkelijk ter beschikking komt, vormt een begrenzing voor de mogelijkheden die de gemeente heeft om invulling te geven aan herstelplannen. Dit maakt dat we ook de komende tijd scherp zullen moeten blijven afwegen tussen wat wenselijk is en wat financieel mogelijk is.

4

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

3 Financiële effecten coronacrisis Hieronder wordt ingegaan op de verschillende bouwstenen van deze rapportage: 1. Uitgaven ten laste van de bestemmingsreserve; 2. Gederfde baten ten laste van de bestemmingsreserve; 3. Compensatie Rijk; 4. Steun maatschappelijke partners en overige posten.

3.1 Uitgaven ten laste van de bestemmingsreserve Voor ‘harde’ reeds gemaakte en binnenkort te plegen uitgaven zijn in deze rapportage wederom begrotingswijzigingen opgenomen om budgetten naar de betreffende programma’s te alloceren. Inhoudelijke toelichtingen per taakveld zijn te vinden in hoofdstuk 4; recapitulerende overzichten van alle afzonderlijke begrotingsmutaties staan in hoofdstuk 5.

3.2 Batendervingen In deze rapportage is geïnventariseerd welke batendervingen worden voorzien. Hieronder is een gecomprimeerd overzicht opgenomen. Inhoudelijke toelichtingen zijn in hoofdstuk 4 onder de taakvelden opgenomen. Batendervingen per programma bij 5e coronarapportage:

Baten 2021

Solide maatschappelijke basis: Museum Prinsenhof Huurinkomstenderving wijk- en jongerenaccommodaties

-712.000 -120.000

Financieel Gezonde Gemeente: Verlaging precariobelasting terrassen en terrasboten Lagere baten reclamebelasting Lagere baten toeristenbelasting

-45.000 -245.000 -475.000

Effect batendervingen

1.597.000

5

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

3.3 Compensatiemaatregelen Rijk Compensaties vanuit het Rijk worden aan de bestemmingsreserve Maatregelen coronacrisis toegevoegd. Op basis van lokaal geraamde afwijkingen op lasten en baten en voorstellen met betrekking tot (verwachte) knelpunten worden concrete aanwendingen aan de raad voorgelegd. In de meicirculaire 2021 van het gemeentefonds is naast eerdergenoemde € 37.000 ook een vooraankondiging gedaan over nog te verwachten toekomstige compensatie voor coronakosten. Hieronder zijn landelijke indicaties opgenomen; nadere uitwerkingen volgen in de september- of decembercirculaire: - Lokale cultuur en buurt- en clubhuizen (€ 60 miljoen); - Regionale en lokale cultuur (€ 51,5 miljoen). Dit betreft instandhouding infrastructuur alsmede inkomstenderving als gevolg van kwijtschelding huren; - Afrekening inkomstenderving 2020 (PM); - Meerkosten WMO en Jeugdwet (€ 141 miljoen). Verder heeft het kabinet een tweede tranche voor de TONK aangekondigd, die voor Delft circa € 1,3 miljoen zal omvatten. Omdat formalisering daarvan ook plaatsvindt via de septembercirculaire, wordt dat meegenomen bij de begrotingswijziging van de 6e coronarapportage die de raad in november 2021 ontvangt.

3.4 Maatschappelijke partners en overige posten Actuele beschrijvingen van de steun aan maatschappelijke en culturele instellingen zijn per taakveld in hoofdstuk 4 van deze rapportage te vinden. Indien komende periode onverhoopt een acute noodzaak tot steun of bijvoorbeeld uitgaven voor extra coronamaatregelen in het kader van 1,5 metersamenleving aan de orde zijn dan ontvangt uw raad, voor zover van toepassing en in de tijd mogelijk, vooraf een voorstel bij significante (steun)maatregelen. Tegelijk kunnen zich situaties blijven voordoen waarbij enkel verantwoording achteraf mogelijk is. Als belangrijk toetsingskader bij besluitvorming hanteren we het zgn. ‘Handelingsperspectief coronacrisis’ waarvan u een eerste formulering aantrof in het voorstel voor instelling van de bestemmingsreserve. Het werd geactualiseerd in het voorstel 1e financiële vertaling coronacrisis 2020, dat de raad op 9 juli 2020 heeft vastgesteld1. In de bijlage is een tekstueel geactualiseerd Handelingsperspectief opgenomen, rekening houdend met de overgang van de fase van crisis richting herstel. In deze rapportage is ook geïnventariseerd of zich financiële meevallers voordoen die samenhangen met de coronacrisis. Deze staan bij de betreffende taakvelden in hoofdstuk 4.

Door de beperkende maatregelen kan zich verder de situatie voordoen dat de voorbereiding en uitvoering van bijvoorbeeld projecten niet als te doen gebruikelijk kunnen worden uitgevoerd. Een hiermee gepaard gaand extra tijdsbeslag kan ertoe leiden dat in bepaalde gevallen toegekende (project)budgetten ontoereikend blijken. Uiteraard wordt gepoogd dit zoveel mogelijk te vermijden. Wanneer zich dit zou voordoen, vergt dat vanzelfsprekend een nadere onderbouwing.

1

Het vorige ‘Handelingsperspectief coronacrisis’ staat in paragraaf 4.1 van de 1e coronarapportage (pag. 12-13): https://delft.notubiz.nl/document/9098722/1/2_Rapportage_1e_financi%C3%ABle_vertaling_impact_coroanacrisis_ 2020_Gemeente_Delft.

6

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

4 Financiële consequenties: gevolgen per taakveld Algemene disclaimer: bij het onderdeel “overige ontwikkelingen” worden indicaties weergegeven naar huidige inzichten. Uit uitwerkingen die in de komende periode worden opgewerkt kunnen nadere (preciezere) bedragen voor concrete begrotingswijzigingen voortvloeien.

01 - Bestuur

Begrotingswijziging: Coronamaatregelen verkiezingen 2021 Coronaherdenking

MB Voordeel (+) / Nadeel (-) 2021 -150.000 -20.000

Coronamaatregelen verkiezingen 2021 Bij de decembercirculaire van het gemeentefonds 2020 is een tweede decentralisatieuitkering ‘extra kosten Tweede Kamerverkiezingen i.v.m. Covid-19’ aan gemeenten verstrekt. Voor Delft bedroeg dat € 117.000 voor 2021. Deze middelen zijn via de jaarrekening 2020 in de coronareserve gestort. De daadwerkelijke aanvullende kosten zijn ruim € 150.000. Het betreft kosten die gemaakt moesten worden in verband met de coronapandemie. Denk hierbij aan het stemmen verspreid over drie dagen waardoor extra locaties moesten worden opengesteld, het corona-proof inrichten van de stemlokalen, het faciliteren van briefstemmers, etc. Coronaherdenking De Rijksoverheid werkt aan een landelijke lijn rondom het herdenken en gedenken van de coronaperiode. Hierbinnen is voor gemeenten ruimte om lokaal aandacht te geven aan het herdenken en gedenken van de coronaperiode. De gereserveerde middelen worden ingezet ten behoeve van het organiseren van een herdenkingsmoment samen met betrokkenen uit de stad. Met een waardige herdenking eren we overledenen aan Corona en gedenken we een moeilijke periode in onze stad. De concrete invulling van het Delftse herdenkingsmoment wordt de komende periode nader uitgewerkt. Hierbij worden ook de mogelijkheden voor een bescheiden fysieke herdenkingsplek verkend. 02 - Burgerzaken Begrotingswijziging: n.v.t.

MH

Overige ontwikkelingen: Lagere leges huwelijken Door de beperkende maatregelen die voortvloeien uit de geldende coronaregels, werd in de vorige coronarapportage de verwachting uitgesproken voor een afname van de opbrengsten van leges voor huwelijken. Na verdere bestudering, met actuele maandelijkse cijfers, lijkt dat zich dit jaar vooralsnog niet voor te doen. Verderop dit jaar wordt dit opnieuw bezien ten behoeve van de zesde coronarapportage.

7

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

03 - Beheer overige gebouwen en gronden Begrotingswijziging: n.v.t.

BV

Overige ontwikkelingen: De kosten van materiaal zijn in ontwikkeling door de coronacrisis, ook blijft het lastig om personeel te vinden. Deze ontwikkelingen kunnen effecten hebben op (planning van) de onderhoudsprojecten. 04 - Overhead (incl. interne bedrijfsvoering) Begrotingswijziging: Verlenging inhuurkrachten servicedesk Exploitatie stadhuis

KS-MH Voordeel (+) / Nadeel (-) 2021 -105.000 -40.000

Verlenging inhuurkrachten servicedesk In de vorige coronarapportage is toegelicht dat, vanwege het intensieve gebruik van digitale voorzieningen voor medewerkers om vanuit huis te kunnen werken, aanvullende ondersteuning vanuit de ICT-helpdesk nodig was. Deze aanvullende ondersteuning is nog steeds noodzakelijk en dient daarom te worden verlengd. Daarvoor is een extra bedrag van €105.000 nodig. Exploitatie stadhuis Voor het stadhuis op de Markt zijn inkomsten geraamd voor het gebruik van de verschillende ruimtes. Vanwege corona is het stadhuis niet of nauwelijks gebruikt voor activiteiten. Daardoor zijn ook geen inkomsten gegenereerd. Dit leidt tot een nadeel van € 40.000 op de exploitatie van het stadhuis. 05 – Treasury Begrotingswijziging: n.v.t.

SB

Overige ontwikkelingen: Risico-opslagen opgenomen gelden De opslagen en rentepercentages vertonen recentelijk een licht stijgende tendens. Uiteraard blijven we de renteontwikkelingen scherp monitoren en gaan we prudent om met het aangaan van nieuwe leningen. 061 OZB-woningen, 062 OZB-niet-woningen en 064 Belastingen overig Begrotingswijziging: Incidenteel voordeel OZB Verlaging precariobelasting terrassen en terrasboten Lagere baten reclamebelasting

SB Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 +800.000 -45.000 -245.000

Incidenteel voordeel OZB Dit incidentele voordeel heeft in hoofdzaak betrekking op de niet-woningen. Oorzaken zijn de door de Regionale Belasting Groep in verband met de Covid-19 pandemie verlaagde prognose voor de waardeontwikkeling en gehanteerde bijstelling van correctiefactoren voor leegstand en oninbaarheid. Met het tot nu toe grotendeels uitblijven van het verwachte negatieve effect op de economie is in 2021 een hogere opbrengst dan geraamd gerealiseerd. 8

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

Verlaging precariobelasting terrassen en terrasboten In reactie op het initiatiefvoorstel Nieuwe Energie zijn de tarieven voor precariobelasting op terrassen en terrasboten incidenteel voor 2021 met 25% verlaagd en is het legestarief voor wijzigen van een horecavergunning gedurende 2021 op nul gesteld. De financiële consequenties van deze maatregelen zijn geraamd op € 45.000. Reclamebelasting Op de baten reclamebelasting is sprake van een nadeel van € 245.000 omdat als gevolg van de coronacrisis minder reclame gemaakt wordt door de marktpartijen en zij als gevolg van de crisis minder inkomsten hebben en daardoor ook moeilijker aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. Ook loopt er een betalingsregeling met één van de marktpartijen van € 60.000, die pas na 2021 volledig ingelost zal zijn. De begroting op dit onderdeel zal in 2022 herzien gaan worden, naar de dan geldende actualiteit. 063 Parkeerbelasting en 22 Parkeren Begrotingswijziging: n.v.t.

MH

Overige ontwikkelingen: De opbrengsten uit het straatparkeren hebben afgelopen jaar een duidelijk golfbeweging laten zien: tijdens de perioden van lockdown (voorjaar en najaar) gingen de opbrengsten omlaag en in de periode daarna weer omhoog. Tijdens de lockdown van begin 2021, waarbij ook de winkels grotendeels gesloten waren, zijn de opbrengsten wederom sterk teruggelopen. Naar schatting betreft dit een verminderde opbrengst van € 150.000 over 2021. Dit nadeel wordt echter weer gecompenseerd door andere ontwikkelingen op dit taakveld (zie Najaarsrapportage 2021). Dit wordt later dit jaar mogelijk weer ingelopen. Het negatieve effect van teruglopende parkeeropbrengsten lijkt in de parkeergarages beheerd door ParkerenDelft groter dan voor straatparkeren. Het effect op de inkomsten van ParkerenDelft raakt de gemeente niet direct vanwege de scheiding van de business case. 11 - Crisisbeheersing en brandweer Begrotingswijziging: n.v.t.

MB

12 – Openbare orde en veiligheid

MB

Begrotingswijziging: Aanvullende capaciteit toezicht en handhaving

Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 -358.000

Aanvullende capaciteit toezicht en handhaving Er is € 683.000 aanvullend benodigd voor de uitgaven van Toezicht en Handhaving op het toezien en handhaven van de coronamaatregelen en daarnaast voor de reguliere werkzaamheden waarin, door de inzet op corona, een achterstand op is ontstaan. Hier tegenover staan baten van € 325.000. In relatie tot de extra coronainzet heeft de gemeente een maximale aanvraag ingediend voor een specifieke uitkering bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor de periode tot en met 30 juni jl. en toegekend gekregen. Na verwerking van voornoemde lasten en baten is per saldo sprake van een aanspraak van € 358.000 op de bestemmingsreserve Maatregelen coronacrisis. 9

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

21 - Verkeer en vervoer Begrotingswijziging: Overig onderhoud schoon

MH Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 -25.000

Overig onderhoud schoon Door het intensievere gebruik van de openbare ruimte lopen we het risico op snellere slijtage. En door het intensievere gebruik is het mogelijk dat de openbare ruimte vaker schoongemaakt moet worden. Bijvoorbeeld in het Delftse Hout is het gebruik en ook de hoeveelheid afval gestegen. Door het toegenomen gebruik worden hogere schoonmaakkosten gemaakt dan in het verleden gebruikelijk was. Op dit moment wordt ingeschat dat het om maximaal € 25.000 op jaarbasis gaat. 23 - Recreatieve havens Geen financiële consequenties.

BV

25 - Openbaar vervoer Begrotingswijziging: n.v.t.

MH

Overige ontwikkelingen: Financiële impact openbaar vervoer Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Vanuit de MRDH is eind maart jl. in een informatiebrief aan de raad, aangegeven dat zij verwacht dat het jaren duurt voor het aantal reizigers weer op het oude niveau is. Sinds januari 2021 is er gestage toename van het OV-gebruik. Eind augustus/begin september was het OV-gebruik 69% ten opzichte van 2019. De MRDH constateert een duidelijke relatie tussen versoepelingen van de coronamaatregelen en het OVgebruik. Ondanks het herstel in het OV-gebruik resteert nog steeds een grote financiële opgave. De rijkssteun voor het openbaar is verlengd tot uiterlijk 1 september 2022. Op 24 maart 2021 heeft de bestuurscommissie Vervoersautoriteit (BcVa) van de MRDH het Transitieprogramma OV en corona vastgesteld. Met periodieke herijkingen van het Transitieprogramma kunnen maatregelen door de MRDH worden aangepast. Doel is om met een minimale impact ‘op straat’ de continuïteit van de OV-bedrijven te garanderen en de bedrijven voldoende perspectief te bieden op een financieel gezonde situatie. Op dit moment is de verwachting dat dit plan geen financiële impact voor Delft heeft. 31 - Economische ontwikkeling Begrotingswijziging: n.v.t.

BV

Overige ontwikkelingen: De Economie taskforces (techbedrijven en bezoekerseconomie) hebben de afgelopen maanden gewerkt aan scenario’s voor de korte en (middel)lange termijn en hun bevindingen en adviezen zullen binnenkort aangeboden worden aan de raad en relevante partners in de stad. 33 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Geen financiële consequenties.

BV

10

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

34 – Economische promotie

BV Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 - 475.000

Begrotingswijziging: Lagere baten toeristenbelasting

Lagere baten toeristenbelasting De baten uit toeristenbelasting zijn afhankelijk van wanneer maatregelen al dan niet worden afgeschaald. Het zakelijk toerisme zal zich dit jaar naar verwachting nog maar zeer beperkt herstellen. Geschat wordt dat ongeveer de helft van de inkomsten van 2019 haalbaar is; wat we uit bezoekersdata kunnen afleiden. Dit leidt tot een geraamde tegenvaller van € 475.000. Het herstel de komende jaren is sterk afhankelijk van maatregelen en beperkingen. Overige ontwikkelingen: Evenementen Vanwege de aanscherping van maatregelen voor evenementen heeft de gemeente het Knapsack Festival op de dag zelf (10 juli 2021) moeten annuleren. Met deze aanscherping heeft de rijksoverheid aangekondigd het garantiefonds voor evenementen te verruimen onder andere zodat gratis evenementen ook een beroep kunnen doen op de regeling. Om tegemoet te komen aan de inspanning van de organisatie voor het opzetten van dit evenement en de grote vraag naar levendigheid in de stad is toegezegd dat een herkansing mogelijk is. Deze herkansing heeft ondertussen plaatsgevonden op 25/26 september. Voor het organiseren van de twee edities (10 juli en 25/26 september) was de lopende subsidie niet voldoende. De stichting heeft in eerste instantie een aanvraag ingediend bij de Rijksoverheid om het gat van de geannuleerde editie op te vullen.

Als dit niet leidt tot een toekenning dan zal de gemeente deze kosten dekken met bestaande middelen. 41 - Openbaar basisonderwijs Geen financiële consequenties.

LH

42 – Onderwijshuisvesting

LH

Begrotingswijziging: Ventilatie gymzalen

Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 +345.000

Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2022 -345.000

Ventilatie gym- en sportzalen In 2020 is onderzoek gedaan of de gemeentelijke gymzalen voldoen aan de wettelijke eisen en aan de RIVM-richtlijnen. Gebleken is dat bij 15 van de 16 gymzalen dit afhankelijk is of de gebruikers voldoende ventileren. Daarom is geadviseerd om deze gymzalen te voorzien van mechanische ventilatie met een benodigde investering van € 370.000. De technische inspecties zijn inmiddels uitgevoerd en daarmee is bevestigd dat een investering in ventilatie bij 15 gymzalen nodig is. Op dit moment wordt gestart met een pilot voor één gymzaal met een warmteterugwinsysteem. Deze werkzaamheden worden gecombineerd met de werkzaamheden voor achterstallig onderhoud. Aan de hand van de pilot kunnen de kosten voor de ventilatiesystemen bij de andere gymzalen beter ingeschat worden. Vervolgens kan een aanbesteding plaatsvinden van de overige gymzalen. Indien de kosten hoger uit blijken te vallen, wordt dan een begrotingswijziging voorgelegd. Naar verwachting worden de werkzaamheden bij de andere gymzalen pas uitgevoerd in 2022 in plaats van 2021. 11

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

In dat kader wordt een begrotingswijziging voorgesteld waarmee het budget wordt overgezet naar 2022. Overige ontwikkelingen: Huurinkomstenderving onderwijshuisvesting Voor een toelichting wordt verwezen naar taakveld 52-Sportaccommodaties. Ventilatie schoolgebouwen Op 30 november 2020 is in de Staatscourant de subsidieregeling voor het verstrekken van Regeling specifieke uitkering ventilatie in (PO- en VO) scholen (hierna: SUVIS) gepubliceerd. De Prins Mauritsschool heeft gebruik gemaakt van deze regeling om het binnenklimaat te verbeteren door het aanbrengen van ventilatie. De gemeente heeft het schoolbestuur gefaciliteerd bij het indienen van deze aanvraag bij het Rijk. Ook zijn bij de gemeente Delft medewerkers beschikbaar gesteld om vragen van scholen op het gebied van ventilatie en verspreiding van het coronavirus te beantwoorden. 43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Begrotingswijziging: n.v.t.

LH

Overige ontwikkelingen: Onderwijsbeleid en leerlingzaken De gemeente krijgt van het Rijk een coronabijdrage vanuit het Onderwijs Achterstanden Beleid gekregen. Voor ouders die geen recht hadden op kinderopvangtoeslag is de gemeente verantwoordelijk om de eigen bijdragen die ouders gedurende de coronaperiode zelf hebben doorbetaald, te vergoeden. De gesubsidieerde kinderopvangorganisaties hebben zelf een opgave gedaan van deze ouderbijdrage en zij hebben dit bedrag middels een subsidie verkregen. De kinderen met sociaal medische indicatie (SMI) kinderopvang krijgen, maken niet altijd gebruik van de gesubsidieerde kinderopvang. Die ouders zijn aangeschreven en gevraagd om een opgave van een eigen bijdrage. Het KCC heeft dit verder uitbetaald aan deze ouders. Met de aanbesteding van het leerlingenvervoer is rekening gehouden met de continuïteit van deze dienst. In het begin van de coronatijd was deze dienst grotendeels weggevallen. Inmiddels is het leerlingenvervoer genormaliseerd. Bij leerlingenvervoer verwacht men binnen de financiële kaders te blijven. Lesuitval en noodgedwongen digitalisering in onderwijs kunnen leiden tot toename van het aantal kinderen met een leerachterstand of een nog grotere leerachterstand bij kinderen; met hogere kosten voor schoolinspectie, zorgtrajecten, etc.

Het vinden van stageplekken voor scholieren is lastiger in de coronatijd, met als risico dat meer scholieren geen startkwalificatie halen, waardoor op termijn meer inzet op schoolverlaters nodig is en daardoor hogere kosten. Het kabinet heeft in februari jl. besloten tot een Nationaal Programma Onderwijs. Het programma bevat stevige maatregelen om verdere vertraging en achterstanden te voorkomen en om opgelopen vertragingen en achterstanden waar mogelijk zo snel mogelijk in te halen. Hiervoor wordt de komende 2,5 jaar landelijk € 8,5 miljard extra geïnvesteerd in het onderwijs. Basisscholen ontvangen hiervoor komend schooljaar naar verwachting gemiddeld circa € 180.000 per school. Voor scholen voor voortgezet onderwijs is vanuit het Rijk gemiddeld circa € 1,3 miljoen per school voorzien. 12

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

51 -Sportbeleid en activering Begrotingswijziging: n.v.t.

KS

Overige ontwikkelingen: Sportclubs Sportclubs maken extra kosten voor preventiemaatregelen, hebben minder barinkomsten, ledenverlies en/of minder nieuwe leden. Tevens is er minder aanwas en terugloop van vrijwilligers. Voor sportverenigingen die door de coronacrisis in financiële problemen komen is reeds een aantal steunmaatregelen getroffen, welke hieronder bij taakveld 52 staan toegelicht. 52 - Sportaccommodaties Begrotingswijziging: n.v.t.

KS

Overige ontwikkelingen: Huurinkomstenderving sportaccommodaties Voor het eerste en tweede kwartaal van 2021 heeft de Rijksoverheid de regeling ‘Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties Covid-19’ opengesteld. Op basis van deze regeling kan de gemeente compensatie aanvragen voor kwijt gescholden en/of niet rekening gebrachte gebruiksgebonden huur en nietgebruiksgebonden huur. In dat kader heeft de gemeente de huur van gemeentelijke binnensportaccommodaties vanaf januari tot en met juni voor 100% kwijtgescholden. De niet-gebruiksgebonden huur is van toepassing op de buitensport. Hiervan wordt maximaal 75% van de door de amateursportorganisatie verschuldigde huursom in het eerste kwartaal van 2021 tegemoetgekomen. Voor het tweede kwartaal wordt maximaal 45% van de door de amateursportorganisatie verschuldigde huursom tegemoetgekomen. Vanaf 19 mei 2021 is onder geldende voorwaarden naast het buitensporten, ook het binnensporten weer toegestaan. Er zijn vooralsnog geen nieuwe steunmaatregelen voor de sport aangekondigd. Afhankelijk van de ontwikkelingen van corona, is het niet ondenkbaar dat de regeling voor het derde en vierde kwartaal opnieuw wordt opengesteld en de gemeente opnieuw huur gaat kwijtschelden.

Indien onverhoopt een significante afwijking dreigt te ontstaan tussen de kwijtgescholden huur en de tegemoetkoming van het Rijk, dan komt dit onderwerp in de zesde coronarapportage terug. IJsbanen en zwembaden Ten aanzien van zwembaden heeft het Rijk vanaf 1 april 2021 de ‘Specifieke uitwerking ijsbanen en zwembaden’ opengesteld. De openbare zwembaden in de gemeente Delft (Kerkpolder en Weteringlaan) zijn in eigendom van en/of worden geëxploiteerd door Sportfondsen Delft BV. In overleg met Sportfondsen heeft Sportfondsen alleen een aanvraag ingediend voor zwembad Weteringlaan. Zwembad Kerkpolder voldeed in combinatie met andere coronasteunmaatregelen niet aan de gestelde eisen. 53 - Cultuurpresentatie, -productie en –participatie Begrotingswijziging: n.v.t.

BV

Overige ontwikkelingen: Makersregeling In overleg met de culturele sector heeft de gemeente Delft een Makersregeling vastgesteld bedoeld om makers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Tot en met 15 oktober 2021 kunnen aanvragen worden ingediend. Tot en met augustus jl. zijn 13

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

tien aanvragen ingediend. Een aantal grotere aanvragen wordt nog verwacht, maar per saldo is de verwachting dat (ruimschoots) binnen het budget van € 200.000 gebleven zal worden. Scenarioverkenning herstel cultuursector Afgelopen periode is via een DIP-meting (Delf Internet Panel) in beeld gebracht wat de bereidheid is onder inwoners om weer de horeca, detailhandel en culturele en toeristische attracties te bezoeken. Deze informatie vormt weer input voor de voor dit najaar geplande analyse ‘herstel cultuursector’. De bedoeling is om via scenario’s de effecten van de coronacrisis op de korte en (middel)lange termijn in beeld te brengen. 54 – Musea Begrotingswijziging: Museum Prinsenhof

BV Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 - 336.000

Museum Prinsenhof Het museum heeft tot 18 juni jl. helemaal geen bezoekers kunnen ontvangen vanwege de lockdown en de verwachting van dit moment is dat het tweede halfjaar dat dit niet meer dan twee derde van de normale bezoekersaantallen zal zijn. Verwacht wordt dat hierdoor een tekort ontstaat van per saldo € 336.000. Er is sprake van een inkomstenderving van € 712.000 vanuit lagere ticketverkoop, verhuur- en winkelopbrengsten en onderwijsactiviteiten. Om deze tekorten te compenseren is € 376.000 bezuinigd op het tentoonstellingsbudget en, waar mogelijk, de formatie. Ten behoeve van de zesde coronarapportage wordt dit opnieuw gemonitord, op basis van de meest actuele inzichten. 55 - Cultureel erfgoed Geen financiële consequenties.

MH

56 - Media (media en letteren) Geen financiële consequenties.

BV

57 - Openbaar groen en (openlucht)recreatie Geen financiële consequenties.

MH

61 - Samenkracht en burgerparticipatie

KS

Begrotingswijziging: Huurderving wijk- en jongerenaccommodaties Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl

Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 -120.000 -250.000

Inkomstenderving bij wijk- en jongerenaccommodaties Door de huidige coronamaatregelen is gebruik van de wijk- en jongerencentra beperkt mogelijk. Dit heeft invloed op de geraamde huurinkomsten. Omdat de wijkcentra voor een deel worden gebruikt door bewoners die ook een verhoogd risico lopen wordt verwacht dat de activiteiten in 2021 beperkt doorgang vinden. Er wordt voor heel 2021 een huurderving verwacht van € 120.000. 14

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld voor het verminderen van de gevolgen van deze coronaperiode op het sociaal en mentaal welbevinden en gezondheid. Diverse maatschappelijke partners organiseerden in de zomervakantie activiteiten gericht op ontmoeting en activering. Daarnaast hebben een aantal organisaties subsidies aangevraagd voor de periode vanaf september om juist de gevolgen voor de (middel)lange termijn tegen te gaan. In totaal is inmiddels voor € 389.000 aan subsidies aangevraagd waarvan € 188.000 op dit moment is beschikt. We verwachten dat het eerder gereserveerde budget van € 250.000 onvoldoende is voor deze eerste periode. Er wordt een verdere analyse gedaan wat nodig is voor de middellange en lange termijn. Dat doen we op basis van input vanuit het maatschappelijke veld over de problemen die zij zien. Zo blijven we oog houden voor de ontwikkelingen in de maatschappij rondom de effecten van corona, die niet altijd goed te voorspellen zijn. We verwachten nog een aanvullend bedrag van ongeveer € 250.000 nodig te hebben. Overige ontwikkelingen: Tijdelijke subsidieregeling Maatschappelijke organisaties De tijdelijke subsidieregeling Coronamaatregelen maatschappelijke organisaties was opengesteld tot en met 15 juli 2021. In totaal is voor circa € 850.000 aan subsidies aangevraagd voor de periode 2021.

Naar verwachting wordt voor de Coronasubsidie maatschappelijke partners € 666.500 aan subsidie verstrekt. Hiermee is dus de verwachting dat binnen het budget € 730.000 wordt gebleven. Kinderboerderijen en Papaver Kinderboerderijen en Papaver kunnen verder in financiële problemen komen. De kinderboerderijen hebben vaste kosten, die zij mogelijk niet kunnen opbrengen door gebrek aan inkomsten. 62 – Wijkteams Geen financiële consequenties.

Div.

63 - Inkomensregelingen

KS-SB

Technische begrotingswijziging: Omschrijving Tozo

2021 Lasten 4.606.025

2021 Baten

4.606.025

Tijdelijke overbruggingsregeling voor zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tozoregeling als gevolg van Covid-19 wordt volledig vergoed door het Rijk, via tussentijdse voorschotten. Op lasten en baten wordt in dit kader budgettair neutraal € 4,6 miljoen begroot. Dit bedrag is gebaseerd op de uitgaven voor de Tozo 3 tot en met Tozo 5. Definitieve cijfers worden bekend bij de komende jaarrekening. Overige ontwikkelingen Tijdelijke Overbruggingsregeling Noodzakelijke Kosten (TONK) Bij de meicirculaire heeft het kabinet een tweede tranche voor de TONK aangekondigd, die voor Delft circa € 1,3 miljoen zal omvatten. Omdat de formalisering plaatsvindt via de septembercirculaire van het gemeentefonds, worden deze middelen meegenomen bij de begrotingswijziging van de 6e coronarapportage, die de raad in november van dit jaar ontvangt. In de vastgestelde nota over de TONK is toegelicht hoe Delft de TONK gaat uitvoeren, in lijn met het door het Rijk beschikbaar 15

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

gestelde budget. Het budget is nodig om de uitkeringen TONK toe te kennen en de uitvoering van de regeling te bekostigen. 64 - Begeleide participatie Geen financiële consequenties.

SB

65 – Arbeidsparticipatie Begrotingswijziging: n.v.t.

SB

Overige ontwikkelingen: Schuldhulpverlening en re-integratie Nog steeds neemt door de coronacrisis naar verwachting het beroep op schuldhulpverlening en re-integratie toe. Dit signaal is reeds door het Rijk erkend in de decembercirculaire 2020. Ook als gemeente zelf voorzien we dit risico. Vooralsnog doet dit risico zich nog niet voor, maar vanzelfsprekend blijven we dit monitoren. 66 - Maatwerkvoorziening (Wmo)

Begrotingswijziging: Lagere kosten regiotaxi

KS Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 + 200.000

Lagere kosten regiotaxi Voor de regiotaxi vallen de kosten over 2020 waarschijnlijk lager uit als gevolg van corona. De eindafrekening ontvangen we binnenkort. Voorlopige schattingen leiden tot de conclusie dat er hoogstwaarschijnlijk een incidenteel voordeel is in 2021. Dit wordt geraamd op € 200.000. 671 - Maatwerkdienstverlening 18+ Geen financiële consequenties.

KS

672 - Maatwerkdienstverlening 18Geen financiële consequenties.

LH

681 - Geëscaleerde zorg 18+

KS

Begrotingswijziging: Jongeren Interventie Team (JIT)

Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 -100.000

Jongeren Interventie Team (JIT) Het JIT richt zich op zorg mijdende jongeren tussen de 18 en 23 jaar met (complexe) hulpvragen op meerdere leefgebieden. De vraag naar inzet door het JIT is sinds 2021 echter fors toegenomen. Allereerst heeft de coronapandemie ervoor gezorgd dat de digitale dienstverlening in een snel tempo is doorontwikkeld. De Jongerenacademie kent nu een digitaal aanmeldsysteem met als gevolg dat er veel digitale verzoeken om hulp zijn gedaan. Daarnaast vindt er momenteel een grotere instroom vanuit het ROC Mondriaan plaats. Deze instroom is het directe gevolg van de (effecten van de) coronapandemie. Het ROC Mondriaan geeft zelf aan dat ze zien dat jongeren het moeilijker hebben en extra ondersteuning nodig hebben om te voorkomen dat ze hun 16

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

startkwalificatie niet behalen. Ten slotte constateert het JIT dat jongeren door corona meer en zwaardere hulpvragen op verschillende gebieden hebben, zoals schulden, gestopt zijn of willen stoppen met school, gebrek aan motivatie, geen werk meer hebben, eenzaamheid en het weer terug bij ouders moeten gaan wonen en daar niet welkom zijn (wat weer leidt tot meer aanmeldingen in het daklozencircuit). Vanwege deze toegenomen inzet is naar verwachting een aanvullende subsidie van € 100.000 vereist. 682 - Geëscaleerde zorg 18Geen financiële consequenties.

LH

71 - Volksgezondheid

KS

Begrotingswijziging: GGD

Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2022 -45.000

GGD De GGD is nog steeds overbelast door de hoeveelheid werk vanwege corona. De GGD is/wordt gecompenseerd door het Rijk voor de extra kosten die zij maken in dit verband. De reguliere taken kunnen niet (volledig) worden uitgevoerd. Dat heeft invloed op het nakomen van de dienstverleningsovereenkomst met de gemeente en wettelijke taken. Om de continuïteit van de jeugdgezondheidszorg te waarborgen, blijft de reguliere subsidie intact. Niet gemaakte kosten worden wel vergoed. Dit blijft binnen het bestaande budget. GGD Haaglanden vraagt voor de periode 2022 en 2023 om aanvullende middelen ten behoeve van de regionale inzet corona en gezondheidsgevolgen en epidemiologie (geraamd deel voor Delft € 45.000 per jaar). Dit is eerder dit jaar aan de raad kenbaar gemaakt bij de zienswijze op de ontwerpbegroting 2022 van de GGD. 72 - Riolering Geen financiële consequenties.

MH

73 - Afval

MH

Begrotingswijziging: Afval

Voordeel (+) / Nadeel (-) Jaar 2021 - 75.000

Afval Het percentage huishoudelijk afval lijkt af te nemen. Mogelijk doordat kinderen weer naar school mochten en het aantal thuiswerkers is afgenomen. Aan de kant van het grofvuil wordt er een stijging van het grofvuil zichtbaar van rond de 11%. Waarvan een deel te relateren is aan corona. Bandbreedte tussen de € 50.000 en € 100.000; voor de begrotingswijziging wordt uitgegaan van € 75.000. 74 – Milieubeheer Geen financiële consequenties.

SB

75 - Begraafplaatsen en crematoria Geen financiële consequenties.

MH 17

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

81 - Ruimtelijke ordening MH Vooralsnog lijkt corona geen financiële consequenties te hebben; het is onduidelijk hoe de economie en de woningbouwmarkt zich op langere termijn gaan ontwikkelen als gevolg van de coronacrisis. 82 – Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Begrotingswijziging: n.v.t.

BV

Overige ontwikkelingen: Voor de gebiedsontwikkeling Schieoevers zijn de gevolgen nog niet te voorzien, wat te verklaren is door de fase waarin het project zich bevindt en anderzijds doordat de druk op de woningmarkt nog steeds hoog is. Risico is en blijft het effect dat de coronacrisis zal hebben op de werkgelegenheid en het vertrouwen in de woningmarkt vastgoedmarkt. De realisatie van de gebiedsontwikkeling Nieuw Delft loopt op basis van de huidige planningsinzichten tot en met 2027. Dit is een vertraging van één jaar in vergelijking met de verwachte planning van vorig jaar. Dit komt doordat de processen als gevolg van corona moeizamer lopen en kavelaars ook meer aandacht vragen. 83 - Wonen en bouwen Begrotingswijziging: n.v.t.

KS

Overige ontwikkelingen: Feitelijk is sprake van een afname van het aantal mutaties in de sociale huurvoorraad. Vooralsnog kunnen de meest kwetsbaren nog worden gehuisvest, maar de verhouding tussen het aantal woningen dat met een vorm van voorrang wordt toegewezen ten opzichte van het totaal komt hierdoor onder druk te staan. Dit is ook een zorg van huurdersorganisaties. De taakstelling voor het huisvesten van statushouders is in 2021 verdubbeld ten opzichte van vorig jaar waardoor de druk op het vrijkomend aanbod van de sociale huurwoningen nog groter wordt. De internationale tentoonstelling Together! kan in verband met corona niet doorgaan. De tentoonstelling Together! gaat over de toekomst van het wonen en leven in de stad. Er wordt nu ingezet op alternatief programma. De gemeente staat garant voor eventuele financiële tegenvallers, met een maximum van € 20.000. Dit kan worden opgevangen binnen bestaand budget. In het tweede kwartaal 2021 heeft de toename van de aanvragen van omgevingsvergunningen zich onverminderd doorgezet. De toename zit met name in de kleinere aanvragen omgevingsvergunning. Het lijkt dat de vrijheidsbeperkende maatregelen om corona te bestrijden mensen mede aanzet tot het doen van andere uitgaven, zoals het verbouwen/vergroten van de woning.

18

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

5 Overzichten mutaties begrotingswijziging Onderstaande recapitulerende overzichten met alle afzonderlijke begrotingsmutaties worden per programma weergegeven, aangezien dat aansluit bij niveau en indeling waarop de raad begrotingswijzigingen autoriseert. (NB: in begrotingswijzigingen betekent een minteken voor de lasten een verlaging van de tot dusver opgenomen begrotingspost; bij de baten betekent een minteken een afname van begrote opbrengsten).

Omschrijving

Schone en veilige stad: Aanvullende capaciteit toezicht en handhaving Overig onderhoud schoon Afval Sterk en sociaal: Lagere kosten regiotaxi Jongeren Interventie Team (JIT) Solide maatschappelijke basis: Ventilatie gymzalen (overzetten budget naar 2022) Museum Prinsenhof Huurinkomstenderving wijk- en jongerenaccommodaties Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl (2e tranche)

Lasten 2021

Baten 2021

683.000 25.000

325.000

75.000

-200.000 100.000

-345.000 -376.000

-712.000 -120.000

250.000

Stad en Bestuur: Coronamaatregelen verkiezingen 2021 Coronaherdenking

150.000 20.000

Overhead: Verlenging inhuurkrachten Servicedesk Exploitatie stadhuis

105.000 40.000

Financieel Gezonde Gemeente: Incidenteel voordeel OZB Verlaging precariobelasting terrassen en terrasboten Lagere baten reclamebelasting Lagere baten toeristenbelasting Effecten lasten en baten 2021 Saldo lasten en baten (onttrekking uit reserve 2021):

800.000 -45.000 -245.000 -475.000 527.000

-472.000 999.000

Verder is sprake van een (budgettair neutrale) technische begrotingswijziging die niet doorwerkt in de reserve: Omschrijving

Economische Zelfstandigheid: Tozo (lasten en baten)

Lasten 2021

Baten 2021

4.606.025

4.606.025 19

Vijfde financiële vertaling impact coronacrisis Gemeente Delft

Voor 2022 worden twee onttrekkingen geraamd, die in onderstaand overzicht staan opgenomen. Omschrijving

Lasten 2022

Sterk en sociaal: GGD

45.000

Solide maatschappelijke basis: Ventilatie gymzalen (overgezet budget vanuit 2021) Effect lasten 2022 (onttrekking uit reserve 2022)

345.000 390.000

Totale onttrekking (2021: 999.000 en 2022: 390.000)

1.389.000

Inhoudelijke toelichtingen zijn onder de taakvelden in hoofdstuk 4 te vinden; de mutaties zijn tevens in de raadsbegrotingswijziging opgenomen.

20