Uitvoeringsagenda circulaire economie

Uitvoeringsagenda Circulaire Economie 2024

Reg. nummer 5702016

Inhoud 1. Inleiding ............................................................................................................................................... 2 1.1 Aanpak in Delft .............................................................................................................................. 2 1.2 Wat is de uitvoeringsagenda? ....................................................................................................... 2 1.3 Tot stand komen van de uitvoeringsagenda ................................................................................. 3 2. Wat willen we bereiken met de uitvoeringsagenda?.......................................................................... 3 2.1 Doelen en leidende principes ........................................................................................................ 3 2.2 Delft kan en doet het niet alleen ................................................................................................... 4 3. Stand van zaken 2023 .......................................................................................................................... 5 3.1 Inleiding .........................................................................................................................................

5 3.2 Gemeentelijke organisatie ............................................................................................................ 5 3.3 Gemeentelijke dienstverlening ..................................................................................................... 6 3.4 Circulaire bedrijvigheid.................................................................................................................. 7 3.5 Circulaire samenleving .................................................................................................................. 8 3.6 Kennisinstellingen.......................................................................................................................... 8 3.7 Conclusies ...................................................................................................................................... 9 4. Initiatieven en initiatiefnemers ........................................................................................................... 9 4.1 Type initiatieven ............................................................................................................................ 9 4.2 Criteria .........................................................................................................................................

10 4.3 Initiatieven gemeentelijke organisatie, 2024 .............................................................................. 10 4.4 Initiatieven gemeentelijke dienstverlening, 2024 ....................................................................... 11 4.5 Initiatieven circulair ondernemen, 2024 ..................................................................................... 13 4.6 Initiatieven circulaire samenleving, 2024 .................................................................................... 14 4.7 Initiatieven kennisinstellingen, 2024........................................................................................... 16 4.8 Doorkijk naar initiatieven voor 2025 ........................................................................................... 16 5. Hoe organiseren we de uitvoeringsagenda? ..................................................................................... 17 5.1 Voortdurend op zoek naar nieuwe initiatieven .......................................................................... 17 5.2 Jaarlijkse update .......................................................................................................................... 17 5.3 Communicatie ............................................................................................................................. 18 6.

Financiën ........................................................................................................................................... 18

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

1. Inleiding 1.1 Aanpak in Delft In de visie “Op weg naar een circulair Delft in 2050” uit 2020, heeft de gemeenteraad van Delft de ambitie vastgelegd in 2050 circulair te zijn. Deze visie vormt daarmee het kader voor de komende jaren. De visie richt zich op het verminderen van het gebruik van grondstoffen en het voorkomen van afval. De belangrijkste ambitie is een 100% circulaire economie in 2050, vergelijkbaar met de ambitie van het Rijk. In de visie is opgenomen dat Delft een uitvoeringsplan opstelt waarin we inzoomen op “onze eigen rol en de mogelijkheden om samen met onze partners de Delftse circulaire ambities te bereiken”. Het college heeft dit nog een keer extra bekrachtigd in het coalitieakkoord 2022-2026. Als gemeente staan we aan het begin van de transitie, we moeten daarom nog veel leren en kennis opbouwen over de vraag welke aanpak bij Delft past. Daarom beginnen we de eerste jaren heel praktisch met het uitvoeren van projecten en initiatieven. We gaan na wie de koplopers zijn (dit kunnen bijvoorbeeld inwoners, bedrijven en/of projectontwikkelaars zijn) en wie zich bij deze koplopers aan willen sluiten. Met deze koplopers starten we initiatieven en boeken we de eerste resultaten. Hiermee brengen we een beweging op gang die de komende jaren zal groeien.

Van deze eerste initiatieven leren we wat nodig is om tot een circulaire economie te komen en hoe we partijen kunnen verleiden om mee te doen. Deze leerervaringen gebruiken we om een programma voor de langere termijn op te zetten (vanaf 2026). We beginnen dus met de koplopers om uiteindelijk iedereen mee te laten doen. Dit uitvoeringsplan richt zich op vijf verschillende groepen stakeholders. Dat is een uitbreiding ten opzichte van de vier uit de visie. We voegen de kennisinstellingen als vijfde groep toe. Zowel vanuit de gemeente als vanuit de instellingen is er de behoefte om binnen Delft ruimte te bieden aan duurzame innovaties die in Delft worden ontwikkeld. Daar willen we met de uitvoeringsagenda een bijdrage aan leveren. De vijf groepen stakeholders zijn: 1. Onze eigen organisatie, waaronder het gemeentelijk vastgoed en onze eigen inkoop 2. De gemeentelijke dienstverlening, waaronder ook onze inbreng in projecten van derden. Hieronder vallen onder andere bouwprojecten, gebiedsontwikkeling, de openbare ruimte, de inzameling en verwerking van afval. 3. Circulaire bedrijvigheid 4. Circulaire samenleving, inwoners en bezoekers van Delft 5. Kennisinstellingen

1.2 Wat is de uitvoeringsagenda? De uitvoeringsagenda is onze aanpak tot en met 2026. De uitvoeringsagenda beschrijft wat er al gebeurt, wat we nog meer willen doen en wat we in de periode tot en met 2026 willen bereiken. In de uitvoeringsagenda draait het om initiatieven. Deze initiatieven dragen direct of indirect bij aan de transitie naar een circulaire economie. Deze initiatieven zijn het uithangbord voor circulariteit in Delft. Er zijn middelen beschikbaar gesteld tot en met 2025.

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

2

1.3 Tot stand komen van de uitvoeringsagenda Om tot de uitvoeringsagenda te komen hebben we verschillende activiteiten ondernomen. Allereerst hebben we gekeken hoe andere gemeenten werken aan een circulaire economie. Daaruit leren we dat het vooral in de eerste fase (de opstart) tijd kost om met partijen uit de stad in gesprek te gaan tot een netwerk te komen en partijen met elkaar te verbinden. In 2023 hebben we een start gemaakt met het opzetten van deze structuur. Een ander leerpunt is dat we ons als gemeente bewust moeten zijn van de verschillende rollen die we hebben. Er is nog weinig ervaring met het toepassen van bestaande wet- en regelgeving om circulaire ambities af te dwingen. Diverse organisaties (bijvoorbeeld Circulaw) onderzoeken de mogelijkheden binnen de bestaande regels, dit houden we uiteraard in de gaten. Voorlopig liggen er vooral kansen vanuit de rol van opdrachtgever (bijvoorbeeld voor vastgoed, beheer van de openbare ruimte, inkoop etc.) en de rol van aanjager (bij inwoners, maatschappelijke organisaties, bouwende partijen en ondernemers). Ten tweede zijn gesprekken gevoerd met partijen binnen en buiten de gemeente om te horen wat er nu al gebeurt, welke ambities partijen hebben en welke belemmeringen zij ervaren om deze ambities te realiseren. Onderdeel van deze gesprekken was ook een avond met bewoners.

In hoofdstuk 3 doen we beknopt verslag van deze nulmeting. Ten derde participeren we sinds 2023 in verschillende netwerken op provinciaal en landelijk niveau. Dit biedt inzicht in nieuwe ontwikkelingen, instrumenten die elders ontwikkeld worden, onderzoeken die uitgevoerd worden etc. Ook zijn deze netwerken een platform om voortdurend de aanpak van Delft te spiegelen aan de aanpak van anderen. Deze inventarisatie hebben we gebruikt om te bepalen welke aanpak het beste bij Delft past, wie met ons wil samenwerken en welke initiatieven we de komende tijd op gaan pakken.

2. Wat willen we bereiken met de uitvoeringsagenda? 2.1 Doelen en leidende principes Het hoofddoel van de uitvoeringsagenda is het versnellen van de transitie naar een circulaire economie in Delft. Met behulp van de uitvoeringsagenda maken we zichtbaar wat er gebeurt, verbinden we initiatieven en initiatiefnemers met elkaar en dagen we partijen uit om met nieuwe initiatieven te komen. Met de initiatieven gaan we aan de slag met circulaire strategieën en leveren hiermee een concrete bijdrage aan de transitie. Initiatieven kunnen gaan over ontwerpvraagstukken, een hoogwaardige inzet van restromen, reparatie, delen van producten, etc. We gaan ook leren van de initiatieven en deze kennis inzetten voor een aanpak voor de langere termijn. Met de uitvoeringsagenda en het uitvoeren van initiatieven willen we het volgende bereiken: • • • • • •

Minder grondstofgebruik en afval en het sluiten van kringlopen. Kennis opdoen over stofstromen binnen Delft en hoe die om te buigen. Aandacht en publiciteit over circulaire economie t.b.v. stakeholders in Delft. Kennis over belemmeringen voor de circulaire economie en mogelijke oplossingen daarvoor. Inzicht over de rol (of toegevoegde waarde) die Delft heeft richting stakeholders. Opbouwen van een netwerk binnen Delft

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

3

De aanleiding voor de uitvoeringsagenda, het hoofddoel en de subdoelen hebben we vertaald in een aantal leidende principes voor de uitvoeringsagenda en de initiatieven op de uitvoeringsagenda: 1. Het 6-R model. Dit model wordt in Nederland breed omarmt (o.a. in onze eigen visie en door het PBL) en gaat uit van 6 strategieën om tot een circulaire economie te komen: • R1 – Refuse en Rethink: voorkomen van grondstofverbruik • R2 – Reduce: verminderen van grondstofgebruik in een product (eco-efficiëntie) • R3 – Reuse: hergebruik op productniveau • R4 – Repair: hergebruik op product- of componentniveau door het onderhouden of te moderniseren. • R5 – Recycle: hergebruik op materiaalniveau • R6 – Recover: energiewinning door verbranding van afval Strategieën hoger de op de R-ladder (R1-R4) leveren meer milieuwinst op (energie, grondstoffen etc.) ten opzichte van strategieën lager op de ladder en hebben de voorkeur. 2. Het versnellen van de transitie kan Delft niet alleen. Hiervoor hebben we ten eerste partijen uit de stad nodig: de ondernemers, maatschappelijke organisaties, onderwijs- en kennisinstellingen en onze inwoners. Daarnaast hebben we de medewerking van overheden buiten Delft nodig, buurgemeenten, de regio en de provincie. Sommige vraagstukken laten zich niet oplossen op de schaal van Delft en vragen om een aanpak die de gemeentegrens overschrijdt. 3.

We gaan concreet aan de slag. Initiatieven op de uitvoeringsagenda komen voort uit de praktijk in Delft en sluiten aan bij de lokale economie en de lokale opgaven. Het gaat dus altijd om vraagstukken die op dit moment voor partijen in Delft relevant zijn. 4. We willen de energie in de stad benutten. We gaan vooral aan de slag met de koplopers. Dit betekent dat we verder willen gaan dan wat gebruikelijk is of wettelijk vereist. Op die manier willen we een beweging op gang brengen waar meer partijen zich bij gaan aansluiten1. 5. Met de uitvoeringsagenda willen we ook als gemeente meer leren over de circulaire economie in Delft. Waar liggen de behoeften van ondernemers en andere initiatiefnemers, welke aanpak past bij de situatie in Delft, welke barrières moeten we wegnemen etc. Op welke manier kunnen wij meer mogelijkheden en handvaten creëren voor de transitie naar circulaire economie.

2.2 Delft kan en doet het niet alleen Het is van belang kritisch te kijken wat op lokaal niveau georganiseerd moet worden en wat op een hoger schaalniveau (regio, provincie of landelijk). Een voorbeeld is een depot voor grondstoffen die vrijkomen bij sloop. Op lokaal niveau is het zinvol om materialen en producten op te slaan die op lokaal niveau weer gebruikt kunnen worden. Hierbij gaat het veelal om materialen voor de doe-hetzelver of kleine aannemers, zoals planken, balken, deuren, kranen etc. Voor grotere materialen en stromen zoals betonnen elementen, stalen balken etc. is een voorziening op regionaal of provinciaal niveau van belang. Ook voor andersoortige activiteiten is het van belang te kijken naar wat nuttig is op de schaal van Delft. Het initiatief om een onderzoek uit te voeren voor een bepaald type bedrijf ligt wat ons betreft eerder bij het bedrijf of de branche. Een aanpak voor bedrijven in Delft uit dezelfde branche (bijvoorbeeld aannemers of horeca) kan heel goed samen met een branchevereniging opgepakt 1 Er komt een moment dat we ons ook op de achterblijvers moeten richten, maar dat zien we iets voor de langere termijn.

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

4

worden. Ook een onderzoek over samenwerking tussen verschillende bedrijven in Delft, is iets dat op het schaalniveau van Delft onderzocht moet worden. Van belang is dat daarbij interessante partners die zich net buiten de gemeentegrens bevinden niet uit het hoog verloren worden. Samenvattend willen we in Delft de circulaire economie aanjagen en daarbij zoveel mogelijk gebruik maken van de kennis en structuren die al aanwezig zijn. We kijken steeds kritisch waar onze toegevoegde waarde ligt ten opzichte van andere partijen. Hierbij zijn we ons ervan bewust dat we ook afhankelijk zijn van beslissingen die op een hoger niveau worden genomen zoals Europese en nationale regelgeving over afvalstoffen, materiaalgebruik, de bouw, producentenverantwoordelijkheid etc.

3. Stand van zaken 2023 3.1 Inleiding Voor het opstellen van de uitvoeringsagenda is gekeken naar de huidige situatie op het gebied van de circulaire economie in Delft. Hiervoor hebben we een gesprekken gevoerd met stakeholders in Delft. In de gesprekken hebben we steeds gevraagd wat er al gebeurt, welke ambities er zijn en wat er nodig is om deze ambities te realiseren. Hieronder geven we voor de groepen stakeholders de belangrijkste bevindingen. Ook laten we per groep zien welke initiatieven we op willen pakken. De uitwerking daarvan is te vinden in hoofdstuk 4.

3.2 Gemeentelijke organisatie Binnen de gemeentelijke organisatie besteden we aandacht aan circulariteit. Voorbeelden zijn de aanbesteding van sloopprojecten en de aanbesteding van de warme dranken. Tegelijkertijd constateren we ook dat circulariteit geen standaard is bij gemeentelijke projecten, inkoop, facilitaire dienstverlening en beheer. Onbekendheid met de materie en vooral met nieuwe instrumenten leidt er soms toe dat goede intenties niet tot het gewenste resultaat leiden. Een andere belemmering is financieel van aard, baten en lasten van circulaire oplossingen liggen niet altijd bij dezelfde partij of bij dezelfde afdeling. Ook de financiële rekenregels die gebruikt worden (bijvoorbeeld afschrijftermijnen) passen soms niet bij een circulaire aanpak. We zien twee belangrijke aanknopingspunten voor de komende jaren: •

•

Het nieuwe MVOI-beleid (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen). Hier brengen we circulariteit in, maar denken we ook mee hoe we kunnen zorgen dat dit een plek krijgt bij de uitvoering van het beleid en het uiteindelijke resultaat. Het gemeentelijk vastgoed, bouw en sloop. De gemeente is hier zelf de opdrachtgever en kan grotendeels zelf bepalen wat er gerealiseerd wordt.

Het volgende is nodig om tot een hogere circulaire prestatie te komen: • • •

Anders leren denken aan het begin van het proces. Dit is bijvoorbeeld het kunnen toepassen van de principes uit de R-ladder bij eigen projecten. Kennis over circulaire technieken, welke zijn beschikbaar, wanneer is dat wel en niet toepasbaar, wat zijn de meerkosten en besparingen? Kennis over circulair instrumentarium voor bijvoorbeeld inkoop en aanbesteding.

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

5

Initiatieven 2024: • Circulair inkopen en opdrachtgeven • Voor initiatieven rondom bouw zie gemeentelijke dienstverlening Doorkijk initiatieven 2025: • Voor initiatieven rondom bouw zie gemeentelijke dienstverlening

3.3 Gemeentelijke dienstverlening Delft heeft een grote bouwopgave. Het gaat hierbij om de bouw van zo’n 15.000 nieuwe woningen, het renoveren van bestaande woningen (o.a. in het kader van de energietransitie) en het bouwen van bedrijfsruimtes. De bouwsector loopt voorop als het gaat om circulariteit, dat zien we ook in Delft. In Nieuw Delft zijn diverse woningen in houtbouw gerealiseerd. Momenteel wordt een aantal bouwprojecten met een hoge circulaire ambitie voorbereid, onder andere de nieuwbouw van Laga bij de nieuwe haven en de Urban Woods in de Bomenwijk. Ook in de eerste ontwerpen van Kabeldistrict besteden architecten veel aan circulaire oplossingen. In 2023 heeft Delft meegedaan aan een opleidingstraject voor gemeenten waar over circulaire gebiedsontwikkeling. Naast de bouwprojecten van externe partijen is Delft zelf verantwoordelijk voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte, ook hier is aandacht voor circulaire oplossingen. Asfalt wordt vrijwel volledig hergebruikt en ook bestrating (klinkers) wordt opnieuw gebruikt. Andere voorbeelden zijn de brug die onlangs van Tanthof naar het TU-gebied is verplaatst en het gebruik van oude bakstenen bij de aanleg van de Tuin van Delft Er zijn ook aandachtspunten. Zo wordt er bij ontwikkelingen in het bestaand stedelijk gebied veel gesloopt, terwijl niet altijd duidelijk is of dat de enige of beste oplossing is.

Bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte komen stromen vrij die mogelijk op een hoger niveau (met meer waarde) gebruikt kunnen worden. De belangrijkste aanknopingspunten voor de komende jaren zijn: •

•

De bouwopgave in Delft (inclusief eventuele sloop). De uitdaging is ervoor te zorgen dat in Delft op grote schaal circulair gebouwd gaat worden. Een belangrijke vraag is hoe wij als gemeente de markt op de juiste manier kunnen uitdagen, als opdrachtgever of als aanjager. Aandacht voor circulaire renovatie t.b.v. de energietransitie (zowel installaties als isolatiematerialen).

Het volgende is nodig om tot een hogere circulaire prestatie te komen: •

• • • •

Herijking van het beleid duurzaam bouwen, waarbij meer gestuurd wordt op circulariteit zonder de andere duurzaamheidsdoelen (zoals bijvoorbeeld klimaatadaptief en natuurinclusief) daarbij uit het oog te verliezen. Meer kennis over circulaire materialen en technieken bij nieuwbouw en renovatie. Een toetsinstrument om de noodzaak voor sloop te kunnen onderzoeken en beoordelen. Kennis over de vraag hoe we de markt het beste kunnen uitdagen en in het verlengde daarvan de vraag hoe we circulaire ambities juridisch kunnen borden. Onderzoek naar de wenselijkheid en mogelijkheid voor een opslagplek om materialen tijdelijk op te slaan zodat ze later hergebruikt kunnen worden (Grondstoffenrotonde).

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

6

Initiatieven 2023: • Opleiding circulaire gebiedsontwikkeling (intern) • Grondstoffenrotonde Initiatieven 2024: • Beleid duurzaam en circulair bouwen • Kennisbijeenkomsten circulair bouwen • Grondstoffenrotonde Doorkijk initiatieven 2025: • Vervolg kennisbijeenkomsten circulair bouwen • Circulariteit in de GWW en aanleg en beheer openbare ruimte

3.4 Circulaire bedrijvigheid Delft heeft veel ondernemers. Een klein deel daarvan zet stappen richting circulair ondernemen. Grofweg gaat het hierbij om drie groepen. Ten eerste bedrijven die de stap zetten van een lineaire bedrijfsvoering naar een circulaire bedrijfsvoering. Deze bedrijven proberen vooral secundaire materialen te gebruiken, afvalstromen beter te scheiden en hoogwaardiger te laten verwerken. Bij de tweede groep bedrijven vormt circulariteit de kern van de bedrijfsvoering. Dit zijn bijvoorbeeld de kringloopbedrijven, stichting Stunt en een nieuwe innovatieve bedrijven die bestaande producten op een andere, circulaire, manier produceren (bijvoorbeeld biobased). Ten derde bedrijven die diensten aanbieden die belangrijk zijn in een circulaire economie. Bijvoorbeeld het transport van gebruikte bouwmaterialen, het ontwikkelen van 3d printers die kunnen bijdragen aan een andere manier van produceren etc. Om een stap te kunnen zetten richting een circulaire economie is het volgende nodig: •

• • • •

Een netwerk van bedrijven en maatschappelijke organisaties die stappen willen zetten richting de circulaire economie. Dit netwerk is belangrijk voor samenwerking, voor kennis en voor uitwisseling van grond- en reststoffen. Kennis over nieuwe technieken en onderzoeksresultaten, dit kan bijvoorbeeld door samenwerking met de TU-Delft. Ruimte voor tijdelijke opslag van restproducten voor hoogwaardig hergebruik binnen Delft. Kennis over verschillende afvalstromen en waar deze af te zetten. Met als doel om deze later zo hoogwaardig mogelijk in te zetten. Een centraal aanspreekpunt voor vragen rondom circulariteit.

Initiatieven 2023: • Circulair ambachtscentrum Initiatieven 2024: • Circulair ambachtscentrum • Kennisbijeenkomsten circulair ondernemen • Circle lab voor startende ondernemers

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

7

Doorkijk initiatieven 2025: • Circulair ambachtscentrum • Circle lab voor startende ondernemers • Onderzoek mogelijkheden voor uitwisselen grondstoffen tussen bedrijven • Analyse specifieke grondstofstromen binnen Delft (bijvoorbeeld hout, kunststof etc.) • Organiseren meet en match bijeenkomsten t.b.v. uitwisseling grondstoffen

3.5 Circulaire samenleving Om te weten wat er leeft onder inwoners van Delft hebben we gebruik gemaakt van het Delft Internet Panel, een avond voor inwoners georganiseerd en gesprekken gevoerd met koplopers. De circulaire economie leeft bij een grote groep inwoners. Ook zien we dat er veel voorzieningen zijn die helpen bij circulair wonen en leven. Naar aanleiding van de avond voor inwoners zijn deze voorzieningen (reparatie, tweedehands, delen etc.) in beeld gebracht en op kaart gezet (zie bijlage 1). Deze kaart is de eerste oogst en nog niet compleet. Deze voorzieningen zijn deels commercieel (bijvoorbeeld meubelstoffering, kledingreparatie en sommige kringloopwinkels), en deels non-profit (zoals goede doelenwinkels). Daarnaast zijn er initiatieven van inwoners waarvan het Repair Café een van de belangrijkste is. De volgende zaken zijn van belang om duurzaam te kunnen wonen en leven: • Informatie over circulaire diensten die in Delft beschikbaar zijn. • Meer circulaire voorzieningen (tweedehands, repareren huren etc.) in de wijken. • Het verlagen van de drempel om een circulair initiatief te starten. • Meer mogelijkheden voor reparatie en kennis over hoe je zelf kunt repareren. Het is een ergernis dat veel producten niet gerepareerd kunnen worden (of dat de reparatie erg ingewikkeld is) en dat een nieuw product vaak goedkoper is dan iets laten repareren.

Dit valt grotendeels buiten de invloedssfeer van de gemeente en vraagt om landelijke of Europese regelgeving. • Het delen van spullen faciliteren. Er zijn in Delft inmiddels veel mogelijkheden voor het delen van auto’s, voor andere voorzieningen is dit beperkt. • Belonen van goed gedrag. Initiatieven 2023: • Atlas circulair Delft Initiatieven 2024: • Atlas circulair Delft • Circulair isoleren • Initiatieven met en vanuit inwoners Doorkijk initiatieven 2025: • Initiatieven met en vanuit inwoners

3.6 Kennisinstellingen Bij de TU Delft werken verschillende faculteiten en onderzoeksgroepen aan de circulaire economie zoals bijvoorbeeld Technische Bestuurskunde en Bouwkunde. Op de Green Village worden innovaties in de praktijk getest. Er liggen veel kansen bij de TU Delft zoals het toepassen van innovaties in Delft; het verbinden van ondernemers met onderzoekers van de TU Delft; de inzet van studenten en promovendi voor onderzoek in Delft. Dit is een onderwerp dat nog nader onderzocht moet worden,

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

8

vooral om te kijken of de behoeften over en weer goed bij elkaar aansluiten. Het belangrijkste aanknopingspunt voor de uitvoeringsagenda is het Innovation District Delft (IDD) dat als ambitie heeft het eerste circulaire innovatie district van Nederland te realiseren. De relatie met de kennisinstellingen is daarnaast van belang bij initiatieven over circulair bouwen en circulair ondernemen, bijvoorbeeld bij het organiseren van kennissessies. Initiatieven 2024: • Innovation District Delft Doorkijk initiatieven 2025: • Innovation District Delft

3.7 Conclusies We concluderen als eerste dat er in Delft al veel gebeurt. De transitie naar een circulaire economie krijgt aandacht en partijen proberen ambities te realiseren. Dit geldt voor de gemeente, bouwende partijen, kennisinstellingen, inwoners en ondernemers. Tegelijkertijd moeten we constateren dat de groep die actief werkt aan de transitie klein is. Wat dat betreft is het een dubbele boodschap. Er gebeurt veel, maar ten opzichte van de opgave waar we voor staan (circulair in 2050) is het weinig. Ook concluderen we dat er veel kansen liggen, er veel ideeën zijn voor initiatieven en er een duidelijke behoefte ligt. Er is vooral behoefte aan: • • • • • •

Inhoudelijke kennis, bijvoorbeeld over materialen, technieken etc. Instrumentarium, bijvoorbeeld t.b.v. inkoop, het beoordelen van plannen etc. Eenduidig gemeentelijk beleid, bijvoorbeeld op het gebied van bouwen en slopen Informatie over circulaire mogelijkheden en voorzieningen Een netwerk van partijen die werken aan de circulaire economie in Delft Ruimte voor tijdelijke opslag van materialen

Voor wat betreft de (ideeën voor) initiatieven constateren we dat er niet altijd een initiatiefnemer of trekker is. Omdat de middelen voor de uitvoeringsagenda beperkt zijn, zetten we ons in 2024 in voor initiatieven met een duidelijke initiatiefnemer vanuit de stad of voor gemeentelijke initiatieven. Daarnaast gebruiken we 2024 om nieuwe initiatieven op te sporen.

4. Initiatieven en initiatiefnemers 4.1 Type initiatieven We maken bij de uitvoeringsagenda onderscheid in de volgende vijf soorten initiatieven. Initiatieven gericht op fysieke stromen (grondstoffen en afval). Deze initiatieven zijn erop gericht minder grondstoffen te gebruiken en minder afval te laten ontstaan. Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door een product of productieproces te optimaliseren; in te zetten op reparatie; het uitwisselen van grondstoffen en afval; het gebruiken van restmaterialen; het gebruiken van biobased grondstoffen etc. Dit soort initiatieven kunnen betrekking hebben op een afzonderlijk bedrijf, een branche of sector, een bedrijventerrein of een keten. Initiatieven gericht op kennis. Deze initiatieven zijn gericht op een inhoudelijke vraag waar meerdere partijen in Delft mee te maken hebben. Bijvoorbeeld over een specifieke afvalstroom (bijvoorbeeld groenafval), het gebruik van een specifieke grondstof (bijvoorbeeld bioplastics of hout), de vraag hoe je een hoge ambitie kunt realiseren (bijvoorbeeld bouwen met een MPG lager dan 0,5) of om meer organisatorische en financiële vragen (bijvoorbeeld nieuwe verdienmodellen of circulair inkopen).

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

9

Initiatieven gericht op beleid en instrumentarium. Deze initiatieven zijn gericht op het opstellen van gemeentelijk beleid. Voorbeelden zijn een afwegingskader dat gebruikt kan worden bij inkoop, gemeentelijke bouwprojecten en beleid voor circulair bouwen. Bij deze initiatieven is het van belang rekening te houden met bestaand beleid en te onderzoeken hoe instrumenten en beleid op het gebied van circulaire economie ander beleid kan versterken. Initiatieven gericht op netwerk. Deze initiatieven zijn erop gericht partijen bij elkaar te brengen, bijvoorbeeld in de vorm van netwerkbijeenkomsten. Interessante onderwerpen hiervoor zijn bijvoorbeeld: eigen ervaring, inspiratie van elders, subsidiemogelijkheden en vraag en aanbod bij elkaar brengen. Initiatieven gericht op communicatie. Deze initiatieven zijn gericht op het verder verspreiden van de kennis die wordt opgedaan in de verschillende initiatieven, bijvoorbeeld binnen een bepaalde sector. Ook het verspreiden van informatie over circulaire voorzieningen en het communiceren van initiatieven valt heironder.

4.2 Criteria Initiatieven die op de uitvoeringsagenda komen moeten in ieder geval aan de volgende criteria voldoen: •

•

• •

•

De initiatiefnemer is gevestigd in Delft en/of het initiatief richt zich voor het grootste deel op activiteiten in Delft. Samenwerking met partijen buiten Delft (bijv. binnen de keten of in buurgemeenten) kan onderdeel zijn van het initiatief. Elk initiatief heeft minimaal één duidelijke trekker die verantwoordelijk is voor het slagen van het initiatief. De gemeente kan trekker zijn van een initiatief, maar zal dat nooit alleen zijn. Uitgezonderd zijn initiatieven die alleen binnen de gemeentelijke organisatie lopen (bijvoorbeeld realiseren van gemeentelijk vastgoed, opzetten van beleid of interne procedures). Het initiatief sluit aan bij de leidende principes (zie hoofdstuk 2). Het initiatief leidt binnen twee jaar tot een resultaat. Het resultaat van een initiatief kan divers zijn. Denk aan de implementatie van een nieuwe techniek, organiseren van structurele samenwerking, een haalbaarheidsstudie, etc.). Sommige initiatieven zullen langer lopen, het eindresultaat kan dan langer dan twee jaar op zich laten wachten. Het is dan van belang dat er ook tussentijds een deelresultaat beschikbaar komt. Zie hiervoor ook de verschillend typen initiatieven. De initiatiefnemer neemt actief deel aan het netwerk rondom de uitvoeringsagenda. Dit kan bijvoorbeeld door te participeren in netwerk, kennis en ervaringen te delen, mee te werken aan communicatie, meewerken aan de evaluatie etc.

4.3 Initiatieven gemeentelijke organisatie, 2024 Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel

R-ladder

Circulair inkopen opdrachtgeven Gemeente Delft, afdeling inkoop Fysieke stromen, kennis • Kansen en knelpunten leren kennen van circulair inkopen en opdrachtgeverschap • Aantal aanbestedingen met hoge circulaire ambities realiseren • Minimale eisen voor circulair inkopen opstellen Alle strategieën

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

10

Omschrijving

Rol gemeente

In het nieuwe MVOI-beleid zal circulair inkopen één van speerpunten zijn. Ons MVOI-beleid richt zich op de volledige organisatie zoals bijvoorbeeld de inkoop van kantoormeubilair, adviesdiensten, contracten voor beheer openbare ruimte, realisatie van bruggen en nieuw vastgoed. In dit initiatief richten we ons op de realisering van circulaire ambities bij de inkoop en het opdrachtgeverschap van de Gemeente Delft. We volgen twee sporen: Ten eerste willen wij bij minimaal 3 aanbestedingen circulariteit volledig onderzoeken om te kijken wat er mogelijk is en welke knelpunten zich voor kunnen doen. Het doel is om binnen alle randvoorwaarden (waaronder beschikbare middelen) voor de aanbesteding een maximaal circulaire uitvraag op te stellen. Bij deze aanbestedingen zetten we in op extra onderzoek, inhuur van een expert, organiseren van een kennissessies, etc. Het proces om tot de uitvraag te komen levert ons inzichten die we verwerken en gebruiken voor het verduurzamen van toekomstige aanbestedingen. Het tweede spoor richt zich op een aantal minimale circulaire ambities die we bij elke uitvraag op kunnen nemen. Initiatiefnemer en opdrachtgever

4.4 Initiatieven gemeentelijke dienstverlening, 2024 Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Beleid circulair en energiezuinig bouwen Bouwende partijen, Cirkelstad, Gemeente Delft Beleid/kennis Ambitie-/beoordelingskader t.b.v. circulair bouwen R1 – Refuse / R2 – Reduce / R3 - Reuse Op dit moment zijn er verschillende documenten die richting geven aan circulair en energiezuinig bouwen in Delft. Landelijk zijn de BENG normen en de MPG-norm van belang. Het beleid duurzaam bouwen dat in 2015 is vastgesteld gaat voor een groot deel over materiaalgebruik, energie en toekomstbestendigheid. Inmiddels zijn er beleidsregels t.b.v. klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen opgesteld. Het beleid duurzaam bouwen uit 2015 is toe aan een herziening. In het huidige gemeentelijke beleid zijn geen expliciete ambities op het gebied van circulair bouwen benoemd. Dit is wel wenselijk. Hierbij denken we in ieder geval aan ambities op het gebruik van materialen (bijvoorbeeld de toepassing van secundaire of biobased materialen), slopen (gericht op het zoveel mogelijk voorkomen van sloop), losmaakbaarheid en flexibiliteit. Vanuit de energietransitie is er de wens om onze ambities op het gebied van energiezuinig bouwen vast te leggen. Omdat ambities voor energiezuinig bouwen en circulair bouwen elkaar kunnen versterken, maar soms ook conflicteren werken we bij dit initiatief samen met het team energietransitie.

Daarnaast onderzoeken we de raakvlakken met de thema’s klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen, waar liggen mogelijkheden voor versterking en wat zijn de mogelijke conflicten. Buiten Delft lopen veel initiatieven op dit vlak zoals: Het Nieuwe Normaal, (een initiatief van Cirkelstad); het convenant toekomstbestendige woningbouw (provincies) en Paris Proof bouwen (Dutch Green Building Council). Uitgangspunt is dat we ons aansluiten bij een lopend initiatief en

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

11

daarbinnen kijken welke keuzes/aanvullingen nodig zijn zodat dit past bij de lokale opgaven en kansen.

Rol gemeente Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Rol gemeente Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Bij het opstellen van dit beleid betrekken we in ieder geval de afdeling (maatschappelijk) vastgoed en de volgende externe partners, woningbouwcorporaties, TU-Delft, provincie Zuid-Holland en Cirkelstad. Daarnaast zullen we kijken hoe we lokale architectenbureaus en ontwikkelaars in Delft hierbij kunnen betrekken. Delft is trekker van dit initiatief Kennisbijeenkomsten circulair bouwen Gemeente Delft, Green Village, projectontwikkelaars Kennis, netwerk Meer aandacht voor circulair bouwen R1-R4 In 2024 gaan we aan de slag met een drietal concrete projecten. Dit zijn projecten waar een ambitie ligt voor circulair bouwen maar er twijfels zijn over de haalbaarheid (technisch, financieel etc.). Om te onderzoeken wat er mogelijk is binnen de randvoorwaarden van een project organiseren we bijeenkomsten en zetten we experts in. Deze expertise kan heel divers zijn, bijvoorbeeld gericht op de techniek, financiële constructies, aanbestedingsvraagstukken etc. In een eerste bijeenkomst verkennen we de casus en zorgen we voor inspiratie, in de volgende bijeenkomst (-en) vindt verdieping plaats. In 2025 vervolgen we deze aanpak met 2 concrete projecten. Hierbij is het nadrukkelijk de wens dat elk jaar bij één van de projecten de gemeente de opdrachtgever is.

Medeorganisator Grondstoffenrotonde Gemeente Delft, TU-Delft, Kabeldistrict Fysieke stromen Hergebruik van waardevolle grondstoffen die vrijkomen bij sloop zoveel mogelijk binnen Delft hergebruiken Reuse Een grondstoffenrotonde heeft als doel het tijdelijk opslaan van onderdelen, materialen en grondstoffen die vrijkomen bij sloop, zodat deze weer beschikbaar komen voor hergebruik (in een ander project op een ander moment). Uitgangspunt bij dit initiatief is een grondstoffenrotonde voor de schaal van Delft. We streven naar een bestemming binnen Delft, waar vrijgekomen grondstoffen een zo hoogwaardig mogelijke herbestemming vinden. Dit initiatief richt zich dus niet op een circulaire hub voor de hele regio of provincie. In 2023 is in het kader van de ontwikkeling van Schieoevers Noord een eerste onderzoek uitgezet om te onderzoeken wat de meerwaarde is van een grondstoffenrotonde in Delft. Hierbij wordt gekeken naar de aanwezige voorzieningen binnen Delft en omgeving en wat er op de schaal van Delft nog nodig is. Als een grondstoffenrotonde voor Delft meerwaarde heeft is de volgende vraag hoe hier invulling aan kan worden gegeven. Grondstoffen

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

12

kunnen op een fysieke plek worden opgeslagen om vanaf daar verhandeld te worden of de grondstoffen kunnen aan de hand van een digitale locatie, waar aanbod en vraag bij elkaar komen, worden verhandeld. Afhankelijk van de resultaten van dit eerste onderzoek wordt bepaald hoe we hiermee verder gaan. Uit gesprekken blijkt dat er binnen Delft behoefte is aan een grondstoffenhub / plek voor tijdelijke opslag. Daarom geven we hoe dan ook een vervolg aan dit project.

Rol gemeente

De betrokkenheid van de TU-Delft is van belang omdat de TU-Delft voor de eigen campus een locatie voor opslag en hergebruik van grondstoffen wil inrichten. Opdrachtgever eerste fase

4.5 Initiatieven circulair ondernemen, 2024 Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Rol gemeente

Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Circulair ambachtscentrum Stichting Stunt, Avalex, Kringloopbedrijven, Gemeente Delft Fysieke stromen Producten en materialen uit het grof huishoudelijk afval hoogwaardig hergebruiken R3 – Reuse / R4 – Repair / R5 - Recycle Het circulair ambachtscentrum richt zich op het grof huishoudelijk afval. Nu komt veel grof afval bij het restafval terecht, dit wordt ongescheiden afgevoerd. Van het deel dat gescheiden wordt afgevoerd is het hergebruik laagwaardig. Het Circulair Ambachtscentrum heeft als doel waardevolle goederen en grondstoffen een nieuw leven te geven. Dat doen we door beter te scheiden, reparatie, demontage, schoon te maken etc. De waardevolle materialen en grondstoffen worden beschikbaar gesteld voor circulaire bedrijven, deze zullen de grondstoffen zo hoogwaardig mogelijk verwerken. Doel is dat rondom het Circulair Ambachtscentrum een netwerk van bedrijfjes ontstaat dat werkt aan de circulaire economie. Vanuit het afvalbeleid en de scheidingsdoelstellingen is de gemeente één van de trekkers van dit initiatief.

Kennisbijeenkomsten circulair ondernemen Gemeente Delft, BKS, ondernemers Kennis, netwerk Laten zien wat er gebeurt in Delft; Inspireren; Komen tot vast netwerk t.b.v. circulair ondernemen Alle strategieën De circulaire economie biedt kansen voor ondernemers. Anders omgaan met grondstoffen, het uitwisselen van reststromen en het delen van bedrijfsmiddelen kunnen tot financieel voordeel leiden. Een aantal ondernemers in Delft heeft al stappen gezet en laat zien dat circulair ondernemen mogelijk is. We willen meer ondernemers bij deze groep koplopers betrekken. Tijdens de week van de circulaire economie in 2024 (week van 6 maart) organiseren we een eerste bijeenkomst voor alle ondernemers in Delft. In deze bijeenkomst gaan ondernemers met elkaar in gesprek over de mogelijkheden die de circulaire economie biedt. Daarnaast zorgen we voor

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

13

Rol gemeente Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel

R-ladder Omschrijving

Rol gemeente

een aantal inspirerende sprekers. We zoeken hierbij aansluiting met de TUDelft en IDD. Doel van de bijeenkomst is naast inspireren en het ontwikkelen van een netwerk circulaire ondernemers ook het benoemen van onderwerpen die in vervolgsessies uitgediept gaan worden. In de loop van het jaar organiseren we 2 tot 3 vervolgbijeenkomsten. Medeorganisator van bijeenkomsten Circle Lab voor startende ondernemers Gemeente Delft, New Future Lab, Stichting Stunt, Avalex Fysieke stromen Nieuwe ondernemers begeleiden bij het opzetten van een circulair bedrijf; Bestaande ondernemers helpen bij het nemen van circulaire maatregelen; Reststromen hoogwaardig hergebruiken Reuse, repair, recycle De circulaire economie vraagt om nieuwe ondernemers die restromen (materialen, onderdelen, oude producten) als uitgangspunt nemen bij het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten. Samen met New Future Lab zetten we een circulaire track op voor mensen die een circulair bedrijf willen starten of voor bestaande bedrijven die de transitie naar circulair ondernemen willen maken. Tijdens deze track komt onder meer aan de orde welke reststromen er in Delft beschikbaar zijn, welke inspirerende voorbeelden er elders in Nederland zijn, welke verdienmodellen bij een circulair bedrijf passen etc.

New Future Lab biedt daarnaast de ruimte en faciliteiten om met fysieke stromen aan de slag te gaan en nieuwe producten te ontwikkelen. Bij dit initiatief werken we de samenwerking met het Circulair Ambachtscentrum. Uiteindelijk willen we dat een aantal van de bedrijven onderdeel wordt van het Circulair Ambachtsnetwerk. Bij succes starten we in 2025 starten met een tweede circulaire track. Inzetten netwerk voor werven deelnemers en invulling programma. Koppelen deelnemers aan potentiële bronnen van reststromen.

4.6 Initiatieven circulaire samenleving, 2024 Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Atlas Circulair Delft Gemeente Delft, inwoners van Delft Communicatie Inzicht geven in circulaire dienstverlening in Delft R1 Refuse / Rethink R2 Reduce R3 – Reuse / R4 – Repair / R5 – Recycle Tijdens de bijeenkomst met inwoners in het voorjaar 2023 bleek dat er veel behoefte is aan informatie over voorzieningen in Delft, die circulair wonen en leven bij inwoners stimuleren. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om reparatiemogelijkheden, tweedehands winkels, mogelijkheden voor lenen en huren etc. In dit initiatief brengen we deze voorzieningen in beeld en maken we een kaart waarop snel te zien is welke circulaire diensten in Delft (of in de eigen wijk) aangeboden worden. Daarnaast bieden we informatie over voorzieningen die niet gebonden zijn aan een locatie in Delft zoals een aantal online platforms. Hiermee maken we het inwoners eenvoudiger om meer circulair te wonen en leven, tegelijkertijd helpen we de aanbieders aan meer

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

14

Rol gemeente

Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Rol gemeente

Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Rol gemeente

klanten. Dit initiatief maakt het voor de gemeente Delft mogelijk om te zien of het aantal circulaire voorzieningen in Delft de komende jaren toeneemt. Door stagiaires van InHolland is in 2023 een eerste versie van de kaart opgesteld. Begonnen wordt met een kaart en informatie voor bewoners, mogelijk dat we dit initiatief later uitbreiden naar andere sectoren. Gemeente stelt de kaart op, publiceert deze en zorgt voor een regelmatige update.

Circulair isoleren Deelstroom Delft, 015 Duurzaam, gemeente Delft Fysieke stromen Bevorderen van het toepassen van natuurlijke isolatiematerialen R1- R2 Natuurlijke isolatiematerialen, bijvoorbeeld op basis van vlas, houtwol, cellulose, schimmels etc. hebben voordelen t.o.v. van synthetische isolatiematerialen zoals glas- en steenwol. Belangrijke voordelen zijn een lage CO2 footprint, een lage milieubelasting en de hernieuwbaarheid, waardoor de grondstoffen oneindig voorradig zijn. In de praktijk wordt vrijwel altijd gekozen voor synthetische materialen. Deze zijn overal verkrijgbaar, relatief goedkoop en aannemers zijn gewend om hiermee te werken, wat de toepassing vaak efficiënter/goedkoper maakt. In dit initiatief willen we partijen stimuleren om biobased isolatiematerialen te gebruiken. Dit doen we door ten eerste bekendheid te geven aan de beschikbare materialen en ten tweede door een aantal projecten financieel te ondersteunen (ervan uit gaande dat biobased tot meer kosten leidt). We zoeken bij dit initiatief aansluiting bij partijen in Delft die werken aan de ontwikkeling van biobased isolatiematerialen. Van de deelnemende projecten wordt verwacht dat ze kennis en ervaring die wordt opgedaan beschikbaar stellen. Begeleiden, beschikbaar stellen van netwerk

Circulair wonen en leven Inwoners, gemeente Delft Fysieke stromen Inwoners van Delft helpen bij circulair wonen en leven R1 t/m R5 T.b.v. inwoners organiseren we diverse activiteiten, ook stimuleren we inwoners om zelf een initiatief te starten of zich aan te sluiten bij lopende initiatieven. We gaan in ieder geval het volgende doen: • Organiseren van activiteiten om kennis te maken met circulaire initiatieven in Delft (bijvoorbeeld een fietstocht, markt, open dag etc.) • Beschikbaar stellen van middelen om een circulair initiatief in de buurt te starten. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan initiatieven voor het delen, lenen of repareren van kleding, gereedschap, huisraad etc. Als hiervoor hulpmiddelen nodig zijn (kasten, tassen, kratten etc.) dan kan daar geld voor worden aangevraagd of levert de gemeente die. Daarnaast is een deel van de communicatie gericht op de inwoners van Delft. Begeleiden, beschikbaar stellen van netwerk

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

15

4.7 Initiatieven kennisinstellingen, 2024 Naam Betrokken partijen Soort initiatief Doel R-ladder Omschrijving

Rol van de gemeente

Innovation District Delft TU-Delft, BKS, Gemeente Delft, Provincie Zuid-Holland, MRDH Kennis en netwerk Opzetten van netwerk van ondernemers, overheden en kennisinstellingen t.b.v. een circulair innovatiedistrict N.v.t. Het doel op lange termijn is een volledig circulair Innovatiedistrict Delft, zonder afval en met hergebruik van grondstoffen en producten. Om daar te komen, wordt geïnvesteerd in nieuwe kennis en toepassingen van technieken, de opgedane inzichten en ervaringen worden gedeeld als bijdrage aan regionale en nationale circulaire ontwikkelingen. Hierbij zoeken wij de samenwerking met bedrijven, inwoners, gebruikers en bezoekers in het Innovatiedistrict Delft, die mede de schouders willen zetten onder de uitdagingen van circulariteit. Hierbij werken we aan: • Het ontwikkelen van een routekaart voor een circulair IDD • Het opschalen van bestaande initiatieven • Het verkennen en verbinden van bestaande circulaire initiatieven middels een community, met betrokkenheid van startups en de innovatieve maakindustrie. De eerste concrete activiteit is het organiseren van een event waarbij we partijen (in ieder geval ondernemers en de TU-Delft) bij elkaar worden gebracht. Gedurende dit event zal de opgave gepresenteerd worden en de vervolgstappen worden uitgezet. Mede organiseren van event t.b.v. circulaire ontwikkeling van het IDD.

4.8 Doorkijk naar initiatieven voor 2025 Eind 2024 komt er een update van de uitvoeringsagenda circulaire economie waarin we aangeven welke initiatieven in 2025 opgepakt worden. Op dit moment gaan we ervan uit dat we de volgende initiatieven een vervolg geven, waarbij we uiteraard eerst kijken of deze initiatieven voldoende resultaat opleveren: • • • • •

Vervolg kennisbijeenkomsten circulair bouwen Circulair ambachtscentrum Circle lab voor startende ondernemers Initiatieven met en vanuit inwoners Innovation District Delft

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

16

Naast continuering van initiatieven zijn er ook ideeën voor initiatieven die op dit moment nog onvoldoende uitgewerkt zijn. In 2024 werken we deze verder uit en bepalen we of ze een plek krijgen in de uitvoeringsagenda voor 2025: • • • •

Verdieping circulariteit in de GWW en aanleg en beheer openbare ruimte Onderzoek mogelijkheden voor uitwisselen grondstoffen tussen bedrijven Analyse specifieke grondstofstromen binnen Delft (bijvoorbeeld hout, kunststof etc.) Organiseren meet en match bijeenkomsten t.b.v. uitwisseling grondstoffen

Tot slot zetten we ons actief in om nieuwe initiatieven voor 2025 te werven.

5. Hoe organiseren we de uitvoeringsagenda? 5.1 Voortdurend op zoek naar nieuwe initiatieven De gesprekken en bijeenkomsten die we dit jaar hebben gehad, hebben geleid tot eerste versie van de uitvoeringsagenda, hierin zijn de initiatieven voor 2024 uitgewerkt. Eén van de doelen van de uitvoeringsagenda is de transitie naar een circulaire economie beter zichtbaar maken. We verwachten hierdoor dat zowel intern binnen de gemeente als in de stad nieuwe initiatieven ontstaan. We reserveren ambtelijke capaciteit om het netwerk in de stad te onderhouden en gesprekken te voeren met potentiële initiatiefnemers. Voor 2024 hebben we een beperkt budget gereserveerd, zodat we een nieuw, kansrijk initiatief kunnen ondersteunen. De uitvoeringsagenda circulaire economie loopt van 2023 tot en met 2026. 2023 is benut voor het opstellen van de agenda en het opbouwen van een netwerk in de stad. Met het budget dat voor 2023 beschikbaar was en met behulp van externe financiering zijn we in 2023 ook al gestart met de eerste initiatieven.

5.2 Jaarlijkse update De echte uitvoering start in 2024, waarbij we in het vierde kwartaal aangeven welke initiatieven voor 2025 op de agenda komen. Dit kunnen initiatieven zijn waar we mee door willen gaan of nieuwe initiatieven. Dit herhalen we de jaren daarna. Voor de jaarlijkse update zijn de volgende vragen van belang: • • •

Dragen de initiatieven (lopende en nieuwe) bij aan de doelstellingen (zie Hoofdstuk 2)? Is er voldoende vooruitgang en is er zicht op een goed resultaat? Heeft plaatsing op de uitvoeringsagenda voldoende meerwaarde voor de initiatiefnemer en de gemeente?

Daarnaast kijken we naar de uitvoeringsagenda als geheel: • • •

Sluit de uitvoeringsagenda nog aan bij het hoofddoel wat we voor ogen hadden? Is er voldoende diversiteit aan initiatieven? Is er iets nodig om de uitvoeringsagenda verder te krijgen of moeten we criteria bijstellen?

Tot slot geven we elk jaar een doorkijk naar de programmatische aanpak voor de langere termijn. Hierbij is vooral het volgende van belang: • •

Wat hebben we geleerd? Wat moeten we opnemen in een programmatische aanpak?

Heel praktisch betekent dit dat we volgend jaar de hoofdstukken 3, 4 en 6 uit deze uitvoeringsagenda updaten.

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

17

5.3 Communicatie Onderdeel van de uitvoeringsagenda is een communicatiecampagne. Met deze communicatiecampagne willen we laten zien wat er in Delft gebeurt op het gebied van de circulaire economie. Dat doen we voor alle doelgroepen, de interne organisatie, de inwoners, de bouw, de bedrijven en de kennisinstellingen. We maken hierbij zoveel mogelijk gebruik van de middelen en kanalen die ontwikkeld worden voor de campagne Delft Wordt Groen en de overige gemeentelijke communicatiekanalen en de media die onze partners gebruiken. De boodschap en de manier waarop we de boodschap uiten verschilt per doelgroep. Doelen van deze communicatiecampagne zijn: • • •

Inspireren, wat gebeurt er al in Delft en daarbuiten? Motiveren, oproepen om in actie te komen. Participeren, mensen en partijen aanmoedigen om zich aan te sluiten bij de koplopers en mee te doen met de initiatieven

In de uitvoeringsagenda hebben we hiervoor tijd en geld gereserveerd.

6. Financiën In de meerjarenbegroting is voor 2024 € 300.000 en voor 2025 € 250.000 opgenomen voor de uitvoeringsagenda. Voor 2026 is nog geen dekking in de begroting, de komende 2 jaar zetten we ons in om voor 2026 en verder budget te vinden. In de jaarlijkse update van de uitvoeringsagenda komen hier op terug. Deze beschikbare middelen worden voor de volgende activiteiten ingezet: -

-

Ambtelijke capaciteit. Dit houdt in de projectleiding/coördinatie, de advisering van het bestuur, begeleiden van initiatieven, evaluaties, verantwoording resultaten, onderhouden en vergroten van het netwerk, aanjagen nieuwe initiatieven etc. Communicatie (specifiek, n.a.v. initiatieven, generiek t.b.v. draagvlak in de breedte) Uitvoeren van initiatieven.

Onderstaande geeft op hoofdlijnen een overzicht van de uitgaven. Per initiatief hebben we in hoofdstuk 4 aangegeven welke uitgaven we verwachten vanuit de uitvoeringsagenda. Activiteit • Ambtelijke capaciteit • Communicatie • Uitvoeren initiatieven Totaal

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

2024 € 130.000 € 25.000 € 145.000 € 300.000

18

2025 € 90.000 € 25.000 € 135.000 € 250.000

2026

Bijlage 1: Kaart circulaire voorzieningen voor inwoners De kaart is nog in ontwikkeling en komt begin 2024 online beschikbaar.

Uitvoeringsagenda circulaire economie 2024

19