Stand van zaken moties economie

Stand van zaken moties economie Hieronder leest u een stand van zaken van de moties met betrekking tot de Delftse economie die in 2024 aangenomen zijn door de raad. Het college verzoekt de raad om onderstaande moties als afgedaan te beschouwen, met uitzondering van dictum 4 van de motie Meer stadsverzorgende economie in Delft. De reden hiervoor is dat de verkenning naar een werkcorporatie nog gaande is. In 2025 zijn een tweetal moties aangenomen, Delftse economie van de toekomst en Retailvisie voor sterken buurten, welke respectievelijk opriepen om een geactualiseerde Ruimtelijk-economische visie REV op te stellen en, daaropvolgend, een actuele retailvisie. Voor beiden geldt dat de opdrachten in de volgende collegeperiode uitgevoerd zullen worden. Zaaknu mmer M.20240 516.7.6.1

Titel

Opdrachten in motie

Stand van zaken

Red de REV

Wij geven het college opdracht om: • Met het programma betaalbare bedrijfsruimte concreet te maken welke maatregelen worden genomen om betaalbare bedrijfsruimte te realiseren; • Daarnaast te onderzoeken hoe mogelijkheden van compensatie toegepast kunnen worden in Delft; • De resultaten van dit onderzoek uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 te presenteren aan de raad.

•

In 2024 is fase 1 van het programma betaalbare bedrijfsruimte afgerond en gedeeld met de raad. Deze fase betrof het in kaart brengen van instrumenten waarmee bedrijfsruimten gerealiseerd en behouden kunnen worden in Delft. Momenteel worden verschillende instrumenten nader onderzocht en/of uitgewerkt.

•

Een compensatieplicht in is in het programma betaalbare bedrijfsruimte opgenomen als instrument dat andere uitwerking vereist. Er is vervolgens een verkenning uitgevoerd naar het invoeren van een compensatieplicht.

De conclusie is dat verplichte compensatie een (te) grote druk zet op stedelijke ontwikkeling en woningbouwproductie. De ruimte in de stad is schaars en verschillende opgaven vragen om ruimte. Dat vereist goede afstemming, maatwerk en slimme inzet van ruimte met oog voor de bredere ruimtelijke opgave van de stad. Vooralsnog lijkt terughoudendheid bij transformatie van bedrijfsruimte naar wonen de meest passende oplossing. Waar op een (voormalige) bedrijfslocatie een gemengde ontwikkeling plaatsvindt geldt als uitgangspunt dat de oorspronkelijke metrage aan bedrijfsruimte terugkeert in de nieuwe situatie. •

M.20240 627.5.3.0 4

Red de REV #2

Wij geven het college opdracht om: • Niet alleen in woord economie meer prioriteit te geven in transformatiegebieden en bij nieuwbouw, maar nu ook boter bij de vis te doen. • In de begroting 2025-2028 middelen te reserveren voor de uitvoering van het

•

Middels deze rapportage presenteren wij de resultaten van dit onderzoek aan de raad. Voor 2025 is incidenteel € 165.000,beschikbaar om de uitvoering van het programma te versnellen. Daarvoor is, ingezet op het aannemen van een stadsmakelaar. De stadsmakelaar is gestart per 1 juli 2025, waardoor het nog te vroeg is om te rapporteren over resultaten. Tegelijkertijd zijn de resterende 6 maanden van 2025 te

programma betaalbare bedrijfsruimte.

M.20230 629.6.1.9

Betaalbare bedrijfsruimt e Delft-West

Wij verzoeken het college om: • In het actieprogramma van de ruimtelijke economische visie tevens de actie toe te voegen en een inventarisatie te maken van beschikbare locaties in de Delft-West die geschikt zijn voor de (her-)ontwikkeling van betaalbare bedrijfsruimte; • Samen met corporaties daarbij de herontwikkeling van plinten van bestaande gebouwen te overwegen; • Instrumenten te verkennen waardoor bedrijfsruimte zeker gesteld kan worden; • Indicatie te geven wat er aan percentage of vierkante meters bedrijfsruimte wordt gevraagd door de bestaande en startende ondernemers.

kort om het geheel van deze incidentele middelen te besteden.

•

Daarom is in de najaarsrapportage opgenomen dat € 100.000,-van dit gelabelde bedrag meegenomen wordt naar 2026. Hiermee kan de inzet van de stadsmakelaar worden voortgezet. Tevens is er in de kadernota 2026 € 100.000,- incidenteel beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van het programma betaalbare ruimte. Daarvoor wordt onder andere ingezet op de verdere verkenning van een werkcorporatie (met name gericht op het stimuleren van de wijkeconomie) Vanuit het accountmanagent bedrijven wordt actief contact onderhouden met ondernemers(verenigingen) in Delft, met daarbij ook aandacht voor de ruimtevraag van deze bedrijven. Door de inzet van de stadsmakelaar sinds juli dit jaar worden vraag en aanbod naar van bedrijfsruimte actiever gematcht. Onderdeel daarvan is een doorlopende inventarisatie van beschikbare (bedrijfs)ruimte in Delft West en elders in de stad.

•

In de prestatieafspraken Delft 2025-2031 tussen gemeente Delft en de in Delft actieve corporaties is opgenomen dat corporaties het bedrijfs- en maatschappelijke onroerend goed inventariseren. De corporaties kijken met de gemeente wat er in bestaand bezit aan betaalbare werkruimte toegevoegd zou kunnen worden en hoe dat gefinancierd kan worden. Binnen de ontwikkeling van Gillis-Delfia wordt onder meer betaalbare bedrijfsruimte toegevoegd, onder andere in corporatievastgoed (zoals opgenomen in het Integraal Ontwikkelplan voor de Gillisbuurt). Met de corporatie Woonbron werken we samen aan de realisatie van deze bedrijfsruimte.

•

Binnen het programma betaalbare bedrijfsruimte worden doorlopend instrumenten verkend, ontwikkeld en toegepast ten behoeve van het zeker stellen van bedrijfsruimte. Zie Voortgangsrapportage Economie 2025 voor meer informatie over de stand van zaken.

•

Het in kaart brengen van de totale behoefte aan vierkante meters bedrijfsruimte door bestaande of startende ondernemers is niet mogelijk gebleken. Voor de stadsverzorgende economie geldt dat het een grote diversiteit aan bedrijven betreft met een variërende ruimtevraag (van groot tot klein en van plintruimte tot productie-omgeving). Hierdoor is het niet mogelijk om de totale ruimtevraag van deze bedrijven tot op de vierkante meter in beeld te brengen.

De inzet van het accountmanagement bedrijven heeft wel meer inzicht gegeven in de ruimtevraag van verschillende individuele ondernemers. Hieruit blijkt een structurele vraag van ondernemers/partijen naar bedrijfsruimte (waaronder commerciële maatschappelijke voorzieningen).

M.20240 516.7.6.4

Meer stadsverzorg ende economie in Delft

Wij verzoeken het college om: • Tijdens de looptijd van het actieprogramma (20242026) instrumenten te ontwikkelen om extra ruimte te creëren voor stadsverzorgende economie in Delft, zodat de beschikbare vierkante meters beter passen bij een stad als Delft (dus in lijn met vergelijkbare gemeentes) en haar aantal inwoners, zowel nu als in 2040. • Te onderzoeken of en hoe in anterieure overeenkomsten - met % betaalbaar, type werk en/of lage aanvangshuren - kan worden gestuurd op nieuwe bedrijfsruimtes, zodat bedrijfsruimte niet leeg blijft staan. Verzoek om hierbij in het bijzonder aandacht te besteden aan het toevoegen van stadsverzorgende economie in woonwijken, waaronder Delft-West; • In het verlengde van gemeente Amsterdam te onderzoeken of er in Delft interesse is om met een werkcoöperatie kostprijsdekkend ruimtes te verhuren aan stadverzorgende bedrijven en lokale sociale ondernemingen. Zo ja, hoe het opzetten van werkcoöperaties in Delft kan worden gerealiseerd. Hierbij te onderzoeken of de vijf miljoen euro, die voor economie is geoormerkt, in Schieoevers ingezet kan worden als eerste werkkapitaal.

•

•

De bij ons bekende doorlopende ruimtevraag van individuele bedrijven, samen met lage leegstandscijfers in de stad, maakt duidelijk dat er een structurele vraag is naar bedrijfsruimte. En met de inzet van de stadsmakelaar wordt het mogelijk om gerichter te sturen op het type bedrijfsruimte dat door ondernemers gezocht wordt. Binnen het programma betaalbare bedrijfsruimte zijn verschillende instrumenten opgenomen die bijdragen aan de realisatie van extra ruimte voor stadsverzorgende economie. Zie Voortgangsrapportage Economie 2025 voor meer informatie. Het is in juridisch opzicht mogelijk om in een anterieure overeenkomst afspraken over een economisch programma vast te leggen. Als gemeente leggen wij doorlopend afspraken met ontwikkelende partijen vast over ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder het te realiseren economisch programma. Met het realiseren van betaalbare bedrijfsruimte zijn significante bedragen gemoeid om tot een haalbare business case te komen. Zonder aanvullende financiering is het niet haalbaar om structureel te sturen op een aandeel betaalbare bedrijfsruimte binnen ontwikkelingen. Met de beschikbare middelen en instrumenten werken we momenteel in specifieke casussen aan de realisatie van betaalbare bedrijfsruimte. Voorbeelden zijn de ontwikkeling van de Faradaykavel en het Kabeldistrict (zie pagina 6), en ontwikkeling van Gillis-Delfia (zie pagina 13).

Verder geldt dat huurprijzen opgedreven worden door schaarste aan economische ruimte. Daarom zetten we, onder meer via de 10% norm, in op de realisatie van meer bedrijfsruimte en daarmee meer aanbod. Hiermee dragen we bij aan de betaalbaarheid van bedrijfsruimte in de stad.

•

Bij toepassing en ontwikkeling van instrumenten besteden wij in het bijzonder aandacht aan het toevoegen van stadsverzorgende economie in de woonwijken. Dit doen we bijvoorbeeld door de toepassing van de 10% norm bij ruimtelijke initiatieven en gebiedsontwikkelingen. Als gevolg hiervan is binnen diverse initiatieven en gebiedsontwikkelingen een economisch programma opgenomen in de plannen (waaronder Kop van de Buitenhof, De Reiger, Gele Scheikunde en Gillis-Delfia).

•

De verkenning naar een werkcorporaties is momenteel gaande. Er zijn meerdere gesprekken gevoerd met Amsterdam en Den Haag over de beoogde werkcorporaties aldaar. In Amsterdam en Den Haag is het concept werkcorporaties nog in ontwikkeling. Voor Delft lijkt dit een interessant instrument dat we blijven verkennen de komende maanden. Dat doen we onder meer met de middelen die beschikbaar zijn gesteld in de Kadernota 2026 voor uitvoering van het programma betaalbare bedrijfsruimte. Gemeente Delft doet momenteel onderzoek naar de aankoop van betaalbare bedrijfshuisvesting in de eerste ontwikkelfase van Kabeldistrict. De raad wordt via de voortgangsrapportage Schieoevers geïnformeerd over de voortgang.

M.20240 516.7.6.2

Zicht houden op de Delftse economie

Wij geven het college opdracht om: • Jaarlijks te rapporteren over de voortgang van de Ruimtelijk-Economische Visie 2021-2030 en haar actieprogramma's; • Uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 de eerste voortgangsreportage te sturen naar de Raad en daarbij deze motie af te doen.

•

Aangezien de verkenning nog gaande is kan dit dictum nog niet als afgedaan beschouwd worden. In navolging van deze motie is een Voortgangsrapportage Economie 2025 opgesteld. In de nieuwe collegeperiode gaan we aan de slag met opstellen van een nieuwe Ruimtelijk-Economische Visie. In aanloop naar deze visie zullen wij de jaarlijkse rapportage voortzetten. De invulling van deze rapportage stemmen wij te zijner tijd af op het proces voor het opstellen van de nieuwe visie.