Reactie vervoerplannen

Ruimte en Economie Advies bezoekadres: Stationsplein 1 2611 BV Delft IBAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Internet www.delft.nl Telefoon 14015 Retouradres : Postbus 78, 2600 ME Delft

MRDH dhr. J. Keus Postbus 21012 3001 AA ROTTERDAM

Datum

Onderwerp

02 april 2024

Reactie ontwerp-vervoerplannen 2025

Ons kenmerk

5810750 Uw brief van

13 maart 2024 Uw kenmerk

109558 Bijlage

Geachte heer Keus, Op 13 maart heeft u de ontwerp-vervoerplannen voor 2025 vrij gegeven en de gemeenten in de gelegenheid gesteld om een reactie te geven op de plannen van de vervoerbedrijven EBS, RET en HTM. Wij hebben de vervoerplannen bestudeerd en met deze brief sturen wij u onze reactie. In het eerste onderdeel gaan we kort in op de gevolgde procedure. Daarna geven we een inhoudelijke reactie op de diverse tram- en buslijnen en het OV-systeem als onderdeel van de mobiliteitstransitie. Planning en procedure In de periode voorafgaand aan het versturen van de ontwerpvervoerplannen is door de MRDH uitgebreid met gemeenten gecommuniceerd over de planning. Wij waarderen deze werkwijze en hebben ons eigen proces vroegtijdig kunnen inrichten. Het is in onze gemeente gebruikelijk om de gemeenteraad te betrekken bij de reactie op de ontwerp-vervoerplannen. De vroegst mogelijke behandeling in de gemeenteraad is 16 mei en ligt daarmee voorbij de door u gestelde uiterste reactietermijn van 10 mei. Wij hebben u hierover in onze pro forma reactie geïnformeerd en ambtelijk hebben Delft en de MRDH elkaar tussentijds op de hoogte gehouden van de stand van zaken. Tramlijn 19 en lijn 69 Tramlijn 19 - HTM HTM neemt in haar ontwerp-vervoerplan voor 2025 het vervoerplan van 2021 als uitgangspunt.

In het vervoerplan van 2021 is de frequentie van tramlijn 19 naar de TU Campus als volgt: • Werkdag 4x per uur tussen 6:00 uur en 20:00 uur en daarna 3x per uur; • Zaterdag 4x per uur tussen 10:00 uur en 20:00 uur en daarna 3x per uur; • Zondag 4x per uur tussen 9:00 uur en 20:00 uur en daarna 3x per uur; • De zomerdienstregeling is nagenoeg gelijk aan de reguliere dienstregeling.

Datum

02 april 2024 Ons kenmerk

5810750

In het voorliggend ontwerp-vervoerplan voor 2025 is de frequentie van deze lijn terug gebracht tot de volgende dienstregeling: • Werkdag 4x per uur tussen 7:00 uur en 19:00 uur. • Op werkdagen in de avond en in het weekend geen bediening na 19:00 uur tussen station Delft en het eindpunt van tramlijn 19 op de campus; • In de zomerdienstregeling is geen bediening tussen station Delft en het eindpunt van tramlijn 19 op de campus. In hoofdstuk 2 is deze wijziging ten opzichte van het vervoerplan 2021 niet vermeld als maatregel. Daarnaast wordt in het vervoerplan niet duidelijk vanaf welk moment HTM tramlijn 19 door wil laten rijden naar de campus. De informatievoorziening vanuit HTM is daarmee niet consequent en onvolledig. En dit terwijl de consequenties voor de bereikbaarheid voor onze inwoners en voorzieningen van deze voorgestelde wijziging bijzonder groot zijn. Het zuidwestelijke deel van onze binnenstad, waaronder het winkelgebied Zuidpoort, met het theater, restaurants en bioscoop en het volledige zuidoostelijke deel van de stad, met de woonwijken Wippolder en Schoemakerstraat en de campus van de TU Delft, zijn met dit voorstel ’s avonds, in het weekend en in de zomerperiode onbereikbaar met het openbaar vervoer.

De gemeente Delft heeft meermaals haar grote zorgen geuit naar de MRDH ten aanzien van de effecten die het inperken van de dienstregeling van tramlijn 19 heeft op de bereikbaarheid van onze stad. We brengen hiervoor nogmaals onze brief onder uw aandacht die wij u 6 juli 2023 hebben gestuurd naar aanleiding van de motie van afkeuring die onze gemeenteraad unaniem heeft aangenomen. We vinden het onbegrijpelijk dat HTM in het ontwerp-vervoerplan niet in gaat op de wijziging van de dienstregeling van tramlijn 19 ten opzichte van het vervoerplan 2021. Daarnaast betekent het nemen van het vervoerplan 2021 als vertrekpunt dat er in 2025 dienstregelingsuren, zo genoemde DRU’s, beschikbaar komen. HTM geeft in het vervoerplan geen toelichting waar deze DRU’s worden ingezet, maar op basis van het ontwerp-vervoerplan lijkt het er op dat deze DRU's elders in het netwerk van HTM worden ingezet. Voor Delft is het onbespreekbaar dat deze DRU’s uit Delft verdwijnen en ten koste gaan van de OV-bereikbaarheid van het zuidoostelijk deel van onze stad. Nu HTM niet in staat is om goed openbaar vervoer aan te bieden in Delft, stellen wij ons op het standpunt dat deze DRU’s worden overgedragen aan EBS. EBS kan dan met deze DRU’s de negatieve effecten van tramlijn 19 mitigeren en het zuidoosten van Delft de OVverbinding geven die verwacht mag worden bij een stad als Delft.

Bus 69 – EBS EBS gaat wel in op de dienstregeling van tramlijn 19 en geeft aan dat lijn 69 zal rijden tot en met de zomervakantie van 2025, de beoogde start van tramlijn 19 op dit traject. Wij zien graag bevestigd dat EBS ook blijft rijden als tramlijn 19 onverhoopt later dan de zomervakantie 2025 van start gaat.

2/7

Datum

02 april 2024 Ons kenmerk

5810750

Verder geeft EBS aan dat betrokken partijen onderzoeken op welke wijze de bediening van de TU Campus ingevuld gaat worden. Gesprekken hierover hebben echter nog niet plaats gevonden. We roepen de MRDH op om op de kortst mogelijke termijn het gesprek aan te gaan met EBS en gemeente Delft. Het uitwerken van een structurele oplossing voor het inperken van de dienstregeling van tramlijn 19 kost immers tijd. Het gaat dan enerzijds om het uitdenken van logische routes, de keuzes voor de te bedienen gebieden en de positie van deze verbinding binnen het totale OVsysteem. Anderzijds moeten we rekening houden met de tijd die EBS nodig heeft om de gekozen dienstregeling te implementeren en de communicatie hierover te starten. EBS zal namelijk vanaf de zomer 2025 met deze lijn moeten starten. Daarbij willen we benadrukken dat het niet alleen gaat om de bereikbaarheid in de avonduren, zoals EBS in het ontwerp-vervoerplan stelt, maar ook de bereikbaarheid in de weekenden en in de zomerperiode. Het uitgangspunt moet zijn dat de OV-bereikbaarheid ten zuiden van station Delft gegarandeerd wordt voor de diverse doelgroepen die allemaal hun eigen vervoersbehoefte hebben.

Dit betekent dat in de dienstregeling van EBS invulling moet worden gegeven aan de bereikbaarheid van: • Zuidpoort (winkels, theater, restaurants, bioscoop); • Woonwijken Wippolder en Schoemakerplantage; • Faculteiten op de campus (in relatie tot bijvoorbeeld avondcolleges en gebruik bibliotheek); • Studentenwoningen op de campus en het asielzoekerscentrum dat is gehuisvest op Campus Zuid; • Sportvoorzieningen op de campus. Frequentieverhoging lijn 455 EBS geeft aan dat de R-netlijn 455 weer met een frequentie van 6x per uur gaat rijden in de spits en dat de dienstregeling tussen Naaldwijk en Delft en Delft en Zoetermeer gelijk wordt getrokken. De verhoging van de frequentie en het vergroten van de eenduidigheid op deze lijn draagt positief bij aan de reiservaring. Lijn 53 Delft - Rijswijk In het ontwerp-vervoerplan schrijft EBS dat zij de ambitie heeft om nieuwe bewoners van Pasgeld al direct een kwalitatieve OV-verbinding met Rijswijk en Delft te bieden. Omdat de oplevering van de eerste woningen verschuift naar het najaar van 2026 verschuift ook het opwaarderen van deze lijn naar het vervoerplan voor 2026. Daarbij wordt de kanttekening gemaakt dat de huidige vraag op lijn 53 wordt gemonitord en dat het aanbod daar zo nodig op wordt aangepast. Wij zien graag een nadere toelichting op dit voorstel.

Het is voor ons namelijk niet duidelijk welke criteria EBS hanteert die kan leiden tot een verhoging van het aanbod en hoe de huidige vraag zich verhoudt tot de potentiële vraag als het aanbod al in 2025 zou worden verhoogd. Daarnaast betekent een verhoging van het aanbod op lijn 53 een toename van DRU’s en zien we graag een bevestiging dat die ruimte er ook daadwerkelijk is in de voorgestelde vervoerplannen voor 2026.

3/7

Datum

02 april 2024 Ons kenmerk

5810750

Verbinding Campus TU Delft met station Delft Campus EBS stelt dat de verbinding tussen station Delft Campus en de campus van de TU Delft parallel kan worden beschouwd met de avondbediening van de campus vanaf station Delft. Wij zijn benieuwd naar de achtergrond van deze koppeling. De huidige grote vervoerwaarde tussen station Delft Campus en de campus van de TU Delft is namelijk niet afhankelijk van tramlijn 19 en kan door tramlijn 19 ook niet worden ingevuld. Wij zijn van mening dat een verbinding tussen station Delft Campus en de campus van de TU Delft onafhankelijk van tramlijn 19 een toegevoegde waarde heeft voor de OV-bereikbaarheid van de stad. Dit heeft niet alleen betrekking op de bestaande, latente vervoerwaarde op deze verbinding. De vervoerwaarde op dit traject zal verder toenemen op het moment dat de frequentie op het spoor wordt verhoogd en er meer sprinters stoppen op station Delft Campus. Ook de verdere ontwikkeling van het Innovatie District Delft (IDD) als economisch kerngebied in de regio vergroot de potentie van deze verbinding. In de Nota van Reactie op de vervoerplannen van 2021 geeft EBS aan dat ze graag mee werkt aan een oplossing voor de verbinding tussen de campus van de TU Delft en station Delft Campus.

We zien graag een voorstel van de MRDH om het gesprek op te starten om bovengenoemde bestaande en toekomstige reizigersstromen te faciliteren met een nieuwe busverbinding tussen station Delft Campus en de campus van de TU Delft die ook het IDD en bijvoorbeeld de nieuwbouwwijk Schoemakerplantage ontsluit. De structurele middelen die voortkomen uit de motie Bikker zijn niet volledig nodig voor het mitigeren van de tariefstijging in het openbaar vervoer. Een deel van de resterende middelen kan worden ingezet om DRU’s beschikbaar stellen om deze verbinding mogelijk te maken. Lijn 37 Den Haag Leyenburg - Delft Frequentieverhoging We lezen in het ontwerp-vervoerplan van EBS dat lijn 37 één van de hoogste groeicijfers met zich mee brengt als de frequentie wordt verhoogd van 2x naar 4x per uur. We vinden het spijtig dat, ondanks deze veelbelovende uitspraak, niet wordt gekozen om deze potentie te verzilveren. De algemene toelichting dat knelpunten in het aanbod elders groter zijn en dat de dienstregelingsuren daar op worden ingezet, lijken niet te stroken met de uitspraak over de hoogte van de groeicijfers. We ontvangen graag een nadere toelichting op de gemaakte keuzes ten aanzien van de knelpunten, zodat we deze ook zelf kunnen wegen. Daarnaast geeft EBS aan dat een frequentieverhoging van lijn 37 in een volgend vervoerplan opgenomen kan worden.

Deze toezegging is voor ons te weinig concreet. Met deze kennelijke groeipotentie en de inzet op andere knelpunten in 2025 mogen wij op zijn minst een uitspraak verwachten dat lijn 37 in 2026 in frequentie wordt verhoogd naar 4x per uur. Verbinding Rotterdam The Hague Airport

4/7

Datum

02 april 2024 Ons kenmerk

5810750

Tijdens de COVID-19-pandemie werd buslijn 37 ingekort, wat heeft geleid tot beperktere bereikbaarheid van Rotterdam The Hague Airport (RTHA) vanuit de regiogemeenten. Het huidige vervoersplan geeft geen specifieke plannen aan voor het herstel van de oorspronkelijke route van buslijn 37 naar Rotterdam The Hague Airport (RTHA). Deze beslissing lijkt in tegenspraak te zijn met de strategische doelstellingen van de MRDH met betrekking tot mobiliteit en bereikbaarheid. De ACVa heeft benadrukt dat afgeschaald aanbod van het openbaar vervoer moet worden heroverwogen, waarbij het heropenen en herstellen van routes de standaard moet zijn, tenzij er gegronde redenen zijn om dit niet te doen. Dit sluit aan bij onze visie om de toegankelijkheid en dekking van het openbaar vervoer te optimaliseren en tegemoet te komen aan de behoeften van onze gemeenschap. Het is essentieel dat de MRDH en betrokken vervoersmaatschappijen zich inspannen om te onderzoeken waarom buslijn 37 niet is doorgetrokken naar Rotterdam The Hague Airport en of dit alsnog mogelijk is. We pleiten voor een heroverweging van de basishouding ten aanzien van dergelijke beslissingen, zoals geadviseerd door de ACVa. Lijnen 51 en 61 In de Coronaperiode zijn buslijnen 51 en 61 samengevoegd tot lijn 61, wat heeft geleid tot het wegvallen van de dienstverlening via de Ruys de Beerenbrouckstraat.

Het vervoerplan voorziet niet in specifieke plannen voor het opnieuw splitsen van deze lijnen. Ons standpunt is dat deze maatregel lijkt te resulteren in verminderde beschikbaarheid van de wijken langs de Ruys de Beerenbrouckstraat. Door het verlengen van een tangentiële lijn is het minder aantrekkelijk voor passagiers om deze te gebruiken. Daarnaast kan het ook leiden tot langere reistijden tot belangrijke locaties zoals DSM. We pleiten voor een zorgvuldige evaluatie van de impact van deze wijziging op de bereikbaarheid en toegankelijkheid van het openbaar vervoer in de stad en voor het verkennen van mogelijke oplossingen om eventuele negatieve effecten te mitigeren en de reiservaring van passagiers te verbeteren. De ACVa heeft in dit kader specifieke aanbevelingen gedaan met betrekking tot het heropenen van gesloten haltes en het terugdraaien van afgeschaald aanbod vanwege het maatschappelijke belang van het openbaar vervoer uit hun brief aan de MRDH van 6 november 2023: 1. “De adviescommissie wil graag dat alle haltes die zijn gesloten vanwege het Corona-programma snel weer opengaan. De basishouding over gesloten haltes openen lijkt nu ‘nee, tenzij’ te zijn” en “De Adviescommissie ziet liever 'Ja, tenzij' als basishouding en vraagt het te beargumenteren wanneer bepaalde haltes nog niet open kunnen.” 2.

Graag nog eens bezien welk afgeschaald aanbod alsnog teruggedraaid kan worden vanwege het maatschappelijke belang van OV.

5/7

Datum

02 april 2024 Ons kenmerk

5810750

We zijn het eens met de advies van de ACVa en zien graag de afweging tot het al dan niet heropenen van haltes terug komen in de vervoerplannen. Op basis daarvan kunnen we in het komende jaar de splitsing van lijn 51 en 61 bespreken. Delfthopper We zien een toename in het gebruik van de Delfthopper, maar nog geen concrete stappen vanuit EBS om de service te vergroten en bijvoorbeeld aan te sluiten bij de systematiek van de Haagse Hopper. Naar ons idee biedt de Delfthopper kansen om meer gebieden en voorzieningen met elkaar te verbinden dan nu het geval is en daarmee de OV-bereikbaarheid te vergroten. Dit draagt op een laagdrempelige manier bij aan de zichtbaarheid van het openbaar vervoer en het opdoen van positieve ervaringen van het reizen met het openbaar vervoer door reizigers die tot nu toe niet of nauwelijks gebruik maken van het OV. Wij zien in de vervoerplannen van EBS graag voorstellen terug om de kansen die de Delfthopper heeft, beter te benutten en een volwaardige plek in te laten nemen in ons OV-systeem. Gebiedsontwikkelingen en Openbaar Vervoer Met verschillende recent voltooide en aankomende grote bouwprojecten hebben we het belang ingezien van het aanbieden van openbaar vervoer langs deze nieuwe gebieden om passagiers aan te trekken en de toegankelijkheid van het openbaar vervoer te verbeteren.

Deze aanpak draagt op een laagdrempelige manier bij aan de zichtbaarheid van het openbaar vervoer en biedt passagiers de kans om een positieve ervaring met het openbaar vervoer op te doen, vooral degenen die er voorheen weinig of geen gebruik van hebben gemaakt. Het streven moet zijn om geïntegreerde OV voorstellen op te nemen in de vervoerplannen van de OV-bedrijven die het potentieel van het openbaar vervoer volledig benutten bij bouwontwikkelingen. Alleen door het openbaar vervoer strategisch te implementeren in gebiedsontwikkelingen kunnen we het mobiliteitsgedrag van onze inwoners beïnvloeden en een bijdrage leveren aan een duurzame en leefbare stad. Brede welvaart In de vervoerplannen zien we een nadruk op economische efficiëntie. We zien de technische plannen van de afzonderlijke vervoerbedrijven die niet op elkaar lijken aan te sluiten. Een integrale visie op bereikbaarheid, toegankelijkheid, inclusiviteit en dekking van de vervoersgebieden ontbreekt. Om aan de doelstellingen van brede welvaart te voldoen, is een geïntegreerde visie vereist die niet alleen economische aspecten, maar ook sociale en inclusieve factoren omvat. Goed openbaar vervoer speelt een cruciale rol bij het succes van brede welvaart.

Een efficiënt en toegankelijk openbaar vervoersysteem draagt bij aan het verbeteren van de bereikbaarheid, het bevorderen van sociale inclusie en het verminderen van de milieu-impact. Door meer mensen gebruik te laten maken van het openbaar vervoer kunnen files worden verminderd, de luchtkwaliteit worden verbeterd en de levenskwaliteit in

6/7

Datum

02 april 2024 Ons kenmerk

5810750

steden worden verhoogd. Een geïntegreerd openbaar vervoersysteem dat is afgestemd op de daadwerkelijke behoeften van de burgers, is daarom een belangrijk onderdeel van de strategie om brede welvaart te bevorderen. Samengevat is het succes van brede welvaart nauw verbonden met de ontwikkeling van een duurzaam en inclusief openbaar vervoersysteem dat zowel de sociale als de economische behoeften van de samenleving in overweging neemt. We zien hier een duidelijke rol voor de MRDH om als regio een duurzaam en samenhangend aanbod voor het lokaal en regionaal openbaar vervoer op te zetten waarmee we recht doen aan de doelstellingen van de Strategische Agenda op het gebied van bereikbaarheid, mobiliteitstransitie en brede welvaart. Hiervoor is een intensievere samenwerking nodig tussen de disciplines Openbaar Vervoer, Verkeer & Vervoer, het Economisch Vestigingsklimaat en de Verstedelijkingsalliantie om te komen tot een integraal OV-systeem waarmee we onze regionale doelstellingen kunnen verwezenlijken en meer oog hebben voor de maatschappelijke effecten. Overig Wij zien een inhoudelijke reactie graag tegemoet. Voor een nadere toelichting kunt u contact opnemen met dhr. André Boom via aboom@delft.nl of 06 52 73 87 21. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Martina Huijsmans Loco-Burgemeester

7/7