QA Congestie ZH gemeenten

Veel gestelde vragen en antwoorden vooraankondiging congestie Zuid-Holland per 5-12-24 Waarom doet TenneT een vooraankondiging van congestie in Zuid-Holland? Met deze vooraankondiging kondigt TenneT aan dat in een groot deel van Zuid-Holland congestie op het landelijke hoogspanningsnetwerk is ontstaan. Simpelweg: er wordt meer belasting van het netwerk voorzien, dan het net aankan. Tegelijkertijd doet Stedin een vooraankondiging op hun netwerk voor de regio Dordrecht en Hoeksche Waard. Netbeheerders vinden dit heel vervelend en beseffen dat bedrijven en overheden hierdoor worden geraakt, maar kunnen niet anders. Zij doen dit om storingen en uitval te voorkomen en de levering van elektriciteit in de regio te kunnen garanderen. Het komende jaar gaan de netbeheerders onderzoek doen naar de omvang van de congestie en de knelpunten. De resultaten hiervan worden gepresenteerd op uiterlijk 5 december 2025. Wat gebeurt er na deze vooraankondiging? Na de vooraankondiging voeren Stedin en TenneT een zogeheten congestiemanagementonderzoek uit, waarin in meer detail wordt vastgesteld hoe groot de knelpunten zijn, hoe vaak en op welke momenten er congestie wordt voorzien, en hoeveel regelbaar vermogen (ook wel ‘flex’ genoemd) er kan worden geboden door partijen in het gebied en door partijen die op een aansluiting wachten.

Na afronding van het onderzoek wordt duidelijk waar de wachtlijst mogelijk ingekort kan worden, in stand blijft of eventueel opgeheven kan worden. Wat betekent dit concreet voor gebruikers van het elektriciteitsnet? Tot de afronding van dit congestie-onderzoek kunnen grootverbruikers (klanten met een aansluiting van meer dan 3 x 80 Ampère) die reeds een aansluiting hebben niet meer transportcapaciteit contracteren en worden er geen nieuwe grootverbruikaanvragen toegekend. Worden bewoners in onze gemeenten ook geraakt? Nee, kleinverbruikers (consumenten en kleine bedrijven) en woningbouw worden niet geraakt door deze vooraankondiging. Dit betekent dat de toekomstige bewoners van nieuw gebouwde woningen nog steeds een aansluiting (dat wil zeggen: aansluiting kleiner dan 3x80 A per huishouden) kunnen krijgen en bij bestaande woningen het vergroten van de bestaande aansluiting met bijv. warmtepompen kan blijven doorgaan. Was er nog geen sprake van congestie in Zuid-Holland? In vrijwel het hele Rotterdamse havengebied (met uitzondering van de Maasvlakte) was er al congestie op het TenneT-netwerk. Daarnaast was er congestie op meerdere plekken in de middenspanningsnetten van Stedin en Liander. Daar komt deze congestie nu dus bij. Overigens is Zuid-Holland een van de laatste regio’s in het land waar nog ruimte was op het netwerk, in bijna heel Nederland is al sprake van netcongestie.

Waarom wordt deze aankondiging nu gedaan?

Uit berekeningen van de netspecialisten van TenneT blijkt dat er onvoldoende transportcapaciteit op het netwerk van TenneT is om aan de verwachte vraag te voldoen. Om deze reden starten de netbeheerders met een congestiemanagementonderzoek. Waar wordt deze congestie door veroorzaakt? De snelle ontwikkeling van het aantal warmtepompen, laadpalen, de komst van nieuwe bedrijven en de verduurzaming van de industrie leiden tot een explosief stijgende vraag naar capaciteit op het elektriciteitsnet. Ook in Zuid-Holland zien we dat deze vraag onverminderd doorzet. Geldt dit voor alle gebruikers in Zuid-Holland? Dit geldt voor grootgebruikers met een (gevraagde) aansluiting van meer dan 3 x 80 Ampère. Meer weten we als het onderzoek is afgerond. Voorbeelden van dit soort partijen zijn grotere bedrijven, maar ook scholen, sporthallen, zwembaden, enz. Jullie melden dat woningbouw niet wordt geraakt, waarop is dat gebaseerd? Prognoses van woningbouwprojecten en de daaruit volgende aanvragen worden gedaan door de regionale netbeheerder. Zij prognosticeren en verwerken dit in de profielen die TenneT doorrekent. Dit is onderdeel van autonome groei die we verwachten, net als de verwachte verduurzaming van bestaande woningbouw. Uitgaand van de huidige cijfers verwachten we dat wij niet hoeven in te grijpen op de autonome groei.

Kunnen mensen ook zien welk gebied dit betreft? Op de website van Netbeheer Nederland staat een capaciteitskaart. Deze is geactualiseerd naar aanleiding van deze vooraankondiging. Je vindt de kaar hier: Capaciteitskaart elektriciteitsnet Wat betekent deze aankondiging voor gebieden in Zuid-Holland waar al congestie bestaat in het regionale net? Meer informatie verwachten we na afronding van het onderzoek. In sommige gevallen kan de vooraankondiging van congestie op het hoogspanningsnet van TenneT betekenen dat bedrijven die een aanvraag hebben gedaan en op een wachtlijst staan van een regionale netbeheerder, daar nog langer op blijven. Wanneer is de congestie in Zuid-Holland op het net van TenneT opgelost? Dit moet allereerst blijken uit de resultaten van het congestiemanagementonderzoek, omdat we dan de details van de congestie kennen. De netbeheerders doen er alles aan om het elektriciteitsnet zo snel als mogelijk uit te breiden met nieuwe elektriciteitsstations en verbindingen, om zo de capaciteit structureel te vergroten. Hierdoor komt er fasegewijs meer capaciteit beschikbaar. Veel projecten zijn in uitvoering of in voorbereiding. De doorlooptijden zijn helaas wel lang. Daarom wordt in het onderzoek ook gekeken naar andere oplossingen om het bestaande net anders te benutten door flexibel gebruik en spitsmijden.

Naar verwachting is de uitbreiding van het elektriciteitsnet in de meeste delen van Zuid-Holland tussen 2032 en 2035 gereed. Wat kunnen gebruikers doen? Het is heel vervelend dat ondernemers en andere grootverbruikers lang moeten wachten op een nieuwe

of zwaardere aansluiting. Daarom wordt er ook gekeken naar andere tussentijdse oplossingen, zoals flexibel met vraag en aanbod omgaan en ook oplossingen ‘achter de meter’, zoals bijvoorbeeld energiehubs. Netbeheerders benadrukken dat we als samenleving naar andere manieren moeten kijken om het bestaande net optimaal te benutten. We gaan naar een nieuw systeem waarbij we flexibel met ons vermogen om moeten gaan en ons energiegebruik aan moeten passen aan de beschikbaarheid. Dus veel energie gebruiken op de momenten dat het er is en minder als energie schaars is. Waar kunnen gebruikers meer informatie krijgen van de netbeheerders? Allereerst kunnen klanten terecht bij hun eigen account of relatiemanagers. Op 16 januari 2025 organiseren TenneT, Stedin en Liander een breed webinar waar klanten meer informatie krijgen en vragen kunnen stellen. Klanten worden hiervoor uitgenodigd door de netbeheerders.