Document · PDF

Programma-begroting 2022-2025 (5 - Raad (erratum))

Raadsvergadering 4 november 2021, gemeente DelftBij agendapunt: Begrotingsbehandeling 2022-202533.763 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

6.049 10.855 28.158 55.751 99.898 48.396 93.507 12.546 7.624 2.311 6.074 44.298 415.466 -15.557

5.551 11.146 17.384 57.532 100.599 44.086 92.826 12.627 7.554 2.278 7.666 42.157 401.407 -12.324

4.055 10.858 20.861 58.242 97.812 43.160 91.903 12.568 7.258 2.273 7.593 40.777 397.359 -5.566

3.871 11.125 18.885 58.819 97.463 43.115 91.073 11.971 7.321 2.275 7.206 39.869 392.994 -2.281

3.787 11.214 20.088 59.418 96.959 45.773 91.092 14.180 7.321 2.275 6.653 39.934 398.695 -3.603

Reserves Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Toevoegingen onttrekkingen reserves

107.377 197.647 -90.270

33.949 15.832 18.117

22.956 10.434 12.522

8.179 1.825 6.354

3.755 1.271 2.484

5.668 1.271 4.397

2.130

2.559

198

788

203

793

Baten Lasten Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Toevoegingen onttrekkingen reserves Resultaat

Baten en lasten, stortingen en onttrekkingen (bedragen × 1.000)

Resultaat

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Baten en lasten per programma

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Toelichting De kolom Begroting 2021 geeft de stand van de begroting die nu in uitvoering is, inclusief door de raad vastgestelde begrotingswijzigingen. De besluitvorming over nieuwe mutaties in 2021, dus na vaststelling van de Kaderbrief 2021, is onderdeel van de behandeling van de Najaarsrapportage 2021. De omvang van de baten in de begroting kent een forse uitschieter in 2020 als gevolg van de verkoop van de Eneco-aandelen. De mutatie van de reserves betreft de Algemene reserve en bestemmingsreserves. Een specificatie en toelichting is opgenomen bij programma Financieel gezond.

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Baten en lasten per programma

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Investeringen Het investeringsprogramma bestaat uit drie onderdelen: • investeringsplan • investeringsplan - bedrijfsmiddelen • investeringsagenda. In het investeringsplan staan de in uitvoering genomen investeringen, vervangingsinvesteringen en investeringen vanuit beheerplannen. Op de investeringsagenda staan de voornemens tot investeren. Voorafgaand aan de uitvoering hiervan wordt een uitvoeringsplan vastgesteld met een kostenraming, wijze van financiering, planning en risicoanalyse.

Investeringsprogramma tot en met 2025

Toegekend budget na Realisatie t/m actualisatie 2020

Beschikbaar bedrag na actualisatie

Investeringsplan Bedrijfsmiddelen Investeringsagenda

253.450 31.906 8.200

110.253 1.070 -

143.197 30.836 8.200

Totaal investeringsprogramma

293.556

111.323

182.233

De kapitaallasten (rente en afschrijving) van het investeringsprogramma zijn opgenomen in de meerjarige begroting. Ten opzichte van de Programmabegroting 2021-2024 is het investeringsprogramma geactualiseerd. De aansluiting met de nieuwe begroting is in onderstaande tabel opgenomen. Mutaties investeringsprogramma

Toegekend bedrag

Investeringsplan Toegekend bedrag Investeringsplan 2021-2024 Van 'Agenda' naar 'Plan' Investeringen Kadernota 2021 Actualisatie Investeringsplan (incl. afgeronde investeringen) Toegekend bedrag investeringsplan tot en met 2025

230.934 12.451 30.274 -20.209 253.450

Bedrijfsmiddelen Toegekend bedrag Bedrijfsmiddelen 2021-2024 Investeringen Najaarsrapportage 2020 Investeringen Kadernota 2021 Actualisatie bedrijfsmiddelen Toegekend bedrag investeringsplan tot en met 2025

19.402 275 9.700 2.529 31.906

Investeringsagenda Toegekend bedrag Investeringsagenda 2021-2024 Van 'Agenda' naar 'Plan' investeringen Toegekend bedrag investeringsplan tot en met 2025

20.651 -12.451 8.200

Totaal investeringsprogramma tot en met 2025

293.556

In vergelijking met de vorige programmabegroting is een aantal investeringen afgesloten en heeft de raad nieuwe aanvullende besluiten genomen. Doordat een aantal investeringen in uitvoering is genomen, heeft een verschuiving plaatsgevonden van de investeringsagenda naar het investeringsplan.

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Investeringen

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Ten slotte zijn de planning en de ramingen van het bestaande programma geactualiseerd en opgenomen in tabellen (herfasering op basis van realisatie).

Investeringsplan In het Investeringsplan staat per investering het totaal toegekende budget, de realisatie van dit budget tot en met 2020 en het nog beschikbare bedrag voor 2021 en verder. Het totaal beschikbare bedrag vanaf 1 januari 2021 is € 152,2 miljoen. De afschrijvings- en rentelasten die samenhangen met deze investeringen zijn opgenomen bij de programma's. Investeringsplan

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2020

925 1.375

248 -

2021 350 275

2022 175 275

2023 114 275

2024 0 275

2025 0 275

1.215

479

243

3.515

255

1.104

693

632

518

275

500 -150 129

93 64

2021 120 0 0

2022 287 -150 65

2023 0 0 0

2024 0 0 0

2025 0 0 0

165

-82

9.228 -3.571 66.738 6.266 -3.942 7.300 -6.213 149 -11 140 -132 770 -530 1.545 150

6.932 -1.531 66.452 6.165 -3.942 6.769 -2.780 118 -11 56 -132 128 316 88

2.296 0 286 101 0 531 -3.433 31 0 50 0 642 -530 1.229 62

-2.040 29 -

0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

800

400

500

3.812 -1.498 1.121 7.600 90.784

78.785

1.048 0 1.121 0 3.554

2.007 -635 1.900 1.863

150 -605 0 1900 2.433

607 -258 0 1900 2.249

0 0 0 1900 1.900

2021

2022

2023

2024

2025

4.704

Fasering

(bedragen × € 1.000) Duurzaam Delft Klimaatplan Waterplan / klimaatadaptatie Wettelijke verplichtingen duurzaamheid (<8 jaar) 2020-2024 t.l.v. reserve Subtotaal Bereikbare en leefbare stad LVVP / SA regulier 2017-2025 LVVP / SA cofin. 2017-2025 Microbereikbaarheid Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan - cofinanciering Reinier de Graafweg Reinier de Graafweg - cofinanciering Spoorzone (inrichting openbare ruimte) Spoorzone 2e fietsenstalling Spoorzone 2e fietsenstalling - cofinanciering Spoorzone 3e fietsenstalling Spoorzone 3e fietsenstalling cofinanciering Fietsactieplan 2019 Fietsactieplan 2019 cofinanciering Oost-West as Poptahof Oost-West as Poptahof - cofinanciering Julianalaan Midden Julianalaan Midden - cofinanciering Gele Scheikunde Havendienst - electra en water aansluiting Ruimte maken in de binnenstad (inv. € 800.000) Entreegebieden (Rode loper) (inv. € 500.000) MPD projecten MPD projecten - cofinanciering MPD algemeen - jaarschijf 2021 MPD algemeen - jaarschijven 2022 - 2025 Subtotaal Schone en veilige stad Beheerplan civiele constructies- jaarschijf 2021 Beheerplan civiele constructies - jaarschijf 2022-2025 Beheerplan Wegen, jaarschijf 2020-2021 Beheerplan Wegen, jaarschijf 2022-2025 Dijkhoornseweg Kanaalweg (BHP Wegen) Noordeindseweg (BHP Wegen) Beheerplan groen en water - jaarschijf 2021

4.704

8.914

2.077

2.015

4.373

450

1.778 9.500 800 600 500 203

22 -

1.000 0 778 600 500 203

2.000 -

0 2500 0 0 0 0

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Investeringen

Programma-begroting 2022-2025

Investeringsplan

Versie: 01-10-2021

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2020

812

203

300

Fasering

(bedragen × € 1.000) Beheerplan groen en water - jaarschijf 2022-2025 Beheerplan groen en water t.l.v. reserve jaarschijf 2021 Beheerplan groen en water t.l.v. reserve jaarschijf 2022-2025 Vernieuwen riolen (GRP) Voorziening vernieuwen riolen (GRP) Beheerplan openbare verlichting - jaarschijf 2021 Beheerplan openbare verlichting - jaarschijf 2022-2025 Beheerplan openbare verlichting t.l.v. reserve - jaarschijf 2021 Beheerplan openbare verlichting t.l.v. reserve - jaarschijf 2022-2025 Uitplaatsing Stedin 2020-2024 t.l.v. reserve Vervanging OV toon frequentie Verkeersvoorzieningen - jaarschijf 2021 Verkeersvoorzieningen - jaarschijf 2022-2025 Waterberging (tussen 2,5 en 5 miljoen euro) Stadsvernieuwing - jaarschijf 2021 Stadsvernieuwing - jaarschijf 2022-2025 Steunpunt Delfgauw Bomenwijk (Vestia) Voorzieningen - Schieoevers Poptahof Foreestplein t.l.v.

reserve Projecten Tramlijn 19 Bijdrage projecten Tramlijn 19 Verplaatsen loswal en Gelatinebrug Verplaatsen loswal en Gelatinebrug cofinanciering Subtotaal Solide maatschappelijke basis Librijn, Maria Duystlaan Stanislas, Krakeelpolderweg Slauerhofflaan (Pleysierschool) ISK Nieuw Colijnlaan bewegingsonderwijs (sportzaal) 1e inrichting pro-grotius Reservering OHP CO2 neutraal/gasvrije school Stanislas VMBO /Junius (v)mboschool vervroegd (2022-2024) Maurice Maeterlinckschool (2022-2024) (V)MBO parkeren/inrichting OR/plankosten Herinrichting de Reiger Onderwijshuisvesting IGVO t.l.v. reserve Div. éénpitters Tanthof complexen Bewegingsonderwijs Passend onderwijs (Griegstraat) Informatieplan Omgevingswet Poptahof Aankoop woningen Schoolstraat 1 en 3 alsmede Oude Delft 177 - beheer voor 5 jaar t.l.v. reserve Subtotaal Stad in bedrijf

1.200

300

39.500 -39.500

9.300 -9.300

8.300 -8.300

7.300 -7.300

294

1.176

294

206

824

206

664 250 300

105 -

227 0 300

166 -

166 0 0

0 0 0

1.200

300

1.000 230 920 1.200 2.000 3.400 2.590 320 35.141 -3.422 13.376

120 861 74 107 28.685 -3.422 449

880 230 0 339 2.000 0 50 135 4.925 0 283

230 100 78 5.758

0 0 230 0 0 3.400 2.366 0 0 0 6.886

0 0 230 0 0 0 0 0 0 0 0

-4.280

86.700

27.001

17.954

11.712

14.586

8.406

4.483

4.411 700 4.550 4.100

587 127 310 -

2021 250 573 700 0

2022 2.859 1.770 2.050

2023 715 0 1.770 2.050

2024 0 0 0 0

2025 0 0 0 0

1.500

744

400 107 407

292 -

108 107 407

0 0 0

13.500

1.000

6.000

6.500

12.000 2.374 74 10.000 750 6.700 1.500 700 1.500 2.556

179 100 -

0 0 0 700 0 250 0 0 0 0

1.000 176 3.648 750 250 750 700 -

5.500 1.055 0 3.648 0 250 750 0 0 0

5.500 1.143 0 1.825 0 1.000 0 0 0 0

0 0 0 0 0 4.850 0 0 0 0

950

280

670

68.779

1.887

3.765

15.697

22.482

15.968

4.850

2021

2022

2023

2024

2025

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Investeringen

Programma-begroting 2022-2025

Investeringsplan

Versie: 01-10-2021

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2020

630 660

630 630

Overhead Het nieuwe kantoor (HNK) Subtotaal

3.012 3.012

2.325 2.325

2021 687 687

2022 -

2023 0 -

2024 0 -

2025 0 -

Totaal investeringsplan

253.450

110.253

27.694

29.995

40.133

27.141

11.508

Fasering

(bedragen × € 1.000) Evenementen en kermis - inrijbeperkende maatregelen Inrichting Willem van Oranje Subtotaal

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Investeringen

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Investeringsplan - bedrijfsmiddelen De bedrijfsmiddelen vormen een aparte categorie binnen het Investeringsplan. In het Investeringsplan voor de bedrijfsmiddelen is per investering het toegekende budget in de meerjarenbegroting opgenomen. Het totaal beschikbare investeringsbedrag vanaf 1 januari 2021 is € 30,8 miljoen. De afschrijvings- en rentelasten die samenhangen met deze investeringen zijn opgenomen bij de programma's. Investeringen Bedrijfsmiddelen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2020

900 900

2021 0 -

2022 450 450

2023 450 450

2024 0 -

2025 0 -

670 615 350 1.400 3.035

66 66

2021 789 0 350 0 1.139

2022 150 350 500

2023 0 150 0 350 500

2024 0 115 0 350 465

2025 0 200 0 350 550

2021

2022

2023

2024

2025

Fasering

(bedragen × € 1.000) Bereikbare en leefbare stad Vervanging parkeerautomaten Subtotaal Schone en veilige stad Tractie - jaarschijf 2019-2022 Tractie - jaarschijf 2022-2025 Speelplekken - jaarschijf 2021 Speelplekken - jaarschijf 2022 - 2025 Subtotaal Solide maatschappelijke basis Binnen- en buitensport - jaarschijf 2020 en 2021 Binnen- en buitensport - jaarschijf 2022-2025 Sportpark Kruithuisweg Sportpark Kruithuisweg t.l.v. reserve Sportpark Brasserskade Sportpark Pauwmolen Sportpark Kerkpolder Sportpark Tanthof Sportpark Biesland t.l.v. reserve Sportpark Voorhof t.l.v. reserve Sportaccomodaties KN2021 Museum presentaties Beveiliging Prinsenhof Archeologie - Kluizenaarsbocht Rietveldtheater Ontwerp museum Prinsenhof Delft Subtotaal

650

597

850

250

600

259 4.100 1.099 255 157 240 700 250 9.700 660 1.007 184 1.113 200 21.424

4 101 15 7 91 41 312

255 137 1.062 0 0 27 685 243 0 129 100 25 52 200 3.512

1.600 255 157 46 859 365 73 1.020 4.625

0 1.600 0 0 0 66 0 0 991 440 542 86 0 0 4.325

0 763 37 0 0 0 0 0 7.850 0 0 0 0 0 8.650

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -

141 50 200 353 744

2021 0 50 0 0 50

2022 141 50 191

2023 0 0 50 0 50

2024 0 0 50 353 403

2025 0 0 50 0 50

Overhead ICT Investeringen - jaarschijf 2020 en 2021 ICT Investeringen - jaarschijf 2022-2025 Mobile devices Uitbreiding vergaderfaciliteiten Subtotaal

2.735 2.793 155 120 5.803

692 692

2021 2.043 0 155 20 2.218

2022 770 770

2023 0 215 0 0 215

2024 0 889 0 0 889

2025 0 919 0 100 1.019

Totaal bedrijfsmiddelen

31.906

1.070

6.919

6.536

5.540

10.407

1.619

Stad en bestuur KCC Investeringen Meubilair - jaarschijf 2021 Meubilair - jaarschijf 2022-2025 Herinrichting raadszaal Subtotaal

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Investeringen

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Investeringsagenda Op de Investeringsagenda staan investeringsvoornemens. Een investering op de agenda vergt een goedgekeurd uitvoeringsplan (kostenraming, planning) voordat de uitvoering kan starten. Op de Investeringsagenda staat per investering de raming van de voorgenomen investering en de voorgenomen fasering. Een inschatting van de afschrijvings- en rentelasten die samenhangen met deze investeringen is opgenomen bij de programma's. Investeringsagenda

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2020

500 500

2021 500 500

2022 -

2023 0 -

2024 0 -

2025 0 -

2021

2022

2023

2024

2025

1.500

4.100

Fasering

(bedragen × € 1.000) Bereikbare en leefbare stad Binnenstad fysiek t.l.v. reserve Subtotaal Schone en veilige stad Waterberging (tussen 2,5 en 5 miljoen euro) - agenda Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen t.l.v. reserve Schieoevers bovenwijkse voorzieningen t.l.v. reserve Subtotaal

2.100

7.700

1.500

6.200

Totaal investeringsagenda

8.200

2.000

6.200

Financiële begroting 2022 & meerjarenbeeld 2023-2025 / Investeringen

Beleidsbegroting

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Inleiding op de beleidsbegroting In het Bestuursprogramma 2018-2022 is de koppeling gelegd met de 3 W-vragen: 'Wat willen we bereiken?', 'Wat gaan we ervoor doen?' en 'Wat mag dat kosten?'. Deze programmabegroting is een weergave van de voortzetting van het beleid en de financiën van dat programma. In het Bestuursprogramma 2018-2022 zijn tien programma's opgenomen. De 3 W-vragen worden voor elk van de programma's beantwoord. Bij de eerste W-vraag staan de indicatoren en een actualisering van de effecten en prestaties voor 2021. Bij de tweede W-vraag geven we een opsomming van de activiteiten die worden ondernomen om die effecten en prestaties te bereiken. De derde W-vraag laat de financiële vertaling per programma zien, inclusief een toelichting op het budget in 2021. Aan het begin van elk programma leggen we de verbinding met de Global Goals, zoals aangekondigd in het bestuursprogramma. Structuur per programma: 1. Wat willen we bereiken? Tabel met de maatschappelijke effecten. Het overzicht is aangevuld met verplichte beleidsindicatoren; 2. Wat gaan we daarvoor doen? Toelichting op de acties voor het begrotingsjaar in relatie tot het beschikbare budget. Rolneming: overzicht van samenwerkingsverbanden; 3. Wat gaat dat kosten? Overzicht van baten en lasten met een toelichting op de mutaties en een overzicht van investeringen met een toelichting.

Global Goals We leggen in de programmabegroting de verbinding met de 17 Global Goals: doelen die de Verenigde Naties hebben geformuleerd voor een eerlijker en duurzamere wereld.

In het bestuursprogramma hebben we bepaald aan welke Global Goals we bijdragen met ons beleid en leggen we ook de relatie op indicator-niveau: • • • •

Goal 1 | Einde aan armoede. Goal 3 | Gezonde levens bevorderen welzijn van mensen van alle leeftijden. Goal 4 | Goed en inclusief onderwijs en leven lang leren. Goal 7 | Betaalbare en duurzame energie.

Beleidsbegroting

Programma-begroting 2022-2025

• • • •

Versie: 01-10-2021

Goal 8 | Duurzame, inclusieve en bestendige economische groei en volledige en productieve werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen. Goal 12 | Verduurzamen van consumptie- en productiepatronen. Goal 13 | Bestrijden van klimaatverandering en de effecten ervan. Goal 16 | Vreedzame en rechtvaardige samenleving voor iedereen en effectieve, verantwoordelijke en inclusieve instellingen op alle niveaus.

De Global Goals bieden een sterk en integraal raamwerk voor ons dagelijks werk, met een positieve blik op de toekomst. Met andere partijen voeren we het gesprek hoe we in Delft verder kunnen werken aan het bereiken van deze doelen. Waar mogelijk passen we de Global Goals toe in ons inkoop- en diversiteitsbeleid. In deze programmabegroting geven we per programma aan aan welke van de in het bestuursprogramma benoemde Global Goals het programma concreet een bijdrage levert. Voor een uitgebreide toelichting en uitleg over de Global Goals verwijzen we naar de site van de VNG: https://vng.nl/onderwerpenindex/internationaal/de-global-goals-in-het-gemeentelijk-beleid . Indicatoren Met indicatoren laten we transparant en meetbaar zien wat we bereiken in onze stad. Vooraf leggen we een streefcijfer vast in de programmabegroting. Dit voorkomt achteraf spraakverwarring over doelbereiking. Op deze manier leggen we transparant rekenschap af over onze ambities. De streefcijfers van de lokale indicatoren geven in de regel minimaal beoogde waarden weer ("groter of gelijk aan"). Per programma staan de meest relevante indicatoren bij elkaar. Dit zijn de indicatoren uit het bestuursprogramma en de verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroting en Verantwoording). We vergelijken de BBV-indicatoren met Nederland, omdat dit een neutraal beeld geeft van Delft.

We laten de meest recente cijfers van de indicatoren zien. Deze cijfers zijn voornamelijk afkomstig uit 2019 en 2020 (soms zijn enkel cijfers beschikbaar uit de periode hiervoor). De meeste indicatoren zijn zogenaamde outcome-indicatoren: ze vertellen hoe het gaat met onze stad. In de Kaderbrief 2019 staat een uitgebreide toelichting op alle indicatoren voor deze bestuursperiode (bijlage 4: Definitieboek Bestuursprogramma). Actieplan sociaal domein Net als veel andere gemeenten kampt Delft met tekorten in het sociaal domein. Wij willen deze tekorten zoveel mogelijk terugdringen. Dat doen we met verschillende maatregelen. In de programma's geven we per domein (Jeugd, WMO, Werk en Inkomen) een nadere toelichting op deze maatregelen.

Beleidsbegroting

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Duurzaam Delft We werken samen aan een aantrekkelijke, een veilige en een duurzame stad. Global Goals Het programma Duurzaam Delft levert een bijdrage aan de volgende Global Goals:

Beleidsbegroting / Duurzaam Delft

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

1 Wat willen we bereiken? Delft wordt een duurzame en toekomstbestendige stad waar het goed wonen, werken, leven en verblijven is. We werken aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord. Hierbij komt duurzaamheid in al haar facetten voorbij: groen-, blauwstructuren & gezondheid, energietransitie en duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie en circulaire economie. Energietransitie Vanuit de Eneco-gelden zetten we in op een programma dat gebruikers van de stad stimuleert tot energiebesparing en duurzame energie-opwekking, strategie ontwikkelt, techniek faciliteert en plannen opstelt voor wijken en gebiedsontwikkelingen. Zowel bij de nieuwe investeringen als bij onze bestaande uitgaven is verduurzaming leidend en een intrinsiek onderdeel van ons handelen. We realiseren ons dat we aan het begin staan van de transitie naar schone energie. Er valt nog veel te winnen voor de Delftse toekomst, ook op het gebied van de werkgelegenheid. De energietransitie pakken we programmagestuurd aan met vier werkstromen: Doelgroepen in beweging, Strategie, Techniek, Wijken en gebiedsontwikkelingen. Overzicht beleidsindicatoren Duurzaam Delft Stand: JR 2019 Stand: JR 2020 CO2-uitstoot

597 kiloton

-0,50%

Streven: PB 2022 -38%

Delft 1,7%

Delft 2,0%

Nederland 20,1%

Vergelijkingscijfers BBV % Hernieuwbare elektriciteit

Toelichting op de beleidsindicatoren CO2-uitstoot Het aantal inwoners van Delft is sinds 1990 ruim 11% gestegen. Hierbij is de CO2-uitstoot ten opzicht van 1990 gelijk gebleven. Dat is een mooie prestatie. Echter, de ambitie van het nationale Klimaatakkoord ligt hoger. Om deze doelen in 2030 en 2050 te behalen, is een inspanningsversterking nodig.

2 Wat gaan we ervoor doen? Recreatiegebied Delftse Hout/Buytenhouttafel Binnen het regiopark Buytenhout continueren en versterken we de samenwerking met partners. We geven invulling aan de gebiedsvisie, die uitgaat van de waarden van het landschap en de natuur. In 2021-2022 zetten we gezamenlijk in op maatregelen voor wilde bijen (bijenlandschap). In de Bieslandse Bovenpolder verbeteren we de waterkwaliteit en de biodiversiteit door verbetering van de watercirculatie, versterking van de paddenpoel en het slikgebied aan de Korftlaan. We verbeteren de kwaliteit van de Delftse Hout door aanpassingen in de padenstructuur en beter beheer van bosplantsoen en bos. In 2022 voeren we een verkenning uit naar een 'donkerplan' voor de Delftse Hout. Door verduistering en minder verlichting langs de paden onderzoeken we het gevoel van veiligheid. Hierin werken we samen met de Buytenhouttafel en de TU Delft. Ook lopen er gesprekken met onder meer landelijke organisaties als de Zoogdiervereniging en met de provincie Zuid-Holland.

Beleidsbegroting / Duurzaam Delft

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

In het Living BOSLab Buytenhout volgen we een actief participatief proces. Met inwoners, docentonderzoekers, beheerders en overheden stellen we nieuwe verdienmodellen en beheermethodes op om flexibel om te kunnen gaan met de veranderende vraag naar bossen vanuit de maatschappij. Het gaat om een initiatief van Hogeschool InHolland, waarin de gemeenten Pijnacker-Nootdorp en Delft, Staatsbosbeheer, Buytenhouttafel en de provincie participeren. De gemeente is volgend. Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland (CBG) en Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland (BPL) Via een samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer geven we uitvoering aan een beheerplan voor het groengebied en werken we een ontsnipperingsplan uit voor de gronden. Samen met Staatsbosbeheer verbeteren we de toegankelijkheid van het Abtswoudse Bos ter hoogte van Schieoevers-Zuid. Dit doen we met betere bebording, aanpassing van het fietspad, realisatie van een wandelroute, aanleg van een verblijfplek en vergroting van de waterberging. Deze maatregelen hangen deels samen met het project verbreding van de Schie. In 2022 starten we een aantal projecten die gericht zijn op het vergroten van de aantrekkelijkheid van de natuur- en recreatiegebieden en het versterken van de relatie tussen stad en land.

Hierbij denken we aan bijvoorbeeld de aanleg van paddenpoelen en een bloementuin in recreatiegebied Kerkpolder en aan de realisatie van een slikgebied in het Abtswoudse Bos voor weidevogels. De realisatie van een natuurlijk erf, in samenwerking met Staatsbosbeheer, bevindt zich in een verkennende fase. Het project Natuurlijk Erf betreft een zoeklocatie voor een werkschuur voor Staatsbosbeheer, in combinatie met een ontmoetingsplaats voor bewoners en leer-werkplekken en betrokkenheid vanuit sociale dienstverlening. Daarnaast verkennen we met Staatsbosbeheer en het Bijzonder Provinciaal Landschap de mogelijkheid van de vorming van een natuurlijk erf in het Abtswoudse Bos en de aanleg van een natuurlijke speelplek. Het Groenfonds voorziet in gebiedsversterkende (groenblauwe) maatregelen die producenten en consumenten met elkaar verbinden. Energietransitie Werkstroom 1: Doelgroepen in beweging De energietransitie vraagt om een meerjarige communicatie- en participatieaanpak. Het Energieloket ontwikkelen we door en we rollen collectieve inkoopacties uit. We onderzoeken ondersteuning van wijkinitiatieven en cofinanciering van bewonersinitiatieven. De uitvoering van de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen helpt inwoners concreet met de aanschaf van led-lampen, tochtstrips en dergelijke. Hierbij ligt de focus op huurders en inwoners die te maken hebben met energiearmoede.

Met Bedrijvenkring Schieoevers voeren we onderzoek uit naar aanleg en gebruik van een smart grid. Na het in kaart brengen van mogelijkheden en consequenties bepalen we verdere stappen. Werkstroom 2: Strategie De strategie om te komen tot volledig duurzame elektriciteit en warmte is in ontwikkeling, zowel regionaal als lokaal. Wij werken mee aan de Regionale Energie Strategie 2.0 (RES), die de grote lijnen van de RES 1.0 gaat vertalen in een uitvoeringsprogramma. De lokale Delftse energiestrategie wordt in 2022 opgesteld en is de vertaling van de RES, afgestemd op de specifieke situatie van Delft. Werkstroom 3: Techniek Door de overgang naar duurzame warmte en elektriciteit is aanpassing in de infrastructuur nodig in de stad. Het ontwerp van het warmtenet in Voorhof en Buitenhof wordt in detail uitgewerkt, zodat vergunning kan worden aangevraagd. In 2022 start Gasunie met de aanleg van WarmtelinQ. Naar verwachting start ook de aanleg van een geothermiebron op het terrein van TU Delft.

Beleidsbegroting / Duurzaam Delft

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Werkstroom 4: Wijken en gebiedsontwikkelingen In 2022 gaan de eerste warmte-uitvoeringsplannen van start. Hierin maakt een buurt gedurende twee jaar een plan van aanpak dat in de acht jaar erna wordt uitgevoerd. Per warmte-uitvoeringsplan gaat er een logisch cluster van 600-900 woningen van het gas af. Gebiedsontwikkelingen als Schieoevers en Nieuw Delft krijgen kaders mee rondom energievoorziening. Omgevingsdienst Haaglanden De Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) verricht haar taken voor de gemeente Delft, gericht op uitvoering van diverse millieuwetten en de groene wetgeving. De ODH voert de taken uit zoals vastgelegd in beleidsplan en begroting. Klimaatadaptatie De klimaatverandering is een feit. In 2050 willen we Delft klimaatadaptief hebben ingericht. We zetten daarom onverminderd door met de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie, waarvan ook in 2022 een update volgt. We vervolgen het programma met de Klimaatmaat, waarbij de nadruk ligt op het ondersteunen en voorlichten van bewoners in te nemen maatregelen rond het huis, zoals het verminderen van bestrating, de aanleg van groene daken en het afkoppelen van regenwater. Bij gebiedsontwikkelingen houden we nadrukkelijk rekening met en toetsen we op het inrichten van een klimaatadaptieve openbare ruimte. In deze begroting zijn gelden voor klimaatadaptatie beschikbaar.

Deze komen uit het investeringsbudget Waterplan, het Investeringsbudget Waterberging en het in 2022 opnieuw vast te stellen Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP), waarin aanvullende middelen zijn opgenomen voor het nemen van maatregelen zowel voor het voorkomen van wateroverlast, als het voorkomen van droogte.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Omgevingsdienst Haaglanden (ODH), zie paragraaf: Verbonden partijen: Gemeenschappelijke regelingen). • Klimaatverbond (stichting - voorzitter): netwerk van gemeenten. • Klimaatadaptatie en convenant klimaatadaptief bouwen: bestuurlijk en ambtelijke structuren binnen Zuid-Holland, VNG, MRDH, netwerk middelgrote steden etc. • Netwerk afvalwaterketen/Watertafel: samenwerking tussen gemeenten. • Gemeenten voor Duurzame Ontwikkelingen (GDO): vereniging voor lokale natuur- en milieueducatie. • Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland (CBG): 6 gemeenten, gericht op beheer en onderhoud. (in samenwerking met Staatsbosbeheer (SBB)); een samenwerkingsovereenkomst CBG en SBB is in oprichting. Zie paragraaf: Verbonden partijen: Gemeenschappelijke regelingen. • Landschapstafel Hof van Delfland (overlegorgaan, geen governance): 13 gemeenten, 4 terreinbeherende organisaties, 2 waterschappen gericht op regionale afspraken met provincie. • Gebiedstafel Central Park (overlegorgaan, geen governance): 8 gemeenten, SBB, Natuurmonumenten, gericht op gezamenlijk ontwikkelprogramma op het gebied van kwaliteit, openheid, natuur, landschap, etc. • (Gebiedstafel) Buytenhout (samenwerkingsovereenkomst): 4 gemeenten en SBB.

• Groen doet goed (deelname): programma van steden, maatschappelijke organisaties en gericht op programma's tot beleven en bewegen (bijvoorbeeld IVN, Reinier de Graaf ziekenhuis, Papaver, Buiten Leeft). • Deltaplan Biodiversiteitsherstel: publieke en private partijen die zich gezamenlijk inzetten ter versterking van de biodiversiteit. • Europese samenwerking via Energy Cities • Deelname in onderzoekstraject Transform van provincie Zuid-Holland • Project Open Warmtenet in samenwerking met vier woningcorporaties en NetVerder • Energieke Regio Delft: samenwerking tussen gemeente, Bedrijvenkring Schieoevers, Rabobank en Stichting Energieke Regio • Partner in The Green Village

Beleidsbegroting / Duurzaam Delft

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

3 Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Baten 72 Riolering 74 Milieubeheer Baten

181 51 233

178 50 228

178 50 229

Lasten 72 Riolering 74 Milieubeheer Lasten

1.451 4.100 5.551

1.304 2.750 4.055

1.204 2.668 3.871

1.103 2.685 3.787

Saldo Duurzaam Delft

-5.319

-3.827

-3.643

-3.559

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Duurzaam Delft Reeds besloten: Stand Programmabegroting 2021-2024

-4.046

-3.862

-3.735

-3.757

Begrotingswijzigingen t/m 1 mei 2021 ARB 3 - 2020 ARB 1 - 2021 Septembercirculaire 2020 Herstelplan Kadernota 2021

58 37 -13 45 -1.300

58 37 -13 -5

58 37 -13 95

58 37 195

-29 1 -61 -11

-4 1 -60 -16 37

-3 1 -60 -23

-4 1 -60 -29

-5.319

-3.827

-3.643

-3.559

Duurzaam Delft

Overzicht mutaties (bedragen × € 1.000)

Nog te besluiten voorstellen: Nominale ontwikkeling Invullen stelpost subsidies Herijking investeringsplanning Herrekening interne rente doorbelasting Actualisatie reserves - Klimaatplan Totaal - Duurzaam Delft

Toelichting op de mutatie De mutaties in dit programma hebben enkel betrekking op reguliere, gemeentebrede ontwikkelingen. Overzicht investeringen Investeringen

Toegekend bedrag

Geplande realisatie t/m 2020 2022 175 275

2023 114 275

2025

248

2021 350 275

2024

925 1.375

275

1.215

479

243

3.515

255

1.104

693

632

518

(bedragen × € 1.000) Duurzaam Delft Klimaatplan Waterplan / klimaatadaptatie Wettelijke verplichtingen duurzaamheid (<8 jaar) 2020-2024 t.l.v. reserve Totaal

Beleidsbegroting / Duurzaam Delft

Fasering

275

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Toelichting op de investeringen Klimaatplan Het investeringsbudget Klimaatplan zetten we in op duurzame maatregelen in de stad. Denk hierbij aan bijdragen voor het ontwerp van een bijna-energie neutrale school (BENG), of een bijdrage aan duurzame proeftuin The Green Village. Daarnaast kopen we expertise in, bijvoorbeeld om verduurzaming van bedrijven vorm te geven. De werkelijke uitgave wisselt van jaar tot jaar door de onvoorspelbaarheid of er aanvragen binnenkomen. Waterplan De gereserveerde middelen betrekken we bij het uitvoeren van watergerelateerde maatregelen voor klimaatadaptatie. De werkzaamheden worden veelal gecombineerd uitgevoerd met onderhoudswerkzaamheden aan bestrating en/of riolering. Het betreft zowel maatregelen voor het versnellen van afvoer van water in 'natte'gebieden als het (vertraagd) opnemen en vasthouden van water in 'droge' gebieden. Wettelijke verplichtingen duurzaamheid. De gemeente heeft een routekaart opgesteld voor de verduurzaming van haar vastgoedportefeuille. De routekaart is afgeleid van de visie ‘Delft Energieneutraal 2050’ en geeft weer hoe we onze vastgoedportefeuille gefaseerd willen verduurzamen. Het investeringsbudget zetten we in voor het uitvoeringsplan met concrete maatregelen in de eerste fase van verduurzaming van de portfeuille in de periode 2020-2024 (Raadsbrief "Verduurzaming vastgoedportefeuille" kenmerk 4527844 d.d.

15-04-2021).

Beleidsbegroting / Duurzaam Delft

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Bereikbare en leefbare stad We werken samen aan een aantrekkelijke, een veilige en een duurzame stad. Global Goals Het programma Bereikbare en leefbare stad levert een bijdrage aan de volgende Global Goals:

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

1 Wat willen we bereiken? Mobiliteitstransitie Delft wil een grote bijdrage leveren aan de mobiliteitstransitie: een duurzamer vervoersysteem is nodig om de stad bereikbaar en leefbaar te houden. Gebiedsontwikkelingen en de woningbouwopgave vragen om ruimte en voldoende bereikbaarheid en nieuwe mobiliteitsvoorzieningen. We maken meer ruimte beschikbaar voor voetgangers en fietsers, zowel in de binnenstad als elders in de stad. De auto blijft een belangrijk vervoermiddel, maar we streven ernaar dat de fiets en het openbaar vervoer in snelheid, gemak en veiligheid een aantrekkelijker alternatief worden voor de auto. Om meer duurzame mobiliteit te stimuleren, geven we ruimte aan meer laadinfrastructuur. Het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) biedt de kaders voor toekomstbestendige verkeers- en vervoersmaatregelen. Verbetering van de infrastructuur gaat hand in hand met verkeersveiligheid. Op secundaire wegen gaat de snelheid omlaag, maar blijven de doorstroming en bereikbaarheid behouden. Nieuwe infrastructuur voor fietsers en voetgangers vergroten het gemak, verbeteren de gezondheid en dragen bij aan een positieve beleving van de stad en het buitengebied. Investeren in fiets- en scooterparkeervoorzieningen in met name de binnenstad en bij stations, zowel binnen als buiten, blijft nodig om de grote aantallen fietsen en scooters te faciliteren.

Hiermee houden we de openbare ruimte zo open mogelijk. De parkeertransitie is in volle gang: waar van toepassing passen we parkeerregimes aan en voeren we parkeerregulering in. Eigenaren van auto's in de zuidwestelijke binnenstad kunnen hun auto tegen een aantrekkelijk tarief in de garages Prinsenhof of Zuidpoort parkeren. Door het autoluwer maken van de binnenstad ontstaat ruimte voor andere functies. Met bewoners en belanghebbenden praten we over ideeën, wensen en de haalbaarheid ervan. Om meer ruimte te maken in de stad en de luchtkwaliteit te verbeteren, maken we een begin met duurzaam zoneren. Partners in de stad denken met ons mee en willen ook bijdragen aan de mobiliteitstransitie. De TU wil het gebruik en het parkeren van auto's terugdringen door parkeerplaatsen aan de openbaarheid te onttrekken. Parkeren in parkeergarages wordt de norm. Samen met Bedrijvenkring Schieoevers bespreken we mogelijkheden om de transformatie en bereikbaarheid van Schieoevers, voor wonen en werken, te optimaliseren. We zetten in op verdere ontwikkeling van mobiliteitshubs en deelmobiliteit. Delft omarmt nieuwe concepten om de mobiliteitstransitie vorm te geven, zowel voor auto's als voor fietsen en scooters. Bij gebiedsontwikkelingen is dit een bewuste keuze. Maar ook op andere plekken in de (binnen-)stad is deze behoefte er en kan de gemeente faciliteren.

Waar mogelijk werken we samen met kennis- en onderzoekspartners in het testen van nieuwe (digitale) initiatieven die onze doelstellingen en ambities op het gebied van mobiliteit ondersteunen. Goede verbindingen met het TU-gebied blijven belangrijk voor werknemers en studenten van de instellingen en bedrijven die er gevestigd zijn. We zetten in op een spoedige uitvoering van tramlijn 19 en goed openbaar vervoer naar het TU-gebied. Station Delft Campus verandert zienderogen. De uitvoering van het project HoogFrequentSpoor, de aanleg van viersporigheid, is in volle gang en is met een nieuwe dienstregeling gereed in 2024. Nu de onderdoorgang een feit is, kunnen de voorbereidingen voor de uitbreiding van fietsparkeren vorm krijgen.

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Overzicht beleidsindicatoren Stand: JR 2019 Stand: JR 2020 Klantwaardering bereikbaarheid % Auto verplaatsingen % Fiets verplaatsingen % OV verplaatsingen % Lopen verplaatsingen

7,4 20% 46% 2% 27%

* * * * *

Streven: PB 2022 7,1 Minder auto Meer fiets Meer ov Meer lopen

Toelichting op de beleidsindicatoren Klantwaardering bereikbaarheid Klantwaardering bereikbaarheid gebeurt op basis van de Omnibusenquête. De volgende Omnibusenquête wordt conform afspraak najaar 2021 uitgevoerd. Actualisering vindt bij de volgende programmabegroting plaats. Gegevens over vervoersverplaatsingen komen voort uit de enquête onder het Delft Internetpanel. Als gevolg van corona gaan de resultaten een vertekend beeld geven, die geen goede uitspraken opleveren wat het effect is van het bestuursprogramma. Uitvoering van de enquête is voorzien november 2021. Actualisering vindt plaats bij de volgende programmabegroting.

2 Wat gaan we ervoor doen? Deelmobiliteit We monitoren het gebruik van de mobiliteitshub die in 2021 opende in Nieuw Delft. Concessiehouder Delft Mobility levert hiervoor de gegevens aan. Waar mogelijk breiden we het aantal locaties voor deelmobiliteit uit, zonder aanvullende kosten. Op verzoek van kennisplatform CROW sluit Delft aan bij het Dashboard Autodelen, samen met Rotterdam, Den Haag, Amersfoort en Groningen. Aanbieders van deelauto's worden benaderd om hun systemen te koppelen. Het dashboard geeft gemeenten toegang tot relevante beleidsinformatie over gebruik(ers) van deelvervoer. In 2022 wordt het vergunningstelsel voor deeltweewielers van kracht. Dit monitoren we. Duurzame Mobiliteit (voorheen CO2-reductie) In lijn met het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) geven we prioriteit aan schone en actieve vormen van verplaatsen ter bevordering van de gezondheid. In de adaptieve agenda van het MPD nemen we deze doelstellingen mee in de afweging van mobiliteitsprojecten. We doen dit in samenhang met het plan van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) voor CO2-reductie mobiliteit Regio Rotterdam Den Haag en het Schone Lucht Akkoord. Wij volgen de ontwikkelingen op landelijk niveau en onderzoeken of wij ze ook bij grote projecten kunnen toepassen.

Om de ambitie van de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid (UAB) te behalen (30% CO2-reductie in 2025) ligt in MRDH-verband de focus op deelmobiliteit en werkgebonden mobiliteit. Op basis van de Omgevingswet geldt voor bedrijven met meer dan 100 werknemers een normerende regeling met als doel om vermijdbare CO2-uitstoot terug te dringen. Duurzaam zoneren Als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord en klimaatafspraken bereiden we strengere, wettelijk verplichte milieuzones voor. Aanscherping van regels voor ontheffingen of venstertijden is hiervan een goed voorbeeld.

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Fietsparkeren Vanuit het MPD stellen we een fietsparkeerstrategie voor de hele stad op. De bewaakte fietsenstallingen Oude Langendijk, Vesteplein en Voldersgracht blijven geopend conform de huidige openingstijden. We gaan aan de slag met het zoeken naar nieuwe inpandige stallingen in de binnenstad. Bij de herinrichting van wegen (vervanging van riolering, onderhoud aan wegen) onderzoeken we mogelijkheden om fietsparkeren te verbeteren. Fietsparkeren hangt in de binnenstad samen met veiligheid in uitgaansgebieden. In de Kromstraat nemen we maatregelen om de bereikbaarheid van hulpdiensten te waarborgen. Zowel hier als op en om het kruispunt Burgwal-Beestenmarkt brengen we markering en bebording aan en zetten we fietscoaches in, zodat bezoekers hun fiets op de goede plek zetten. Fietsenstallingen - stations Uit lopend onderzoek met ProRail moet blijken hoe we de fietsenstallingen bij station Delft toegankelijker maken, efficiënter kunnen benutten en toekomstbestendig maken. Bij station Delft Campus treffen we voorbereidingen voor de uitbreiding van fietsparkeerplekken. OV De verplaatsing van de tramhalte Martinus Nijhofflaan naar een locatie ter hoogte van de voetgangersoversteek bij de AH XL is afhankelijk van de definitieve planning van de werkzaamheden aan tramlijn 1. Parkeren Om de juiste parkeerder op de juiste plek te krijgen, voert Delft een proactief reguleringsbeleid.

Parkeerdrukmetingen moeten uitwijzen of betaald parkeren mogelijk is. We monitoren de situatie in de Wippolder. Betaald parkeren in de Indische Buurt onderzoeken we nader. Voor nieuwbouwactiviteiten wordt het mobiliteitsvraagstuk op andere manieren opgelost, bijvoorbeeld door middel van een mobiliteitshub waarbij maatwerk mogelijk is. Voor de Juniusbuurt werken we een mobiliteitsplan uit. Ook voor andere gebiedsontwikkelingen, inclusief kleinere woningbouwopgaven, werken we een breder parkeerplan uit. Dit biedt een nadere onderbouwing voor een eventuele afwijking van de normatieve parkeerbehoefte. De mobiliteitsbehoefte krijgt dan een andere invulling. Na de onttrekking van parkeerterreinen en garages blijven ongeveer 300 parkeerplaatsen op de TUcampus openbaar toegankelijk. Na opname van deze plaatsen in de gemeentelijke regulering gaat . ParkerenDelft de regulering uitvoeren. De TU Delft draagt hiervan de kosten. Recreatieve havens De passantenhaven is voor varende bezoekers de hoofdentree van Delft. Dankzij nieuwe voorzieningen (digitaal betalen, elektra, water) is de haven goed toegerust. We voeren de motie uit voor verhoging van de precario in het nieuwe vaarseizoen. Daarnaast voeren we als vanouds de taken op het gebied van handhaving en gastheerschap uit.

We zetten stappen voor een herziening Verordening Openbaar Gemeentewater Delft (VOGD) in samenhang met de Omgevingswet. Ruimte in de binnenstad We starten met de uitbreiding van het autoluwplus-gebied in het zuidwesten van de binnenstad: globaal het gebied tussen Zuidpoort en het NS-station. Het uiteindelijke doel is om parkeren in dit gebied te verbieden en bewoners en bezoekers voornamelijk in nabijgelegen parkeergarages te laten parkeren. De vrijgekomen ruimte richten we (tijdelijk) in voor onder andere vergroening, verblijven en verbetering fietsparkeren.

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Verkeer en vervoer - Fiets Door herzieningen voeren we de aanleg van een fietsstraat in de Adriaan Pauwstraat en de Colijnlaan uit in 2022. Een verkeersveiligheidsanalyse moet inzicht geven in de gewenste inrichting van de Michiel de Ruyterweg en de mogelijke uitvoering ervan in 2022. We verkennen de mogelijkheid voor een fietsstraat Kanaalweg en Oostsingel. We onderzoeken een verbetering van de doorstroming van fietsers bij geregelde en ongeregelde kruispunten. De verbreding van het fietspad Buitenwatersloot (noordzijde) voeren we uit. We verkennen de mogelijkheden voor aanleg van de metropolitane fietsroute Delft-Rotterdam Alexander verder. Voor de realisatie van de metropolitane fietsroute Delft-Naaldwijk tekenen we een samenwerkingsovereenkomst. Verkeersveiligheid Vanuit het MPD zetten we sterk in op projecten die bijdragen aan verbetering van de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid. Vooral voetgangers en fietsers profiteren hiervan. We voeren verkeersveiligheidsmaatregelen op het Delflandplein uit, zoals eenrichtingsverkeer voor fietsers en benodigde infrastructurele aanpassingen, zoals de fietsoversteek PapsouwselaanMercuriuspad. Ook bereiden we alternatieve fietsroutes via de Vulcanusweg voor. De voorgenomen aanpassing voor voetgangers en fietsers als ook de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit op de as Binnenwatersloot-Peperstraat-Oude Langendijk pakken we op.

Waar nodig houden we rekening met de effecten en kaders die voortvloeien uit de coronapandemie. We inventariseren een risicogestuurde aanpak verkeersveiligheid. Schoolomgevingen worden verkeersveiliger ingericht voor kinderen, ouders en verzorgers, onder meer door snelheidsremmende maatregelen. Door middel van quick wins lossen we knelpunten op in verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers. Projecten Overige verkeersprojecten die we voorbereiden zijn onder meer: • • • • • • •

Duurzaam veilige inrichting Nieuwe Plantage en herinrichting kruispunt WateringsvestVrijenbanselaan bekijken we in samenhang Duurzaam veilige inrichting Weteringlaan Duurzaam veilige inrichting Tanthof-Oost (Fuutlaan en Lepelaarstraat) Fietsstraat Hugo de Grootstraat Herinrichting Schieweg Verbetering fiets- en voetgangersvoorzieningen nabij tram- en bushaltes (Voorzetting) verkennende studie strategische projecten, zoals Kruithuisweg-N470

Verkeer en vervoer - Wegen, straten, pleinen De Breestraat en Verwersdijk worden op één niveau bestraat. De versmalling van de Voorhofdreef start om logistieke redenen begin 2022. De rotonde Schoemakerstraat-Stieltjesweg (Professor Schoemaker Plantage) krijgt zijn beslag. Op basis van een verkeerskundige verkenning naar de Beatrixlaanzone en de mobiliteits- en ruimtelijke effecten die ermee samenhangen, bepalen we of nadere visievorming nodig is en welke (tijdelijke) maatregelen wenselijk zijn.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • ParkerenDelft BV, zie paragraaf: Verbonden partijen: Vennootschappen

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

•

Versie: 01-10-2021

Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), zie paragraaf: Verbonden partijen: Gemeenschappelijke regelingen

3 Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Baten 22 Parkeren 23 Recreatieve havens Baten

4.722 155 4.877

4.522 153 4.675

Lasten 21 Verkeer en vervoer 22 Parkeren 23 Recreatieve havens 25 Openbaar vervoer 32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Lasten

1.321 3.991 61 5.767 6 11.146

1.520 3.556 60 5.715 6 10.858

1.850 3.545 60 5.663 6 11.125

1.993 3.544 60 5.611 6 11.214

Saldo Bereikbare en leefbare stad

-6.268

-6.183

-6.450

-6.539

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Bereikbare en leefbare stad Reeds besloten: Stand Programmabegroting 2021-2024

-5.869

-5.901

-6.097

-6.209

Begrotingswijzigingen t/m 1 mei 2020 ARB 3 - 2020 ARB 1 - 2021 Herstelplan Kadernota 2021

285 187 219 -600

285 186 324 -540

285 189 430 -645

285 189 430 -685

Nog te besluiten voorstellen: Nominale ontwikkeling Invullen stelpost subsidies Herijking investeringsplanning Herrekening interne rente doorbelasting Actualisatie kostenverdeling Actualisatie parkeerbaten en lasten

37 1 249 222 82 -1.081

219 170 82 -1.081

154 158 82 -1.081

194 181 82 -1.081

Totaal - Bereikbare en leefbare stad

-6.268

-6.183

-6.450

-6.539

Bereikbare en leefbare stad

Overzicht mutaties (bedragen × € 1.000)

Toelichting op de mutaties De mutaties in dit programma hebben enkel betrekking op reguliere, gemeentebrede ontwikkelingen.

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Overzicht investeringen Investeringen

Toegekend bedrag

Geplande realisatie t/m 2020

500 -150 129

(bedragen × € 1.000) Bereikbare en leefbare stad LVVP / SA regulier 2017-2025 LVVP / SA cofin. 2017-2025 Microbereikbaarheid Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan - cofinanciering Reinier de Graafweg Reinier de Graafweg - cofinanciering Spoorzone (inrichting openbare ruimte) Spoorzone 2e fietsenstalling Spoorzone 2e fietsenstalling - cofinanciering Spoorzone 3e fietsenstalling Spoorzone 3e fietsenstalling cofinanciering Fietsactieplan 2019 Fietsactieplan 2019 cofinanciering Oost-West as Poptahof Oost-West as Poptahof - cofinanciering Julianalaan Midden Julianalaan Midden - cofinanciering Vervanging parkeerautomaten Gele Scheikunde Havendienst - electra en water aansluiting Binnenstad fysiek t.l.v. reserve Ruimte maken in de binnenstad (inv. € 800.000) Entreegebieden (Rode loper) (inv. € 500.000) MPD projecten MPD projecten - cofinanciering MPD algemeen - jaarschijf 2021 MPD algemeen - jaarschijven 2022 - 2025

9.228 -3.571 66.738 6.266 -3.942 7.300 -6.213 149 -11 140 -132 770 -530 900 1.545 150 500

Totaal

92.184

Fasering 2021 120

2022 287 -150 65

2023

165

-82

-82 6.932 -1.531 66.452 6.165 -3.942 6.769 -2.780 118 -11 56 -132 128

316 88

2024

2025

2.296 -2.040 286 101 531 -3.433 31 50

450

400

642 -530 1.229 62 500

800 500

500

3.812 -1.498 1.121 7.600

1.048

2.007 -635

150 -605

607 -258

1.121 78.785

4.054

1.900

2.313

2.883

2.249

1.900

Toelichting op de investeringen In de Mobiliteitsagenda Delft 2020-2040 staat op welke wijze we het Mobiliteitsprogramma Delft (MPD) vormgeven. De voormalige ramingen van LVVP-budgetten en het fietsactieplan zijn ondergebracht onder de MPD-projecten. LVVP/SA regulier en cofinanciering Versmalling Voorhofdreef Microbereikbaarheid Op één niveau bestraten van Breestraat en Verwersdijk en kleine aanpassingen ten behoeve van mobiliteit. Reinier de Graafweg Verrekening subsidie MRDH en onkosten Woonbron. Oost-West as Poptahof Afronding herinrichting.

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Vervanging parkeerautomaten Vervanging en vernieuwing van parkeerautomaten, vanwege einde levensduur en als gevolg van uitbreiding betaald parkerenareaal. Ruimte maken in de binnenstad Start tijdelijke herinrichting zuidwestelijk deel binnenstad. MPD-projecten Voorbereiding en uitvoering diverse projecten in het kader van het Mobiliteitsprogramma Delft 2040.

Beleidsbegroting / Bereikbare en leefbare stad

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Goed wonen We werken samen aan een aantrekkelijke, een veilige en een duurzame stad. Het programma Goed wonen komt ten dele voort uit de oude doelstellingen Bereikbare en gastvrije stad en Aantrekkelijke samenleving. Global Goals: Het programma Goed wonen levert een bijdrage aan de volgende Global Goals:

Beleidsbegroting / Goed wonen

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

1 Wat willen we bereiken? We werken samen aan een aantrekkelijke, veilige en duurzame stad. We leiden de groei van Delft in goede banen, om de stad sterk, gezond en aantrekkelijk te houden. De Omgevingsvisie en de Woonvisie zijn belangrijke kaders voor de ontwikkeling van de stad en de diverse gebiedsontwikkelingen. Overzict beleidsindicatoren Goed wonen Stand: JR 2019 Stand: JR 2020 Woningbouw

1.049

1.640

Streven: PB 2022 2.000

Delft € 733 € 861 € 210.000 4,5

Delft € 735 € 867 € 240.000 6,5

Nederland € 700 € 773 € 270.000 8,9

Vergelijkingscijfers BBV Woonlasten éénpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden WOZ-waarde woningen Nieuwbouw per 1.000 woningen

Toelichting op de beleidsindicatoren Woningbouw De ambitie is om 15.000 woningen aan de voorraad toe te voegen tot 2040, waarvan cumulatief 2.000 in 2022. We zetten in op een meer gevarieerde woonvoorraad. Het streefgetal zal naar verwachting ruimschoots worden behaald.

2 Wat gaan we ervoor doen? Wonen In 2022 worden naar verwachting volgens de woonmonitor ruim 800 woningen opgeleverd. Het gaat vooral om woningen in het midden- en hogere prijssegment. Naast kleinere projecten betreft het nieuwbouwwoningen op locaties als de Schoemaker Plantage, Sporthal Buitenhof, INK en Nieuw Delft veld 9. Hiermee halen we ons streefgetal ruimschoots. Regionaal werken we in het kader van de Nieuwe Woningmarktafspraken (NWMA) samen met andere gemeenten, corporaties en de provincie om te komen tot voldoende nieuwbouwplannen, met daarin voldoende sociale huisvesting en een betere spreiding daarvan over de regio. In de bestaande woonvoorraad worden diverse wooncomplexen van woningcorporaties gerenoveerd en wordt de vernieuwing en verduurzaming van enkele wooncomplexen nader onderzocht. Voor 1-2 buurten is een warmteuitvoeringsplan opgesteld. De taskforce studentenhuisvesting werkt verder aan voldoende aanbod in Delft en de regio om de opgave van 2.500 studentenwoningen tot 2026 te realiseren. Ter bescherming van schaarse woningen in de bestaande woonvoorraad voeren we de omzettings- en woonvormingsvergunning uit. We voeren het besluit uit over eventuele verbreding van een eigen bewoningsplicht. Het programma Langer en Weer thuis loopt in 2022 door. Met de convenantspartners werken we aan een passend woon- en zorgaanbod. Nieuwe projecten starten.

Het voormalig VAK-gebouw aan de Westvest wordt ontwikkeld voor seniorenhuisvesting. De pilot seniorenmakelaar loopt door in 2022. Verder leveren we een financiële bijdrage aan Vidomes om een flatcoach in diverse wooncomplexen mogelijk te maken. In 2022 werken we aan een nieuwe, herijkte Woonvisie. Deze stellen we naar verwachting in het vierde kwartaal 2022 vast.

Beleidsbegroting / Goed wonen

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Gebiedsontwikkeling Delft zet in op het realiseren van sterke en leefbare wijken met goede en betaalbare woningen en voldoende voorzieningen voor iedereen. Daarvoor zijn zowel fysieke als sociale interventies noodzakelijk. Tot 2040 wil Delft binnenstedelijk ongeveer 15.000 woningen toevoegen. Tegelijkertijd zetten we in op 10.000 extra banen, vooral voor de (innovatieve) maakindustrie. Het beter benutten van bestaande ruimte en het kiezen voor bedrijvigheid die past bij het DNA en het karakter van de stad, biedt een stevige basis voor deze groei. Deze groei-ambitie toetsen we voortdurend aan de impact op de leefbaarheid in de stad en passen we, indien nodig, daarop aan. Ook in 2022 wordt gewerkt aan de verdere invulling van de woningbouwopgave. Naast de grote gebiedsontwikkelingen Nieuw Delft, Schieoevers en de Juniusbuurt zijn er nog vele ontwikkelingen. In de Professor Schoemaker Plantage start de aanleg van de laatste fase, de Klinkerbuurt en de aanleg van het park. Voor gele Scheikunde zal in 2022 de bestemmingsplanprocedure worden doorlopen, waarna in 2023 de uitvoering kan starten. Ook de Haringlocatie, de Panjo-locatie en de Staal zullen in uitvoering komen. Nieuw Delft De ambitie voor Nieuw Delft is om een economisch vitale en levendige stadswijk te realiseren.

Dit vereist onder meer een mix aan (bijzondere) functies die het gebied een eigen inkleuring geven en die mensen naar het gebied kunnen trekken. Het programma voor Nieuw Delft behelst het ontwikkelen en realiseren van woningbouw, niet-woonfuncties (waaronder publieke functies, kantoren, horeca en detailhandel), het realiseren van een stadspark op het dak van de spoortunnel en het inrichten van de openbare ruimte (beide inclusief overdracht in beheer naar de gemeentelijke beheerorganisatie) in de drie nieuwe buurten: de Coendersbuurt, het Van Leeuwenhoekkwartier en de Abtswoudse Hof. Schieoevers Schieoevers Noord transformeert naar een gemengde werk-woonwijk met een aanzienlijk aandeel van de programma-opgave van Delft voor zowel wonen als werken. In 2019 heeft de raad het Ontwikkelplan Schieoevers Noord vastgesteld. Daarna is de planontwikkeling in de deelgebieden Schiehallen (Kabeldistrict), Nieuwe Haven en omgeving Station Campus doorgezet. In 2021 hebben we het Ruimtelijk Kwaliteitskader aan de raad ter vaststelling aangeboden. Het eerste bestemmingsplan voor Schieoevers Noord is een belangrijke stap in het ontwikkelen van Schieoevers Noord. De vaststelling van het bestemmingsplan is voorzien in 2022. Transformatie Reinier de Graaf- & Juniusbuurt In de Reinier de Graafbuurt wordt volop gebouwd aan het project Bethelpark.

Voor de volgende fase wordt de nieuwbouw voor Basalt, de Maurice Maeterlinckschool en woningbouw in de Juniusbuurt voorbereid. Hiertoe stellen we een stedenbouwkundig masterplan voor de Juniusbuurt en een visie voor de openbare ruimte voor het hele gebied op. Op basis van deze plannen volgen een ontwikkelstrategie en gebiedsexploitatie waarin we alle gemeentelijke kosten en opbrengsten voor de realisatie van de ambities uit de vastgestelde gebiedsvisie inzichtelijk maken. Op deze wijze kunnen we integraal sturen op de samenhang binnen het gebied. Daarnaast worden er met Reinier de Graaf nadere afspraken gemaakt over de herontwikkeling van kavel West naast het ziekenhuis. Stedelijk programmeren De gestelde opgave voor woningbouw en banen vergt veel van de stad. Niet alle wensen kunnen overal gerealiseerd worden. Dit maakt dat keuzes gemaakt moeten worden: het goede bouwplan op de goede plaats op het juiste moment, om zo een goede en evenwichtige opbouw van de stad te realiseren. Zo blijft Delft niet alleen leefbaar, maar kunnen we deze leefbaarheid ook versterken. Om hier richting aan te geven, wordt de omgevingsvisie nader ingevuld en uitgewerkt. Daar waar de omgevingsvisie de opgaven voor de hele stad weergeeft, specificeren we deze nader, zodat deze ondersteunend zijn aan het kunnen beoordelen van de vele individuele initiatieven.

Beleidsbegroting / Goed wonen

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

Wijkversterkingsopgave Gillis/Delfia De wijkversterkingsopgave Gillis/Delfia is onderdeel van de programmatische aanpak Buitenhof Noordwest en Poptahof. Op basis van het ambitiedocument ‘Kansen voor een Sterk Gillis’ – dat we herijken en verder uitwerken in een ruimtelijk, functioneel en financieel kader – start in 2022 een gebiedsontwikkelaar met de planuitwerking voor de Delfia-locatie. Verstedelijkingsalliantie De Verstedelijkingsalliantie is een samenwerkingsverband van acht gemeenten langs de spoorlijn Leiden-Dordrecht (met aftakking naar Zoetermeer), de provincie Zuid-Holland en de MRDH. Doel van de Verstedelijkingsalliantie is de ontwikkeling van de binnenstedelijke locaties te versnellen, zodat vooral op de middellange termijn het aanbod van woningen en ruimte voor nieuwe bedrijven op peil blijft. De extra woningen kunnen allemaal gebouwd worden als er ook geinvesteerd wordt in het OV-netwerk. Om effectief te werken aan het oplossen van knelpunten heeft de alliantie een Top-13 van locaties opgesteld, waar de meeste prioriteit ligt. Schieoevers is een van die locaties. De alliantie is in gesprek met het Rijk om deze knelpunten op te lossen. De alliantie is in gesprek met het Rijk om zowel voor de woningbouw als voor de OV infrastructuur voldoende budget te krijgen. Voor de meest kansrijke ontwikkelingen zullen we aanvragen bij het Rijk indienen.

Fysieke leefomgeving Naast de reguliere werkvoorraad, beginnen we ook met de grootschalige herontwikkeling van Schieoevers Noord, de aanleg van de infrastructuur voor de warmteleiding door Delft, de ontwikkeling van de locatie voor de aardwarmtecentrale en het realiseren van de zuidelijke velden Spoorzone. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is verplaatst naar 1 juli 2022. De uitwerking van deze wet borgen we in de organisatie en bij externe partijen. Ook de Omgevingswet is verplaatst naar 1 juli 2022. Het uitstel van de wet is onder andere ingegeven door het ontbreken van uitzicht op een werkend landelijk stelsel (DSO-LV) op 1 januari 2022 en gesprekken die nog gevoerd worden over de laatste inhoudelijke issues mbt geluid, bodem, basistakenpakket, externe veiligheid. Uitstel biedt de gemeentes meer tijd om met de ketenpartners te oefenen in een werkend stelsel. Hiervoor moet de gemeentelijke organisatie wel door met de voorbereidingen, zodat we ook daadwerkelijk in de keten kunnen oefenen vanaf oktober 2021. Het Rijk heeft met de bestuurlijke partners afgesproken dat zij zullen zoeken naar oplossingen voor financiële knelpunten en dat financiële compensatie daarbij een optie is. Daar zijn op dit moment geen nadere toezeggingen op gedaan. Als uitgangspunt is vastgesteld dat de Omgevingswet budgetneutraal moet kunnen worden ingevoerd in een periode van tien jaar.

Onzekerheid blijft bestaan over de daadwerkelijke uitvoering en mogelijke aanpassingen als gevolg van de eerste oefeningen met de ketenpartners. Uitstel van de invoering heeft vooralsnog geen invloed op de begroting. Leges Omgevingsvergunningen Door bovenstaande wetswijzigingen verandert eveneens een deel van de werkzaamheden die de gemeente verricht, en daarmee wijzigen de bijbehorende inkomsten. Dat maakt het noodzakelijk om een herziening van de legestarieven te onderzoeken. Hiervoor werken we enkele scenario’s uit.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Verstedelijkingsalliantie • Woningcorporaties • Vereniging Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH) • Woonregio

Beleidsbegroting / Goed wonen

Programma-begroting 2022-2025

Versie: 01-10-2021

3 Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Baten 81 Ruimtelijke ordening 82 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 83 Wonen en bouwen Baten

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10636466/1