Overzicht maatschappelijke effecten bezuinigingen

4701015 Maatschappelijke effecten bezuinigingen In zijn algemeenheid geldt dat door de bezuinigingen het preventieve aanbod in Delft in de breedte wordt verminderd. Inwoners in Delft kunnen minder makkelijk meedoen in de stad en in de wijken doordat er minder laagdrempelige activiteiten zijn en/of doorverwijzing naar aanbod kan plaatsvinden. Daardoor vervalt ook de (vroeg-)signaleringsfunctie waardoor latente hulpvragen nauwelijks worden gesignaleerd en worden opgepakt. Dit heeft een negatief effect op de (talent-)ontwikkeling, gezondheid en het mentale welbevinden van inwoners. DOK: De bezuiniging op DOK bedraagt 10% van hun structurele subsidie, zijnde € 400.000. Aangezien de indexatie op de subsidie niet gelijk oploopt met de stijgende kosten bij DOK hebben zij besloten in totaal € 582.000 te bezuinigen via een reorganisatieplan. De bezuiniging raakt alle activiteiten en terreinen van DOK. Voor de Vindplaatsen geldt echter dat via aanvullende subsidie uit de OAB-middelen dit wordt gecompenseerd.

Per saldo worden met name de volgende negatieve maatschappelijke effecten verwacht: - Er is minder dienstverlening vanuit DOK hetgeen leidt tot een minder aantrekkelijke bibliotheek, waardoor mogelijk verlies aan leden ontstaat en daarmee een negatieve spiraal van minder geld bij de bibliotheek en daarmee mogelijk nieuwe versoberingen; - De programmering in OPEN wordt teruggebracht tot bibliotheek gerelateerde activiteiten (bijvoorbeeld de Kinderboekenweek of Nederland Leest). Het organiseren en faciliteren van evenementen en activiteiten die aansluiten bij de programmering voor en door de stad (bijvoorbeeld Lichtjesweek, Fringe festival, Museumnacht etc.) stopt. De aantrekkelijkheid van OPEN komt door deze maatregel onder druk te staan waarbij bezoekersaantallen zullen dalen en voor velen een eerste kennismaking met OPEN uitblijft. OPEN als bruisende plek waar van alles wordt georganiseerd bestaat daarmee niet meer, behalve voor de activiteiten die door De VAK worden georganiseerd. De samenwerking met De VAK en de synergie in het aanbod van DOK en De VAK gezamenlijk wordt hiermee nihil. DOK maakt zich zorgen over de toekomstige aanwas van DOK leden en VAK cursisten; - Er zijn minder mogelijkheden om laaggeletterden te ondersteunen waardoor minder mensen geholpen kunnen worden om (beter) te leren lezen en daarmee beter mee te kunnen doen aan de maatschappij.

Bekend is daarbij dat laaggeletterden op meerdere vlakken vaker problemen ondervinden, omdat ze bijvoorbeeld bijsluiters van medicijnen niet kunnen lezen, niet goed in staat zijn om financiële ondersteuning waar ze recht op hebben te vragen, minder kansen hebben op de arbeidsmarkt, minder in staat zijn mee te doen met allerlei activiteiten en daardoor vaker ook eenzaamheid ervaren. Naast een minder welbevinden bij de personen die het betreft kan het leiden tot zorgvragen elders die gepaard gaan met kosten voor de maatschappij. VAK: Er is geen sprake van een bezuiniging op de VAK, dus in die zin zijn er geen negatieve maatschappelijke effecten te verwachten. Wel betekent de keuze om alleen nog het basisscenario van De VAK te subsidiëren per 2023 dat er vanaf dan ook bij hen niet of nauwelijks budget is voor het programmeren van OPEN. Delft voor Elkaar: De bezuiniging op Delft voor Elkaar bedraagt 10% van hun structurele subsidie, zijnde €532.000,-. Tegelijk met deze bezuiniging is Delft voor Elkaar ook gevraagd om in het kader van het Actieplan Sociaal Domein mee te werken aan het afschalen van zorg. Deze twee vragen samen en de toenemende zorgvragen van inwoners die Delft voor Elkaar signaleert (en ook een landelijke tendens is) heeft geleid tot de keuze om de focus te leggen op het

4701015 oppakken van clientvragen en daarmee het ontlasten van de eerstelijnszorg. De consequentie is dat inzet op basis van algemene maatschappelijke vragen en daarmee de lichtere algemene preventie voor inwoners vervalt. Dit betekent dat maatschappelijk thema’s via groepsgerichte voorlichting gaan en i.p.v. voorlichting geven over hoe je schulden moet vermijden iemand daadwerkelijk wordt geholpen de formulieren te ordenen en in te vullen voor een uitstel van betaling. Het positieve effect hiervan is dat door deze verschuiving invulling gegeven kan worden aan de bezuiniging en maatregelen m.b.t. afschalen zorg in het kader van het Actieplan Sociaal Domein en gehoor kan worden gegeven aan de vraag van de Delftenaar naar meer ondersteuning i.p.v. alleen maar voorlichting/advies. Echter, dit heeft een korte termijn effect en wij voorzien op de lange(re) termijn het negatieve effect van juist een toename van (complexe) hulpvragen voor (geïndiceerde) zorg doordat het preventieve aanbod en vroegsignalering wegvalt. Concreet kan Delft voor Elkaar per 2024 de volgende activiteiten niet meer uitvoeren. In de aanloop naar 2024 zal een aantal activiteiten al worden afgebouwd. • •

•

•

-

-

Door het terugbrengen van het aantal fte en 1/3 deel van de activiteitenkosten kunnen minder bewonersinitiatieven worden geïnitieerd en ondersteund door DvE en sportactiviteiten worden georganiseerd; De dienstverlening in bepaalde wijken wordt teruggedrongen. Er kunnen 4 of maximaal 5 wijkcontactpunten in stand worden gehouden. De focus ligt op inzet daar waar de (hulp) vraag het hoogst is en de SES het laagst: in de wijken Buitenhof, Voorhof en Tanthof. Er zal nog maar basis-inzet worden gepleegd in de wijken Hof van Delft, Voordijkshoorn en Binnenstad (voor deze wijken staat het wijkcontactpunt in de Van Bleyswijckstraat ter beschikking en zij krijgen geen ‘eigen’ wijkcontactpunt meer). De inzet in de wijken Vrijenban en Wippolder beperkt zich tot de doelgroep ouderen. In de genoemde wijken wordt minimaal ingezet op jongerenwerk, ouderenadvies en ondersteuning van bewonersinitiatieven. Het beleidsadvieswerk (deelname aan werkgroepen zoals bijvoorbeeld positieve gezondheid, één tegen eenzaamheid en Langer en weer thuis (behalve vangnet in de wijken)) kan niet meer opgepakt worden vanuit de reguliere subsidie. DvE heeft minimale beleidsondersteuning vanuit de moederorganisaties en zal haar eigen beleidsuitvoering meer moeten inzetten om de eigen uitvoering te onderstutten. Gestopt wordt met het outreachende jongerenwerk.

Dit betekent dat er ook geen inzet meer zal zijn op veiligheid (o.a. inzet periode Ramadan en Oud & Nieuw) en radicalisering (signalering, kennisontwikkeling en preventie) in het kader van het jongerenwerk. Het jongerenwerk beperkt zich tot inzet op gerichte individuele signalen en directe clientvraag/coaching in nauwere samenwerking met leerplicht en JGZ. Deze keuze is niet alleen inhoudelijk (de hulpvraag van jongeren wordt steeds groter) maar is ook gebaseerd op het kostenaspect; het ambulante jongerenwerk vindt plaats op irreguliere uren en is dus veel duurder en wordt in tijd voor tijd uitgekeerd (op zaterdag avond werken is 150 % uren). Sport: keuze tussen of minder inzet op het sportbuurtwerk of minder verenigingsondersteuners (2). DvE heeft hier nog geen keuze in gemaakt en is hier nog intern over in gesprek. Maatschappelijke gevolgen van bovenstaande keuzes: • Gemakkelijk Meedoen Inwoners met een ondersteuningsvraag worden minder snel geholpen. Het gevolg is dat voor ondersteuning sneller/meer door Delft voor Elkaar doorverwezen zal worden naar óf gemeente (subsidieaanvragen, formulieren invullen) óf zorgpartners (duurdere zorg) doordat geen preventieve aanpak aangeboden kan worden. Vroegsignalering achter de voordeur neemt af waardoor er sprake kan zijn van een toename van multi-problematiek en zorgmijders worden minder gevonden (geen

4701015

-

persoonlijke benadering van Delft voor Elkaar om in contact te komen en het vertrouwen in de reguliere zorg terug te winnen). Het bovenstaande heeft ook tot gevolg dat overbelaste mantelzorgers minder snel worden gevonden en geholpen. • Wijkgericht werken: - De huidige werkwijze om op basis van signalen uit de stad / wijken met partners te overleggen over de aanpak daarvan is niet meer mogelijk. DvE vervalt immers als cruciale partner, waardoor laagdrempelige inzet – bijvoorbeeld ambulant jongerenwerk – niet meer mogelijk is. In overlastsituaties resteert dan inzet via de politie in de vorm van repressie in plaats van (selectieve) preventie op bijvoorbeeld overlast en de-escalatie. Ook neemt het risico op afglijden van jongeren toe. Daarnaast neemt het actieve burgerschap en participatie van inwoners op buurt- en wijkniveau af. - Gevolgen van bezuinigingen voor de aanpak van radicalisering: o Afname vroegsignalering en inzicht in behoeften/wensen/ambities van jongeren, buurtbewoners en andere organisaties; o Uitval van primaire en selectieve preventieve activiteiten; o Toename risico op afglijden; o Wegvallen ondersteunend netwerk (coaching en mentoring); o Op termijn ontbreken van specifieke deskundigheid en kennis t.a.v. het thema binnen het welzijnswerk; o Verminderde verbinding leefwereld jongeren en maatschappelijke omgeving.

- Ook het stimuleren en faciliteren van bewonersactiviteiten vervalt/vermindert. Het is daarmee niet meer mogelijk praktische uitvoering te geven aan een gezamenlijke, integrale aanpak van (wijk)problematiek. Dit kan leiden tot een toename van eenzaamheid en anonimiteit. Er worden geen bewonersinitiatieven meer ondersteund of geïnitieerd vanuit DvE op sociale en leefbaarheidsvraagstukken (burendag, clean-up, NL Doet etc). • Stokkende uitvoering van diverse speerpunten in het (gemeentelijk) beleid, zoals positieve gezondheid, Langer en weer thuis, veiligheidsbeleid en één tegen eenzaamheid. Dit zijn activiteiten die uitgevoerd worden door een breed netwerk, maar waarin DvE vaak een trekkende dan wel verbindende rol speelt.

Voorbeeld effect op uitvoering positieve gezondheidsbeleid: Bij positieve gezondheid speelt de projectleider van Delft voor Elkaar bijvoorbeeld een grote rol in het koppelen van wijkverbinders (actieve bewoners) aan de juiste professional van Delft voor Elkaar en het informele netwerk rondom o.a. de zorg- en welzijnsorganisaties. Zonder deze contactpersoon zullen veel minder efficiënt en effectief de juiste personen én activiteiten bereikt worden. Daarnaast kan er geen kennis meer gedeeld worden en geen basis worden gelegd bij bewoners om uiteindelijk zelfstandig acties te ondernemen. Tevens is Delft voor Elkaar belangrijk voor de borging en de duurzaamheid van deze interventies in de wijk. Uitvoering Sportbeleid De bezuiniging van 2 fte combinatiefuncties sport heeft gevolgen voor de uitvoering van het Uitvoeringsplan Sport en Bewegen (2018 – 2025) en daarmee ook het Delfts Sportakkoord. Het betreft dan verenigingsondersteuning of sporten en bewegen in de wijken. Als minder sportverenigingen worden ondersteund betekent dat de huidige, goed lopende aanpak voortijdig wordt verminderd met als gevolg dat minder inwoners gestimuleerd worden deel te nemen aan laagdrempelig sport- en beweegaanbod of sociaal geactiveerd worden.

Bezuinigingen op sporten en bewegen in de wijken heeft met name impact op kwetsbare doelgroepen, zoals kinderen en ouderen, voor wie het huidige reguliere verenigingsaanbod (nog) een stap te ver is. Dit kan betekenen dat in twee tot drie wijken geen aanbod meer

4701015 plaatsvindt of dat er op minimaal 2 doelgroepen geen inzet wordt gepleegd of 20% minder inzet op alle doelgroepen.. Met het Nationale Sportakkoord en Nationale Preventieakkoord heeft het Rijk het belang van sporten en bewegen onderstreept. En Covid-19 en de gevolgen ervan hebben juist laten zien dat sporten en bewegen belangrijk is, zowel voor de fysieke als mentale gezondheid. Daarnaast heeft bezuinigen op het aantal fte combinatiefunctionarissen sport als ongewenst neveneffect dat de gemeente Delft ook vanuit het Rijk 40% minder budget krijgt voor deze fte’s. Dat moet dus in de bezuiniging bij DvE worden meegenomen als een feitelijke extra bezuiniging. Ook vervalt per 2023 nog eens € 90.000 budget voor de combinatiefuncties dat nu wordt bekostigd uit de Gezond in de Stad middelen die wij nog t/m 2022 ontvangen van het Rijk. De Border: Bij het herstelplan is besloten om De Border te sluiten en daarmee € 39.000 structureel te bezuinigen. Tijdens het maken van dit voorstel was er nog nauwelijks sprake van gebruik van dit jongerencentrum. Echter, voorjaar 2021 startte stichting Welbevinden met jongerenwerk en tienerwerk in deze locatie. Zij bereiken met een kleine groep vrijwilligers inmiddels een flinke groep jongeren en tieners uit met name Tanthof.

Afgelopen zomer hebben zij bovendien allerlei extra activiteiten ondernomen in het kader van het tegengaan van de negatieve effecten van Corona onder met name jongeren. In korte tijd hebben zij bewezen van belang te zijn voor de wijk en dan met name de jeugd in de wijk Tanthof. Met heel weinig geld bereiken zij veel. Zowel Delft voor Elkaar, de politie als de gemeente zelf zijn positief over wat zij doen en bereiken. Het wegvallen van deze voorziening zal naar verwachting zorgen voor meer verveling onder de tieners en jongeren in deze wijk, minder ondersteuning en doorverwijzing bij lichte ondersteuningsvragen, een vermindering van de signaleringsfunctie onder deze doelgroep en mogelijk toenemende overlast op straat van jongerengroepen. 38CC Bij het herstelplan is besloten om de subsidie aan 38CC met € 30.000 te verlagen. Echter, op 4 november is het amendement 8.1.C ‘Behoud hedendaagse kunst voor Delft’ aangenomen, waarmee in de begroting 2022 € 30.000 dekking wordt opgenomen om de subsidie aan 38CC in 2022 op het oude niveau te brengen van € 130.000 per jaar. Hiermee is het voortbestaan van 38CC gered voor 2022. Voor 2023 en verder geldt dat de aanvragen van alle beeldende kunstinstellingen worden getoetst aan het onlangs vastgestelde beeldende kunstbeleid en de nog daarvoor op te stellen subsidiebeleidsregel.

Dit betekent dat de subsidies van alle beeldende kunstinstellingen kunnen wijzigen (zowel naar boven als naar beneden) en dat dit dan niet meer specifiek geldt voor 38CC. Wel is het totale beeldende kunstbudget vanaf 2023 € 30.000 minder dan in 2022. Dit betekent dat op dit moment nog niets te zeggen valt over de verdeling van het budget voor 2023 en verder en daarmee over de consequenties hiervan voor de verschillende beeldende kunstinstellingen.