Oplegger raad nul-emissiezon

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Verkeersbesluit nul-emissiezone vracht- en bestelverkeer binnenstad Delft.

Portefeuillehouder

Wethouder Huijsmans

Voorstel ingediend door

Frans Botma fbotma@delft.nl

Registratienummer

6004647

Datum

19 november 2024

Concept-besluit(en) Niet van toepassing Waarom nu? De invoering van nul-emissie is voorzien op 1 januari 2025. Het ontwerp verkeersbesluit heeft van 10 juli tot en met 9 september ter inzage gelegen (verlengde inspraak). De zienswijzen geven geen aanleiding voor wijziging van het verkeersbesluit. Daarom kan dit nu worden vastgesteld. Dit is ook het moment om de ondernemers nogmaals te attenderen op de komst van de nul-emissiezone middels een tweede ondernemersbrief.

Inhoud Delft heeft ruim 10 jaar beleid om de hinder van logistiek verkeer in de binnenstad te verminderen ter verbetering van de leefbaarheid. Het beleid is daarbij gericht op het stimuleren van schonere en efficiëntere bevoorrading. In 2014 is Delft een van de ondertekenaars geweest van de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek, waarin is afgesproken om in 2025 de stadskernen emissievrij te bevoorraden. Het invoeren van de nul-emissiezone in Delft past ook in het protocol logistiek uit 2017, dat is geschreven met hulp van bewoners en ondernemers in de binnenstad. In het protocol zijn maatregelen opgenomen om de hinder van logistiek verkeer in de binnenstad te verminderen. Hierin is afgesproken dat Delft de logistieke zone in de loop der jaren aanscherpt. In 2019 is in het klimaatakkoord is afgesproken dat de 30-40 grootste gemeenten, waaronder Delft, een nul-emissiezone voor logistiek zullen invoeren. Dit is eind 2020 middels een bestuurlijk voornemen bekrachtigd waarna Delft ook de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek heeft ondertekend. Met de invoering van nul-emissie zone voor logistiek in de gehele binnenstad per 1 januari 2025 geven we invullen aan deze eerdere afspraken en scherpen we de logistieke zone aan. Om de nul-emissiezone in de binnenstad van Delft in te voeren moet een verkeersbesluit worden genomen.

Onderdeel van dit verkeersbesluit zijn de ontheffingen en vrijstellingen voor brandstof bestel- en vrachtwagens die niet aan de voorwaarde van nul-emissie voertuig kunnen voldoen. Door het verkeersbesluit inclusief ontheffingenbeleid eerst als ontwerp te publiceren, is nadrukkelijk ruimte geboden voor participatie via een uitgebreide zienswijzeperiode. Venstertijden Doordat het autoluwplusgebied in de nul-emissiezone/logistieke zone ligt zijn er raakvlakken. Voor een zo eenduidig mogelijk beleid sluiten de voorgestelde venstertijden voor het autoluwplusgebied aan op de al bestaande venstertijden van de logistieke zone.

Pagina 1 van 6

De venstertijden zijn: • Maandag t/m vrijdag tussen 7:00 en 12:00 uur; • Zaterdag tussen 7:00 en 11:00 uur; • Zondag tussen 10:00 en 12:00 uur. Het toevoegen van de bestelwagens aan de logistieke zone betekent dat nul-emissie bestel- en vrachtverkeer vrij toegang heeft tijdens venstertijden in de hele binnenstad (logistieke zone + autoluwplusgebied). Buiten de venstertijden heeft alle bestel- en vrachtverkeer een ontheffing nodig voor toegang tot de logistieke zone. Bestelen vrachtverkeer op brandstof dient ook voor toegang tijdens de venstertijden ontheffing aan te vragen (tenzij het voertuig onder een landelijke overgangsregeling of vrijstelling valt). Onderdeel van toegang tot de logistieke zone is toegang tot het autoluwplusgebied. Voor bestelverkeer betekent dit dat voortaan geen ontheffing meer moet worden aangevraagd voor het autoluwplusgebied. De ontheffing wordt aangevraagd voor de hele logistieke zone en daarmee gelden de regels voor de gehele binnenstad in plaats van alleen het autoluwplusgebied. Behalve dat de toevoeging van bestelwagens aan het regime van de logistieke zone een logische stap is gelet op het Protocol Logistiek (2016, instellen logistieke zone) zorgt deze stap er ook voor dat er eenduidige en heldere bebording op straat mogelijk is en Delft een uniform beleid voert met andere gemeenten die een nul-emissiezone invoeren.

Ontheffingen Met het instellen van een nul-emissiezone moeten ondernemers uiteindelijk overstappen op een schoon alternatief. Dit kan door diverse omstandigheden een lastige stap zijn. Dit loopt uiteen van een voertuig dat niet leverbaar is of simpelweg niet bestaat tot het niet kunnen betalen van een voertuig en onvoorziene omstandigheden. Om te voorkomen dat ondernemers in verschillende gemeenten met verschillende voorwaarden worden geconfronteerd is in de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek afgesproken om te zorgen voor een uniform beleid voor alle nulemissiezones. Deze is ook door Delft ondertekend. Een bijkomend voordeel van een uniform beleid is de mogelijkheid om de ontheffingverlening centraal af te handelen met één loket waar de ondernemer in één aanvraag ontheffing voor alle nul-emissiezones kan aanvragen en hiervoor maar één keer leges hoeft te betalen. Centraal Loket Landelijk is afgesproken dat we starten met het Centraal Loket van Amsterdam dat later door de RDW wordt overgenomen. Het is echter niet duidelijk op welke termijn de RDW dit kan overnemen. Alle ZE- zone gemeenten moeten Amsterdam wel mandateren deze taken voor de betreffende gemeente uit te laten voeren. Dat geldt ook voor Delft. Samenvatting van de zienswijzen en beantwoording op hoofdlijnen.

In totaal zijn zeven zienswijzen ingebracht op het ontwerp verkeersbesluit voor instelling van de nul-emissiezone voor vracht- en bestelverkeer in de binnenstad van Delft. In meerdere zienswijzen geven indieners aan dat zij zorgen hebben over de toegankelijkheid van de binnenstad voor kleine dienstverlenende bedrijven die beheer en onderhoud aan woningen en gebouwen verzorgen, omdat zij niet over elektrische auto's beschikken. In antwoord hierop merken we op dat de gemeente erkent dat de omschakeling naar nul-emissie vracht- en bestelauto's een financiële inspanning kan betekenen. Mede daarom zijn er landelijke ontheffings- en vrijstellingsregelingen opgesteld die rekening houden met de geleidelijke omschakeling naar nul-emissie. Daarbij is rekening gehouden met de afschrijvingstermijnen en natuurlijke investeringsmomenten. Daarnaast kan de logistiek makelaar bedrijven adviseren in de omschakeling naar nul-emissie en is er een landelijke subsidieregeling voor aanschaf van nul-emissie bedrijfsvoertuigen beschikbaar.

Pagina 2 van 6

In meerdere zienswijzen worden vragen gesteld welke voertuigen onder het nul-emissie regime van de binnenstad vallen. Zo wordt gevraagd of er een uitzondering kan worden gemaakt voor oldtimers en of taxibusjes en of personenauto's toegang houden. In antwoord hierop geven we aan dat personenauto's en taxibusjes niet onder de nul-emissiezone vallen, die is alleen gericht op bestel- en vrachtauto's. Voor oldtimers ouder dan 40 jaar geldt een landelijke vrijstelling. In de zienswijzen wordt aangegeven dat negatieve economische effecten worden verwacht van het invoeren van een nul-emissiezone in de binnenstad, door een verminderde bereikbaarheid. In antwoord hierop merken we op dat de gemeente positieve economische effecten verwacht van het invoeren van een nul-emissiezone. Door de invoering van een nul-emissiezone verbetert de luchtkwaliteit en vermindert geluid, waarmee de verblijfskwaliteit van de binnenstad verbetert. Een schoner en aangenamer stadscentrum kan meer bezoekers en consumenten trekken. Daarmee levert de zone een bijdrage aan de economische vitaliteit van de binnenstad. In de zienswijzen wordt aangegeven dat het geen goed plan is om bestel- en vrachtwagens buiten de venstertijden uit de binnenstad te weren. Dit geeft beperkingen t.a.v. de belevering van goederen en mogelijk leidt dit tot meer verkeersdruk in het autoluwplusgebied.

In antwoord hierop geven we aan dat met het introduceren van venstertijden voor bestelbussen in de hele binnenstad wordt voortgebouwd op de bestaande logistieke zone voor vrachtverkeer. Er ontstaat één uniforme zone voor vracht- en bestelverkeer met helder leesbare grenzen voor zowel nul-emissie als venstertijden. Ook de handhaafbaarheid is een reden om bestelbussen aan de logistieke zone toe te voegen. De beschikbare verkeersborden maken het niet mogelijk om een aparte nul-emissiezone voor bestelbussen in te stellen naast een logistieke zone voor vrachtverkeer. De venstertijden zorgen ervoor dat het vracht- en bestelverkeer wordt gebundeld in de ochtenduren. Dit maakt het mogelijk om de hoeveelheid vracht- en bestelverkeer te beperken in de middag, op momenten dat het druk is met fietsers en voetgangers. Dat leidt per saldo tot minder conflicten. Daarnaast is het mogelijk om ontheffing aan te vragen voor belevering buiten de venstertijden. De gemeente verwacht geen toename van de verkeersdruk in het autoluwplusgebied als gevolg van de toevoeging van bestelverkeer aan de venstertijden. Hiertoe monitort de gemeente de effecten op de verkeersstromen in de binnenstad.

Wat verandert er? Het vaststellen van het verkeerbesluit voor de nul-emissiezone op 4 november 2024 is de juridische basis voor instelling van de zone op 1 januari 2025. Het verkeersbesluit regelt de omvang van de nul-emissiezone voor logistiek. De venstertijden die voor de logistieke zone al gelden blijven van kracht, maar gelden, zodra de nul-emissiezone voor logistiek van kracht is naast vrachtwagens dan ook voor bestelauto’s. Zoals toegezegd vindt u in de bijlage het memo Motivatie om in de binnenstad venstertijden voor bestelbusjes te introduceren (kenmerk 6004648). Toegang tijdens de venstertijden Voor toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek tijdens de venstertijden gelden alleen eisen aan de uitstoot van een voertuig. Voertuigen zonder uitstoot mogen tijdens de venstertijden in de nul-emissiezone voor logistiek komen zonder ontheffing. Voertuigen met uitstoot mogen tijdens de venstertijden alleen in de nul-emissiezone komen als ze onder een vrijstelling of overgangsregeling vallen of ontheffing hebben gekregen van de nul-emissie-eisen zoals geregeld in het ontheffingenbeleid nul-emissiezone zoals onderdeel van deze besluitvorming. Dit ontheffingenbeleid volgt de landelijke afspraken over toegang tot de nul-emissiezones zodat er sprake is van uniformiteit tussen de

Pagina 3 van 6

verschillende nul-emissiezones. Voertuigen met toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek tijdens de venstertijden hebben ook toegang tot het autoluwplusgebied. Toegang buiten de venstertijden Buiten de venstertijden hebben bestelauto’s en vrachtwagens geen toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek ongeacht de uitstoot van het voertuig. Is er sprake van een voertuig zonder uitstoot uit de uitlaat dan is er alleen een ontheffing nodig voor toegang buiten de venstertijden. Heeft het voertuig wel uitstoot, dan gelden ook de regels zoals beschreven onder toegang tijdens de venstertijden en is er dus een ontheffing nodig vanwege toegang met een brandstofvoertuig én ontheffing voor toegang buiten de venstertijden. Ook hier geldt dat men met toegang tot de nul-emissiezone ook toegang heeft tot het autoluwplusgebied. Ontheffing voor toegang buiten de venstertijden Toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek buiten de venstertijden is voor vrachtwagens geregeld in het geldende beleid voor toegang tot de logistieke zone. Dit beleid zal aangevuld worden met de ontheffingen voor bestelvoertuigen zoals die gelden voor toegang tot het autoluwplusgebied, al dan niet met wijzigingen als gevolg van de participatie over de uitbreiding van autoluwplus.

Deze besluitvorming gaat uitsluitend over het instellen van het gebied waar nul-emissie geldt en de ontheffingen vanwege de nul-emissie-eisen. Hardheidsclausule Ontheffingen zijn voorzien en worden dan geregeld in het beleid. Bijvoorbeeld dagontheffingen met een bepaald aantal keer toegang per jaar of een ontheffing omdat er geen schoon voertuig leverbaar is. Links- of rechtsom geldt altijd dat niet iedere situatie kan worden voorzien. Zo kan het maximaal aantal ontheffingen per jaar ontoereikend zijn, maar desondanks sprake van een noodzaak om vaker toegang te krijgen. Voor dergelijke gevallen is goed ontheffingenbeleid altijd voorzien van een zogenaamde hardheidsclausule. Dit is het geval voor het ontheffingenbeleid voor toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek, maar ook voor het autoluwplusgebied. Uiteraard geldt wel dat niet iedereen die aanspraak maakt op de hardheidsclausule zomaar een ontheffing krijgt. De uitzondering moet wel goed worden onderbouwd en bij een uitzondering hoort ook een oplossing waarmee de uitzondering in de toekomst niet meer nodig is. Afschrift reactie reactiebief Stichting Leids verzet - uitstel invoering ZES zone De raad heeft een brief van de Stichting Leids verzet ‘uitstel invoering ZES zone’ ontvangen. De raad heeft de brief doorgeleid naar het college met het verzoek een afschrift van de collegereactie naar de raad te sturen.

In de bijlage vindt u de reactie van het college op deze brief. Beleidskaders Op 3 april 2017 is de logistieke zone ingesteld in de binnenstad, volgens afspraak uit het op 13 december 2016 vastgestelde Protocol Logistiek. Het Protocol Logistiek voorziet in diverse stappen voor aanscherping van de logistieke zone. Met invoering van de nul-emissiezone voor logistiek zetten we de volgende stap in de aanscherping. Met het invoeren van nul-emissie in de logistieke zone geven we ook invulling aan de afspraken die we gemaakt hebben sinds de ondertekening van de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek in 2014. Deze Green Deal heeft geleid tot de afspraak in het Klimaatakkoord dat de 30-40 grootste gemeenten een nul-emissiezone voor stadslogistiek zullen instellen. De intentie om invulling te geven aan deze afspraak hebben we eind 2020 bestuurlijk bevestigd en aansluitend de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek ondertekend waarin de voorbereiding van de nulemissiezones is geregeld. De invoering van de nul-emissiezone hebben we als onderdeel van de aanscherping van de logistieke zone ondergebracht in het project Duurzaam Zoneren en als uitvoeringsprogramma opgenomen in het Mobiliteitsplan Delft 2040 en het Uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord.

Het autoluwplusgebied ligt in de nul-emissiezone, Omdat de nul-emissiezone en het autoluwplusgebied beide van toepassing zijn zullen de bestelwagens ook onder het regime van de logistieke zone vallen. Hier staat wel

Pagina 4 van 6

tegenover dat de noodzaak voor het aanvragen van een ontheffing voor toegang tot de logistieke zone tijdens de venstertijden voor nul-emissievoertuigen komt te vervallen. Zowel vrachtverkeer als bestelwagens hebben dan vrij toegang tijdens de venstertijden maar niet daarbuiten. Hiermee zorgen we voor uniform en helder beleid en behouden we de mogelijkheid om het logistiek verkeer buiten de venstertijden te beperken via de ontheffingsvoorwaarden. Voor de eenduidigheid is het voorstel dat we dezelfde venstertijden kiezen voor het autoluwplusgebied.

Financiën De voorbereiding en de invoering van nul-emissie voor logistiek wordt gedekt vanuit de overheidsbijdrage Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat en Energiebeleid (CDOKE). Ook in de Adaptieve Mobiliteitsagenda, binnen het programma Bereikbare stad zijn middelen opgenomen voor de uitbreiding van het camerahandhavingssysteem en nieuwe verkeersborden bij de in- en uitgangen van de zone. Vervolg Het vaststellen van het “Verkeersbesluit nul-emissiezone vracht- en bestelverkeer binnenstad Delft” is de juridische basis voor instelling van de nul-emissiezone per 1 januari 2025 in de binnenstad van Delft. Bij een positief besluit op dit voorstel is het verkeerbesluit definitief en kan de nul-emissiezone op straat worden ingericht. Het is daarna mogelijk om deel te nemen aan het Centraal Loket ontheffingen nul-emissiezones. Hiervoor wordt, bij een positief besluit op het voorliggende voorstel, apart een voorstel aangeboden aan het college. Het definitief instellen van de nul-emissiezone voor logistiek betekent ook dat de logistieke zone opgaat in de nulemissiezone voor logistiek. De borden voor de logistieke zone verdwijnen uit het straatbeeld. Vanaf dat moment moeten de bestelwagens in de gehele binnenstad een ontheffing hebben om buiten de venstertijden de binnenstad in te rijden. Voor vrachtwagens wordt de toegang iets eenvoudiger.

Tijdens de venstertijden hebben vrachtwagens dan geen ontheffing meer nodig als wordt voldaan aan de eisen voor toegang tot de nul-emissiezone. Vanaf 1 januari 2025 geldt eerst een gedoogperiode van 6 maanden waarin alleen waarschuwingen worden gegeven aan overtreders van de regels voor toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek. De inzet van de logistiek adviseur om ondernemers kosteloos te helpen bij de transitie naar nul-emissie zetten we geheel 2025 voort. Participatie De participatie voor de nul-emissiezone is een doorlopend proces geweest. De participatie is daarbij vooral gericht op ondernemers, die als de meest direct belanghebbenden worden gestimuleerd om schone bestel- en vrachtwagens aan te schaffen. Het landelijk geformuleerde ontheffingenbeleid voor de nul-emissiezones is in nauwe samenwerking met brancheorganisaties tot stand gekomen, zoals Transport en Logistiek Nederland, evofenedex, BOVAG RAI vereniging. In Delft is de commissie bevoorrading Delft (CBD) betrokken. De CBD bestaat uit een vaste vertegenwoordiging van de (markt)ondernemers, de binnenstadbewoners, brancheorganisaties en de gemeente. In 2023 zijn samen met de CBD interviews gehouden met bewoners, ondernemers en bezoekers van de binnenstad over de invoering van de nul-emissiezone. In juli 2024 hebben alle Delftse ondernemers een brief ontvangen over de komst van de nul-emissiezone.

Bewoners zijn geïnformeerd over de komst van de nulemissiezone bij de participatie Ruimte in de Binnenstad het Mobiliteitsplan, het Uitvoeringsprogramma Schone Luchtakkoord en als initiatiefnemers van het Protocol Logistiek. Het ontwerp verkeersbesluit voor de nulemissiezone heeft van 10 juli tot en met 9 september te inzage gelegen. Na vaststelling van het verkeersbesluit worden inwoners in de stadskrant geïnformeerd over de komst van de nul-emissiezone. Communicatie

Pagina 5 van 6

Om de zone definitief aan te kondigen wordt er een tweede brief aan de ondernemers in Delft verstuurd en plaatsen we informatieborden waarmee we de nul-emissiezone aankondigen vanwege het definitieve besluit. Deze aankondiging zal ook gedeeld worden met de CBD en andere daarvoor beschikbare communicatiekanalen. Aanvullend hebben de ZE-4, de nul-emissiezone gemeenten Alphen, Leiden, Gouda en Delft, Zuid Holland Bereikbaar gevraagd om een gezamenlijke brief op te stellen en deze regionaal te verspreiden. In de stadskrant wordt aandacht gegeven aan de komst van de nul-emissiezone. Bijlage(n) • Verkeersbesluit met bijlagen: “Gemeente Delft, verkeersbesluit binnenstad, invoering nul-emissiezone Delft 2025” met kenmerk 5986408; • • • • •

Nota zienswijzen ontwerpverkeersbesluit binnenstad, invoering nul-emissiezone 2025 met kenmerk 6004650. Tweede brief aan ondernemers met aankondiging nul-emissiezone (kenmerk 6004649). Memo Motivatie om in de binnenstad venstertijden voor bestelbusjes te introduceren (kenmerk 6004648). 2443585 Stichting Leids verzet - uitstel invoering ZES zone (kenmerk 5993952) Reactiebrief college 2443585 Stichting Leids verzet - uitstel invoering ZES zone (kenmerk 6007997).

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om de toezeggingen Definitieve verkeersbesluit nul-emissiezone (T241017.7.4.1) als afgedaan te beschouwen

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Frank van Vliet, van Loco-burgemeester 26-11-2024

Pagina 6 van 6