Onderzoekrapport Urban Sports Delft

ONDERZOEK URBAN SPORTS GEMEENTE DELFT

Mei 2021 PD Noord In opdracht van: Gemeente Delft

1

1. Aanleiding Het sportlandschap in Nederland is veranderd. Steeds minder mensen worden of blijven lid van een sportvereniging en steeds meer mensen sporten in ongeorganiseerd verband. Dit is terug te zien in de toename van het aantal urban sporters en in het groeiende aantal urban sports parken in Nederland.

Ook in de gemeente Delft is er behoefte aan (meer) urban sports. In de visie “Sport en Bewegen 2017 -2025” is de trend van het sporten in de openbare ruimte benoemd. Met de

“Investeringsagenda Sportaccommodaties” is dit concreter gemaakt. Hieruit is voortgekomen dat

behoefte is aan een nieuwe skatevoorziening. Vanuit de politiek is daarbij de wens gekomen om ook andere urban sports te onderzoeken.”

Urban sport kan een middel zijn voor het behalen van beleidsdoelstellingen ten aanzien van

bewegen, gezonde leefstijl en sportparticipatie. Deze voordelen zijn in verschillende domeinen te zien:

Sport- en cultureel domein: het nieuwe activiteitenaanbod stimuleert een gezonde, actieve leefstijl en meedoen in de samenleving. Deze sporttrend biedt een uitgelezen kans om een doelgroep te bereiken die niet altijd even makkelijk te bereiken is voor gemeenten.

Sociaal en maatschappelijk domein: de urban scene bereikt nieuwe doelgroepen en vormt een community die werkt aan weerbare en initiatiefrijke mensen. Ze draagt bij aan kwaliteiten als zelfredzaamheid, ondernemerschap en talentontwikkeling.

Ruimtelijk domein: locaties voor urban sports zijn goedkoper dan officiële sportaccommodaties.

Helemaal als locaties al vanaf het ontwerpproces bij gebiedsontwikkeling beweegvriendelijk worden ingericht. De stad als podium en/of playground voegt waarde toe aan de openbare ruimte. Bovendien spelen urban sports een rol bij hergebruik van leegstand.

Economisch domein: urban culture is een creatieve en artistieke lifestyle die gebaseerd is op

learning by doing, ondernemerschap en innovatie. De urban scene voegt nieuwe activiteiten toe aan het stadsleven, het bindt jongeren aan de stad en door het hippe imago creëert de urban scene ook economische meerwaarde bij gebiedsontwikkeling.

Dit rapport maakt inzichtelijk welke behoefte er in Delft leeft op het gebied van urban sports.

2

2. Urban sports Urban sports is een verzamelnaam voor sport- en beweegactiviteiten waarbij je je vaardigheden laat zien in de bebouwde omgeving. Denk aan het springen van gebouw tot gebouw. Of het uitvoeren

van trucs met een skateboard, fiets of step. Ook zijn er straatvarianten van volkssporten, zoals street football.

Vaak worden de urban sports bedreven door jongeren, maar is absoluut toegankelijk voor alle

leeftijden. Urban sporten worden bedreven waneer de reguliere sport geen uitdaging (meer) biedt. Door creatief om te gaan met een vaak bestaande vorm van bewegen wordt een urban sport geboren.

Urban sports kunnen vele vormen aannemen en vallen buiten de reguliere sporten. Een veelbetekenend aspect is dat het gemeenschapsgevoel boven de competitiedrang staat. Natuurlijk

willen de sporters van elkaar winnen wanneer ze meedoen aan competities, maar daarbuiten is het minder belangrijk. Deze community en lifestyle aspecten rondom urban sports zijn van enorm

belang. Zo werd ontdekt dat de sporters tijdens het beoefenen veel nieuwe mensen leren kennen. Willen ze zich ontwikkelen, dan kunnen ze altijd wel bij iemand terecht voor tips en tricks. Het samen ondernemen van dergelijke sporten motiveert bovendien extra om het te doen.

Urban sports parken Een urban sportpark is een park waar verschillende disciplines van urban sports bij elkaar kunnen komen. Naast sporten is het ook een locatie voor de communities om elkaar te treffen, uit te dagen en elkaar te stimuleren. Dit is een belangrijk aspect binnen de urban sports. Je beoefent de sport individueel, maar toch behoor je tot een groep. Ook is een gemixte functionaliteit van grote waarde. Urban sports ontstaan veelal door het samenvoegen danwel ‘clashen’ van verschillende sporten. Daarnaast beoefenen urban sporters vaak meerdere disciplines. Dit zou in een park met gemixte functionaliteit ultiem tot zijn recht komen. Figuur 1 Trickz park in Hoogvliet

3

Urban sports zijn ook in Delft in ontwikkeling. In Delft zijn zelfs urban sporters te vinden die op nationaal en internationaal meedraaien in de top. De disciplines vinden plaats op straat en zijn niet altijd makkelijk te vinden. Vaak gaat het ook om ongeregistreerd sporten en bewegen. Dit maakt het erg moeilijk voor de gemeente om de juiste sporters te vinden. Wel blijkt er grote vraag te zijn naar een plaats of locatie waar deze sporters hun sport of beweegvorm optimaal kunnen benutten. Deze vraag wordt door alle doelgroepen uitgesproken bij benadering. Iedere urban sporter moet op dit moment Delft uit of een mauw aanpassen op een locatie om hun sport te beoefenen. De wensen hiervoor verschillen per discipline, maar er zijn ook wat overlappende wensen te vinden.

3. Werkwijze PD Noord heeft de afgelopen jaren verschillende urban sportparken helpen realiseren in Nederland. Op basis van deze kennis en ervaring heeft PD Noord het proces in Delft vormgegeven. De initiële aanpak richtte zich op onderzoek doen, op zoek gaan naar en contact leggen met

verschillende eindgebruikers. Te noemen skaters, freerunners, calisthenicers, scholen en alle andere urban sporters die in Delft actief zijn. De gemeente heeft hiervoor reeds bekende contactpersonen

doorgegeven. De ambitie was om met deze groepen verschillende brainstormsessies te organiseren om de diverse wensen op te halen. Door Covid-19 is dit niet mogelijk gebleken. Daarnaast is het proces door Covid-19 en de

bijkomende beperkingen vele malen arbeidsintensiever gebleken dan in de eerste instantie was verwacht. Daarbij heeft het ook meer tijd gevergd dan verwacht.

Binnen de beperkingen is geprobeerd het proces zo goed mogelijk vorm te geven. Hierbij is

allereerst contact opgenomen met zijn de reeds bekende contactpersonen. Zij zijn telefonisch

benaderd. Daarna volgde een fysieke afspraak die vaak één-op- één plaatsvond in de buitenruimte.

4

Om ook andere gebruikers en doelgroepen te spreken, hebben er verschillende locatiebezoeken plaatsgevonden. Daarnaast is PD Noord vanuit ervaring bekend met verschillende disciplines en eindgebruikers. Van deze disciplines is opgezocht of zij gevestigd zijn in Delft. Vervolgens is er

contact gelegd en is gevraagd wie het beste kon worden benaderd voor vragen over de behoefte vanuit de sportdiscipline. De verschillende sporten hebben vervolgens zelf een vertegenwoordiger naar voren geschoven. De volgende sportdisciplines zijn benaderd: • • • • • • •

Breakdance

Freerunning BMX Skateboarden Inlineskaten

Calisthenics Bootcamp

Uit deze groepen is er gesproken met een volwassen persoon die namens zijn/haar community spreekt en de belangen en wensen van de groep behartigt. Een groot deel van deze

vertegenwoordigers geven ook les aan kinderen (zoals de combinatiefunctionarissen en VAK). Bij hen is de behoefte en wensen van kinderen opgehaald. De voorlopige locatie voor de voorziening was pas na afronding van de gesprekken bekend. Daardoor lag de focus in de gesprekken op de behoeftes van de gebruikers.

4. Resultaten Op basis van de verschillende gesprekken met de vertegenwoordigers van de diverse disciplines, is per urban sport kort samengevat de wensen en behoeftes weergegeven. De initiële uitkomsten van deze gesprekken zijn ook in een beknopte presentatie teruggelegd bij de diverse gesprekspartners. Dit heeft niet geleid tot wijzigingen. Ook zijn er diverse dwarsverbanden tussen de verschillende gebruikers en hun wensen. Zo kunnen (delen van) voorzieningen voor skaten, BMX en inlineskaten door dezelfde gebruikers worden benut. Hetzelfde geldt voor freerunning, calisthenics en bootcamp.

5

Breakdance De Breakdancers in Delft trainen momenteel veel binnen. De reden hiervan is dat er geen voorzieningen zijn in de buitenlucht. Wel is er de behoefte om een locatie in te richten waar de breakdancers samen kunnen komen en kunnen trainen als de gymzaal of de dansschool niet open is. Zij geven aan hiervoor slechts een vloer van 4m2 nodig te hebben met een glad oppervlak. Zij denken hierbij aan marmer of glad beton. Het belangrijkste is dat deze naadloos is. Hiermee ambiëren zij ook evenementen en activiteiten te ontplooien in de buitenlucht. Mits haalbaar willen zij daarom ook zitplekken voor toeschouwers. Ook geven de Breakdancers aan graag een droge (overdekte) ruimte te willen voor hun spullen. Advies t.a.v. breakdance: Voor breakdance is een gladde vloer van beton of marmer benodigd. De minimale afmeting hierbij is 4 m2. Ter illustratie

Freerunning De Freerunners in Delft geven aan momenteel veel te trainen op het monument bij de TU in Delft. Dit zijn voor hun mooie hoogteverschillen en geeft de ruimte voor veel creativiteit. Ze missen hier wel wat rekstok opstellingen, wat lagere blokken/hoogteverschillen en ontwikkelingsmogelijkheden voor beginners. De ruimte om het monument heen is ideaal voor aanlopen en om salto’s (Flips) vanaf te doen. Wel is de ruimte beperkt in mogelijkheden omdat de blokken voor veel bewegingen al snel te hoog zijn. De Freerunners geven aan tevreden te zijn met alles wat nieuw is, omdat dit hun nieuwe creativiteit en inspiratie brengt. Aan kunnen lopen en ruimte om obstakels heen vinden zij belangrijk. Advies t.a.v. freerunning: Voor freerunning zijn rekstokopstellingen, lagere blokken en hoogteverschillen en ontwikkelingsmogelijkheden voor beginners nodig. Dit houdt in dat er in de

6

hoogteverschillen rekening gehouden wordt met instap mogelijkheden en muurtjes op 0.80m 1.00m en 1.20m. Ruimte om obstakels en richting obstakels is nodig, waarbij aan de NEN norm wordt voldaan. Ter illustratie:

Skaten De skaters willen graag verandering. Deze verandering willen zij graag zien in de vorm van vernieuwing. De huidige skate locatie (middenberm) voldoet niet meer aan hoe de sport ontwikkelt en in de huidige tijd beoefent wordt. De locatie heeft daarnaast ook verschillende gevaarlijke punten en de afvoer van water na regenval is onder de maat. De vloer is recent bewerkt. Het materiaal toont echter na korte tijd van gebruik slijtage die gevaarlijk is wanneer er gebruik wordt gemaakt van het park. De skaters willen graag dat er een nieuwe voorziening komt op dezelfde locatie. Hoewel de huidige situatie niet voldoet, willen ze graag dat deze blijft. Hierbij noemen ze voorbeelden als skatepark in Hoogvliet of Rotterdam. Ook geven de skaters aan dat ze graag een overkapping of droge locatie ambieren waar zij niet afhankelijk zijn van het weer. De skaters geven aan dat ze geen ruimte in willen leveren en dat eventueel Westblaak 2 of Tanthof een goede plaats is om een park neer te zetten. Advies t.a.v. skaten: Voor het skaten is een betonnen ondergrond gewenst, met een goede flow tussen diverse objecten. De flow houdt in dat er precies voldoende ruimte is tussen de obstakels. Ook de plaatsing en ligging van verschillende obstakels ten opzichte van elkaar heeft hier een grote invloed op.

Er zijn obstakels waar je vanaf kunt springen naar andere obstakels en obstakels die juist los moeten staan. Jongere gebruikers willen daarbij graag objecten waardoor men kan ‘vliegen’. Daarnaast is er de wens voor een overkapping.

7

Ter illustratie:

BMX De BMX’ers geven aan dat ze maar een ding willen en dat is vliegen. Zij zouden dus graag verschillende ramps zien met genoeg ruimte daaromheen om flinke meters te maken door de lucht. Dit kan geïntegreerd worden in het skaten. De BMX’ers en skaters gaan op dit moment goed met elkaar om in het bestaande skatepark. Zij geven aan dat ze op de huidige situatie wel kunnen oefenen, maar ver van optimaal. Er is naar hun idee niet over nagedacht hoe BMX’ers de ruimte zouden gebruiken. Het is niet praktisch ingericht en maximale sprongen of aanlopen kunnen er niet genomen worden. Advies t.a.v. BMX: Voor BMX zijn objecten (ramps) benodigd om het ‘vliegen’ mogelijk te maken. Daarnaast moet er ruimte zijn om aan te kunnen rennen en sprongen te maken Ter illustratie:

Calisthenics De Calisthenics beoefenaars hebben de wens voor rekstokken. Een klein maar doeltreffend ‘barpark’ waar zij hun trainingen kunnen doen die gebaseerd zijn op trainen met je eigen lichaamsgewicht. Er zijn verschillende vereisten vanuit de calisthenicsbond voor parken waar calisthenics/streetworkout

8

wedstrijden gehouden kunnen worden. De wens voor een wedstrijdpark is niet uitgesproken, maar uit ervaring blijkt, dat deze vraag vaak snel volgt en achteraf moeilijk te realiseren is. Advies t.a.v. calisthenics: een basistoestel voor calisthenics zal in de basis voldoende zijn. Ter illustratie:

Bootcamp De beoefenaars van Bootcamp hebben aangegeven dat zij graag een systeem willen integreren waar zij hun eigen materialen aan vast kunnen haken of knopen. Op dit moment zijn zij actief op een grasveld en zouden ze ook graag actief zijn in een omgeving met wat meer hoogteverschillen. Dit ligt in lijn met de wensen van de Freerunners. Advies t.a.v. bootcamp: Voor bootcamp kan gebruik worden gemaakt van toestellen voor calisthenics en freerunning Ter illustratie:

9

5. Conclusies Delft heeft een breed scala aan urban sport(er)s in de gemeente die grote behoefte hebben aan een faciliteit of voorziening. Op dit moment bestaat deze niet. Wel heeft de gemeente Delft al een grote voorziening voor skaten. De behoeftes van de skaters zijn door de jaren heen veranderd en zij

zouden hun park graag vernieuwd zien. Voor de skaters en het (groeiende) aantal skaters is het niet wenselijk ruimte in te leveren.

De huidige locatie leent zich voor het ontwikkelen van een nieuw skatepark van dezelfde grootte. Het toevoegen van andere disciplines zonder ruimte in te nemen van het skatepark is daarbij niet

haalbaar. Het is echter wel irreëel om in die vraag aan de behoeften van de andere urban sport(er)s voorbij te gaan.

6. Advies en aanbevelingen

De gemeente Delft wordt geadviseerd een multifunctioneel urban sportpark in te richten waarbij overlappende sporten en sporters elkaar vinden. Van een dergelijk urban sports park zijn al veel initiatieven ontplooid en succesvol ontwikkeld in het hele land. Op de huidige locatie “de Middenberm” is dat echter niet haalbaar.

“De Middenberm” biedt onvoldoende ruimte om alle verschillende disciplines de benodigde hoeveelheid ruimte te geven. De huidige ruimte beslaat zo een 1000m2. Om een multifunctioneel

sportpark te realiseren is een ruimte van minstens ca. 1500m2 wensenlijk. In een dergelijke ruimte kunnen de ruimtelijke en kwalitatieve wensen van de verschillende sportdisciplines gerealiseerd

worden. In dat kader wordt geadviseerd op de huidige locatie alleen het skaten te herontwikkelen. Gezien de vraag naar urban sports wel aanwezig is en toeneemt, wordt geadviseerd het skatepark uit te breiden of op een andere locatie een breder urban sports park te realiseren. Door urban sports bij het skatepark te plaatsen, kunnen de verschillende groepen elkaar nog wel ontmoeten, inspireren en stimuleren. Op een nieuw park kan dit ook het geval zijn. Deze emulsie zorgt voor een

kostenbesparende locatie waar meerdere sporters hun eigen vorm van sport kunnen beoefenen en daarmee ook beïnvloed kunnen raken door andere sporters. Ook werkt dit stimulerend voor het

ontdekken en ontwikkelen van nieuw talent. De gemeente heeft de ambitie een onderzoek te laten uitvoeren naar sporten en bewegen in de openbare ruimte. Het advies is om urban sporten en de bovenstaande adviezen per doelgroep hierin mee te nemen.

10

Er bestaan meerdere organisaties die zich meermaals hebben bewezen als organisaties met kennis van deze vorm van sporten. Het is cruciaal om deze organisaties te betrekken in de ontwerpen en ontwikkelingen van urban sports parken. Deze organisaties worden ook door de urban sporters specifiek benoemd in hun voorbeelden van hun ideale park.