Notitie beleid beeldende kunstorganisaties

Samenleving Advies Doorkiesnummers: Telefoon 06-53574210

Aan

college van B&W Afschrift aan

Nota Datum

Onderwerp

01-11-2021

Notitie beleid beeldende kunstorganisaties 2022- 2025

Ons kenmerk

4680952 Opsteller

Sophie Sykora Bijlage

Delft is een innovatieve en creatieve stad, gericht op de toekomst. Een stad die niet alleen (nieuwe) bewoners en toeristen kan trekken met het culturele erfgoed, maar ook het leef- en vestigingsklimaat van deze groeistad kan verrijken met een breed hedendaags cultuuraanbod, variërend van theater tot festival en van popmuziek tot hedendaagse topkunst. Maar we hebben ook oog voor inclusie, verbinding en talentontwikkeling. Want cultuur is voor iedereen, van iedereen. Om als stad aantrekkelijk te zijn voor bewoners en bezoekers, hebben wij dan ook een passend cultureel voorzieningenniveau nodig. (Cultuurkader 2021-2030) De beeldende kunstsector maakt hier nadrukkelijk onderdeel van uit. Ons beeldend kunstaanbod heeft een onderscheidende waarde en draagt bij aan de bezoekerseconomie en toerisme. De basis van de uitvoering van het beeldend kunstbeleid1 in Delft is de Rijksregeling beeldende kunst en vormgeving. In dit kader ontvangt de gemeente Delft jaarlijks een decentralisatie-uitkering van € 150.000. Wij stellen ons tot doel om de beeldende kunstorganisaties nóg beter te verankeren in ons beleid en in de stad zodat een breder publiek én een meer diverse groep inwoners wordt betrokken bij een kwalitatief hoogwaardig beeldend kunstaanbod. Om hier uitvoering aan te geven is de notitie beleid beeldende kunstorganisaties 2022-2025 opgesteld.

Voor de uitvoering van het beleid beeldende kunstorganisaties wordt tevens een subsidieregeling opgesteld, waar bij voorkeur wordt gewerkt met een subsidieplafond ter hoogte van het jaarlijks bedrag dat voor beeldende kunst beschikbaar is in de Programmabegroting. In dit beleid wordt niet ingegaan op de incidentele inzet van de coronareserve, zoals de makersregeling voor het behoud van werkgelegenheid van makers tijdens de coronacrisis.

1

het beleid in dit kader heeft betrekking op professionele hedendaagse beeldende kunst en vormgeving, van levende kunstenaars en ontwerpers.

Leeswijzer Hieronder worden eerst de basiskaders geschetst van de Rijksregeling beeldende kunst en vormgeving en de gemeentelijke ambities en doelstellingen. We vullen dit aan met nieuw beleid voortkomend uit het onlangs vastgestelde cultuurkader. In het hoofdstuk uitvoering en middelen geven we inzicht in de beschikbare middelen en hoe we middels een subsidieregel uitvoering willen geven aan het beleid. We sluiten de notitie af met een overzicht van het speelveld van de huidige gesubsidieerde beeldende kunstorganisaties.

De basiskaders Rijksuitkering beeldende kunst en vormgeving De gemeente Delft ontvangt jaarlijks een Rijksuitkering (decentralisatieuitkering) voor de uitvoering van activiteiten in het kader van beeldende kunst en vormgeving. Aan de uitvoering hiervan zijn de volgende inhoudelijke doelstellingen gekoppeld. 1. Het bieden van ruimte aan talent. 2. Het verbeteren van de relatie tussen productie en presentatie, tussen aanbod en publiek. 3. Het versterken van de kracht/professionalisering van de sector. 4. Samenwerking binnen sector, samenleving, regio en (inter-) nationaal Gemeentelijke ambities en doelstellingen • Het Cultuurkader 2021-2030 ‘Cultuur, motor van Delft in ontwikkeling’ is onlangs vastgesteld. Voor de komende 10 jaar stellen we ons de volgende ambitie; Cultuur in Delft is inclusief, past bij ons DNA en maakt de stad aantrekkelijk om in te wonen, te werken en te bezoeken. • In de visie toerisme Delft 2030 is een hoogwaardig kwalitatief cultuuraanbod en erfgoed als een speerpunt opgenomen. Het doel is om te komen tot integraal beleid voor beeldende kunstorganisaties, aanvullend op de doelstellingen van de Rijksuitkering beeldende kunst en vormgeving.

Met het nieuwe beleid beogen we meer rekening te houden met het specifieke karakter van Delft en richten we de doelstellingen ook op de verwevenheid van de beeldende kunstorganisaties met de stad, haar inwoners en in de wijken. De beeldende kunstorganisaties dragen, met het hoogwaardig kwalitatief aanbod dat zij presenteren, bij aan het speerpunt van de visie toerisme Delft 2030. Vanuit dit hoogwaardig kwalitatief beeldend kunstaanbod proberen zij een brug te slaan naar de stad, haar inwoners en de wijken.

Focus beeldende kunst 2022-2025 Een integraal beleid voor beeldende kunst De uitvoering van de beeldende kunstorganisaties in Delft is vooral gericht op het bieden van ruimte aan talent en het presenteren van hedendaagse beeldende kunst. Met name voor de uitvoering van de doelstellingen twee, 2/7

drie en vier (zie doelstellingen Rijksuitkering beeldende kunst en vormgeving hierboven) zien we ruimte voor verbetering. Inhoudelijk sluit dit goed aan bij een aantal doelstellingen van het Cultuurkader 2021-2030. Daarnaast zien we graag dat de beeldende kunstorganisaties zich (weer meer) richten op de lokale beeldende kunstenaars in de vorm van een platformfunctie, talentontwikkeling en ruimte voor presentatie. Immers, de Rijksuitkering is bedoeld voor de lokale beeldende kunstsector en beeldende kunstenaars. Hieronder wordt de focus van het beleid beeldende kunst vanaf 2022 nader uitgewerkt aan de hand van de vier doelstellingen van de Rijksuitkering, aangevuld met nieuw beleid voortkomend uit het onlangs vastgestelde Cultuurkader 2021-2030. In zijn algemeenheid geldt dat er winst te behalen is om een breder publiek te trekken met het beeldend kunstaanbod én om een meer diverse groep inwoners te betrekken bij het beeldend kunstaanbod. Het bieden van ruimte voor talent In Delft streven we naar een evenwichtig aanbod van beeldende kunstorganisaties. Onder een evenwichtig aanbod verstaan we; organisaties die ruimte bieden aan het presenteren van toonaangevende nationaal en internationaal bekende hedendaagse kunstenaars. Én/of organisaties die ruimte bieden aan lokaal talent door het organiseren van een platform- en presentatiefunctie.

Tevens is er in Delft ruimte voor intervisie en deskundigheidsbevordering voor lokale en regionale kunstenaars. We gaan in gesprek met de beeldende kunstorganisaties hoe de organisaties, in onderlinge afstemming, deze rol voor lokale kunstenaars (weer) meer gaan oppakken. De rol van de beeldende kunstinstellingen is tweeledig: • Het bieden van een podium aan lokaal tot internationaal talent (idealiter tegen een faire betaling). • Het bereiken en interesseren van een zo breed mogelijk publiek. We zetten de komende jaren met name in op het tweede punt; het structureel verhogen én verbreden van het publieksbereik. We zijn ons ervan bewust dat dit een beweging is die ingezet wordt die stapsgewijs over een langere periode tot resultaten gaat leiden. Het verbeteren van de relatie tussen productie en presentatie, tussen aanbod en publiek In Delft zoeken we naar interessante inhoudelijke crossovers – bijvoorbeeld tussen kunst en technologie – waarbij ook de innovatieve kant van de sector zichtbaar wordt gemaakt. Aldus de visie toerisme Delft 2030. Beeldende kunstorganisaties, juist in Delft, stellen al vaak beeldende kunst tentoon waar op een innovatieve wijze de crossovers tussen kunst en wetenschap tastbaar en zichtbaar wordt gemaakt. Daarmee geven de beeldende kunstorganisaties mede invulling aan deze ambitie.

De zichtbaarheid kan nog vergroot worden via placemaking op een nieuwe plek in de stad, als onderdeel van een creatieve broedplaats, of in de wijken in samenwerking met maatschappelijke organisaties en bewoners. Op deze 3/7

wijze willen we de relatie tussen productie en presentatie verbeteren en zichtbaar(der) maken. Extra nadruk leggen we op het verbeteren van de relatie tussen het aanbod en publiek en tussen kunstenaar en samenleving. De gemeente Delft heeft de ambitie om het cultuuraanbod in Delft toegankelijker te maken en middels cultuur meer verbinding tussen inwoners tot stand te brengen. Meedoen met cultuur in een inclusieve én verbonden stad betekent in onze ogen dat inwoners zich herkennen in, en deelnemen aan het inclusieve aanbod van een representatieve cultuursector. Beeldende kunst brengt mensen in aanraking met nieuwe zienswijzen en daagt hen uit om met een bredere blik naar de wereld (om hen heen) te kijken. Het inspireert mensen om na te denken over diverse onderwerpen en vraagstukken. Dit begint met een (eerste) kennismaking met beeldende kunst en het beeldende kunstaanbod in de stad. Een brede en diverse groep inwoners maakt kennis met /krijgt uitleg over beeldende kunst en ervaart door zelf aan de slag te gaan. Denk hier bijvoorbeeld aan activiteiten die in samenwerking met maatschappelijke organisaties, zoals het Cultuurhuis, in de wijken worden georganiseerd. Dit in combinatie met de programmering in de stedelijke locaties/ de thuislocatie. We willen zo publiek bewegen van de wijken naar de binnenstad en andersom.

Het bereiken van een breder en diverser publiek vraagt om een representatieve organisatie; een organisatie die aan de voorkant nadenkt over het betrekken van bezoekers en deelnemers bij de programmering, zich kan verplaatsen in wat hen aanspreekt en op welke wijze zij kunnen worden bereikt en getriggerd om mee te doen. Ook bij het bovenstaande worden lokale en regionale beeldende kunstenaars betrokken. Het versterken van de kracht/professionalisering van de beeldende kunstsector De Rijksregeling beeldende kunst en vormgeving heeft mede tot doel om de kracht/professionalisering van de beeldende kunstsector te versterken. Dit sluit aan bij de doelstellingen van het Cultuurkader 2021-2030. Een krachtige sector begint enerzijds bij een representatieve sector die in de stad verankerd is. En anderzijds bij zelfredzame en financieel gezonde organisaties. Wij gaan met de organisaties in gesprek hoe zij hun zelfverdienende vermogen structureel kunnen vergroten. We zien kansen om op deze manier meer activiteiten te realiseren waarmee een breder en meer divers publiek getrokken kan worden. Tegelijkertijd is dit een risico omdat het behalen van bovenstaande ambities deels valt en staat met het realiseren van externe inkomsten.

Het verhogen van de eigen inkomsten is dan ook geen losstaand doel, maar nodig om een deel van de ambities en beoogde uitbreiding van inspanningen gezamenlijk te realiseren.

4/7

Een krachtige beeldende kunstsector in de breedte ontstaat ook bij een faire betaling van de producenten en de makers, de beeldende kunstenaars in dit geval. De Fair Practice Code (zie tabel) geeft hiervoor richtlijnen. Een aantal beeldende kunstorganisaties in Delft past dit al toe en heeft hierin ook een landelijke voorbeeldfunctie. We gaan met de Delftse beeldende kunstorganisaties in gesprek hoe dit geleidelijk meer en beter toegepast kan worden in de komende jaren (kennisdeling). Hierin lopen we mee in het proces en de acties over de gefaseerde uitvoering van de Fair Practice Code, die hierover zijn opgenomen in het Cultuurkader 2021-2030. De Fair Practice Code is een gedragscode voor ondernemen en werken in kunst, cultuur en creatieve industrie. Deze code zorgt voor versteviging van de economische positie van de cultuursector en van makers. De Fair Practice Code is een belangrijke waarborg dat de sector haar medewerkers en zzp’ers eerlijk betaalt . www.fairpracticecode.nl

Samenwerking binnen sector, samenleving, regio en (inter-)nationaal De beweging die we samen met de beeldende kunstorganisaties in gang willen zetten vraagt om het versterken van bestaande samenwerkingen én het aangaan van nieuwe, soms niet voor de hand liggende samenwerkingen. Een evenwichtig beeldend kunstaanbod in Delft dat een breed publiek bereikt, vraagt als eerste stap om afstemming en samenwerking tussen de beeldende kunstorganisaties onderling. Vanuit ieders eigen onderscheidenheid, netwerk en expertise kunnen afspraken gemaakt worden over ieders rol en invulling van het bovenstaande. Met name hoe samenwerkingen vorm kunnen krijgen met de samenleving(spartners) en lokale beeldende kunstenaars.

Middelen en uitvoering Voor de uitvoering van het beleid beeldende kunst hebben we binnen de begroting cultuurparticipatie een jaarlijks bedrag beschikbaar van € 233.661,= inclusief de Rijksuitkering die de gemeente jaarlijks ontvangt2. Eventuele indexaties op de gemeentelijke subsidies die vanaf 2023 worden toegepast worden jaarlijks verrekend met het werkbudget. Onderstaande bedragen worden in dat geval naar boven bijgesteld. Werkbudget 2022 Beeldende € 233.661 kunst

2023 € 233.661

2024 € 233.661

2025 € 233.661

2

De gemeente Delft dient de Rijksuitkering te matchen met eenzelfde bedrag. Door het verstrekken van eenmalige subsidies aan hedendaagse beeldende kunstactiviteiten en de kosten die Museum Prinsenhof Delft incidenteel maakt voor hedendaagse beeldende kunstprogrammering kan de gemeente voldoen aan de matchingsvoorwaarde. Als het niet meer lukt om aan de matchingsvoorwaarden te voldoen en de Rijksuitkering ophoudt, kan de nota beleid beeldende kunstorganisaties 2022-2025 niet meer uitgevoerd worden.

5/7

De beweging – van beleid naar uitvoering De uitvoering vindt plaats via aanpassing van bestaande subsidies en resultaatafspraken. We zullen per organisatie in gesprek gaan en bekijken binnen welk tijdsbestek welke stappen mogelijk zijn. Dit is maatwerk en verschilt dus per organisatie. Het subsidiejaar 2022 beschouwen we als een overgangsjaar met dezelfde inhoudelijke resultaatafspraken als in 2021. In de subsidiebeschikking wordt een passage opgenomen met afspraken over het proces en de te nemen stappen voor de subsidieaanvraag 2023. De focus die we aanbrengen binnen de vier doelstellingen van de Rijksregeling beeldende kunst en vormgeving kan consequenties hebben op de verdeling van de subsidiemiddelen en dit kan leiden tot een financiële verschuiving in het bestaande en eventueel nieuwe beeldende kunstaanbod. Uitgangspunten voor de weging zijn; een evenwichtig aanbod (zie het bieden van ruimte voor talent), breder publieksbereik en aanbod dichter in de wijken en het zelfverdienende vermogen. Risico voor de uitvoering We zijn ons ervan bewust dat de inhoudelijke én financiële beweging die we willen maken samen met de beeldende kunstorganisaties niet te realiseren is binnen één jaar. Het is een beweging van een lange adem en het vraagt tijd, extra inspanningen en investeringen om nieuw publiek aan een organisatie te binden.

Het budget voor de beeldende kunstorganisaties dat de gemeente Delft beschikbaar heeft in de begroting cultuurparticipatie is per 2022 € 30.000,lager dan in voorgaande jaren met impact op 38CC. Tegelijkertijd betreft het bovenstaande een verandering en uitbreiding van inspanningen van de beeldende kunstorganisaties in het algemeen. Dit betekent dat het behalen van bovenstaande ambities sterk afhankelijk is van de inspanning van onze partners en realisatie van externe financiering. Het risico is dat het (tijdelijk) kan resulteren in minder programmering (in kwaliteit en of aantallen tentoonstellingen). Subsidieplafond We leggen medio 2022 een voorstel voor aan de gemeenteraad om per 2023 een subsidieplafond vast te stellen. De subsidieaanvragen van beeldende kunstorganisaties zullen per 2023 worden beoordeeld aan de hand van de inhoudelijke criteria van de subsidieregel beeldende kunstorganisaties en beschikt vanuit dit bedrag. Subsidieregel beeldende kunstorganisaties Om uitvoering te geven aan bovenstaande focus in het beeldende kunstbeleid wordt een subsidieregel beeldende kunst opgesteld met nadere inhoudelijke criteria. Zoals aangegeven beschouwen we 2022 als een overgangsjaar. Vanaf 2023 gelden de criteria van de subsidieregel als voorwaarden voor subsidiering en/of worden er afspraken gemaakt over de te maken stappen om aan de criteria te voldoen.

De subsidieregel zal ingaan per 1 januari 2023.

6/7

Het speelveld van de huidige gesubsidieerde beeldende kunstorganisaties De verschillende beeldende kunstorganisatie geven hun eigen invulling en focus aan de uitvoering van de Rijksregeling. Zo zoeken World Art Delft en Land Art Delft de verbinding met de natuur en haar directe omgeving en buren (zoals de gemeente Schipluiden en de TU Delft) op. Aan alle tentoonstellingen zijn educatieve activiteiten voor middelbare scholieren gekoppeld waarbij de cross over van beeldende kunst naar bijvoorbeeld literatuur en natuur wordt gemaakt. Stichting Beeldende Kunsten (Kadmium) heeft een platformfunctie en biedt een podium voor lokale en regionale beeldende kunstenaars. In de afgelopen jaren hebben zij zich meer ontwikkeld naar een presentatieruimte voor hedendaagse beeldende kunst van nationale en internationale kunstenaars. Stichting 38CC presenteert hedendaagse beeldende kunst van toonaangevende nationale en internationale kunstenaars. Daarin maken zij de koppeling met Delft als stad van techniek en wetenschap. Aan de tentoonstellingen zijn parallelprogrammeringen gekoppeld waar in samenwerking met verschillende (maatschappelijke) organisaties inwoners op een laagdrempelige manier in aanraking komen met beeldende kunst. Vereniging Bacinol is een collectief van de beeldende kunstenaars in Bacinol 2.

Zij vervullen een platformfunctie en organiseren gezamenlijke activiteiten en workshops voor bijvoorbeeld jongeren en ouderen. Cultuurbarbaren komt voort uit de Museumnacht en de Night at the museum for kids. Gedurende de herfstvakantie vinden bij verschillende (beeldende kunst-)organisaties in de stad doeactiviteiten plaats voor kinderen vanaf 4 jaar.

7/7