Nota Regionaal programma Laaggeletterdheid Haaglanden 2021-2024 (002)

Samenleving Advies Doorkiesnummers: Telefoon 0640247581

Aan

Het college van B&W Afschrift aan

Nota Datum

Onderwerp

19-04-2021

Regionaal programma Laaggeletterdheid Haaglanden 2021-2024

Ons kenmerk

4544325 Opsteller

Sanne Cocx Bijlage

1

De gemeenten in de regio Haaglanden hebben een Regionaal programma Laaggeletterdheid Haaglanden 2021-2024 vastgesteld. Dit plan moet worden geaccordeerd door het College van Burgemeester en Wethouders van de vijf gemeenten in de regio Haaglanden. In deze nota schetsen wij de achtergrond van dit programma. Het programma is toegevoegd als bijlage. Inleiding De Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) regelt de organisatie van het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het aanbod aan volwasseneneducatie ofwel basiseducatie. Daarvoor krijgen ze een specifieke uitkering van het Rijk. Het doel van het aanbod is het verminderen van laaggeletterdheid en het verbeteren van basisvaardigheden voor volwassenen vanaf 18 jaar. Basisvaardigheden als taal, rekenen en digitale vaardigheden zijn nodig om sociaal en maatschappelijk mee te komen in de maatschappij. Aanleiding De WEB schrijft voor dat gemeenten per regio een gezamenlijk programma voor volwasseneneducatie opstellen. Delft heeft een samenwerking in de arbeidsmarktregio met Midden-Delfland, Rijswijk en Westland onder regie van centrumgemeente Den Haag. De regiogemeenten hebben een meerjarig programma opgesteld dat aansluit op nieuwe landelijke en regionale ontwikkelingen. De wijze van besteding en verdeling van het WEB-budget vraagt om goede afspraken in de arbeidsmarktregio.

Hierbij gaat het met name om het aanbod basiseducatie. Bovendien kunnen we in een regionaal plan afspraken vastleggen over de inzet van de incidentele extra middelen ten behoeve van de regio. Hierbij gaat het met name om bereik, kwaliteit en samenwerking. Dit heeft geleid tot het voorliggende regionale programma laaggeletterdheid 2021-2024.

Doelgroep De doelgroep is heel divers. Kort gezegd gaat het om volwassenen zonder startkwalificatie en zonder inburgeringsplicht. Ze hebben gemeen dat ze onvoldoende basisvaardigheden hebben om optimaal te kunnen functioneren in de samenleving. Het kan gaan om mensen die Nederlands spreken (omdat ze hier geboren zijn en/of onderwijs in Nederland hebben gevolgd) en om mensen die Nederlands als tweede taal hebben geleerd (omdat ze op latere leeftijd naar Nederland zijn gekomen en geen of weinig onderwijs in Nederland hebben gevolgd). Juist door de digitalisering van de maatschappij komen zij meer en meer op achterstand. Problematiek Een brief schrijven, een treinkaartje kopen, solliciteren of de jaarlijkse belastingaangifte doen levert vaak problemen op. Laaggeletterden zijn vaak kwetsbaar, omdat ze vaker geen of laaggeschoold werk verrichten, vaker te maken krijgen met armoede en schulden, vaker een minder goede gezondheid hebben en vaker moeite hebben om hun kinderen te helpen met school et cetera. Zij hebben minder vaak een netwerk om op terug te vallen, terwijl ze juist vaker ondersteuning nodig hebben. Ambitie Basisvaardigheden als taal- reken- en digitale vaardigheden zijn een middel om goed te kunnen wonen, werken en leven. Basisvaardigheden zijn essentieel om op een goede manier te kunnen omgaan met geld, gezondheid, opvoeding, werk en vrije tijd.

De regionale ambitie is dat alle inwoners van de regio Haaglanden voldoende basisvaardigheden hebben om naar vermogen te kunnen meedoen met alle aspecten van de samenleving. Doelstellingen Het regionaal programma heeft drie doelstellingen: 1. Meer mensen bereiken met een aanbod op maat Dit doen we door de regionale wervingscampagne ‘Doe Weer Mee!’ voort te zetten. De campagne is nodig, omdat we een deel van de laaggeletterden moeilijk kunnen bereiken De campagne richt zich specifiek op de doelgroep met Nederlands als eerste taal (NT1) én werkenden. Want juist onder de werkenden zijn veel Nederlands sprekende laaggeletterden. We zetten ook in op reken- en digitale vaardigheden. Een kortdurende computercursus bijvoorbeeld kan een opstapje zijn naar een cursus lezen en schrijven. Om de wervingscampagne te kunnen continueren en faciliteren, sluiten we een convenant af als onderdeel van het regionale programma. 2. Weten wat werkt; investeren in kwaliteit We gaan het bereik en de resultaten beter monitoren, zodat we gerichter kunnen inzetten op de zaken die beter kunnen. Als regio doen we mee aan een landelijke pilot om aanbod en bereik beter in beeld te krijgen. Na de pilotfase in 2021 wordt deze monitor landelijk ingevoerd in opdracht van het ministerie van OCW. Ook doen we als regio mee aan een monitor naar de effecten van trajecten basisvaardigheden.

We gaan meten op welke manier een cursus 2/3

basisvaardigheden bijdraagt aan de ontwikkeling van de deelnemer op het gebied van onder meer taal, digitale vaardigheden, arbeidsmarktpositie, assertiviteit en vrijetijdsbesteding. 3. Samen aan de slag onder regie van gemeenten Met dit regionale programma werken we nauw samen als gemeenten onderling, maar ook met betrokken partners als ROC Mondriaan, Taalhuizen, Stichting Lezen en Schrijven en de lokale taalketens. We sturen bij op basis van monitoring en resultaten, stimuleren samenwerking en kennisdeling tussen de lokale Taalhuizen en taalketens en maken gebruik van het ondersteuningsaanbod van de Stichting Lezen & Schrijven. Jaarlijks maken we afspraken over de inzet van de regiemiddelen en het ondersteuningsaanbod ten behoeve van het regionale programma en de lokale programma’s. Financiën De Rijksmiddelen in de vorm van een structurele specifieke uitkering mogen alleen besteed worden aan cursusaanbod basiseducatie. Deze middelen worden door Delft als kaderstellend beschouwd voor het aanbod van ROC Mondriaan. Dat aanbod moet voldoen aan wettelijke kwaliteitseisen. Daarnaast zijn er van 2021-2024 incidentele middelen om de regionale samenwerking en daarmee de regierol van de gemeenten te versterken. De bestaande afspraken over de verdeling en besteding van de middelen zijn opnieuw tegen het licht gehouden.

Voor de verdeling en besteding van de incidentele extra middelen en de ondersteuning zijn aanvullende afspraken gemaakt. Ook zijn er nieuwe afspraken gemaakt over de regionale wervingscampagne. Deze Rijksmiddelen worden toegekend aan de gemeente Den Haag. Verbinding met het lokale beleid Het regionale plan dient als kapstok voor het lokale plan dat in ontwikkeling is in samenspraak met onze lokale partners. Dit plan geeft een nadere lokale invulling aan de ambitie en doelstellingen uit het regionale plan. In dit plan komen lokale accenten ten aanzien van de aandachtsgroepen, het bereik, het aanbod (waaronder Taal Op Eigen Kracht), kennisdeling en samenwerking met de netwerkpartners. Nieuwe Wet inburgering Vanaf 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering van kracht. De gemeente krijgt dan de regie over de inburgering van mensen die inburgeringsplichtig zijn. Onderdeel van deze wet is het aanbieden van taaltrajecten voor inburgeringsplichtigen. Dat zijn andere trajecten dan het aanbod basiseducatie in het kader van dit regionale plan. De basiseducatie vanuit de WEB is alleen voor volwassenen die niet inburgeringsplichtig zijn. Planning Gelijktijdig met het lokale plan voor basiseducatie voor volwassenen zullen wij u de beleidsnota voor de nieuwe inburgeringswet aanbieden. Wij verwachten dat we beide stukken net voor of net na het zomerreces kunnen aanbieden.

3/3