MPG 2025-2028 na accountant

Van dit noordelijke deel is het deel tussen OV-plein tot en met de brug in het park afgerond en overdragen aan de beheerorganisatie. Het laatste deel van het park zal dan na afronding van Veld 2.5 gerealiseerd worden. De prognose hiervoor is eind 2025. Met betrekking tot Van Leeuwenhoekpark Zuid zijn in de zomer van 2024 2 participatieavonden gehouden om het Voorlopig Ontwerp te bespreken en wensen op te halen ten behoeve van de uitwerking naar Definitief Ontwerp. Tevens wordt onderzoek verricht naar het realiseren van een ondergrondse waterberging naast het park ten behoeve van het opslaan van regenwater voor de droge zomerse perioden. De verwachting is dat het concept Definitief Ontwerp in het eerste kwartaal van 2025 met de omgeving kan worden besproken waarna het vastgesteld kan worden. Prognose start realisatie is vanaf 2026. Financieel resultaat geactualiseerde grondexploitatie Inleiding De volgende tabel vat de uitkomsten van de actualisatie van de grondexploitatie per 1-1-2025 samen.

29

1-1-2025 % van totaal 109,43 114,74

Boekwaarde kosten Boekwaarde opbrengsten

€ €

Boekwaarde saldo

€

-5,32

Totale kosten Totale opbrengsten

€ €

128,93 130,88

Saldo

€

1,95

Netto contante waarde Eindwaarde

€

1,07

31-12-2028 V/N* 85% 88% V

V

€

V 1,16 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Per 1-1-2025 is 85% van de kosten gerealiseerd en 88% van de opbrengsten. De verwachte totale opbrengsten overstijgen de totale verwachte kosten. De netto contante waarde (het verwachte financieel eindresultaat rekening houdend met kosten- en opbrengstenstijgingen, rente invloeden en gewaardeerd in euro’s van nu) per 1-1-2025 is € 1,07 mln. (voordelig) en de bijbehorende eindwaarde per 31-12-2028 is € 1,16 mln. (voordelig). Terugblik op 2024 In het boekjaar 2024 is er voor € 4,64 mln. aan kosten gemaakt en € 4,91 mln. aan opbrengsten gerealiseerd. De verdeling van de gemaakte kosten en opbrengsten ziet er als volgt uit. Gerealiseerde kosten 2024 Verwerving Tijdelijk beheer Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Overige kosten Rente Totaal

€ € € € € € € €

Gerealiseerde opbrengsten 2024 Verkoop onroerend goed € Subsidies en bijdragen € Overige opbrengsten € Totaal €

0,03 0,15 2,61 1,64 0,28 -0,07 4,64

4,73 0,18 4,91

Bedragen in € miljoen

Het grootste deel van de kosten (€ 2,61 mln.) komt voort uit de aanleg van de openbare ruimte en waterrand van veld 9 en 10, de aanleg van de brug in park noord en de afronding van de aanleg van de Tuinen van Delft. De overige kosten hebben hoofdzakelijk betrekking op de bouwkosten en plankosten van de mobiliteitshub van veld 6 en verschillende engineeringsopdrachten verdeeld over de velden. Een belangrijk deel van de gemaakte kosten betreft ook plankosten. Deze plankosten kennen de volgende samenstelling: interne uren, overhead algemeen en algemene externe kosten. De gemaakte uren voor de mobiliteitshub zijn niet opgenomen in de volgende tabel en vallen in de categorie “overige kosten”. 30

Plankosten 2024 Interne uren Externe kosten Overhead TOTAAL

Besteed 2024 Besteed in % € 0,99 61% € 0,34 21% € 0,31 19% € 1,64 100%

Bedragen in € miljoen

De opbrengsten van € 4,91 mln. zijn nagenoeg geheel het effect van grondverkopen in veld 6 van de PO en CPO kavels. De resterende inkomsten betreffen subsidies en bijdragen omdat de gemeente soms kosten heeft voorgefinancierd voor derden. Het betreft hier een kademuur voor BPD en rioolaansluitingen voor het Porseleinen Hof. Verschillen ten opzichte van MPG 2024 De wijzigingen in boekwaardes, kosten én opbrengsten en NCW-EW zijn in de volgende tabel opgenomen. Boekwaarde kosten Boekwaarde opbrengsten

MPG 2025 MPG 2024 Verschil V/N* € 109,43 € 104,78 € 4,64 N € 114,74 € 109,83 € 4,91 V

Boekwaarde saldo

€

-5,32 €

-5,05 €

-0,27 V

Totale kosten Totale opbrengsten

€ €

128,93 € 130,88 €

133,76 € 128,90 €

-4,83 V 1,99 V

Saldo

€

1,95 €

-4,86 €

6,81 V

Netto contante waarde Eindwaarde

€ €

1,07 € 1,16 €

-4,99 € -5,51 €

6,06 V 6,67 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Verschillen totaal: De toename in de boekwaardes van kosten en opbrengsten is hiervoor al toegelicht (onder ‘Terugblik op 2024’). Ten opzichte van het MPG 2024 zijn de totale kosten verminderd met € 4,83 mln. Dit is hoofdzakelijk veroorzaakt door het vrijvallen van de restant parkeervoorziening voor velden 1, 5 en 6. Zie hiervoor verder onder “Specifieke aandachtspunten”. De totale opbrengsten zijn met € 1,99 mln. gestegen, door indexatie en hogere inkomsten uit grondverkopen van veld 6 dan zekerheidshalve was geprognotiseerd. In de volgende tabel zijn de wijzigingen in hoofdkostensoorten en hoofdopbrengstensoorten weergegeven. Verschillen groter dan € 0,1 mln. en andere significante wijzigingen worden nader toegelicht. Een deel van de verklaring is gerelateerd aan indexatie naar 2025.

31

KOSTEN Verwerving Tijdelijk beheer Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Overige kosten Rente TOTALE KOSTEN

MPG 2025 MPG 2024 Verschil V/N* € 54,03 € 54,03 € € 1,61 € 1,58 € 0,04 N € 5,41 € 5,26 € 0,15 N € 29,28 € 28,94 € 0,34 N € 28,25 € 27,84 € 0,41 N € 10,70 € 16,39 € -5,69 V € -0,35 € -0,28 € -0,07 V € 128,93 € 133,76 € -4,83 V

OPBRENGSTEN Verkoop onroerend goed Subsidies en bijdragen Overige opbrengsten TOTALE OPBRENGSTEN

€ € € €

99,04 31,84 130,88

€ € € €

97,45 31,45 128,90

€ € € €

1,59 V 0,40 V 1,99 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Kosten bouwrijp maken Het bouwrijp maken valt, inclusief indexatie van € 0,02 mln. naar 2025, € 0,15 mln. hoger uit. Hoofdzakelijk bestaat deze tegenvaller uit een voorfinanciering van kosten in veld 6. Deze voorfinanciering komt terug via extra inkomsten bij uiteindelijke grondverkoop. Kosten woonrijp maken Het woonrijp maken (inclusief engineering) is ruim € 0,34 mln. duurder geworden. Hiervan is circa € 0,24 mln. het gevolg van indexatie naar 2025. Daarnaast is de afronding van de Tuinen van Delft duurder uitgevallen. Plankosten De plankosten zijn over de gehele resterende looptijd van de grondexploitatie gestegen met circa € 0,41 mln. De extra inzet voor de PO en CPO kavels in veld 6 en de onderhandelingen over veld 7 en 8 hebben er toe geleid dat de verwachting is dat in de komende jaren meer uren nodig zijn om de complexe planningsvraagstukken op te vangen. Door deze vertragingen kost het meer tijd om de openbare ruimte aan te leggen, omdat deze in meer en kleinere deelprojecten aangelegd moet worden. Overige kosten De verbetering van de overige kosten van € 5,69 mln. komt hoofdzakelijk door 2 posten. De grootste is de vrijval van de parkeervoorziening van € 5,5 mln. voor het oplossen van toekomstige parkeerproblemen in velden 1, 5 en 6. Daarnaast heeft een vermindering van de post “10% nader te detailleren BRM-, WRM- en plankosten” plaatsgevonden.

Deze post wordt jaarlijks berekend als 10% over de nog resterende prognoses van BRM, WRM en de plankosten. Het gedeelte dat voor 2024 was gereserveerd bleek niet nodig en valt met deze herberekening vrij. Verkoop onroerend goed Opbrengsten grondverkoop zijn met € 1,59 mln. gestegen, waarvan € 0,50 mln. indexatie betreft. Voor PO en CPO ontwikkelingen, 6.4 en 6.7 op veld 6 zuid, zijn de contractwaarden doorgevoerd. Dit geeft een verbetering van circa € 1,0 mln. De grondexploitatie ging ten tijde van MPG 2024 nog uit van lagere waarden omdat het onzeker was of alle ontwikkelingen haalbaar waren. Een groot deel van de PO en CPO ontwikkelingen hebben inmiddels het merendeel van de grondkosten betaald. Voor veld 6.4 en 6.7 geldt dit nog niet. Haalbaarheid voor de ontwikkelaar speelt hier nog steeds een rol. De totale bouwkosten, het commerciële programma en de parkeergarage bij 6.4 zijn een punt van zorg. 32

De opbrengsten voor veld 7 en 8 staan nog behoudend in de grondexploitatie en kennen alleen een standaard indexatiestijging van 2,9%, wat resulteert in een kleine verbetering van de grondwaarde. Of deze waarden gehaald worden zal blijken uit onderhandelingen met de ontwikkelaar in Q1/2 2025. In het kavelpaspoort en in de juridische afspraken die de afgelopen jaren zijn gemaakt zit een bandbreedte betreffende het te realiseren programma. De uiteindelijke grondwaarde is afhankelijk van het uiteindelijke bouwprogramma en de verdeling tussen woonoppervlakte en commerciële oppervlakte. Subsidies en bijdragen Bij het MPG 2025 is de risicoreservering om tegenvallende grondopbrengsten op te vangen opnieuw berekend. Met het oog op de voortschrijding van de projecten en de betalingen van de PO en CPO ontwikkelingen in veld 6 is de berekening van de risicoreservering geactualiseerd. 10% over de nog te realiseren grondopbrengsten resulteert in een bedrag van € 1,55 mln. Dit geeft een voordeel van € 0,33 mln. Verder zijn er kleine aanbetalingen binnengekomen voor kosten die de gemeente heeft voorgefinancierd in de velden 1, 6 en 8. Verschillen boekjaar 2024: Wanneer gekeken wordt naar de jaarschijf 2024 blijkt € 7,51 mln. minder kosten gemaakt te zijn dan was verwacht. De gerealiseerde opbrengsten zijn € 6,61 mln. lager dan geprognotiseerd.

Kosten Opbrengsten

jaarschijf 2024 jaarschijf 2024 gerealiseerd MPG 2024 Verschil V/N* € 4,64 € 12,15 € -7,51 V € 4,91 € 11,52 € -6,61 N

Boekwaarde saldo

€

-0,27 €

0,63 €

-0,90 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Kosten: De jaarschijfverschillen bij de kosten betreffen, behalve het parkeerbudget, geen vrijval maar verschuiving van te verwachte kosten naar volgende jaarschijven. Kosten: Verwerving Tijdelijk beheer BRM WRM Plankosten Overige Kosten Rente Totaal

€ € € € € € € €

mln. 0,34 mln. 0,46 mln. 1,92 mln. 0,36 mln. 4,36 mln. 0,07 mln. 7,51 mln.

Opbrengsten Verkoop onroerend goed Subsidies en bijdragen Overige opbrengsten Totaal

€ € € €

7,01 mln. -0,40 mln. mln. 6,61 mln.

Bedragen in € miljoen

De Tijdelijk beheer restant begrotingen zijn herverdeeld over de jaren.

33

Voor BRM is minder uitgegeven dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt omdat budgetten voor archeologie, PFAS, bouwlogistiek en restantbegrotingen niet benut zijn in 2024 en zijn doorgeschoven naar komende jaren. Bij het woonrijp maken is minder uitgegeven dan verwacht. In diverse velden en in Park Noord en Zuid is sprake van vertraging. Verder zijn restantbudgetten herverdeeld over de nog resterende jaarschijven. De totale plankosten waren lager dan verwacht onder andere veroorzaakt door een lagere uitputting van de verwachte externe kosten. De overige kosten (inclusief rente) waren lager dan verwacht. Hiervan was circa € 2,7 mln. gelabeld om een eventueel parkeertekort op te lossen. Dit bedrag bleek niet noodzakelijk om in 2024 aan te wenden. De geprognotiseerde kwaliteitsgelden zijn nog niet ingezet. De uitputting van 10% Nader te Detailleren bleek niet geheel nodig. Opbrengsten: De lagere opbrengsten in 2024 worden hoofdzakelijk veroorzaakt door achterblijvende verkopen in veld 6. Opbrengsten Verkoop onroerend goed Subsidies en bijdragen Overige opbrengsten Totaal

€ € € €

7,01 mln. -0,40 mln. mln. 6,61 mln.

Voor veld 6.4 en veld 6.7, de PO- en de CPO-kavels is circa € 1,6 mln. niet gerealiseerd. Deze inkomsten worden nu in 2025 verwacht. Voor velden 7 en 8 geeft een uitstel van grondverkoop naar 2025 een respectievelijk verschil van circa € 2 mln. en € 3 mln. De eerste verkopen van de mobiliteitshub zijn ook vertraagd. Deze uitgiften waren al over meerdere jaren gefaseerd. De geprognotiseerde inkomsten worden nu in 2025 verwacht. De vrijval voor tegenvallende grondopbrengsten geeft een negatief verschil bij de post Subsidies en bijdragen. Wijziging resultaat Ten tijde van het MPG 2024 was de grondexploitatie Nieuw Delft nog verliesgevend. Door het verwijderen van het resterende bedrag Investeringskosten parkeren (onder Overige kosten) is de verwachting nu dat het project positief kan worden afgesloten. Per saldo verbetert het resultaat van de grondexploitatie (het verschil tussen de totale nominale kosten en de totale nominale opbrengsten) ten opzichte van vorig jaar en komt uit op € 1,95 mln. (voordelig). Een verbetering van € 6,81 mln. ten opzichte van de MPG 2024 stand. Als gevolg van de nominale wijzigingen van kosten en opbrengsten, de verwachte kostenstijgingen en opbrengstenstijgingen, wijziging in de fasering van kosten en opbrengsten én het effect van rente die in rekening wordt gebracht, verbetert de eindwaarde van de grondexploitatie met € 6,67 mln.

Deze komt uit op € 1,16 mln. (voordelig) per 31-12-2028. De netto contante waarde per 1-1-2025 bedraagt € 1,07 mln. (voordelig). Dit is een verbetering van € 6,06 mln. ten opzichte van het MPG 2024. (zie tabel: Verschillen ten opzichte van MPG 2024)

34

Specifieke aandachtspunten: De grondexploitatie voor Nieuw Delft bevat een aantal specifieke onderdelen. Deze zijn: kwaliteitsgelden, investeringskosten parkeren, kosten PFAS en kosten mobiliteitshub. Bij deze specifieke elementen wordt hieronder kort stilgestaan. Kwaliteitsgelden De raad heeft in 2018 een bedrag van € 3 mln. beschikbaar gesteld om de kwaliteit van de openbare ruimte in Nieuw Delft te verhogen. Dit bedrag is opgenomen in de grondexploitatie. Hiermee werd een bezuinigingsslag uit het verleden teruggedraaid. In een raadssessie op 27 juni 2023 is een raadsvoorstel met een verdeling van de resterende kwaliteitsgelden aan een aantal deelprojecten binnen Nieuw Delft door de gemeenteraad goedgekeurd. Hierbij is met name aandacht gevraagd voor meer vergroening, meer klimaatadaptatie en een onderzoek naar de vergroening van het busplein. Er is nog circa € 2 mln. beschikbaar voor kwaliteitsverbeteringen. De belangrijkste resultaten zijn: Busplein: Hiervoor is een eerste schets opgesteld. Deze wordt met betrekking tot de draagkracht in relatie tot de tunnel doorgerekend. Vervolgens kan een ontwerp opgesteld worden. Vastgesteld is dat de vergroening van het gehele plein niet in één keer mogelijk is. De financiering vanuit de kwaliteitsgelden staat toe dat een deel (langs de kiss & ride straat) vergroend kan worden. Dit wordt nu voorbereid.

Ondertussen wordt bekeken of komende jaren financiering gevonden kan worden voor de overige delen. Park Noord: Door de landschapsarchitect van het Park is een aanvullend vergroeningsplan opgesteld. Dit wordt in een werkomschrijving verder uitgewerkt waarna het met de afronding van het park (eind 2025) gerealiseerd kan worden. Park Zuid: Met het uitwerken van het Definitief Ontwerp wordt ook in dit deel van het Van Leeuwenhoekpark de vergroening (en minder beton) geoptimaliseerd en doorgevoerd. De geïndexeerde VO raming (d.d. 8-10-2019) zal dan worden geactualiseerd. Investeringskosten parkeren (onrendabele top parkeren) De grondexploitatie Nieuw Delft kent een kostenpost Investeringskosten parkeren. Deze post is bedoeld om mogelijke toekomstige parkeertekorten in de velden 1,2,3, 5 en 6 financieel op te kunnen vangen. In 2017 bedroeg het hiervoor beschikbare bedrag in totaal € 13,9 mln. De werkwijze was dat telkens een jaar na gereed komen van een (deel)veld getoetst werd of daadwerkelijk sprake was van een parkeertekort. Was hiervan geen sprake dan viel het voor dit (deel)veld gereserveerde bedrag vrij. Op deze wijze resteerde per 1-1-2024 nog een bedrag van € 5,5 mln. voor het opvangen van onrendabele toppen en/of een tekort aan parkeerplaatsen. Dit bedrag valt bij de actualisatie van de grondexploitatie naar 1-1-2025 in zijn geheel vrij.

De beweegredenen voor de vrijval zijn meervoudig. Sinds 2017 is er geen gebruik gemaakt van het gereserveerde budget. Daarnaast was er sprake van een restantbudget zonder onderliggende actuele raming voor de kosten. Dit laatste was ook niet mogelijk, omdat noch bekend was hoeveel parkeerplaatsen er te kort zouden zijn (dat moest telkens worden getoetst) en noch op voorhand duidelijk was hoe hoog de kosten per parkeerplaats zouden worden (dit is afhankelijk van de mogelijke oplossingsrichting: ondergronds, halfverdiept, bovengronds, maaiveld). Inmiddels is ook het parkeerbeleid in de rest van Delft vergelijkbaar met dat in Nieuw Delft.

35

Kosten PFAS In 2020 bleek dat er in het projectgebied Nieuw Delft PFAS aanwezig was. De kosten die gemoeid zijn met het verwijderen ervan werden ingeschat op € 3 mln. Inmiddels is alle aanwezige PFAS, die verwijderd diende te worden, opgeruimd. Het beschikbare budget is nagenoeg uitgeput. Een klein restbudget wordt aangehouden om mogelijke PFAS-gerelateerde vervuilingen in de nog uit te geven bouwgronden en in te richten openbare ruimte op te vangen. Mobiliteitshub De raad heeft een bedrag van € 1,05 mln. beschikbaar gesteld ter dekking van één of meerdere hubs. Dit geld kan gebruikt worden voor de aankoop van de plekken uit de grondexploitatie en het beheer en in stand houden van een mobiliteitshub van 10 plekken. Inmiddels is de definitieve hub in aanleg op Veld 6. De gemaakte kosten per 1 januari 2025 bedragen € 2,4 mln. De verwachte nog te maken kosten en te realiseren opbrengsten zijn apart inzichtelijk. Het resterende prognosebedrag blijkt vooralsnog voldoende om het negatieve verschil tussen de totale begrote kosten en de verwachte opbrengsten voor de mobiliteitshub in veld 6 te dekken. De verwachting is dat de parkeergarage medio 2025 wordt opgeleverd en dat de verkoop van de 40 parkeerplekken dan van start kan gaan. De 10 parkeerplekken die beschikbaar zijn voor de hub kunnen dan ook in beheer en gebruik worden genomen.

Momenteel wordt onderzocht waar de plekken intern kunnen worden ondergebracht. Risico’s Bij het MPG 2025 is de risicoanalyse voor Nieuw Delft opnieuw geactualiseerd. Per 31-12-2024 zijn er risico’s benoemd. Aan ieder risico is een kans van optreden en een financieel effect bij optreden van het risico toegekend. Vermenigvuldiging van kans met bedrag levert het bijbehorende risicobedrag op. Voor alle risico’s samen leidt deze methodiek tot een totaal risicobedrag van € 2,06 mln. De risico’s met een risicobedrag (verwachtingswaarde) hoger dan € 0,1 mln. zijn: -

De ontwikkelaar van de resterende velden krijgt zijn business case, ondanks nieuwe contractafspraken, alsnog niet rond, circa € 0,8 mln. Claim veld 2, circa € 0,41 mln. Verschillende interpretaties van de GUO, circa € 0,33 mln.

Ten tijde van het MPG 2024 bedroeg het totale risicobedrag € 3,02 mln. De daling met € 0,96 mln. van het risicobedrag wordt nagenoeg geheel verklaard door: - Een daling van € 2,14 mln. aan opgetreden en vervallen risico’s. - Een daling van € 0,2 mln. aan bijstelling van risico’s - Een stijging van € 1,37 mln. aan bijstelling van risico’s Opgetreden en vervallen risico’s: - Minder opbrengsten ontwikkelingen (exclusief veld 7 en 8) en hogere (bouw)kosten IOR. - Minder grondopbrengsten dan gepland in GREX voor veld 7. - BNO start niet met bouwen op veld 7 en 8. - In het zuidelijk deel van veld 6 moeten dure parkeerplaatsen aangelegd worden. - Complexe bouwlogistiek velden Zuid. - Gemeente wordt verantwoordelijk voor afstemmen van bouwtechnische ontwerpen met ProRail voor bouwwerken langs/tegen het spoor. - Hoge ambities zorgen voor te lage grondprijs van kavels. - Minder grondopbrengsten dan gepland in GREX voor veld 8. 36

-

ProRail stelt aanvullende eisen of wijzigt (éénzijdig) de eisen aan bouwen op- en naast de tunnel (Artikel 19 spoorweg wet). Gelijktijdig bouwen van PO en CPO kavels met de HUB blijkt complexer dan aanvankelijk gedacht. CPO concept wordt niet ingevuld zoals aanbesteed. Omgevingspartijen (Delftzicht) zijn klaar met Project Nieuw Delft.

Daling van risico’s: - Bouwen naast de tunnel wordt steeds gecompliceerder (restrisico veld 6, 7). - Nutsbedrijven willen geen vooraanleg meer verzorgen. Stijging van risico’s: - De vooraf afgesproken maximale verkoopprijs van de parkeerplaatsen is lager dan de daadwerkelijke bouwkosten. - Zelfbouwers krijgen financiering niet rond (Veld 6 Zuid). Nieuwe risico’s: - De ontwikkelende partij krijgt zijn business case, ondanks nieuwe contractafspraken, alsnog niet rond. - Verschillende interpretaties van de GUO. - Inrit issues mobiliteitshub veld 6. - We worden 'letterlijk' aan de GUO gehouden. - Er wordt PFAS aangetroffen in de grond en Nieuw Delft wordt hiervoor aansprakelijk gesteld. te dekken isicobedrag

MPG 2025 MPG 2024 Verschil V/N* € 2,06 € 3,02 € -0,96 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Het risicobedrag van € 2,06 mln. dient opgevangen te worden door het gemeentelijk weerstandsvermogen. Dit is € 0,96 mln. minder dan bij het MPG 2024. 2.1.5. Voorhof Noord-West Beoogd resultaat Het project Voorhof Noord-West heeft als doel het creëren van een prettig woon- en leefmilieu voor bewoners in combinatie met het bieden van economisch perspectief voor winkeliers en andere ondernemers. Programmering en planning Grondexploitatie Voorhof Noord-West kent nog één actief deelgebied waar programma wordt gerealiseerd. Dit is de Hovenpassage. Looptijd van het project is tot en met 2028. Dit is één jaar langer dan ten tijde van het MPG 2024. Het totale programma voor deelgebied Hovenpassage bestaat uit: • 300 – 400 woningen. • 9.000 m2 bvo aan winkels, horeca en dienstverlening.

37

Het nog te realiseren programma in Blok 6 en Blok 4 is 250 woningen en 2.400 m2 bvo niet-wonen (gemengde doeleinden). Start bouw Blok 6 is in onderling overleg door de ontwikkelaar doorgeschoven naar 2025. De ontwikkelaar heeft vertraging opgelopen bij het voorbereiden van de aanvraag omgevingsvergunning. Daarnaast blijkt Stedin veel tijd nodig te hebben voor zijn nog te verrichten werkzaamheden. Start bouw Blok 4 verwacht de gemeente in 2027.

Figuur 8 schematische weergave Blok 6 (V6) en Blok 4 (T4) Hovenpassage

Mijlpalen in 2024 en vooruitblik naar 2025 en volgende jaren Deelgebied AH locatie In het tweede kwartaal van 2024 heeft de ontwikkelaar de gronden terug geleverd aan de gemeente. Hiermee is dit deelgebied afgerond. Deelgebied Hovenpassage De bouw van Blok 6 is planologisch mogelijk. De gemeente verwacht de aanvraag van de ontwikkelaar voor een omgevingsvergunning in het eerste kwartaal van 2025. Op grond van de afgesloten overeenkomst moet de ontwikkelaar voor start bouw nog werkzaamheden ten behoeve van het bouwrijp maken verrichten zoals verplaatsen leidingen, trafohuisje en een ondergrondse container. Blok 4 is in ontwikkeling. Hiervoor wordt door de ontwikkelaar een stedenbouwkundig plan opgesteld, in combinatie met een Blok 5 dat buiten het plangebied van de grondexploitatie valt. Het opstellen van het plan vergt meer tijd dan verwacht. De planning nu is dat het plan in het tweede kwartaal van 2025 wordt afgerond. Vervolgens moet de benodigde ruimtelijke procedure worden opgestart. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2024 is deze procedure nog onderwerp van studie en overleg. Start bouw van Blok 4 schuift hierdoor op naar 2027. Afronding van het woonrijp maken van het plangebied kan daardoor op zijn vroegst in 2028 plaatsvinden. Dit is een jaar later dan gemeld bij het MPG 2024.

38

Financieel resultaat geactualiseerde grondexploitatie Inleiding De volgende tabel vat de uitkomsten van de actualisatie van de grondexploitatie per 1-1-2025 samen. 1-1-2025 % van totaal 31-12-2028 V/N* 13,15 81% 0,70 12,42 71%

Boekwaarde kosten Winstneming 2022 Boekwaarde opbrengsten

€ € €

Boekwaarde saldo

€

1,44

Totale kosten Winstneming 2022 Totale opbrengsten

€ € €

16,26 0,70 17,57

Saldo

€

0,61

Netto contante waarde Eindwaarde

€

0,56

N

V

€

V 0,60 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Tot en met 2024 is 81% van de kosten en 71% van de opbrengsten gerealiseerd. De verwachte totale opbrengsten overstijgen de verwachte totale kosten. Hierdoor resulteren een positieve netto contante waarde en eindwaarde. Terugblik op 2024 In het jaar 2024 is er € 0,28 mln. aan kosten gemaakt. Dit betreft hoofdzakelijk plankosten en kosten bouwrijp maken. Gerealiseerde kosten 2024 Verwerving

€

-

Tijdelijk beheer Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Overige kosten Rente Totaal

€ € € € € € €

0,06 0,01 0,19 0,02 0,28

Gerealiseerde opbrengsten 2024 Verkoop onroerend goed € Subsidies en bijdragen € Overige opbrengsten € Totaal €

-

Winstneming 2024

-

€

Bedragen in € miljoen

Omdat het project Voorhof Noord-West een positief eindresultaat verwacht moet jaarlijks ten tijde van de Jaarrekening, worden berekend of er een tussentijdse winstneming vanuit het project moet plaatsvinden. Deze berekening is gebaseerd op de mate waarin kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd en houdt rekening met mogelijk nog optredende projectspecifieke risico’s. Bij de Jaarrekening 2024 is voor Voorhof Noord-West geen sprake van een verplichte tussentijdse winstneming. 39

Verschillen ten opzichte van het MPG 2024 De wijzigingen in boekwaardes, kosten én opbrengsten en netto contante waarde - eindwaarde zijn in de volgende tabel opgenomen. Boekwaarde kosten Winstneming 2022 Boekwaarde opbrengsten

MPG 2025 € € €

MPG 2024 Verschil V/N* 13,15 € 12,87 € 0,28 N 0,70 € 0,70 € 12,42 € 12,42 € -

Boekwaarde saldo

€

1,44 €

1,15 €

0,28 N

Totale kosten Winstneming 2022 Totale opbrengsten

€ € €

16,26 € 0,70 € 17,57 €

16,25 € 0,70 17,42 €

0,01 N

Saldo

€

0,61 €

0,48 €

0,14 V

Netto contante waarde Eindwaarde

€ €

0,56 € 0,60 €

0,39 € 0,42 €

0,17 V 0,18 V

0,15 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Verschillen totaal: De toename in de boekwaarde kosten van € 0,28 mln. is hiervoor (onder ‘Terugblik op 2024’) al toegelicht. Ten opzichte van het MPG 2024 zijn de totale kosten nagenoeg gelijk gebleven en de totale opbrengsten met € 0,15 mln. toegenomen. In de volgende tabel zijn de wijzingen in hoofdkostensoorten en hoofdopbrengstensoorten weergegeven. Verschillen groter dan € 0,1 mln. worden nader toegelicht. KOSTEN Verwerving Tijdelijk beheer Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Overige kosten Rente TOTALE KOSTEN

MPG 2025 MPG 2024 Verschil V/N* € 0,00 € 0,00 € € 0,09 € 0,09 € € 2,35 € 2,34 € 0,00 N € 4,91 € 5,09 € -0,18 V € 8,03 € 7,87 € 0,16 N € -0,51 € -0,52 € 0,01 N € 2,09 € 2,07 € 0,02 N € 16,96 € 16,95 € 0,01 N

OPBRENGSTEN Verkoop onroerend goed Subsidies en bijdragen Overige opbrengsten TOTALE OPBRENGSTEN

€ € € €

13,13 4,44 17,57

€ € € €

12,98 4,44 17,42

€ € € €

0,15 V 0,15 V

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Woonrijp maken De AH locatie is afgerond. De ontwikkelaar heeft de gronden in oorspronkelijke staat terug geleverd. Er blijkt geen noodzaak tot gemeentelijke investeringen in de openbare ruimte. De hiervoor gereserveerde gelden in de grondexploitatie zijn geschrapt. Dit leidt tot een financieel voordeel. Plankosten De grondexploitatie loopt 1 jaar langer door. Dit betekent een jaar extra plankosten. 40

Verkoop onroerend goed De toename van de opbrengsten is het gevolg van indexatie. Verschillen boekjaar 2024: Wanneer ingezoomd wordt op jaarschijf 2024 blijkt dat er in dat jaar zowel minder aan kosten is gemaakt als aan opbrengsten is gerealiseerd dan waar aanvankelijk rekening mee werd gehouden.

Kosten Opbrengsten

jaarschijf 2024 gerealiseerd € €

jaarschijf 2024 MPG 2024 Verschil V/N* 0,28 € 0,63 € -0,35 V € 1,35 € -1,35 N

Boekwaarde saldo

€

0,28 €

-0,72 €

1,00 N

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Kosten De lagere kosten betreffen hoofdzakelijk plankosten. Processen gaan trager waardoor deze kosten doorschuiven naar volgende jaren. Opbrengsten De verwachte opbrengsten zijn niet gerealiseerd. Dit komt omdat start bouw Blok 6 door de ontwikkelaar is doorgeschoven naar 2025. In het TMPG 2024 is hier al melding van gemaakt. Wijziging resultaat De kosten blijven nagenoeg gelijk en de opbrengsten zijn gestegen (zie eerdere toelichting). Dit leidt ertoe dat het saldo (verschil tussen nominale kosten en nominale opbrengsten) verbetert met € 0,14 mln. tot € 0,61 mln. (voordelig). De netto contante waarde (het verwachte financiële resultaat in euro’s van nu, rekening houdend met toekomstige kosten- en opbrengstenstijgingen) per 1-1-2025 bedraagt € 0,56 mln. (voordelig). Dit is een verbetering van € 0,17 mln. ten opzichte van de cijfers gepresenteerd bij het MPG 2024. De bijbehorende eindwaarde per 31-12-2028 bedraagt € 0,60 mln. (voordelig). Een toename van € 0,18 mln. (zie tabel: Verschillen ten opzichte van MPG 2024) Risico’s Actualisatie van de projectspecifieke risico’s leidt tot het volgende risicoprofiel. Te dekken risicobedrag

MPG 2025 €

MPG 2024 Verschil V/N* 0,31 € 0,27 € 0,04 N

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Ten opzichte van het MPG 2024 wijzigt het te dekken risicobedrag niet significant.

41

2.2. In afronding 2.2.1. Haring Beoogd resultaat Doel van het project is herontwikkeling van het terrein waarop in het verleden het bedrijfspand Haring was gelegen. Programmering en planning Het programma voor de locatie omvat: • 15 vrije sector koop eengezinswoningen. • 39 huurappartementen, waarvan minimaal 20% midden huur. • Commerciële ruimte. Het programma is gerealiseerd. Uitloop van de laatste werkzaamheden leidt tot een verlenging van de looptijd met een jaar tot en met 2025.

Figuur 9 Locatie Haring

Mijlpalen in 2024 en vooruitblik naar 2025 Het is niet gelukt om het woonrijp maken van de locatie volledig in 2024 af te ronden. Ook de parkeerplaatsen moeten nog worden verkocht. Dit betekent dat afsluiting van de grondexploitatie doorschuift naar 2025. De in het TMPG 2024 aangestipte discussie met de ontwikkelaar over de aansluitingskosten op het riool wordt buiten de scope van de grondexploitatie opgelost. Financieel resultaat geactualiseerde grondexploitatie Inleiding De volgende tabel is een samenvatting van de uitkomsten van de actualisatie van de grondexploitatie per 1-1-2025.

42

1-1-2025 % van totaal 31-12-2025 V/N* 3,90 99% 2,49 98%

Boekwaarde kosten Boekwaarde opbrengsten

€ €

Boekwaarde saldo

€

1,41

Totale kosten Totale opbrengsten

€ €

3,95 2,55

Saldo

€

-1,40

Netto contante waarde Eindwaarde

€

-1,37

N

N

€

N -1,40 N

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Tot en met 2024 is 99% van de kosten gemaakt en 98% van de opbrengsten gerealiseerd. De verwachte totale kosten overstijgen de totale verwachte opbrengsten. Hierdoor resulteren een negatieve netto contante waarde en eindwaarde. Terugblik op 2024 In het jaar 2024 is er € 0,13 mln. aan kosten gemaakt. Dit betreft met name plankosten en kosten woonrijp maken. Gerealiseerde kosten 2024 Verwerving Tijdelijk beheer Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Overige kosten Rente Totaal

€ € € € € € € €

0,00 0,00 0,06 0,05 0,02 0,13

Gerealiseerde opbrengsten 2024 Verkoop onroerend goed € Subsidies en bijdragen € Overige opbrengsten € Totaal €

-

Bedragen in € miljoen

Verschillen ten opzichte van het MPG 2024 De wijzigingen in boekwaardes, kosten én opbrengsten en netto contante waarde - eindwaarde zijn in de volgende tabel opgenomen. Boekwaarde kosten Boekwaarde opbrengsten

MPG 2025 € €

MPG 2024 Verschil V/N* 3,90 € 3,76 € 0,13 N 2,49 € 2,49 € -

Boekwaarde saldo

€

1,41 €

1,27 €

0,13 N

Totale kosten Totale opbrengsten

€ €

3,95 € 2,55 €

3,82 € 2,55 €

0,12 N -

Saldo

€

-1,40 €

-1,27 €

-0,12 N

Netto contante waarde Eindwaarde

€ €

-1,37 € -1,40 €

-1,27 € -1,29 €

-0,11 N -0,11 N

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

43

Verschillen totaal: In de volgende tabel zijn de wijzingen in hoofdkostensoorten en hoofdopbrengstensoorten weergegeven. Er zijn geen verschillen groter dan € 0,1 mln. te verklaren. KOSTEN Verwerving Tijdelijk beheer Bouwrijp maken Woonrijp maken Plankosten Overige kosten Rente TOTALE KOSTEN OPBRENGSTEN Verkoop onroerend goed Subsidies en bijdragen Overige opbrengsten TOTALE OPBRENGSTEN Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

MPG 2025 € € € € € € € €

3,10 0,05 0,02 0,15 0,38 0,25 3,95

MPG 2024 Verschil V/N* € 3,10 € 0,00 € 0,08 € -0,04 V € 0,02 € € 0,10 € 0,05 N € 0,29 € 0,09 N € € € 0,23 € 0,02 N € 3,82 € 0,12 N

€ € € €

2,53 0,02 2,55

€ € € €

2,53 0,02 2,55

€ € € €

-

Verschillen boekjaar 2024: Wanneer ingezoomd wordt op jaarschijf 2024 blijkt dat zowel bij de kosten als de opbrengsten de verwachte bedragen en gerealiseerde bedragen niet significant afwijken van elkaar. Wel leidt de optelsom van beide tot een totale afwijking van iets meer dan € 0,1 mln. nadelig.

Kosten Opbrengsten

jaarschijf 2024 jaarschijf 2024 gerealiseerd MPG 2024 Verschil V/N* € 0,13 € 0,06 € 0,07 N € € 0,06 € -0,06 N

Boekwaarde saldo

€

0,13 €

0,00 €

0,13 N

Bedragen in € miljoen * V=voordelig, N=nadelig

Wijziging resultaat De toename van de totale kosten leidt tot een verslechtering van zowel de netto contante waarde als de eindwaarde met € 0,11 mln. Deze komen uit op - € 1,37 mln. respectievelijk - € 1,40 mln. Risico’s Het project kent, net als bij het MPG 2024, geen project specifieke risico’s.

44

3. Resterende gebiedsontwikkelingen en grondposities Op een aantal locaties binnen de gemeente Delft vindt planvorming plaats ten behoeve van woningbouw en voorzieningen. De volgende lijst is niet uitputtend. 3.1. Schieoevers Het Ontwikkelplan Schieoevers vormt de basis voor de ontwikkelingen in Schieoevers Noord. De gemeente heeft hier een beperkt aantal grondposities, te weten: o o

Vulcanusweg 295-305 De nog beschikbare grond is tijdelijk verhuurd ten behoeve van Tiny Houses. Stationsomgeving Delft Campus: Noordkavel en De Strip Met ontwikkelaar BPD zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van de Noordkavel. In De Strip is de gemeente eigenaar van de openbare ruimte en een voormalige BAM locatie.

Ontwikkelaars hebben grondposities in Kabeldistrict, Nieuwe Haven en De Strip. Om ontwikkelingen in Kabeldistrict en Nieuwe Haven mogelijk te maken heeft de raad in oktober 2022 een herzien bestemmingsplan vastgesteld. Hiertegen hebben 8 partijen beroep aangetekend. De gemeente is in afwachting van behandeling door de Raad van State. Vooruitlopend hierop heeft de gemeente een herstelbesluit genomen. Een tweede herstelbesluit is in procedure. Voor de stationsomgeving Delft Campus wordt naar verwachting in Q2 2025 de gebiedsvisie afgerond. Kortheidshalve verwijzen wij verder naar de Voortgangsrapportage Programma Schieoevers. 3.2. Gillis/Delfia De Gillisbuurt is één van de focusbuurten van het programma Wij West. De gemeentelijke grondposities hier betreffen de sportvelden van voormalige voetbalclub Delfia, enkele vastgoedobjecten aan de Mozartlaan en het bestaand openbaar gebied. Het gebied Gillis/Delfia is opgenomen in de toegekende 5e tranche WBI (Woningbouwimpuls) voor Delft West. Deze specifieke uitkering dient ter dekking van tekorten in de openbare ruimte, potentiële grond- en opstalaankopen, het versnellen van woningbouw en de realisatie van een groter percentage betaalbare woningen. De toegezegde uitkering zal worden meegenomen in de financiële kaders.

In 2024 heeft de gemeente samen met woningcorporatie Woonbron gewerkt aan het opstellen van een Integraal Ontwikkelplan (IOP) Gillis-Delfia. Dit IOP beschrijft de acties die op korte, middellange en lange termijn nodig zijn om de Gillisbuurt op een aantal vlakken (sociaal, fysiek, veiligheid) te verbeteren. Het IOP bevat tevens een buurtvisie en een ruimtelijk-programmatische uitwerking voor de bestaande Gillisbuurt en het Delfia terrein. Vanuit verschillende scenario’s is toegewerkt naar een voorkeurscenario die vertaald is in een Ambitiekaart. Tot slot bevat het IOP een financiële doorrekening van de ambities. Gedurende het hele proces van opstellen van het IOP heeft op een aantal momenten participatie plaatsgevonden met de buurt. Het IOP wordt medio Q2 2025 aan de raad aangeboden. Parallel hieraan worden de voorbereidingen getroffen voor vaststelling van een gemeentelijke grondexploitatie en de ontwikkelingen van de Woonbron eigendommen. 3.3. Campus Zuid Voor dit gebied is een plan opgesteld met een programma van totaal 360.000 m² bvo (exclusief bijbehorend gebouwd parkeren). Dit programma bestaat uit: - 100.000 m² bvo bestemd voor de TU Delft op grond van de TU Delft. - 225.000 m² bvo voor kennisintensieve bedrijven/samenwerkingspartners van de TU Delft op grond van de TU Delft.

- 35.000 m² bvo aan wonen en kennisintensieve bedrijven op grond van de Gemeente Delft voor een tijdelijk theater, sportvelden/accommodaties en een ecologische zone. 45

De totale ontwikkeling bestaat uit meerdere fasen. In 2021 werd hiervoor een anterieure overeenkomst met de TU afgesloten. Daarin zijn maatwerkafspraken opgenomen over het kostenverhaal. In 2022 is vanwege uitspraken/jurisprudentie in de stikstofwetgeving besloten om het plangebied van het bestemmingsplan te verkleinen. Het plangebied omvat nu alleen ontwikkelingen die passen binnen de normen voor stikstofdepositie. Dit betekent dat het bestemmingsplan de realisatie van circa 70.000 m2 bvo van het totale programma mogelijk maakt. Hiermee zijn ontwikkelingen voor de komende 2 tot 3 jaar veiliggesteld. Vervolgens zal onderzocht worden hoe het overig deel van Campus Zuid gerealiseerd kan worden. De gemeentelijke locatie in dit gebied is voor een bepaalde tijd verhuurd voor een tijdelijk theater. Het bestemmingsplan is in oktober 2024 onherroepelijk geworden. Hierdoor is het mogelijk om het project sportschuif te gaan realiseren (verplaatsen Bluebirds naar het zuidelijk deel van de campus). 3.4. Kavels Tanthof Er resteert nog één kavel aan de Laan der Verenigde Naties in Tanthof. De kavel wordt strategisch aangehouden in afwachting van ontwikkeling van de Kruithuiswegzone. 3.5 De Reiger Samen met woningcorporatie Woonbron werkt de gemeente aan de herontwikkeling van het Poptahof (Project De Reiger).

De bestaande sociale woningbouwlocatie van Woonbron, met 99 sociale huurwoningen, heeft het einde van zijn levensduur bereikt. In 2024 is daarom het besluit genomen om de woningen te slopen. De exacte planning voor de uitvoering van de sloop is nog niet bekend. In samenwerking met Woonbron is gekozen voor een ontwikkeling waarbij de 99 sociale woningen worden teruggebouwd. Daarnaast wordt het aangrenzende parkeerterrein (eigendom van de gemeente) en vier percelen in eigendom van derden meegenomen in de planvorming. Het doel is een optimaal stedenbouwkundig ontwerp, waarbij het naastgelegen park wordt voltooid en het gebied beter aansluit op winkelcentrum De Hoven. Voor Woonbron vormt dit project tevens het startpunt voor verdere herontwikkeling en renovatie van de resterende woongebouwen in de Poptahof. Ontwikkelingen in 2024: In 2024 is intensief gewerkt aan het kavelpaspoort en zijn gesprekken gevoerd met Woonbron over de mogelijke verkoop van een deel van hun eigendom aan de gemeente. Naar verwachting kunnen de 99 sociale huurwoningen binnen de kaders van het kavelpaspoort op een kleiner perceel worden gerealiseerd. Hierdoor zou Woonbron de overige grond aan de gemeente kunnen verkopen en de opbrengst gebruiken voor de afschrijving van het bestaande pand. In 2025 wordt verder onderzoek gedaan naar deze mogelijkheid.

Vooruitblik naar 2025: In 2025 verwachten we meer inzicht te krijgen in de genoemde uitdagingen en de mogelijkheden van Woonbron om het project op korte termijn te realiseren. Daarnaast streven we ernaar om in 2025 een grondexploitatie op te stellen en vast te stellen. 3.6 Faradaykavel Aan de Rotterdamseweg 390 bezit de gemeente Delft een kavel grond van 1.273 m2 met een bedrijfsbestemming. Deze kavel gaat via een tender tijdelijk worden verhuurd voor bedrijfsmatige activiteiten. 46

4. Kostenverhaal Met het vaststellen van de Nota Kostenverhaal in 2021 zijn de kaders gesteld op basis waarvan van ontwikkelaars een bijdrage gevraagd wordt in bepaalde investeringen. Te betalen bijdrages worden opgenomen in af te sluiten anterieure overeenkomsten. De bijdrages dienen ter dekking van: - Bovenwijkse voorzieningen De benodigde vergroting van de rioolcapaciteit is door de raad op basis van de criteria profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid (ppt-criteria) als bovenwijkse voorziening aangemerkt. Dit betekent dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan deze investering. - Ruimtelijke ontwikkelingen Voor kostenverhaal voor ruimtelijke ontwikkelingen dient sprake te zijn van functionele samenhang. Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan gebiedsoverstijgende investeringen in onder meer groen, mobiliteit en klimaatadaptatie. Medio 2024 is de Nota extern getoetst in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2024. De Nota blijkt in de basis nog geschikt voor het verhalen van kosten via het private spoor (anterieure overeenkomsten). Wel is het noodzakelijk om aan te sluiten bij de nieuwe terminologie uit de Omgevingswet. Dit betekent dat in de praktijk de bijdrage ruimtelijke ontwikkelingen wordt vervangen door financiële bijdrage. De gemeente dient rekening te houden met een eigen aandeel in de investeringen.

Bij de Jaarrekening 2021 is besloten een bedrag van € 8,3 mln. vooruit, in afwachting van bijdragen van derden, te storten in de daartoe gevormde Reserve kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkelingen. De reserve is en wordt verder gevuld in de jaren 2022, 2024 en 2025. In 2024 hebben 2 stortingen plaatsgevonden vanuit afgesloten anterieure overeenkomsten. Hier tegenover staat een onttrekking uit de reserve kostenverhaal in 2022 van € 2,85 mln. De in 2024 geplande onttrekking van € 7,1 mln. ten behoeve van investeringen in de rioolcapaciteit is doorgeschoven naar 2025. De in 2024 geplande onttrekking voor begeleiding van de ontwikkeling van de Hovenpassage bleek niet noodzakelijk. Voorgaande resulteert in een saldo van de reserve kostenverhaal per 1-1-2025 van € 9,78 mln. Dit saldo daalt naar € 3,65 mln. vanaf 2026. Zie hiervoor ook onderstaande tabel.

Saldo begin boekjaar Storting Resultaatbestemming 2021

Kaderbrief 2022 Bijdrage vanuit Schieoevers 2022 Stortingen kostenverhaal Najaarsrapportage 2024

Totaal stortingen Onttrekking Vergroting capaciteit riolering Begeleiding verdere ontwikkeling Hovenpassage Totaal onttrekkingen

Tot en met 2023 8,30 1,50 1,74 11,54

2024 8,68 1,00 0,10 1,10

2025 9,78 1,00 1,00

2026 3,65

2027 3,65

2028 3,65

2029 3,65

-

-

-

-

-2,85 -2,85

-

-7,10 -0,03 -7,13

-

-

-

-

8,68

9,78

3,65

3,65

3,65

3,65

3,65

Voorgenomen bestedingen: Saldo einde boekaar Bedragen in € miljoen

47

Bijlage 1. Kaders en besluiten Nota Grondbeleid 2017-2020 (raadsbesluit 24 oktober 2017) Het beleid is dat per (maatschappelijke) opgave afgewogen wordt welke vorm van grondbeleid de beste invulling kan geven aan de ambities en doelstellingen die de gemeente heeft, op onder andere het gebied van wonen, werken, voorzieningen, recreëren etc. Van een actief grondbeleid naar een op de situatie/locatie afgestemd grondbeleid met een voorkeur voor faciliterend en dienstverlenend grondbeleid, tenzij de gemeentelijke doelstelling, de locatie of de markt een actievere (=meer risicodragende) inzet van de gemeente vereist. Nota grondbeleid 2022-2025 (raadsbesluit 10 maart 2022) Het geactualiseerde grondbeleid geeft ruimte aan het bestuur om waar nodig te kiezen voor een actieve(re) rol binnen het bestaand grondbeleid, in plaats van alleen het faciliterend en dienstverlenend grondbeleid dat Delft nu in hoofdzaak nastreeft. De gemeente zal een actief grondbeleid overwegen, als dit nodig is voor de uitvoering van de beleidsdoelstellingen – binnen het tijdspad dat is voorzien – en past binnen het risicoprofiel van de gemeente.

Nota Kostenverhaal (raadsbesluit 15 juli 2021) Met het vaststellen van de nota kostenverhaal zijn de volgende kaders gesteld: • Maatregelen in de vergroting van de rioleringscapaciteit in Delft, welke direct gevolg zijn van de uitbreidingsopgave, aan te merken als bovenwijkse voorzieningen; • Het vragen van een financiële bijdrage voor ruimtelijke ontwikkelingen aan private initiatiefnemers van nieuwbouwprojecten; • Het instellen van een bestemmingsreserve "Kostenverhaal bovenwijkse voorzieningen en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling" voor de ontvangen financiële bijdragen van private initiatiefnemers en eventuele voeding van gemeentelijke middelen ten behoeve van ruimtelijke ontwikkelingen. Nota Grondprijzenbeleid Delft 2024-2028 (raadsbesluit 13 juni 2024) De nota vervangt de nota uit 2017. In de nieuwe nota is de, in sommige situaties gewijzigde, methodiek vastgelegd hoe de grondprijzen voor verschillende functies (onder meer wonen, werken, voorzieningen en parkeren) worden berekend. Kaders en Wetgeving Grondexploitaties Grondexploitaties worden gereguleerd door verschillende wet- en regelgeving, waaronder de Omgevingswet en de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Deze kaders zorgen ervoor dat gemeenten en andere overheden op een transparante en verantwoorde manier omgaan met grondexploitaties.

De Omgevingswet biedt de juridische basis voor ruimtelijke plannen. Deze wet regelt onder andere de procedures voor omgevingsplannen, kostenverhaal en de mogelijkheden voor gemeenten om onroerende zaken te verwerven (voorkeursrecht, onteigening). Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat specifieke richtlijnen voor (onder meer) het opstellen, vaststellen, actualiseren en wijzigen van grondexploitaties.

48

Van de in uitvoering zijnde grondexploitaties worden hierna de belangrijkste besluiten vermeld. Kop van de Buitenhof • Masterplan Kop van de Buitenhof (raadsbesluit 16 mei 2024). • Vaststellen en openen grondexploitatie (raadsbesluit 16 mei 2024). Kop Nieuwe Haven • Vaststellen en openen grondexploitatie (raadsbesluit 17 oktober 2024). Maria Duystlaan • Vaststellen en openen grondexploitatie (raadsbesluit d.d. 15 juli 2021). Nieuw Delft • Het Integraal OntwikkelingsPlan (november 2013). • Scopewijzigingen (waaronder de realisatie van de 3e fietsenstalling, uitscopen locatie Haring). • Nadere concretisering doelstellingen en programmatische invulling (raadsbesluit 8 maart 2018). • Gronduitgifte overeenkomst + addendum (GUO) met ontwikkelaar Ballast Nedam Ontwikkeling. • Overeenkomsten met andere ontwikkelende partijen en (collectief) particuliere opdrachtgevers. • De grondexploitatieramingen (laatst geactualiseerde en vastgestelde versie). • Besluitvorming inzet kwaliteitsgelden. • Toevoeging mobiliteitshub aan scope nieuw Delft (raadsbesluit d.d.26 september 2019). • Concretisering programmering veld 2.5 (raadsbesluit 17 december 2020). • Toevoeging extra middelen in verband met PFAS sanering (raadsbesluit d.d. 4 maart 2021). • Besteding Kwaliteitsgelden Nieuw Delft (Raadsbesluit d.d.6 juli 2023). Voorhof Noord-West • Vaststellen en openen grondexploitatie (raadsbesluit d.d.

18-12-2008). Haring • Vaststellen en openen grondexploitatie (raadsbesluit d.d. 29 november 2018).

49

Bijlage 2. Kaart met locaties

50