Motivatie venstertijden bestelbusjes binnenstad

0Doorkiesnummers: 00

Aan

College van B&W Van

Frans Botma / Bram Coremans Afschrift aan

Memo Datum

Onderwerp

05-11-2024

Motivatie om in de binnenstad venstertijden voor bestelbusjes te introduceren

Opsteller

Frans Botma Bijlage

In de raadsvergadering van 17 oktober 2024 heeft de wethouder aangegeven dat er een nadere toelichting gemaakt wordt over het instellen van venstertijden voor (schone)bestelbusjes. In deze memo is deze toelichting opgenomen. Wijziging regime venstertijden binnenstad. Met de komst van de nul-emissiezone op 1 januari 2025 voor vracht- en bestelauto's is er ook een wijziging in het regime voor venstertijden voor vracht- en bestelauto's in de binnenstad. De belangrijkste wijziging is dat er in de hele binnenstad ook venstertijden voor bestelauto's gaan gelden, waar deze nu alleen voor vrachtwagens gelden. Maar ook het regime voor vrachtverkeer wijzigt. In deze memo wordt deze wijziging toegelicht. In het kader van de komst van de nul-emissiezone worden er twee wijzigingen doorgevoerd: 1. Toegangsbeperkingen voor niet elektrische vracht- en bestelauto’s in de binnenstad. In de toekomst is de binnenstad van Delft alleen nog toegankelijk voor schone bestel- en vrachtwagens zonder emissie. Daarbij wordt rekening gehouden met ontheffingen en vrijstellingen in de overgangsperiode. In deze notitie wordt dit verder buiten beschouwing gelaten. 2. Een aanpassing van de venstertijden; in de hele binnenstad gaan venstertijden gelden voor bestelwagens, binnen de venstertijden is er voor schone bestelwagens vrij toegang.

In de hele binnenstad krijgen schone vrachtwagen binnen de venstertijden vrij toegang. Huidige situatie venstertijden binnenstad (logistieke zone). In de huidige situatie gelden er in de binnenstad (logistieke zone) venstertijden voor vrachtverkeer (>3.500 kg). Deze "logistieke zone", die de hele binnenstad omvat, is ingevoerd in april 2017. Om toegang te krijgen tot de binnenstad hebben vrachtwagens ontheffing nodig. Een vrachtwagen met toegang tot de logistieke zone heeft ook toegang tot het autoluwplus-gebied. De venstertijden zijn:  Maandag / vrijdag: 7.00 – 12.00 uur  Zaterdag: 7.00 – 11.00 uur  Zondag: 10.00 – 12.00 uur In de huidige situatie gelden er voor bestelauto's alleen venstertijden in het autoluwplus-gebied. Voor toegang tot het autoluwplus-gebied moet ontheffing 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/674dccea67d53_TEMP_OPDF

worden aangevraagd. Voor toegang tot andere delen van de binnenstad gelden geen venstertijden voor bestelauto's, hier is vrije toegang. Nieuwe situatie vanaf 1 januari 2025. Met de komst van de nul-emissiezone verandert het venstertijden regime in de binnenstad (logistieke zone). Er ontstaat één eenduidig regime voor venstertijden in de hele binnenstad, waarbij er geen onderscheid meer is tussen de logistieke zone en het autoluwplus-gebied. Wat wordt de nieuwe situatie:  In de hele binnenstad gaan venstertijden voor bestel- en vrachtwagens gelden. Ook voor nul-emissie bestelauto's. Deze venstertijden zijn gelijk aan de huidige venstertijden voor vrachtverkeer in de binnenstad. Er is geen onderscheid meer tussen de binnenstad en het autoluwplusgebied.  Nul-emissie bestel- en vrachtwagens hoeven voor toegang binnen de venstertijden geen ontheffing aan te vragen. Voor toegang buiten de venstertijden moeten alle bestel- en vrachtauto’s, zowel nul-emissie als brandstof, een ontheffing aanvragen.

 Voor bestelauto’s is sprake van een aanscherping van het regime; waar nu alleen venstertijden gelden voor het autoluwplus-gebied, gaan deze nu voor de hele binnenstad gelden  Voor vrachtauto’s is sprake van een versoepeling van het regime; voor toegang tot de binnenstad, inclusief het autoluwplus-gebied binnen de venstertijden met een nul-emissie vrachtwagen hoeft geen ontheffing meer te worden aangevraagd. Motivatie voor wijziging venstertijden regime binnenstad. Er zijn drie redenen om deze wijziging in het venstertijden regime door te voeren. 1. Leesbaarheid en uniformiteit van de nul-emissiezone binnenstad. Met het introduceren van venstertijden voor bestelbusjes in de hele binnenstad wordt voortgebouwd op de bestaande logistieke zone voor vrachtverkeer. Er ontstaat één uniforme zone voor vracht- en bestelverkeer met heldere grenzen voor zowel nul-emissie als venstertijden. Aan de rand van de binnenstad komt één verkeersbord die voor al het logistieke verkeer aangeeft wat de toegangsregels zijn. Die zone wordt gemarkeerd door onderstaand bord. Dit bord geeft aan dat je alleen met schone vracht- en bestelauto’s toegang hebt tot de hele binnenstad binnen de venstertijden, dus ook in het autoluwplus-gebied. Deze borden komen bij de toegangspunten op onderstaande kaart te staan.

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/674dccea67d53_TEMP_OPDF 2/5

2. Handhaafbaarheid nul-emissiezone. De handhaafbaarheid van het regime van de logistieke zone is een reden om bestelauto’s toe te voegen. Als er gèèn venstertijden worden opgelegd aan nulemissie bestelauto’s in de binnenstad, dan kan bovenstaande bebording niet worden toegepast. Het is immers niet mogelijk om met het verkeersbord eerst bestel- en vrachtauto’s de toegang te ontzeggen tot een gebied, daarop de uitzondering te maken voor nul-emissievoertuigen tijdens de venstertijden en vervolgens de bestelauto’s die voldoen aan nul-emissie daar weer van uit te zonderen. Het uitzonderen via een ontheffing doet daar niets aan af, want dan moet dat ook op het onderbord worden vermeld. Die tekst zou dan iets worden van “toegestaan nul-emissie tijdens de venstertijden met uitzondering van ontheffinghouders”. Alle ontheffinghouders hebben dan toegang dus ook vanwege een ontheffing voor de nul-emissiezone met een brandstofvoertuig. Als het met één verkeersbord niet kan, zou overwogen kunnen worden om de bebording op te splitsen met een nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s plus de huidige logistieke zone voor vrachtverkeer. Dit levert dan de volgende twee borden op bij elke toegang tot de nul-emissiezone en logistieke zone:

Het is duidelijk dat er een probleem ontstaat met deze combinatie van borden naast elkaar. Voor de nul-emissie bestelauto’s is er geen probleem, ben je nul-emissie, dan mag je doorrijden. Echter bestelauto’s op brandstof hebben met deze bebording geen toegang, ook niet met een ontheffing. Voor vrachtauto’s heft deze combinatie effectief de nul-emissiezone op. Nul-emissie vrachtauto’s hebben immers nog steeds ontheffing nodig voor toegang vanwege de logistieke zone en vrachtauto’s op brandstof hebben met een ontheffing voor de logistieke zone toegang tot de nul-emissiezone. Er bestaat geen bord om alleen bestelauto’s te reguleren zodat er een nulemissiezone voor bestelauto’s zou kunnen bestaan naast een logistieke zone voor vrachtverkeer met verschillende verkeersborden. Het toepassen van dubbele bebording zoals hierboven weergeven, zorgt ervoor dat de grens van de zone en daarmee de toegang tot de zone niet kan worden gehandhaafd.

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/674dccea67d53_TEMP_OPDF 3/5

3. Verminderen overlast en conflicten met voetgangers en fietsers & stimuleren bundeling. In 2016 is het protocol logistiek voor de binnenstad afgesproken. Hierbij waren ondernemers en bewonersgroepen betrokken. Het protocol is bedoeld om de overlast van logistiek verkeer in de binnenstad te verminderen, zowel van vrachtals bestelauto’s. Los van de introductie van de nul-emissiezone, zouden bestelwagens in 2021 aan het regime van de logistieke zone worden toegevoegd. Maar in verband met corona is dit uitgesteld. Nu valt dit samen met de komst van de nul-emissiezone. Het invoeren van venstertijden voor bestelwagens in de hele binnenstad sluit aan op de beleving van overlast die naar voren komt uit de enquêtes en interviews die in 2023 zijn afgenomen door bureau En Morgen. Hieruit blijkt dat er in de binnenstad meer overlast wordt ervaren van bestelwagens dan van vrachtwagens. De overlast die van logistiek verkeer wordt ervaren hangt samen met de maten van de voertuigen. Het onder de venstertijden brengen van bestelbussen is logisch omdat de maximum maten van bestelbussen niet afwijken van die van vrachtwagens zonder aanhanger (zogenaamde bakwagens); voor beide categorieën zijn de maximummaten 12 m (lengte), 2,55 m (breedte) en 4,00 m (hoogte). Het onderscheid zit hem alleen in het gewicht, waarvoor bij bestelwagens geldt dat de maximale massa niet meer dan 3.500 kg bedraagt.

(zie onderstaande afbeelding).

Minder conflicten met voetgangers en fietsers. Het uitgangspunt voor venstertijden is om bevoorrading te concentreren op die momenten dat het rustiger is met voetgangers- en fietsers, zodat de kans op conflicten met deze groepen kwetsbare verkeersdeelnemers wordt verminderd. In het Delftse kernwinkelgebied is het ’s middags drukker met voetgangers dan in de ochtenduren. Het aantal conflicten wordt zo verminderd. Bundeling. Daarnaast kunnen venstertijden bijdragen aan het bundelen van goederenstromen; het stimuleert ondernemers om de stromen te bundelen binnen de venstertijden. Voor vrachtverkeer gelden reeds venstertijden in de hele binnenstad, die het beleveren in de ochtenduren stimuleren. Met het onder de venstertijden brengen van bestelwagens, kan dit een stimulans zijn voor bundeling van goederen stromen. 0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/674dccea67d53_TEMP_OPDF 4/5

Belevering buiten de venstertijden blijft gewoon mogelijk, maar hiervoor moet wel ontheffing worden aangevraagd. Dat kan zowel middels een dagontheffing als middels een jaarontheffing.

0/mnt/SAN/_hosted_documents/opdf_files/opdf_temp_files/674dccea67d53_TEMP_OPDF 5/5