Mer schieoevers noord delft + update inclusief bijlagen

Blad 78 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

in Nederland, in de afgelopen jaren veel gebruikt om te toetsen of er een mogelijke kans op trillinghinder in een woning ontstaat. Bij onderzoek naar trillinghinder dient te worden getoetst aan de geldende streefwaarden voor Vper van maximaal 0,1 mm/s voor woningen en maximaal 0,15 mm/s voor kantoren. Indien hieraan niet voldaan kan worden is trillinghinder te verwachten. Bij nieuwbouw nabij bestaand spoor is het daarom van belang projectspecifiek onderzoek te doen ter voorkoming van trillinghinder. In een dergelijk onderzoek wordt gekeken naar het concrete ontwerp van de nieuwbouw en hoe de nieuwe bebouwing reageert op trillingen veroorzaakt door passerend treinverkeer over nabijgelegen spoor. Indien er mitigerende maatregelen getroffen dienen te worden, kan aanpassing van de bouwconstructie namelijk een effectieve maatregel betreffen. Initiatiefnemers van nieuwbouwlocaties nabij het spoor dienen daarom in het ontwerp rekening te houden met mogelijk optredende trillingen als gevolg van treinverkeer en indien nodig het juist dimensioneren van trillingreducerende maatregelen. Met een trillingmeting zijn de bestaande trillingniveaus van het spoor ter plaatse van de toekomstige Tiny Houses langs de Vulcanusweg door Peutz6 inzichtelijk gemaakt.

Uit deze meting blijkt dat in de huidige situatie, met tweesporigheid, aldaar op 20 meter van het spoor het maximale trillingniveau (net) onder de streefwaarde van 0,1 mm/s blijft. Voor de referentiesituatie, met viersporigheid, is met een onderzoek bij het tracébesluit7 in beeld gebracht waar de Vper-contouren liggen. De grenswaarde voor kantoren (Vper = 0,15) en de grenswaarde voor woningen (Vper = 0,1) zijn weergegeven in figuur 6.15. Op Technopolis is een trillingslaboratorium aanwezig dat de metingen op dit moment al corrigeert voor de golfslag op de Schie. Extra trillingsbronnen kunnen van invloed zijn op de metingen.

Figuur 6.20 Grenswaarden trillinghinder (bron: MER Hoogfrequent Spoorvervoer Rijswijk - Delft Zuid)

Conclusie Voor de ontwikkelingen nabij het spoor is trillinghinder als gevolg van het railverkeer een relevant thema. Voor de nieuwe ontwikkelingen nabij het spoor dient trillinghinderonderzoek uitgevoerd te worden. Met een spelregel kan deze onderzoeksplicht worden vastgelegd.

6.3.7

Geur Geen van de bedrijven heeft een vergunde geurcontour. Er zijn geen gegevens bekend over geurhinder afkomstig van de bedrijven in Schieoevers Noord en omgeving.

6.3.8

Grof stof Stofdeeltjes groter dan 10 micrometer vallen onder de noemer ‘grof stof’. Voor grof stof is geen wetgeving of beleid vastgesteld voor ruimtelijke ontwikkelingen. In het Activiteitenbesluit gelden

6

Peutz, Tiny Houses Vulcanusweg 295-305 Delft, Trillingmeting, d.d. 16 maart 2018.

7 RailInfra Solutions, Programma Hoogfrequent Spoorvervoer viersporigheid Rijswijk – Delft Zuid,

deelonderzoek trillingen en laagfrequent geluid, d.d. 10 november 2014. Blad 79 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

voor bedrijven wel regels voor bijvoorbeeld de stuifgevoeligheid. Voorbeelden van stuifgevoelige stoffen zijn cement, grond, roestig schroot en kunstmest. Binnen Schieoevers Noord liggen betonfabriek Basal en zandhandel Van der Linden die een aandachtspunt vormen in relatie tot grof stof. In de milieuvergunningen van beide bedrijven zijn bepalingen opgenomen voor het te allen tijde voorkomen van wegwaaiend zand en andere stuifgevoelige stoffen. Significante effecten op de omgeving zijn daarmee uitgesloten.

6.3.9

Gezondheid Gezondheid is een breed begrip en kan worden verdeeld in twee componenten, de milieugezondheidskwaliteit en gezond gedrag. Ook heeft de inrichting van de omgeving een effect op het thema gezondheid. De thema’s die daar een rol in spelen, zoals bodemkwaliteit, water, hitte en groen worden in paragraaf 6.4 behandeld. Milieugezondheidskwaliteit Milieugezondheidskwaliteit richt zich met name op de milieunormen voor luchtkwaliteit en geluid, waarbij niet alleen naar de grenswaarden wordt gekeken. De analyse richt zich juist op de gezondheidseffecten van de concentraties onder grenswaarden. Voor de analyse van de milieugezondheidskwaliteit is het aantal blootgestelden (woningen en andere gevoelige objecten) in het gebied van belang. Voor de beoordeling van milieugezondheidkwaliteit is gebruik gemaakt van zogenaamde GES-scores. GES staat voor GezondheidsEffectScreening en met deze scores wordt de milieugezondheidskwaliteit in cijfers uitgedrukt van 1 (goed) tot 8 (zeer onvoldoende). In Tabel 6.6 zijn de GES-klasses voor luchtkwaliteit en geluid weergegeven, zoals deze zijn opgenomen in het Handboek GES 2018 van de GGD GHOR Nederland. Uit deze tabel is te herleiden dat voor de concentraties fijn stof (PM10 en PM2,5) lagere klasses worden gehanteerd dan de huidige geldende grenswaarden voor luchtkwaliteit.

De klasses zijn namelijk gerelateerd aan de WHO-advieswaarden voor luchtverontreinigende stoffen. Tabel 6.6 GES-score thema’s luchtkwaliteit en geluid (indeling conform Handboek GES 20188). De klassen zijn voor luchtkwaliteit te verdelen in subklassen a en b. GES- Milieugezondheids Geluid score kwaliteit

0

Zeer goed

1

Goed

2

3

4

5

8

Redelijk

NO2 [µg/m3]

PM10 [µg/m3]

PM2,5 [µg/m3]

Lcum

Klasse

Klasse

Klasse

< 43

<5 5 – 7,5

<2

0 -1

7,5 - 10

2–4

1-2

10 – 12,5

4-6

2–3

12,5 - 15

6-8

3-4

15 – 17,5

8 - 10

4–5

17,5 - 20

10 - 12

5–6

20 -22,5

12 – 14

6–7

22,5 - 25

14 – 16

7–8

25 – 27,5

16 – 18

8–9

43 – 47

48 – 52

Vrij matig

Matig

Zeer matig

Luchtkwaliteit

53 – 57 58 – 62

Handboek Gezondheidseffectscreening, gezondheid en milieu in ruimtelijke planvorming (GGD GHOR Nederland, 2018) Blad 80 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

GES- Milieugezondheids Geluid score kwaliteit Lcum

6

7

8

Onvoldoende

Ruim onvoldoende

Zeer onvoldoende

63 – 67

68 – 72 ≥ 73

Luchtkwaliteit NO2 [µg/m3]

PM10 [µg/m3]

PM2,5 [µg/m3]

Klasse

Klasse

Klasse

27,5 - 30

18 – 20

9 –10

30 – 32,5

20 – 22,5*

10 – 11*

32,5 - 35

22,5 - 25

11 – 12

35 –37,5

25 – 27,5

12 – 13

37,5 – 40

27,5 – 30

13 – 14

≥ 40*

≥ 30

≥ 14

* Scores boven de WHO advieswaarden. Advieswaarden zijn NO2 <40 µg/m3, PM10 <20 µg/m3, PM2,5 <10 µg/m3

Binnen het plangebied is een aantal (bedrijfs)woningen aanwezig, met name aan de noordzijde in deelgebied Leeuwenstein. alsook een aantal woningen aan de noord- en zuidzijde van de Rotterdamseweg. Verder zijn er geen andere gevoelige objecten/groepen in het gebied. Rondom het plangebied zijn daarnaast ook woningen aanwezig. Uitgaande van de cumulatieve geluidbelasting van alle geluidsbronnen en de concentraties luchtverontreinigende stoffen, leidt dit tot de volgende GES-scores, zoals weergegeven in Tabel 6.7 en figuur 6.21. Tabel 6.7 Milieugezondheidskwaliteit geluid en lucht ter hoogte van blootgestelden in referentiesituatie. Tenzij anders aangegeven gaat het om ontwikkelbaar gebied, exclusief wegen, spoorweg en de Schie. Geluid

Luchtkwaliteit NO2

PM10

PM2,5

5

6

6

5

6

6

5 tot 6

5 tot 6

6

5

6

6

5 tot 6

5

5

6

Deelgebied Rotterdamseweg

2 tot 8

5 tot 6

5 tot 6

6

Deelgebied Vulcanusweg

5 tot 8

5 tot 6

6

6

Deelgebied Tanthofdreef

6 tot 7

5 tot 6

5 tot 6

6

Gehele plangebied (inclusief Kruithuisweg, spoorweg en de Schie)

2 tot 8

5 tot 6

5 tot 6

6

Woningen noordzijde Leeuwenstein

2 tot 5

Deelgebied Leeuwenstein

2 tot 7

Deelgebied Schieweg

5 tot 8

Woningen noordzijde Rotterdamseweg

4 tot 6

Woningen zuidzijde Rotterdamseweg

Blad 81 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Figuur 6.21: GES-scores op basis van berekeningen luchtkwaliteit en geluid. Van links naar rechts, boven: NO2, PM10, onder: PM2,5, cumulatieve geluidbelasting.

Blad 82 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

De milieugezondheidskwaliteit voor het aspect luchtkwaliteit varieert tussen zeer matig en onvoldoende (score 5 tot 6). Hoewel de concentraties lager zijn dan de geldende grenswaarden voor NO2, PM10 en PM2,5, (zie paragraaf 6.3.2), scoren de concentraties onvoldoende, omdat de concentraties voor PM10 en PM2,5 boven de WHO-advieswaarden liggen van respectievelijk 20 µg/m3en 10 µg/m3. De milieugezondheidskwaliteit voor het aspect geluid varieert ter plaatse van blootgestelden van redelijk tot zeer onvoldoende (score 2 tot 8). Vanwege de verschillende geluidsbronnen is deze variatie hoog. Met name wegverkeerslawaai en spoorweglawaai zijn bepalend voor de milieugezondheidskwaliteit. Daarnaast zijn lokaal de effecten van het industrielawaai te zien in de figuur. In delen van het gebied is de milieugezondheidskwaliteit onvoldoende of ruim onvoldoende op basis van de GES scores. Bij de transformatie van Schieoevers Noord is het aan te bevelen de locatie van nieuwe blootgestelden te optimaliseren waarbij een zo goed mogelijk leefklimaat kan worden nagestreefd, rekening houdend met de milieubelasting van de wegen, het spoor en de bedrijven in het gebied. Bevorderen van gezond gedrag Gezond gedrag wordt bevorderd door de mogelijkheden om te bewegen, ontmoeten, sport en spelen alsook het aanbod voor gezonde voeding.

Schieoevers Noord is hoofdzakelijk in gebruik als bedrijventerrein en versteend. Het gebied nodigt niet of nauwelijks uit tot gezondheidsbevorderend gedrag. De gebruik en de mogelijkheden voor bewegen zijn zeer beperkt, uitgezonderd de Schie die tevens wordt gebruikt voor de roeisport. Fiets- en wandelroutes zijn er zeer beperkt. De horecavoorziening Lijm en cultuur nodigt uit tot ontmoeten. Conclusie Schieoevers Noord moet een gemengd gebied worden, waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt met een bijpassend leefklimaat. De omgang met het thema gezondheid vraagt om belangrijke keuzes voordat goede spelregels opgesteld kunnen worden.

6.3.10

Conclusie De kwaliteit van de leefomgeving is voor een aantal aspecten, zoals geluid en gezondheid momenteel laag. Dit is ook niet verwonderlijk op een bedrijventerrein, gelegen tussen spoor en wegen. Diverse keuzes en maatregelen zijn – zeker gezien de ambitie een gezonde omgeving te realiseren - nodig om in de toekomst een werk-woongebied Schieoevers Noord te creëren met een bijpassend gezond leefklimaat. De thema’s externe veiligheid en trillinghinder geven op basis van de analyse een directe aanleiding om spelregels te hanteren voor toekomstige ontwikkelingen. Voor beide thema’s gelden zones (PRcontour, invloedsgebied groepsrisico, aandachtszone trillinghinder) waarbinnen nieuwe ontwikkelingen enkel mogelijk zijn indien kan worden aangetoond dat geen onacceptabele milieuhinder ontstaat bij nieuwe ontwikkelingen. In hoofdstuk 7 wordt nader onderzocht welke effecten op de kwaliteit van de leefomgeving kunnen optreden als gevolg van de transformatie van Schieoevers Noord.

Blad 83 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Duurzame inrichting 6.4.1

Archeologie Aardkundige waarden Aardkundige waarden zijn die onderdelen van het landschap die iets vertellen over de natuurlijke ontstaanswijze van het gebied. Deze waarden hebben o.a. een relatie met de geologische opbouw van een gebied. In Figuur 6.22 is de geologische opbouw weergegeven. Aanvankelijk bestond de ondergrond van het plangebied uit veen, het zogenaamde Hollandveen Laagpakket. Rond 300 voor Chr. werden er in dit veengebied geulen uitgeschuurd, waarin zandige sedimenten werden afgezet. Deze geulafzettingen behoren tot de Formatie van Naaldwijk, laagpakket van Walcheren (voorheen Duinkerke I afzettingen). In het centrale oostelijke deel en het zuidwestelijke deel bevinden zich oever- en dekafzettingen behorende tot dit laagpakket. Deze afzettingen hebben zich afgezet vanaf 250 voor Christus op een laag Hollandveen. De dikte van de dekafzettingen varieert van 80 tot 200 cm dikte en in sommige delen tot meer dan 200 cm op dit veenpakket. Binnen Schieoevers Noord zijn geen gebieden aangeduid met aardkundige waarden.

Figuur 6.22 Geologische opbouw

Archeologie Gemeente Delft heeft voor de gehele gemeente een beleidsadvieskaart archeologie opgesteld. Voor het gehele plangebied geldt een verwachting voor archeologische waarden uit de Romeinse tijd en vanaf de (Late) Middeleeuwen tot in de Nieuwe Tijd. Met name de geulafzettingen van Duinkerke I in de Romeinse tijd en (late) Middeleeuwen waren geschikt voor bewoning. Voor deze dekafzettingen gelden in het plangebied en middelhoge kans op het aantreffen van archeologische waarden (oranje in Figuur 6.23). Op de gedeeltes waar de dekafzettingen minder dan 40 cm dik zijn geldt een lage verwachting voor archeologische waarden (gele arcering in Figuur 6.23). In de top van het onderliggende veen, onder de Afzettingen van Duinkerke I zijn in theorie bewoningssporen uit de IJzertijd te verwachten. Er is Blad 84 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

in de gemeente Delft echter geen vindplaats uit de IJzertijd bekend. De kans op het voorkomen van vindplaatsen uit deze periode is erg laag vanwege de veronderstelde slechte ontwatering van het gebied gedurende de IJzertijd. De verwachte archeologische waarden in het plangebied bevinden zich vanaf ca. 40 cm onder maaiveld. Een archeologisch onderzoek is in vrijwel het gehele plangebied noodzakelijk bij bodemingrepen dieper dan 40 cm en met een oppervlakte van meer dan 100 m2. Voor (een deel van) het perceel van Lijm en Cultuur en een gebied bestaand uit het zuidelijk deel van deelgebied Vulcanusweg, een deel van de Schiehallen en de westpunt van deelgebied Tanthofdreef zijn ingrepen tot 200 m2 vrijgesteld op basis van de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart.

Figuur 6.23 Gemeentelijke beleidsadvieskaart archeologie

Conclusie In het plangebied kunnen diverse archeologische waarden aanwezig zijn. Voor de omgang met archeologie is het voldoende om goede spelregels bij de ontwikkeling op te nemen.

6.4.2

Cultuurhistorie Cultuurhistorisch waardevolle elementen De geschiedenis van het plangebied vindt zijn weerslag in de nog herkenbare verkavelingsstructuur (zie paragraaf 3.3) en de aanwezigheid van een aantal cultuurhistorisch waardevolle objecten. Het gebied heeft een in oorsprong middeleeuwse ontginningsstructuur die cultuurhistorisch waardevol is. De oude verkavelingsrichting die op veel plaatsen nog aanwezig is, dient bij voorkeur gerespecteerd te worden en richtinggevend te zijn voor nieuwe ontwikkelingen. De ligging van vroegere molensloten zou bij voorkeur op één of andere wijze herkenbaar moeten zijn of weer worden.

Blad 85 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Beschermde monumenten en cultuurhistorisch waardevolle objecten Van alle gebouwde objecten met een cultuurhistorische waarde is maar een klein gedeelte, het 'topsegment' als rijksmonument of gemeentelijk monument beschermd (zie Figuur 6.24 en Tabel 6.8). Van de bebouwing zonder monumentenbescherming zijn de belangrijkste objecten als cultuurhistorisch waardevolle bebouwing aangemerkt. Bijzondere aandacht verdient het als rijksmonument beschermde complex van het 17e eeuwse Kruithuis met bijgebouwen dat uniek is en van zeer hoge cultuurhistorische waarde. De Schie is als landschappelijk waardevolle lijnstructuur opgenomen in de provinciale Cultuurhistorische Hoofdstructuur. Dit is een historische trekvaart, waarlangs fabrieken zich gevestigd hebben met een relatie met deze lijn. Deze zijn nog zichtbaar bij, bijvoorbeeld, Lijm & Cultuur en de Schiehallen.

Porceleyne Fles

Gebouwen terrein Gelatine

Kruithuis

Figuur 6.24 Monumenten in Schieoevers Noord Tabel 6.8 Overzicht monumenten en cultuurhistorische waardevolle objecten Adres Rotterdamseweg 196 Rotterdamseweg 270 Rotterdamseweg 270

Beschrijving Kantoor en fabrieksgebouw Porceleyne Fles Hoofdgebouw Gelatine Drie gebouwen op terrein Gelatine

Type Rijksmonument (zie figuur) Gemeentelijk monument (zie figuur) Gemeentelijk monument (zie figuur)

Schiekade 1,2,3

Complex Kruithuis inclusief omwalling met gracht en beplanting, en brug/onderdoorgang in Schiekade Pakhuis Fabrieksschoorsteen Woonhuis Portierswoning Gelatine Dubbel woonhuis, n.b. alleen linkerdeel Oorspronkelijk schuur bij ''Landzicht''. Pand nabij de Schie uit 1774, mogelijk voormalige boerderij of aardewasserij Woonhuis ''Weltevreden''

Rijksmonument (zie figuur)

Rotterdamseweg 222 Rotterdamseweg 250 Rotterdamseweg 266 Rotterdamseweg 272 Rotterdamseweg 314-316 Rotterdamseweg 354

Rotterdamseweg 360

Blad 86 van 235

Cultuurhistorisch waardevol object Cultuurhistorisch waardevol object Cultuurhistorisch waardevol object Cultuurhistorisch waardevol object Cultuurhistorisch waardevol object Cultuurhistorisch waardevol object

Cultuurhistorisch waardevol object

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Conclusie Voor cultuurhistorie zijn in het plangebied enkele beschermde waarden opgenomen (zoals enkele monumenten). In het bijzonder bij de inrichting van de directe omgeving dient rekening te worden gehouden met de aanwezigheid en het specifieke karakter van het Kruithuiscomplex en de Schie. Voor nieuwe ontwikkelingen kan volstaan worden met randvoorwaarden en spelregels.

6.4.3

Ruimtelijke kwaliteit In hoofdstuk 3 is uitgebreid aandacht besteed aan de ruimtelijke kwaliteit van de verschillende deelgebieden. De ruimtelijke kwaliteit van het bedrijventerrein is momenteel beperkt vanwege het stenige karakter, beperkte aanwezigheid van groen en water, een aantal verouderde panden en een paar leegstaande gebouwen. De locatie maakt wel al op een aantal locaties een geleidelijke ontwikkeling door van bedrijventerrein naar een gebied waar werken en recreëren samen komen en daarmee de ruimtelijke kwaliteit verbetert (zie paragraaf 3.2). De spoorlijn, de Kruithuisweg en de Schie vormen belangrijke ruimtelijke lijnen in het gebied. Conform het vigerende bestemmingsplan bedragen de maximale bouwhoogtes in de deelgebieden als volgt:  Deelgebied Vulcanusweg: maximaal 11 meter  Deelgebied Schieweg: maximaal 20 – 40 meter  Deelgebied Leeuwenstein: maximaal 6-15 meter  Deelgebied Rotterdamseweg: maximaal 12 meter  Deelgebied Tanthofdreef: maximaal 5 – 17 meter

6.4.4

Ondergrond Bodemkwaliteit Op basis van historische informatie en in het verleden uitgevoerde bodemonderzoeken is voor het gehele grondgebied van Delft een bodemkwaliteitskaart opgesteld. De algemene achtergrondkwaliteit van de bodem is op deze kaart weergegeven. De bodemkwaliteit van deelgebieden Schieweg en Leeuwenstein is omschreven als ’02. Industrie/bedrijven 1940-1960’. Het deelgebied Vulcanusweg is omschreven als ’11. Wonen vanaf 1960’ en deelgebied Rotterdamseweg ’07. Lint Wonen/bedrijven 1550-1880’. Het spoor is apart gezoneerd als zone ’17. Spoor’. Door het jarenlange gebruik van de gronden voor zware industrie, zijn diverse (potentiële) gevallen van ernstige bodemverontreiniging aanwezig. In het algemeen kent de wijdere regio een problematiek van diffuse loodverontreiniging in de bodem. Omdat het een gemengd werkwoongebied wordt, heeft de gemeente gekozen voor een stapsgewijze verbetering van de bodemkwaliteit. Toe te passen grond in de bovengrond moet voldoen aan de klasse Wonen (bodemlaag 0-0,5 m-mv) en in de ondergrond (bodemlaag 0,5 - 2,0 m beneden maaiveld) mag alleen de klasse Achtergrondwaarde + worden toegepast. Toepassingen van schonere grond dan voornoemd is uiteraard toegestaan. Indien bodemverontreiniging is ontstaan als gevolg van bedrijfsactiviteiten moet de bodemkwaliteit worden hersteld.

Dit uitgangspunt is opgenomen in de Wet milieubeheer en het Activiteitenbesluit. Uit de vergelijking van de nul- en eindsituatie blijkt of de bodem is verontreinigd. Vaak is de nulsituatie niet vastgelegd, in dat geval bieden de achtergrondwaarden in het gebied een basis voor de nulsituatie. Voor de bodemverontreinigingen buiten de bedrijfssituatie biedt de Wet bodembescherming een duidelijk kader. Indien er sprake is van risico als gevolg van de bodemverontreiniging, dient dit risico te worden weggenomen. Als er geen sprake is van risico’s kan ervoor worden gekozen om de verontreiniging te laten zitten. Vaak is het in de uitvoering praktischer om de verontreiniging toch te verwijderen, bijvoorbeeld omdat de grond toch afgevoerd moet worden of omdat de verontreiniging “in de weg” ligt bij de aanleg en onderhoud aan ondergrondse infra.

Blad 87 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Bodemgesteldheid Delft is gebouwd op voormalig kreekgebied. De bodem bestaat voornamelijk uit klei met hieronder een laag veen (variërend in dikte van enkele centimeters tot circa 2 meter). Hier zal rekening mee moeten worden gehouden bij de toekomstige inrichting. Vooraf kan, op basis van de grondslag, al duidelijk zijn waar (extra) drainage moet worden aangebracht of waar een grotere mate van bodemdaling zal plaatsvinden. Bodemdaling leidt op termijn onder andere tot schade aan wegen, bomen, bruggen en rioleringen. Dit is zichtbaar in wateroverlast en schade aan bomen, kabels en leidingen en de straat. Deze overlast neemt naar verwachting toe door de klimaatverandering. Niet gesprongen explosieven Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben in en nabij Schieoevers Noord gevechtshandelingen plaatsgevonden. Als gevolg hiervan zijn in het plangebied een aantal risicogebieden voor niet gesprongen explosieven (NGE) aanwezig (zie Figuur 6.25, linker figuur).

Figuur 6.25 NGE-risicogebieden

Verdachte gebieden NGE op basis van bureauonderzoek

Met bureauonderzoeken is voor een deel van het plangebied bepaald of sprake is van een verdachte situatie. Op basis van de uitgevoerde bureauonderzoeken is de Schie als verdachte situatie beoordeeld (zie Figuur 6.25, rechter figuur) en is een deel van het deelgebied Schieweg Noord en Vulcanusweg als verdacht beschouwd. Het gebied rondom station Delft Campus en een strook midden in het plangebied is als onverdacht beschouwd. In gebieden waar nog geen bureauonderzoek is uitgevoerd is dit noodzakelijk bij grondroerende werkzaamheden, zoals het rooien van diepwortelende bomen, hei- en graafwerkzaamheden, boringen en de aanleg van nieuwe kabel- en leidingtracés. Kabels en leidingen In het gebied zijn gasleidingen en leidingen voor de riolering gelegen (aansluitingen en persleidingen). Ten zuidwesten van het plangebied, parallel aan de Energieweg, ligt een ondergrondse hoogspanningsverbinding die aansluit op het energiestation aan de Energieweg/ Schieweg. De hoogspanning mag ten hoogste 150 kV bedragen. Blad 88 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Conclusie In het plangebied kunnen diverse verontreinigingen aanwezig zijn. Afhankelijk van de te realiseren functie is hiervoor sanering noodzakelijk. Bij toekomstige inrichting is ook bodemdaling een relevant aspect waarmee rekening gehouden dient te worden. Daarnaast is bekend dat in het gebied een aantal gronden verdacht zijn voor niet gesprongen explosieven, dan wel onderzoek nodig is voordat grondwerkzaamheden worden uitgevoerd. Om met deze thema’s rekening te houden zijn goede randvoorwaarden en spelregels nodig.

6.4.5

Water en klimaatadaptatie Hoogteligging Het maaiveld van Schieoevers Noord is opgehoogd ten opzichte van de oorspronkelijke maaiveldhoogte en ligt overwegend tussen circa NAP -0,1 en +0,6 m. De meest westelijke strook bedrijven langs de Vulcanusweg liggen lager, op circa NAP -2,0 en -1,5 m. De Kruithuisweg en de op- en afritten liggen verhoogd tot circa NAP +6 m. Grondwater In en nabij het plangebied wordt de grondwaterstand gemeten (bron: Grondwaterstand Gemeente Delft). In Figuur 6.26 zijn de waarnemingspunten in en nabij het plangebied weergegeven. De grondwaterstanden in het grootste deel van het plangebied worden weergegeven door de peilbuis aan de Rijnweg, zoals weergegeven in Figuur 6.27. Zichtbaar is dat de grondwaterstanden hier globaal fluctueren tussen NAP -0,75 m en NAP 0 m. De grondwaterstand komt slechts zeer incidenteel ondieper dan 0,5 m beneden maaiveld. De freatische grondwaterstanden hangen samen met de polderpeilen, zoals verderop beschreven. Blijkens de Grondwatervisie van de gemeente Delft (2005) zijn er in en nabij het plangebied geen structurele problemen met grondwateroverlast.

Figuur 6.26 Grondwatermeetnet gemeente Delft

Blad 89 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Figuur 6.27 Waargenomen grondwaterstanden peilbuis Rijnweg (blauw: grondwaterstand, rode stip: handmatige meting, groene lijn: maaiveld)

Op een hoger schaalniveau spelen enkele autonome ontwikkelingen betreffende grondwater. Dit betreft ten eerste de daling van het maaiveld in combinatie met de zeespiegelstijging. Grondwaterstanden komen daardoor dichter bij maaiveld. Bovendien komt het zoet-brak grensvlak ondieper te liggen (zie figuur 6.28). Zichtbaar in deze figuur is ook dat door de wateraanvoer via de Schie het zoet-brak grensvlak in de omgeving van het plangebied relatief diep ligt, circa 10-50 meter beneden maaiveld.

Figuur 6.28 Diepte zoet-brak grensvlak in de huidige situatie en de Kleinschalige Wateraanvoerroute (bron: Klimaateffectenatlas Zuid-Holland)

Ten tweede is in Delft-Noord jarenlang sprake geweest van een grootschalige grondwateronttrekking ten behoeve van de gistfabriek van DSM. Deze is niet langer noodzakelijk en wordt inmiddels afgebouwd. Verwacht wordt dat als gevolg van deze afbouw de grondwaterstanden stijgt. De stijging wordt vooral verwacht in het eerste watervoerende pakket rondom de onttrekkingskegel in Delft-Noord. De afbouw van de grondwateronttrekking wordt zorgvuldig gemonitord, o.a. middels hoogtemetingen per satelliet en een netwerk van peilbuizen in heel Delft. Door middel van de monitoring wil de gemeente risico’s als gevolg van de onttrekking voorkomen. De voortgang wordt middels monitoringsrapportages jaarlijks gepubliceerd op de website van de gemeente Delft. Bij de verwachting van negatieve invloed wordt het afbouwregime opnieuw bezien. Bij de eerste stap is medio 2017 de onttrekking verlaagd met 120 m3/uur, van 1.200 m3/uur naar 1.080 m3/uur. Deze reductie is blijkens het monitoringssysteem zonder problemen verlopen. In 2018 is een volgende onttrekkingsreductie naar 960 m3/uur uitgevoerd.

Blad 90 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Bij ontwikkelingen van onder- en bovengrondse functies in het gebied dient vanwege deze ontwikkelingen rekening te worden gehouden met voldoende ontwateringsdiepte (gemeentelijke grondwatervisie: > 70 cm beneden maaiveld) en indien nodig dienen maatregelen genomen te worden zoals verhogen van het maaiveld of de aanleg van drainage. Of daadwerkelijk verhoging nodig is, is afhankelijk van de effecten van de volgende onttrekkingsreductie op de grondwaterstand. Deze effecten worden met behulp van de peilbuizen ook in 2018 en de jaren daarna gemeten. Met de aanleg van drainage moet terughoudend omgegaan worden in gronden die gevoelig zijn voor ontwatering (met name veengebieden). Klimaatadaptatie Hevige regenbuien, langdurige periodes van droogte en extreme temperaturen zullen als gevolg van de klimaatverandering vaker voorkomen. Vaker zullen hoosbuien voorkomen die wateroverlast kunnen veroorzaken. Ook worden vaker warme en droge zomers verwacht. Delft heeft als doelstelling in 2050 99,5% van alle weersomstandigheden zonder problemen aan te kunnen. In de huidige inrichting is vrijwel het gehele plangebied afgedekt met bebouwing en verharding. Dit leidt tot een ‘urban heat island’ effect, doordat hitte slecht kan worden afgevoerd (zie Figuur 6.29).

Figuur 6.29 Hittestresskaart Delft

Om deze stedelijke hitte-eilanden te verminderen, is het wenselijk om de oppervlakte verharding te beperken en meer water en groen aan te leggen. De gemeentelijke doelstellingen dragen hier ook aan bij:  In 2025 zijn parkeerplaatsen waterdoorlatend, vrijgekomen parkeerplaatsen worden bestemd voor groenblauw;  In 2025 is maximaal 40% van het totaaloppervlak van particuliere tuinen versteend;  In 2030 is 50% van de particuliere woningen voor regenwater afgekoppeld van het riool. Eventueel kan de waterberging dan benut worden om voor extra verkoeling te zorgen. In de Klimaateffectenatlas van Zuid-Holland (Figuur 6.30) is het plangebied aangeduid als geschikt voor grote infiltratiesystemen.

Blad 91 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Figuur 6.30 Mogelijkheden voor waterberging in het eerste watervoerende pakket (bron: Klimaateffectenatlas Zuid-Holland), plangebied globaal binnen rode ovaal

De gemeente Delft ontwikkelt een strategie voor de stad, waarin bijvoorbeeld aandacht is voor knelpunten, doelstellingen en oplossingen. Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft een strategie voor de regio ontwikkeld en is bezig om daar samen met partijen invulling aan te geven. Oppervlaktewater In figuur 6.31 zijn de peilgebieden met waterpeilen weergegeven. Het plangebied oostelijk van de Schie ligt grotendeels in het boezemland (waterpeil NAP -0,43 m) en voor een klein deel in de Zuidpolder van Delfgauw (polderpeil NAP -3,02 m). Het deel westelijk van de Schie ligt in de Hoge en Lage Abtswoudsepolder. Het noordelijke deel heeft een waterpeil van NAP -1,50 m, het middelste deel NAP -2,70 m en het zuidelijke deel NAP -2,20 m. Verder zijn er enkele gebieden met peilafwijkingen. Opgemerkt wordt dat er westelijk van de Schie nauwelijks sprake is van oppervlaktewater, waardoor de aangegeven polderpeilen niet altijd een invloed hebben. De vigerende peilgebieden zijn vastgelegd in de peilbesluiten van het Hoogheemraadschap van Delfland.

Blad 92 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

-2,10 -1,50 -1,39 -2,12

-2,70

-1,33 -2,25 -2,20 flex -3,05 / -2,85

Figuur 6.31 Linker figuur: Peilgebieden met waterpeilen; primaire en secundaire watergangen (bron: Hoogheemraadschap van Delfland)

In het plangebied is met uitzondering van de Schie slechts beperkt oppervlaktewater aanwezig (zie figuur 6.31). De Schie en het water binnen het Kruithuis maken deel uit van de boezemstructuur. Naast de Schie zijn er watergangen rondom het Kruithuis, aan de westzijde van het plangebied langs het spoor in deelgebied Vulcanusweg en aan de oostzijde voornamelijk langs de Rotterdamseweg. In het deelgebied Rotterdamseweg is een overkluisde primaire watergang aanwezig ten zuiden van Lijm & Cultuur. Door het beperkte oppervlaktewater is afwatering lastig en is de waterbergende capaciteit beperkt, ook al vanwege het grote oppervlakte versteend gebied. Aan het Marcellus Emantspad (oppervlaktewatergemaal voor de Hoge en Lage Abtswoudsepolder) is binnen het plangebied een gemaal aanwezig. Het gemaal aan de Balthasar van der Polweg (oppervlaktegemaal voor de Zuidpolder van Delfgauw) en de stuwen aan Vulcanusweg en twee aan de Rotterdamseweg zijn buiten het plangebied gelegen. Waterkwaliteit Binnen Schieoevers is slechts weinig oppervlaktewater aanwezig. De Schie maakt deel uit van het KRW-waterlichaam Oostboezem (NL15_1). Naast de grotere kanalen met beroepsscheepvaart en recreatieve scheepvaart zoals de Schie, maken ook singels en grachten in Den Haag, Delft en Rotterdam deel uit van de Oostboezem.

Uit het factsheet van 2015 is gebleken dat de biologische waterkwaliteit matig tot goed was. De algemene fysische chemie was voor voedingsstoffen eveneens matig, maar voor de meeste andere parameters goed. Wel zijn er verschillende specifieke verontreinigende stoffen met normoverschrijding (ammonium, enkele PAK, een Blad 93 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

specifiek bestrijdingsmiddel en zink) die niet voldoen. Voor 2021 wordt een verbetering van de waterkwaliteit voorzien. Voor de lokale stadswateren geldt in het algemeen dat de doorstroming soms beperkt is en er veel voedingsstoffen in de vorm van blad en hondenpoep in het water komt. De waterkwaliteit is daardoor minder goed. Door de klimaatverandering (aanhoudende droogte) kan de waterkwaliteit ook verminderen (meer kans op blauwalg en botulisme). Scheiding afval- en hemelwater Het plangebied is hoofdzakelijk gescheiden gerioleerd. Dat houdt in dat het afvalwater gescheiden van het regenwater wordt afgevoerd naar de rioolwaterzuivering. Regenwater wordt op het oppervlaktewater geloosd of in de bodem geïnfiltreerd. Waterveiligheid Het plangebied bevindt zich aan weerszijden van de Schie. In het plangebied bevinden zich drie waterkeringen, waarvan twee boezemkades in noord-zuid richting langs de Schie en één polderkade in oost-west richting (zie Figuur 6.32). Buiten het waterstaatswerk is een beschermingszone opgenomen. Werkzaamheden binnen de beschermingszone of het waterstaatswerk zijn alleen toegestaan wanneer er geen risico’s zijn voor de stabiliteit van de waterkering. Voor dergelijke werkzaamheden is een vergunning van het Hoogheemraadschap van Delfland benodigd.

Intensievere neerslag en meer of langere perioden van droogte hebben ook invloed op de stabiliteit van regionale waterkeringen. Deze moeten daarom in de komende jaren op verschillende plaatsen worden versterkt. In de Klimaateffectenatlas Zuid-Holland is tevens aandacht gegeven aan overstromingsrisico’s. Hierbij is een onderscheid gemaakt in overstromingsrisico’s vanuit het hoofdsysteem, dus de zee en grote rivieren, en het regionale watersysteem, zoals de Schie. In Figuur 6.33 zijn de overstromingsrisico’s weergegeven. Zichtbaar is dat bij overstroming vanuit het hoofdsysteem in een groot gebied een waterdiepte van 0,5 tot 2 m verwacht moet worden. In het plangebied zelf is de te verwachten waterdiepte kleiner dan 0,5 m, mede door de relatief hoge ligging van het plangebied. Opgemerkt wordt dat de kans op overstroming vanuit het hoofdsysteem zeer klein is. Bij een overstroming vanuit het regionale systeem is de maximale waterdiepte veel beperkter, zoals zichtbaar in het rechterdeel van de figuur. Het plangebied en de ruime omgeving ervan hebben een maximale waterdiepte van 0,5 m. De norm voor de regionale waterkering is 1:200 (de kans op overstroming is dus 1 keer in de 200 jaar).

Blad 94 van 235

Milieueffectrapport Schieoevers Noord te Delft projectnummer 0417633.00 4 februari 2022 Gemeente Delft

Figuur 6.32 Waterkeringen

Figuur 6.33 Overstromingsrisico’s, links vanuit het hoofdsysteem, rechts vanuit het regionale systeem (bron: Klimaateffectenatlas Zuid-Holland)

Conclusie Voor water zijn er meerdere aandachtspunten voor de transformatieopgave. De grondwaterstanden en vooral de mogelijke stijging door de vermindering van de grondwateronttrekking van DSM zijn een belangrijk aandachtspunt, waardoor voor de transformatieopgave rekening dient te worden gehouden met voldoende ontwateringsdiepte

Blad 95 van 235