M 6.6.1 Motie voor een constructief referendum - Volt

Motie voor een constructief referendum Deze motie wordt besproken door de gemeenteraad van Delft op de vergadering van donderdag 6 november 2025 bij de bespreking van het raadsvoorstel Referendumverordening 2025 (2537481) We stellen vast dat: 



  

Het verwijderen van de geldigheidsdrempel in de referendumverordening 2025 de grootste beleidsinhoudelijke wijziging is aan de al bestaande referendumverordening; Delft alleen een correctief raadgevend referendum heeft, waarbij kiesgerechtigden alleen voor of tegen (een onderdeel van) een raadsbesluit kunnen stemmen; Het dus niet mogelijk is om alternatieve opties aan te geven; Het raadgevend correctief referendum een democratisch instrument is dat als een soort noodrem kan worden ingezet; De gemeenteraad het referendum als instrument voor een lokaal raadsbesluit al sinds 2006 niet meer heeft ingezet;

We hebben nagedacht over en houden er rekening mee dat: 

 

Een voor- of tegenstemming soms onvoldoende recht doet aan een vaak meervoudig raadsvoorstel, waardoor de keuze tot geheel steunen of verwerpen van een raadsbesluit regelmatig dilemma’s oplevert zowel in het stemhokje als bij de interpretatie van de referendumuitslag;1 Een referendum zonder context vaak een simpel “voor of tegen” oplevert, terwijl veel inwoners willen meedenken over oplossingen; In de model referendumverordening van de VNG de mogelijkheid van meerdere antwoordalternatieven expliciet is opgenomen. 2

Wij vinden dat: 



1

Het referendum niet alleen als noodrem moet kunnen dienen, maar ook constructief moet kunnen worden ingezet om waarde toe te voegen aan het beleids- en besluitvormingstraject; Er meer ruimte moet zijn voor constructievere vormen van referenda waarbij men tegenvoorstellen kan inbrengen of door middel van meerkeuzeantwoorden bij raadsbesluiten deze selectief kan verwerpen of constructief kan tegenwerpen.3

Denk aan een woon- of mobiliteitsvisie waarin meerdere beleidsvoorstellen staan opgenomen. 2 VNG model referendumverordening (2019), artikel 9, lid 2. 3 Het correctieve referendum 2.0: selectief verwerpen en constructief tegenwerpen Nederland Rechtsstaat

We vragen de referendumcommissie om: 

De gemeenteraad voor eind 2026 te adviseren over mogelijke constructieve variaties op het referendum, zoals een raadplegend referendum, en de daarvoor benodigde aanpassingen in de verordening.

En we gaan over tot de orde van de dag.

Eva Brussaard Volt