Kadernota 2024 - Bijlage 5 De drie opgaven

Kadernota 2024 Bijlage V: De drie opgaven De komende jaren leggen we de focus op drie grote opgaven die elkaar onderling versterken: Delft-West, Innovatiedistrict Delft en de Energietransitie. Dat doen we in het verlengde van het advies voor Delft van de commissie Deetman (2016) en de Agenda Delft 2040. Met Delft-West werken we aan een evenwichtige stad met kansen voor iedereen. Met het Innovatiedistrict benutten we de kracht van Delft als stad van techniek en innovatie. Met de energietransitie werken we toe naar een klimaatneutraal Delft in 2050. Samen met de stad en met langjarige programma’s pakken we deze opgaven in samenhang aan. Naast eigen middelen blijven we inzetten op het verwerven van incidentele middelen van het Rijk. In 2023 is gebleken dat we daar succesvol in zijn. Hieronder beschrijven we per opgave de verschillende resultaten en mijlpalen, de richting (lange termijn) waarop we willen inzetten en wat we deze collegeperiode opleveren. Ook beschrijven we of en in welke mate we moeten bijsturen in de activiteiten en de daaraan gekoppelde budgetten voor 2024. We benoemen in deze bijlage na het beschrijven van de drie verschillende opgaven ook de nadrukkelijke raakvlakken tussen de verschillende opgaven. De definitieve concretisering volgt bij de Programmabegroting 2025-2028.

1. Opgave Delft-West 1.1 Resultaten en mijlpalen 1.1.1 Lange termijn In het startdocument Samen maken wij West is de lange termijnvisie als volgt vastgelegd. Zo zien we de toekomst van Delft-West: We willen ervoor zorgen dat iedereen veilig en gezond kan leven. We willen dat alle bewoners mee kunnen doen in de samenleving en bovendien hun talenten weten te benutten. Samen verbeteren we Delft-West door de volgende doelen te behalen: 1. De jeugd krijgt de kans om het beste uit zichzelf te halen 2. Alle bewoners hebben bestaanszekerheid 3. In Delft West is het fijn en veilig wonen 4. Voor iedereen is er een plek om te wonen, te leren en te werken. 5. Vanuit vertrouwen trekken we samen op en kijken naar elkaar om. Het startdocument is het koersdocument waaraan we de komende twintig jaar toetsen of we op de goede weg zitten. De lange termijn loopt dus door tot 2043. 1.1.2 Deze collegeperiode De afgelopen periode heeft in het teken gestaan van het opwerken van een gebiedsplan en het aanvragen van cofinanciering van maatregelen. De uitvoering van de plannen staat centraal in 2025 en 2026. De komende jaren werken we aan het uitvoeren van de maatregelen waar financiering voor is geregeld en aan het versterken van de samenwerking in Wij West volgens de 1

opgaven/doelen uit het gebiedsplan. Duidelijkheid over de maatregelen komt met oplevering van het uitvoeringsprogramma in 2024. Eind van deze collegeperiode liggen er jaarlijkse uitvoeringsplannen en wijkagenda’s. Ook hebben we dan de diverse rijksregelingen (met name die voor Kansrijke Wijken en de Regiodeal) goed georganiseerd volgens subsidievoorwaarden. De inhoudelijke koers voor Delft West wordt samen met bewoners en partners opgesteld. De Alliantieraad en het programmabureau Delft-West hebben een coördinerende en ondersteunende rol. De betrokken organisaties binnen Delft-West houden de verantwoordelijkheid voor de eigen inzet van menskracht en middelen. Zij beslissen daar zelf over binnen de opgestelde inhoudelijke kaders. Dat geldt ook voor de Delftse gemeenteraad. De raad besluit over de inzet van menskracht en middelen vanuit de gemeente.

1.1.3 Uitvoering in 2024 We hebben rijksmiddelen aangevraagd en toegekend gekregen. Daarom kunnen we aanvullend op de programmabegroting 2024-2027 nu een concreter beeld schetsen van maatregelen waarmee we in 2024 aan de slag zijn. Voor het uitvoeren van deze ambities maken wij zoveel mogelijk gebruik van bestaande organisatiestructuren. Daarnaast zetten we in op het versterken van verenigingen, zoals sportverenigingen en muziekverenigingen. • •

•

•

In 2024 gaan we verder met het uitvoeren van bijvoorbeeld de maatregelen uit het programma Preventie met Gezag. We werken hierin samen met jongerencentra, politie, justitie en overige partners. De eerste interventies zijn gestart. Daarnaast gebruiken we de bijdrage van het Rijk uit het Volkshuisvestingsfonds. In Voorhof gaan we het tekort van een aantal VvE’s gedeeltelijk een financiële impuls geven om flats versneld te verduurzamen. Het gaat om flats waar inwoners wonen met een lager inkomen. Daarnaast investeren we in energiearmoede. De rijksoverheid heeft ook € 5 miljoen subsidie toegekend via de SPUK Kansrijke Wijk aan Delft-West. Deze aanvraag geldt voor drie jaar met € 1,7 miljoen per jaar. Delft kan hiermee de komende drie jaar investeren in diverse projecten. Hier starten we in 2024 al mee. Het gaat dan om projecten voor het voorkomen van armoede, meedoen aan de samenleving, scholing en een gezonde leefomgeving. Met de Regiodeal Delft-West starten we in 2025 met het uitvoeren van zes initiatieven voor Delft-West. Het overgrote deel van 2024 is nodig om de deal volledig rond te maken met het Rijk. De verwachting is dat het convenant met het Rijk na de zomer wordt opgewerkt. De initiatieven starten in 2024. Met de Regiodeal willen we de verbinding tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt verbeteren. Dit doen we samen met bewoners en ondernemers.

Met een passender aanbod aan onderwijs boren we de talenten in de stad aan. We streven ernaar dat jongeren hun school afronden met een diploma. En vaker alles uit hun school- en werkcarrière kunnen halen, ondanks dat ze uit een kansarmere omgeving komen.

Daarnaast investeren we een deel van het geld uit de reservering van € 10 miljoen van de gemeente in Delft-West. Een groot gedeelte is al in de Programmabegroting 2024-2028 opgenomen. Daar komen de volgende initiatieven bij die wij als gemeente inbrengen in de uitvoeringsagenda: Maatschappelijke diensttijd We investeren extra in maatschappelijke diensttijd. Daarmee kunnen 40 jongeren extra geholpen worden in Delft-West. De partner die dit uitvoert, werft op school en in de wijk jongeren om maatschappelijke diensttijd te volgen.

2

Groeigroepen Basisschool de Horizon, met locaties in de wijken Buitenhof en Voorhof, is een school met veel uitdagingen: onderwijsachterstanden, grote diversiteit in talen en culturen en huisvesting in een wijk waar veel gezinnen te maken hebben met multiproblematiek. We zien dat geregeld kinderen uitvallen door gedrag en/of ontwikkelingsvraagstukken. Daarnaast is er een relatief hoog percentage kinderen dat start met een taal- en/of ontwikkelingsachterstand. Met dit in het achterhoofd zijn basisschool De Horizon, Samenwerkingsverband PPO (Passend Primair Onderwijs), gemeente Delft en Delft Support met elkaar om de tafel gegaan. Om zorgversnippering te voorkomen en direct hulp te kunnen bieden, willen we uniform aan de slag met zorg en ondersteuning in de school. De school en het samenwerkingsverband zijn gestart met zogeheten groeigroepen: groepen van maximaal 10 kinderen die extra ondersteuning (zorg en onderwijs) nodig hebben. Hier is een sterke behoefte aan ondersteuning vanuit één jeugdhulporganisatie. De school kiest één van de gecontracteerde aanbieders die op hun school vrijwel alle jeugdhulpvragen afvangt. Hiermee kan de aanbieder ook meer groepsgericht aanbod leveren in plaats van alleen individuele begeleiding. Zo voorkomen we dat kinderen uitvallen en dat ze duurdere zorg nodig hebben. Pilot bouwdepot In Delft gaan we starten met de pilot Bouwdepot.

Een jaar lang geeft het Bouwdepot, in de vorm van een stabiel maandelijks inkomen, dakloze jongeren wat ze nodig hebben: (financiële) rust en de mogelijkheid om zelf aan persoonlijke doelen te werken. Niet gedicteerd door een ander, maar gebaseerd op vertrouwen. Zo krijgen ze de regie over hun leven terug. Op deze manier willen we deze jongeren een nieuwe toekomst bieden. Uitbreiding wijkregisseurs en mogelijk maken buurtinitiatieven We breiden de uren uit van de wijkregisseurs in Voorhof, Buitenhof en Tanthof-West. In diverse wijken zijn de leefbaarheidsoverleggen opnieuw opgestart. Dat vraagt om goede coördinatie. Daarnaast zijn de wijkregisseurs belangrijk voor het ophalen van ideeën voor de wijkagenda in de uitvoeringsagenda. Ook willen we wijkregisseurs ruimte geven om kleine initiatieven in de wijk aan te jagen. Dat doen we door het budget dat al beschikbaar is voor gebiedsgericht werken in Voorhof en Buitenhof (€ 317.000 per jaar) over te hevelen naar Delft-West. Op deze manier borgen we dit structureel. Vanuit ons Klantcontactcentrum KCC sluit een aantal afdelingen aan bij het initiatief Wij West Dichtbij in winkelcentrum de Hoven. Medewerkers van het Instituut Sociaal Raadslieden (ISR), de Backoffice Inkomensvoorzieningen en de Financiële Winkel (schuldhulpverlening) zijn een aantal dagdelen ter plekke aanwezig.

Hier wisselen we snel en laagdrempelig informatie uit en beantwoorden we vragen van inwoners, maar ook van andere organisaties die deelnemen binnen deze huiskamer. We vergroten hiermee de bekendheid van de verschillende vormen van ondersteuning die de gemeente aanbiedt.

3

1.2 Financieel kader Delft-West

Bedragen x € 1.000 Grondslag Exploitatie

Begroot

Werkelijk

Begroot

Begroot

Begroot

Begroot

2023

2023

2024

2025

2026

2027

€ 1.175 € 100 € 266

€ 1.163

€ 1.163

€ 684

€ 475

€ 317

€ 317

€ 1.125 € 100 € 475

Uitvoeringsbudget Stedelijke vernieuwingsgebieden (DU) Programmabureau (SPUK) Nieuw: Toevoegen structureel budget wijkversterkingsopgaven €

1.700

1.541 € 2.164 € 1.955

€ 317 €

317

€

Begroot 2028

€ 317

€ 317

317 €

317

Verloop reservering € 10 m iljoen

Reservering Delft West Onttrek k ingen t.l.v. reservering Cultuur - capaciteit Capaciteit inclusie, emancipatie en anti-discriminatie Communicatieadviseur armoede Langer en weer thuis Stimuleren sporten, spelen, bewegen recreëren/ontmoeten in OR Idem overheveling van 2023 naar 2024 Onderwijs nieuwbouw wijkcentrum Buitengewoon Schuldhulpverlening Combinatiefunctie: - Matching Brede SPUK cultuur Voorhof en Buitenhof - Inzet cultuur in Tanthof - Programmabudget activiteiten Delft West Binnen- en buitenschoolse cultuureducatie en -participatie Delft West Co-financiering aanvraag VHF (nog te verwerken in begrotingswijziging) * Co-fiannciering aanvraag regiodeal (nog te verwerken in begrotingswijziging) ** Extra: Maatschappelijke diensttijd Groeigroepen Horizon Bouwdepot dakloze jongeren Circulaire economie Uitgaven op jaarbasis

* maximaal € 250.000 ** uitgangspunt € 400.000 Nog in de pijplijn: aanvraag VHF (maximaal) aanvraag regiodeal (minimaal) Saldo reservering € 10 miljoen obv besluitvorming (ultimo 2028)

€

€ 10.000

€ 10.000

€ 9.268

€ -45 € -52

€ -45 € -52

€ -430 € -50

€ -430 € -5

€ -200

€ -200

€ -91 € -104 € -80 € -430 € -50 € -45 € -100 € -200

€ 7.671

€ 6.714

€ 5.828

€ -430

€ -430

€ -430

€ -100

€ -100

€ -1.700

€ -80 € -80 € -50 € -50

€ -80 € -80 € -50 € -50

€ -80 € -80 € -50 € -50

€ -80 € -80 € -50 € -50 pm pm

pm pm € -27 € -70 € -140

pm pm € -27

€ 3.438

pm pm € -26

€ -140 € -70

-777 €

-732 € -1.597

€

-957

€

-886 € -2.390

€ € €

-250 -400 2.788

Het resterende nog niet bestemde saldo van de reservering van € 10 miljoen bedraagt ultimo 2028 ca. € 2,8 miljoen. De middelen van het Rijk (SPUK kansrijke wijken en Regiodeal) en de reservering van €10 miljoen vanuit de gemeente zorgen tot en met 2026 voor een stevige bodem voor het uitvoeren van het Nationaal Programma Wij West in Delft. Na 2026 is de financiering vanuit het Rijk nog onzeker. Samen met 18 andere gemeenten zijn wij doorlopend, op basis van samenwerking, in gesprek met het Rijk over integrale en structurele financiering. We ervaren de samenwerking met het Rijk als positief. Het Rijk is met een gebiedsadviseur en rijksvertegenwoordiger, net als in alle andere gebieden, ook vertegenwoordigd in de Alliantieraad en neemt actief deel aan de alliantie Wij West.

4

Overzicht rijksbijdragen irt Delft West 5e tranche woningbouwimpuls (WBI) Versnellingsgelden (deel Kop van de Buitenhof) Preventie met gezag Rijke Schooldag (loopt via scholen) SPUK Kansrijke wijk Volkshuisvestingfonds Volkshuisvestingfonds (aanvraag in voorbereiding) Regiodeal Aanpak energiearmoede * Vervolg aanpak energiearmoede *

Totale kosten (x miljoen)

Bijdrage Rijk (x miljoen)

€ € €

30,0 15,2 3,0

€ € €

15,0 9,8 3,0

€ € € € € €

6,6 6,3 12,7 24,6 1,9 2,3

€ € € € € €

6,6 4,4 8,9 12,3 1,9 2,3

€

102,6

€

64,2

Cofinanciering (x miljoen) € €

15,0 5,4

€ € €

1,9 3,8 12,3

€

38,4

* breder dan alleen Delft West

Het concretiseren van de diverse toegekende rijksmiddelen (zoals WBI, versnellingsgelden) moet nog worden uitgewerkt en voorgelegd aan college en raad. De Regiodeal is wel toegekend, maar in 2024 vinden nog onderhandelingen plaats over de exacte invulling.

2. Opgave Innovatiedistrict Delft 2.1 Resultaten en mijlpalen 2.1.1 Lange termijn Dit college zet zich in op de ontwikkeling van het Innovatiedistrict Delft. Dat doen we vanwege de kansen om kennis, innovatie en ondernemerschap beter te (laten) renderen voor alle inwoners in Delft, de regio en de rest van Nederland. We werken langjarig samen met TU Delft, Bedrijvenkring Schieoevers (BKS), Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en provincie Zuid-Holland om Delft-Zuidoost te ontwikkelen tot een aantrekkelijke plek om te wonen, werken, leren, ontmoeten en ondernemen. We werken toe naar de ontwikkeling van een Innovatiedistrict Delft dat bijdraagt aan een duurzame groei van de economie van de regio en van Nederland. Op lokaal niveau draagt het Innovatiedistrict bij aan werkgelegenheid voor zowel praktisch geschoolden als wetenschappelijk opgeleiden. 2.1.2 Deze collegeperiode Aan het eind van deze collegeperiode is het zichtbaar dat dit college verder gebouwd heeft aan de ontwikkeling van het Innovatiedistrict Delft en dit heeft verankerd in de toekomst van Delft. Om dit te bereiken, zetten we deze collegeperiode onder andere in op het verduurzamen van het samenwerkingsverband van het Innovatiedistrict Delft. Naast het versterken van de samenwerking stellen we ook een overkoepelende gebiedsvisie op voor het gehele gebied, met een bijbehorende ontwikkelstrategie.

Op hoofdlijnen zetten we in op het economisch, ruimtelijk en sociaal ontwikkelen van het Innovatiedistrict. De gebiedsvisie geeft inzicht in de ruimtelijke en programmatische ontwikkeling van het gebied over twintig jaar. We vertalen die in een ontwikkelstrategie die duidelijkheid geeft over de vraag hoe het gebied zich stapsgewijs kan ontwikkelen. Onderdeel van deze ontwikkelstrategie is een investeringsagenda met middelen die worden geïnvesteerd en de bijdrage daarvan aan de lange-termijn-doelstellingen. 5

Ook zet dit college in op duidelijke kaders voor de kortere termijn. Op basis van de voorgaande gebiedsvisie en ontwikkelstrategie wordt jaarlijks een gemeentelijk uitvoeringsplan opgesteld. Voor de benodigde uitvoeringskracht hebben we middelen gereserveerd voor het investeren in kwalitatieve openbare ruimte, strategische aankopen en het realiseren van betaalbare bedrijfsruimtes. 2.1.3 Uitvoering in 2024 We hebben rijksmiddelen aangevraagd en toegekend gekregen. Daarom kunnen we aanvullend op de programmabegroting 2024-2027 nu een concreter beeld schetsen van maatregelen waarmee we in 2024 aan de slag zijn. Actief werken aan de stad Voldoende betaalbare bedrijfsruimte is van groot belang voor de groei van de Delftse economie en het Innovatiedistrict Delft, met aandacht voor start- en scale-ups. In 2024 geven we verder uitvoering aan het in 2023 opgestelde programmaplan voor betaalbare bedrijfsruimte, inclusief kaders voor actief grond- en vastgoedbeleid. Gebiedsvisie Innovatiedistrict Delft Dit college zet in op de realisatie van een overkoepelende gebiedsvisie met de samenwerkende partijen. De gebiedsvisie vormt een nadere uitwerking van de ambities van de gemeente Delft en de gezamenlijke partners. Drie concrete deeluitwerkingen met een kortere horizon maken onderdeel uit van de overkoepelende visie.

Dit zijn de deelgebieden Schieoevers Zuid, Vulcanusweg en de Rotterdamseweg. De genoemde deelgebieden zijn belangrijke schakels in en buiten het Innovatiedistrict Delft. In 2024 werken we daarom gelijktijdig met de overkoepelende visie aan concretere uitwerkingen voor deze gebieden: •

•

•

Schieoevers Zuid: Schieoevers Zuid is een puzzelstuk in de economische ontwikkeling van Delft en de regio. Schieoevers Zuid biedt kansen om het bedrijventerrein beter te benutten en kan steviger bijdragen aan de ontwikkeling van Innovatiedistrict Delft. Daarnaast gaan we een tracéstudie uitvoeren naar een nieuwe fysieke oost-west verbinding door Schieoevers Zuid (‘Energieroute’) en naar de investeringen die dit vraagt. Vulcanusweg: De Vulcanusweg wordt verkend als belangrijke ruimtelijke en programmatische verbindingszone binnen het Innovatiedistrict. Deze verkenning heeft raakvlakken met de gebiedsvisie Station Delft Campus en de fietsverbinding vanuit Nieuw Delft. De Vulcanusweg heeft ook raakvlakken met de ontwikkelingen in Delft-West. Rotterdamseweg: De Rotterdamseweg en het omliggende gebied vormen de scheiding tussen twee grote gebieden binnen het Innovatiedistrict Delft: Schieoevers en TU Campus. Het is daarmee cruciaal voor de verdere ontwikkeling van het Innovatiedistrict. Voor de weg zelf zijn versnellingsmiddelen beschikbaar vanuit het Rijk. We maken in 2024 een plan van aanpak voor een passende inrichting.

Circulair Innovatiedistrict Delft Eén van de ambities binnen het Innovatiedistrict is dat Delft het eerste circulaire innovatiedistrict van Nederland realiseert, zonder afval en met hergebruik van grondstoffen en producten. We gaan in 2024 aan de slag om deze ambitie uit te werken tot een visie voor een circulair IDD. De ambitie voor een circulair innovatiedistrict wordt vervolgens verankerd in de overkoepelende gebiedsvisie en het jaarlijkse uitvoeringsplan. Concrete resultaten Het college zet voor 2024 ook in op concrete resultaten. Zo zetten we de eerste stappen in het realiseren van de Kruithuisweg-zone als aantrekkelijke verbindingszone tussen Station Delft Campus en TU Delft Campus door korte-termijn-ingrepen uit te voeren. In aansluiting 6

hierop wordt ingezet op het markeren van Station Delft Campus als toegangspoort en visitekaartje van het Innovatiedistrict. Samenwerking Innovatiedistrict Delft Delft kan het Innovatiedistrict niet alleen ontwikkelen. In 2023 zijn we daarom een samenwerking gestart met de provincie Zuid-Holland, de Technische Universiteit Delft (TUD), de Bedrijvenkring Schieoevers (BKS) en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). In 2024 wordt de samenwerking meerjarig verlengd en bestendigd. De partners hebben voor het samenwerkingsprogramma concrete opgaven en projecten gedefinieerd en geprioriteerd. Jaarlijks worden deze herijkt. Binnen de samenwerking zetten we onder andere in op: • • • • •

Ruimtelijke visie Innovatiedistrict Delft; Het afronden van het economisch profiel van het gebied en het verder uitwerken naar onderscheidende vestigingsmilieus; Het organiseren van proactieve branding en marketing; Versterken zichtbaarheid en positie op gemeentelijk, regionaal, provinciaal en rijksniveau; Verbinden van verschillende netwerken en (onderwijs)organisaties met het innovatieecosysteem via community-management.

2.2 Financieel kader Innovatiedistrict Delft Bedragen x € 1.000

Begroot

Werkelijk

Begroot

Begroot

Begroot

Begroot

2023

2023

2024

2025

2026

2027

Begroot 2028

Exploitatie

€ 200

Uitvoeringsbudget IDD (Intern) €

200

€ 255 €

255

€

€ 203

€ 203

200 €

200

-

€ 8.000

€ 6.500

€ 4.022

€ 2.219

€ 769

€ -200 € -100 € -150 € -500

€ -200 € -50

€ -200

€ -200

€ -200

€ -150 € -800

€ -800

€ -569

€ -200 € -200

€ -325 € -800 € -500 € -300

€ -150 -1.500

-

Verloop reservering € 8 m iljoen

€ 8.000

Reservering IDD Onttrek k ingen t.l.v. reservering : Programmakosten IDD (Samenwerking) Uitvoeringsbudget positionering IDD Actief werken aan de stad Gebundeld budget Visie en Strategie Uitvoeringsbudget ontwikkelagenda Visie en Strategie Uitvoeringsbudget verbindingszone Kruithuisweg Kwalitatief openbare ruimte Circulaire economie Smart Makers Delft Planet B.io

€ 8.000

€ -150 €

€ -102 €

€

-252

€

-

-

-

€

€ -300

€ -153 € -150

€ -300 € -50 € -153 € -150

€ -2.478

€ -1.803

€ -1.450

€ -150

3. Opgave Energietransitie 3.1 Resultaten en mijlpalen 3.1.1 Lange termijn In 2050 is Delft klimaatneutraal, we stoten dan netto nul CO2 uit. Alle gebouwen zijn over op schone warmte – we verwarmen dan zonder aardgas. In 2030 is dit al zo voor 20% van de gebouwde omgeving. Het warmte-uitvoeringsplan is de aanpak waarmee buurten overstappen naar duurzame warmte. In 2030 hebben we 13 uitvoeringsplannen gereed om de 20% te halen. De focus zal liggen op Voorhof en Buitenhof, waar het Open Warmtenet wordt aangelegd.

7

In 2050 zijn alle woningen geïsoleerd tot energielabel C of de Standaard. Daarvoor moeten we 25.000 woningen aanpakken. In 2030 zijn de eerste 10.000 woningen gereed. Sociale huurwoningen hebben in 2028 allemaal ten minste label D. Duurzame elektriciteit opwekken in Delft kan vooral met zonnepanelen op daken. In 2050 liggen alle geschikte daken vol met zonnepanelen, in 2030 is dit al 40%. Wij vinden draagvlak voor de energietransitie essentieel. Dat begint met informeren: alle Delftenaren moeten toegankelijke en goede informatie hebben. Bovendien moet iedereen mee kunnen doen met de energietransitie. De transitie biedt kansen om energiearmoede tegen te gaan. 3.1.2 Deze collegeperiode We leveren voor de eerste buurt (Multatulibuurt) een warmte-uitvoeringsplan op: inwoners, verhuurders, corporaties en bedrijven zien in een buurtaanpak welk alternatief voor aardgas de beste optie is. Tegelijkertijd starten we in deze periode de volgende uitvoeringsplannen. We zetten er vol op in dat de aanleg van het Open Warmtenet en Geothermie Delft eind 2025 is afgerond. Ook de aanleg van transportleiding WarmtelinQ is dan gereed. Delft heeft dan de infrastructuur klaarstaan om de doelen op schone warmte van 2030 te halen. In 2023 is het Isolatieplan vastgesteld en in 2026 is de uitvoering hiervan in volle gang. Hierbij focussen we op buurten waar energiearmoede bovengemiddeld is.

3.1.3 Uitvoering in 2024 We hebben rijksmiddelen aangevraagd en toegekend gekregen. Daarom kunnen we aanvullend op de programmabegroting 2024-2027 nu een concreter beeld schetsen van maatregelen waarmee we in 2024 aan de slag zijn. Werkstroom 1: Stadsbreed in beweging We stimuleren en adviseren inwoners breed, in de hele stad, om hun huis te verduurzamen. Het Energieloket en de Energiecoaches zetten hun werk voort in 2024 en kijken continu waar ze hun aanpak kunnen verbeteren. We ontzorgen inwoners bij het isoleren en starten in 2024 met de eerste instrumenten uit het Isolatieplan. De doe-het-zelf subsidie van €1.500 is beschikbaar voor 500 klussers die zelf aan de slag gaan. We starten met energie-ambassadeurs die kleinschalig – in bepaalde buurten en straten – ontzorgen bij het collectief isoleren. De energiehulpen die gratis energiebesparende maatregelen aanbrengen, hebben eind 2024 1500 huishoudens bereikt. Werkstroom 2: Techniek In 2024 verwachten we het investeringsbesluit van alle partners die werken aan het Open Warmtenet en Geothermie Delft. De aanleg hiervan gaat TU Delft voorzien van duurzame warmte én op termijn ongeveer 15.000 woningen in Voorhof en Buitenhof. Als dit besluit wordt genomen, start de aanleg van het warmtenet nog dit jaar voor de 1e fase: ongeveer 5.000 woningen van de woningcorporaties.

De aanpak voor de 2e fase – 10.000 woningen van particulieren, VvE’s en corporaties – wordt opgesteld, waarin we de organisatorische, juridische, technische en financiële uitgangspunten vastleggen. Hiervoor worden de inwoners in de eerste helft van het jaar geraadpleegd. In Delft leggen we daarnaast een tweede bron van duurzame warmte aan: de transportleiding WarmtelinQ met restwarmte vanuit Haven Rotterdam. De aanleg van de leiding wordt in Delft dit jaar afgerond en de bovengrond wordt heringericht. Waar groen wordt teruggeplant, verhogen we de biodiversiteit. 8

3.2 Financieel kader Energietransitie Bedragen x € 1.000

Begroot

Werkelijk

Begroot

Begroot

Begroot

Begroot

Begroot

2023

2023

2024

2025

2026

2027

2028

€ 48 € 1.674 € 592

€ 125 € 1.628

€ 1.679

€ 1.645

€ 1.645

€ 1.645

Exploitatie

Klimaatplan (smart grid BKS, bijdrage Green Village) Energietransitie - uitvoeringskosten (SPUK CDOKE) Energietransitie - uitvoeringskosten (meicirculaire 2022) Warmtenet (incl.Subsidie NetVerder) gefinancierd uit Fonds Delft 2040 Warmtenet (incl.Subsidie NetVerder) tlv reserve voorbereidingskosten Fonds2040 Futureproof Wamtepompcentrale Kostenverhaal Aanpak energiearmoede en uitvoering Isolatieplan (SPUK) Idem incidentele bijdrage gemeentefonds Vervolg Aanpak energiearmoede en uitvoering Isolatieplan (SPUK) Lokale aanpak Isoleren (SPUK) Inzet reserve Beleid en uitvoering - Isolatieplan Inzet reserve Beleid en uitvoering - Warmte uitvoeringsplannen Inzet reserve Beleid en uitvoering - Warmte uitvoeringsplannen (klimaatmaat) Coalitieakkoord (incidenteel): Routekaart klimaatneutraal 2050 Coalitieakkoord (incidenteel): Lokaal isolatieplan ism woningbouwcorporaties 1e aanvraag VHF (te verwerken via begrotingswijziging) 2e aanvraag VHF (te verwerken via begrotingswijziging) Advies en begeleiding bij isolatiemaatregelen bij VVE's Beschikbare co-financiering aanvragen VHV-fonds

€ 114 € 1.611 € 592 € 200

€0

€ 220 € 1.400 € 344

€ 127 € 884

€ 100 € 100

€ 3.027 € 200

€ 757 € 4.000 € 120

€ 263 € 719 € 344 € 1.000 € 262 € 500 € 100 € 98

€ 1.372 € 320

€ 320

€ 98

€ 98

€ 98

€ 98

€ 110

€ 110

€ 110

€ 100 € 775

€ 775

€ 2.618

€ 2.518

€ 316

€ 100 € 100

€ 4.681 €

3.525

€ 8.376

€ 4.652

€ 6.293

Als gevolg van de gerealiseerde cijfers 2023 schuiven diverse restantbudgetten door naar 2024 en verder. In de programmabegroting 2025-2028 worden de diverse uitgaven nader toegelicht. We zijn voor onze middelen sterk afhankelijk van het Rijk, die de uitvoeringslasten van het Klimaatakkoord financiert. Het huidige inzicht is dat dit voldoende is.

Verloop € 15 m iljoen en m iddelen Fonds 2040

Energie in de wijk en Reserve Beleid en uitvoering - Isolatieplan (co-financiering aanvragen VHF) * Reserve Beleid en uitvoering - Isolatieplan Reserve Beleid en uitvoering - Warmtenet Reserve Energie in de wijken - Warmte uitvoeringsplannen Overig Reserve Stad (FD 2040) - Futureproof open warmtenet Idem reserve voorbereidingskosten Fonds 2040 Reserve Stad (FD 2040) - Futureproof Warmtepompcentrale

2023 € 5.500 € 2.000 € 2.000 € 5.500

€ 3.784 € 200 € 4.000 € 22.984 € * in het kader van aanvragen VHF benodigd voor co-financiering toegekende en nog in te dienen aanvragen

2024

2025

2026

2027

€ -500

-

€ -198

€ -98

€ -3.027 € -200

€ -757

€ -3.925

€

€ -98

€ -4.000 -855 € -4.098 €

€ -98

-98 €

2028

Saldo ultimo 2028

€ 5.500 € 1.500 € 2.000 € -98 € 4.913 €0 €0 €0 €0 -98 € 13.913

Naast de diverse rijksmiddelen (SPUK’s) en de bijdragen van derden (via kostenverhaal) investeert de gemeente € 15 miljoen vanuit de motie ‘Energie in de wijken’ en ca. € 8,0 miljoen via de goedgekeurde aanvragen Fonds 2040 voor het Warmtenet en de Warmtepompcentrale. In bovenstaand overzicht is het voorziene verloop van deze bedragen weergegeven. Belangrijke kanttekening is de benodigde co-financiering voor de aanvragen VHF. Op dit moment wordt dit ingeschat op ca. € 5,5. Dit wordt bij de toekenning definitief verwerkt in de begroting. Van de oorspronkelijke € 23 miljoen is € 9 miljoen gelabeld om in de komende jaren te besteden. Daar komt € 5,5 miljoen bij die beoogd is als co-financiering. De resterende ruimte is € 8,5 miljoen. Dit is met name beschikbaar om warmte-uitvoeringsplannen integraal uit te voeren in kwetsbare wijken en om inwoners te ondersteunen wanneer zij op het warmtenet aansluiten.

9

4. Samenhang tussen de drie opgaven We houden de focus op de drie opgaven, die elkaar versterken. Hiermee versterken we Delft als een duurzame, vitale en inclusieve stad. Bij de uitvoering van deze opgaven leggen we slimme verbindingen. Delft-West & Energietransitie Het Open Warmtenet gaat schone warmte brengen naar Voorhof en Buitenhof, dus hier komen de Energietransitie en Delft-West intensief bij elkaar. Ook vervangen we hier het riool en geven we met de gevel-tot-gevel-aanpak de buitenruimte een kwaliteitsimpuls. Zo komen er meerdere thema’s bij elkaar. Dat geeft ons de kans om de wijken te versterken vanuit het perspectief van de bewoners. De participatie rond deze thema’s organiseren we zoveel mogelijk samen en tegelijk. En ook in de uitvoering – aanleg van riool en warmtenet, herinrichten van de buitenruimte – zoeken we naar synergie. Dit vraagt veel afstemming met de diverse partners. En het kan niet altijd. Bij de isolatie-opgave richten we ons eerst op de meest kwetsbare huishoudens. Het Rijk ondersteunt dit financieel via het Volkshuisvestingsfonds (VHF). We hebben inmiddels € 4,4 miljoen subsidie ontvangen voor het isoleren van 2 VvE’s in Voorhof. Komende tijd komen er nog volgende tranches VHF via het Rijk beschikbaar. We gaan ons inzetten om hiervan zoveel mogelijk gebruik te maken. Ook onze aanpak van energie-armoede legt de focus op Delft-West.

Delft-West en Innovatiedistrict Delft Het Innovatiedistrict Delft heeft raakvlakken met het programma Delft-West. Beide programma’s hebben een versterkende werking op het creëren van werkgelegenheid, maar ook op het aansluiten van leerlingen met de praktijk van techniek en technologie (de toekomstige werkgelegenheid). Het Innovatiedistrict Delft biedt voor bewoners in Delft-West kansen op werk en stages en leidt ook tot het verstevigen van het mbo en hbo in Delft-West. Smart Makers Delft is hiervan een mooi voorbeeld. Innovatiedistrict Delft & Energietransitie De geothermiebron die binnen het Innovatiedistrict ligt, is van cruciaal belang voor de energietransitie. Hiervoor werken we samen met het consortium Geothermie Delft waarvan onder andere TU Delft onderdeel is. Met Bedrijvenkring Schieoevers loopt een samenwerking om te komen tot lokaal energiemanagement. Zo kan het elektriciteitsnet worden ontlast en het elektrificeren van mobiliteit en bedrijfsprocessen doorgaan. Dit initiatief van Rabobank, Haagse Hogeschool, provincie Zuid-Holland en Metropoolregio Rotterdam Den Haag is in 2023 uitgebreid met TU Delft en Joulz.

10