Kadernota 2024 Bijlage 1A Toelichting begrotingswijziging

Kadernota 2024 Bijlage 1A: Toelichting begrotingswijziging Inleiding De begrotingswijziging bij de Kadernota 2024 leidt tot bijstelling van de vastgestelde begroting 2024 (Programmabegroting 2024-2027). De mutaties vanaf 2025 worden verwerkt in het begrotings- en meerjarenbeeld van de ontwerp-Programmabegroting 2025-2028 die in september 2024 aan de raad wordt aangeboden. De begrotingswijziging bij de Kadernota 2024 bevat vooral voorstellen voor bijstelling die benodigd zijn voor het uitvoeren en afmaken van de in 2023 met de raad afgesproken koers. Daarnaast is voor een realistisch begrotings- en meerjarenbeeld ook een beperkt aantal nieuwe voorstellen verwerkt dat het gevolg is van ontwikkelingen om ons heen, zoals wettelijke taken of situaties van overlast of onveiligheid. De voorstellen die samenhangen met de Voorjaarsnota van het Rijk en de maatregelen om bij te sturen op het begrotingssaldo zijn geen onderdeel van de begrotingswijziging en worden verwerkt in de Programmabegroting 2025-2028. Mutaties als gevolg van voorstellen in de Kadernota 2024 zijn verwerkt in de 15e begrotingswijziging (zie bijlage 1A). Deze begrotingswijziging (2024 t/m 2027) is gebaseerd op de volgende bouwstenen: 1. Opgaven 2. Projecten: Prinsenhof en Gelatinebrug 3. Bestuurlijke accenten 4. Bestaand beleid 5. Investeringen 6. Moties en toezeggingen 7.

Sociaal domein Begroting en m eerjarencijfers (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

2.107

1.830

-2.474

-3.661

-744

1. Opgaven (inclusief rijkssubsidies)

-

-

-

-

-

2. Projecten: Prinsenhof en Gelatinebrug

-

-

-

-450

-450 -887

Uitgangssituatie Saldo Program m abegroting 2024-2027 (na w ijziging) Kadernota 2024 I. Bouw stenen

3. Bestuurlijke accenten

-1.883

-1.729

-1.192

-887

4. Bestaand beleid

-634

-1.021

-39

-908

-890

5. Investeringen (inclusief grote dossiers)

-872

-3.401

-2.395

-2.388

-2.419

6. Moties en toezeggingen

-440

-583

-395

-345

-345

7. Sociaal domein (inclusief HA Jeugd)

1.631

-3.935

-3.978

-2.578

-2.578

Totaal voorstellen 15e begrotingsw ijziging

-2.198 -91

-10.667 -8.837

-7.999 -10.473

-7.556 -11.217

-7.570 -8.314

4.000

4.000

4.000

pm

pm

pm

pm

700

700

700

700

-5.773

-6.517

-3.614

Saldo Kadernota 2024 II. Voorjaarsnota 2024 - Gem eentefonds - Opschalingskorting - Eenmalige uitname in 2025 - Afrekening BCF

-4.000 1.285

- Indexering Wmo III. Maatregelen - Aanpassing afschrijftermijnen Wegen, Groen & w ater, Kunstw erken - Onderzoek bestemmingsreserves

700 1.200

- Realistisch ramen (analyse rekeningresultaten 2021-2022-202) - Incidentele dekking Saldo Kadernota 2024

3.850 -3.000 94

8.300 13

1

Uitvoeren en afmaken Bij de uitvoering van de begroting voor het lopende jaar 2024 en de voorbereiding van de begroting voor 2025 houden we vast aan de ingezette koers. Ondanks onzekerheden in de toekomst kunnen we uitvoering geven aan onze opgaven, projecten en bestuurlijke accenten. We gaan uitvoeren wat we afgesproken hebben en waarvoor middelen zijn ontvangen en gereserveerd. Binnen de bestaande plannen en investeringen hebben we soms echter ook te maken met bijstellingen die het gevolg zijn van nominale ontwikkelingen (inflatie, gestegen arbeidskosten), financiële techniek (rente, dividend) en met beheers- en beleidsontwikkelingen (wetgeving, groei van de stad, onderhoud). Ook is rekening gehouden met de financiële consequenties van de opvolging van een aantal moties en toezeggingen. In de toelichting hierna zijn de mutaties in de begrotingswijziging bij de Kadernota 2024 geordend per begrotingsprogramma. Per mutatie is het saldo toegevoegd. Onder de omschrijving van het voorstel is (tussen haakjes) een verwijzing opgenomen naar de bouwsteen in de kadernota waarop het voorstel betrekking heeft.

Leeswijzer bij de begrotingswijziging • In de kolommen ‘lasten’ en ‘baten’ betekent een negatief bedrag lagere lasten (=voordeel) of lagere baten (=nadeel). Een positief bedrag betekent hogere lasten (=nadeel) of hogere baten (=voordeel). • In de kolom ‘saldo’ betekent een negatief bedrag een nadeel en een positief bedrag een voordeel voor het begrotingssaldo.

1. Duurzame stad Energietransitie (meerjarenprogramma Klimaatmaat) (2025: -/- € 98.000 budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) Om de stad klimaatbestendig te maken zijn, naast maatregelen in de openbare ruimte en als onderdeel van de gebiedsontwikkelingen, ook maatregelen op en aan de eigendommen van particuliere huiseigenaren nodig. Voor dit proces zetten we de Klimaatmaat in. Voortzetting en intensivering van deze werkzaamheden vergen aanvullende middelen (t/m 2028) die gedekt worden uit de Reserve Energie in de wijken (zie programma Financiën). Circulaire economie (2025: -/- € 50.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) In 2023 zijn we gestart met de uitvoering van de visie “Delft circulair in 2050” (2020) en hebben we de uitvoeringsagenda voor 2024 opgesteld. We reserveren in 2026 middelen voor voortzetting van de uitvoering en voegen voor 2025 extra middelen toe. We verwachten dat de komende jaren steeds meer partijen mee gaan doen, maar dat de gemeente hierin in de eerste jaren het voortouw moet nemen. IDD - circulaire economie (2026: -/- € 50.000 budgetneutraal) Delft-West – circulaire economie (2026: -/- € 70.000 budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) In 2026 is incidenteel dekking beschikbaar vanuit de reserveringen voor Innovatiedistrict Delft (€ 50.000) en Delft-West (€ 70.000).

2

Flankerend beleid energie-armoede (2024: -/- € 343.000 budgetneutraal) Dit betreft het in 2024 beschikbaar stellen van middelen voor flankerend beleid energiearmoede die bij de aarstukken 2023 zijn gestort in de reserve Beleid en uitvoering. In het programma Financiën staat de onttrekking aan de reserve Beleid en uitvoering.

2. Bereikbare stad Fietsparkeren binnenstad (2025: -/- € 500.000) (bouwsteen Investeringen) In het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) wordt ingezet op een mobiliteitstransitie waarbij lopen en fietsgebruik worden gestimuleerd. Dit leidt tot een hogere fietsparkeerdruk in de binnenstad dan nu het geval is. Er zijn ongeveer 6.000 fietsparkeerplaatsen in de binnenstad, op dit moment is er een tekort van 2.000 fietsparkeerplaatsen. Onderdeel van de aanpak fietsparkeren binnenstad is het omzetten en exploiteren van (winkel)panden voor inpandig fietsparkeren, het inzetten van fietscoaches / toezichthouders en communicatie. Voor 2024 zetten we in op realisatie van één inpandige fietsenstalling, in 2025 en 2026 willen we jaarlijks een extra pand realiseren. Voor de inrichting houden we rekening met een investering van € 100.000. Voor de lange termijn wordt gestart met een verkennend onderzoek naar bestaande grootschalige panden en nieuw te bouwen voorzieningen. Ruimte in de Binnenstad (2024: -/- € 150.000) (bouwsteen Investeringen) De raad heeft met het vaststellen van het MPD (2021) gekozen voor uitbreiding van het autoluw-plus gebied in de binnenstad, te beginnen met het zuidelijke gedeelte van de binnenstad. Dit betekent onder meer dat de auto’s verdwijnen van straat en verhuizen naar de parkeergarages rond het centrum van de stad.

Hierdoor ontstaat meer ruimte in de binnenstad waardoor deze leefbaarder en aantrekkelijker wordt. We reserveren hiervoor komende jaren aanvullende financiële middelen voor proces en ontwerp (exploitatie € 500.000) en uitvoeringskosten (investering € 2,2 miljoen). Vernieuwen sportpark Ringpass: subsidie (2025: -/- € 500.000) en afschrijving extra investering (€ 2,21 miljoen) Vernieuwen sportpark Blue Birds: subsidie (2025: -/- € 1,2 miljoen) en afschrijving extra investering (€ 0,5 miljoen) (bouwsteen Investeringen) Beide opgaves zijn omvangrijk en vragen een aanzienlijke investering vanuit de gemeente. Deze investeringen zijn essentieel om de sportinfrastructuur op het gebied van de hockeysport en honk- en softbalsport in de basis weer op orde te brengen. Door de investeringen zijn deze voorzieningen weer passend bij de omvang van Delft. En dragen ze bij aan het bevorderen van een gezonde leefstijl van Delftse inwoners.

3. Goed wonen G40 Ambtelijke ondersteuning Themagroep Woningmarkt (2024: -/- € 87.000) (bouwsteen Bestaand beleid) De Delftse portefeuillehouder Wonen is trekker van de G40 themagroep Woningmarkt. Het is gebruikelijk dat de bestuurlijke trekker ook de ambtelijk secretaris levert. Met deze middelen kunnen we voorzien in deze ambtelijk secretaris.

3

Realisatie taakstelling statushouders: pilot woningdelen statushouders (2024: -/- € 35.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Vidomes gaat in 2024 een pilot uitvoeren met woningdelen, zowel voor woningzoekenden die aangeven een woning te willen delen als voor statushouders. De pilot is één van de instrumenten om bij te dragen aan het behalen van de wettelijke taakstelling huisvesting statushouders in 2024 en 2025. Het voorziet tegelijkertijd ook in het bewerkstelligen van de steeds moeilijkere instroom van bijzondere doelgroepen in sociale huurwoningen. Analyse/aanpak Leegstand woningen (2024: -/- € 45.000) (bouwsteen Moties en toezeggingen) In de raadsbehandeling van de woonvisie heeft de gemeenteraad verzocht om de analyse naar leegstand van woningen te vervroegen naar 2024. We gaan met particuliere verhuurders en ontwikkelaars in gesprek om de schaal en oorzaak in kaart te brengen. Aan de hand hiervan wordt besloten of we een verkenning naar het opstellen van een Leegstandverordening gaan doen. Ondersteuning van collectief wonen (2024: -/- € 50.000) (bouwsteen Moties en toezeggingen) Bij de behandeling van de Woonvisie in de gemeenteraad (op 7 december 2023) is de motie “Ondersteuning van Collectief Wonen in de Woonvisie” aangenomen..

Deze middelen zijn bedoeld voor het inrichten van een meldpunt, ambtelijke inzet, het koppelen van initiatiefnemers aan ontwikkelaars en incentives voor ontwikkelaars. Betaalbare koopwoningen (2024: -/- € 100.000 budgetneutraal) (bouwsteen Moties en toezeggingen) In regionaal verband is afgesproken dat het Delftse bouwprogramma vanaf 2025 voor ten minste twee derde deel uit betaalbare woningen dient te bestaan. Mede gelet op de moties betaalbare koopwoningen en betaalbaarder wonen is onderzoek nodig of bij de realisatie van twee derde deel betaalbare woningen minder zwaar of geheel niet geleund hoeft te worden op studentenwoningen. Ook moet het onderzoek inzicht bieden op de realisatie van betaalbare midden huur en koopwoningen die groot genoeg zijn om gezinnen te kunnen huisvesten. Dekking wordt gevonden in de reserve Beleid en uitvoering (zie programma Financiën). Innovatiedistrict Delft IDD – opgave kosten 2024-2028 (2024: -/- € 650.000 budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) De samenwerkingsovereenkomst met de vijf partijen die samenwerken aan het Innovatiedistrict Delft wordt in het eerste halfjaar 2024 verlengd. In dat kader zijn nadere voorstellen gedaan voor de benutting van de reservering IDD (€ 8 miljoen, Kadernota 2023).

Omdat de dekking beschikbaar is, zijn de voorstellen voor de begrotingswijziging budgetneutraal: • Het benodigde jaarlijkse budget (€ 200.000) voor programmakosten IDD (extern) wordt doorgetrokken naar de jaren 2025 t/m 2028. • Voor een duidelijke positionering van het IDD (het markeren van Station Delft Campus als toegangspoort en visitekaartje voor het IDD) wordt voor de jaren 2024 t/m 2025 eenmalig € 150.000 beschikbaar gesteld. • Het in 2023 beschikbaar gestelde budget (€ 150.000) Actief werken aan de Stad is in 2023 niet uitgegeven en is doorgeschoven naar 2024. • Onder de noemer gebundeld budget Visie en Strategie (SO Zuid, Vulcanusweg en Rotterdamseweg) zijn de voor 2023 beschikbaar gestelde budgetten geherfaseerd naar 2025 (€ 325.000) en 2026 (€ 150.000). • Als uitvloeisel van de 3 nog uit te werken visies zal er een plan van aanpak worden opgesteld voor een passende inrichting van deze gebieden. Dit moet uiteindelijk 4

•

leiden tot een investeringsagenda. Onder de noemer Uitvoeringskosten ontwikkelagenda Visie en Strategie wordt daarvoor vanaf 2025 t/m 2027 jaarlijks € 800.000 gereserveerd. Het college zet voor 2024 (€ 200.000) en 2025 (€ 500.000) ook in op concrete resultaten. Zo worden de eerste stappen gezet in het realiseren van een aantrekkelijke verbindingszone Kruithuisweg tussen Station Delft Campus en TU Delft Campus. Voor kwalitatieve aanpassingen in de openbare ruime wordt in 2024 € 200.000 en vanaf 2025 t/m 2027 jaarlijks € 300.000 gereserveerd.

4. Schone en veilige stad Intensivering aanpak Delft tegen mensenhandel (2025: -/- € 88.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) Met het huidige actieprogramma ‘Delft tegen Mensenhandel 2022-2023’ heeft het college zich gecommitteerd aan het aanpakken van mensenhandel. De aanstelling van een functionaris mensenhandel was daarbij de eerste stap. We zien dat deze aanstelling en de uitvoering het actieprogramma leiden tot meer en nieuwe zorgelijke signalen en casuïstiek rondom mensenhandel, soms met zeer jonge betrokkenen. Ketensamenwerking is cruciaal binnen de aanpak mensenhandel. Om dit te versterken is ambtelijke capaciteit en uitvoeringsbudget nodig. Wettelijke bijdrage Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) (2024: -/- € 298.000) (bouwsteen Bestaand beleid) De Gemeente Delft is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling voor de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH). Hieraan betalen we jaarlijks een bijdrage. Voor 2024 vindt een nacalculatie plaats als gevolg van wijziging van de loon- en prijsontwikkeling en de Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling – Uitwerkingsovereenkomst (CAR-UWO). Dit dient verwerkt te worden in onze begroting. Aanvullend op de gemeentelijke bijdrage betalen wij ook voor Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) van ons voormalig beroepsbrandweer personeel.

Areaaluitbreiding (2025: -/- € 31.000 budgetneutraal) (bouwsteen Bestaand beleid) Het betreft uitbreiding van openbare ruimte waarvoor de gemeente wettelijke taken te verrichten heeft. Dekking is beschikbaar ten laste van de stelpost Areaaluitbreiding (zie programma Financiën). Vergroenen Gasthuisplaats: afschrijving investering (€ 1,5 miljoen) Vergroenen Gasthuisplaats: beheer en onderhoud (2026: -/- € 50.000) (bouwsteen Investeringen) Met het autoluw maken van de binnenstad komt er ruimte om de Gasthuisplaats te vergroenen. Een groene Gasthuisplaats draagt bij ontmoeting, meer ruimte voor waterberging, verkoeling op hete dagen en aan meer groen in de binnenstad. , Hiermee ontstaat een kwalitatief goede openbare ruimte voor bewoners van Delft. Actualiseren Beheerplannen: afschrijving investering bruggen (€ 4,25 miljoen) (bouwsteen Investeringen) In het beheerplan Civiele constructies is een bedrag opgenomen voor het groot onderhoud van de drie beweegbare bruggen (Hambrug, Plantagebrug, Abtswoudsebrug). De provincie heeft (in opdracht van de gemeente) een aanbesteding gedaan. Door externe factoren is het aanbestedingsbedrag veel hoger uitgevallen dan de (bijgestelde) begroting. Gefaseerd is er over een periode van 4 jaar € 1,0625 miljoen per jaar extra nodig.

5

Actualiseren Beheerplannen: afschrijving investering openbare verlichting (+ € 0,5 miljoen) (bouwsteen Investeringen) In de distributiestations van Stedin bevinden zich ontstekingspunten van de gemeente voor het schakelen van de openbare verlichting. Met Stedin is afgesproken dat uiterlijk 31 december 2024 de opschakelpunten van de openbare verlichting uit de ruimtes van Stedin zijn verwijderd. Door prijsstijgingen is het huidige investeringsbudget niet toereikend om de werkzaamheden uit te voeren. Vervangen beheersystemen Openbare Ruimte: afschrijving investering (€ 0,6 miljoen) (bouwsteen Investeringen) We beschikken voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte over diverse assetinformatiesystemen. Drie van deze systemen zijn aan vervanging toe. Vervangen van de systemen is onderdeel van basis op orde om de openbare ruimte in de stad goed te kunnen beheren.

5. Gezonde en sociale stad Flexwoningen Brasserskade (subsidie t.l.v. SPUK-regeling RHA 2023) (2024: -/- € 765.000 budgetneutraal) Flexwoningen Brasserskade (subsidie t.l.v. BR MO-BW) (2024: -/- € 560.000 budgetneutraal) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) Omdat de ontwikkeling van de flexwoningen aan de Brasserskade voor de ontwikkelende partij een nadeel laat zien, zijn in de kadernota aanvullende subsidies opgenomen van € 765.000 (te dekken uit de specifieke uitkering Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA) 2023) en € 560.000 (te dekken uit de bestemmingsreserve Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen) (zie programma Financiën). Voor het investeringskrediet voor de flexwoningen aan de Brasserskade is een aanvullend voorstel opgenomen (zie programma Financiën). Subsidie Sociaal domein, welzijn en cultuur (2025: -/- € 675.000) (bouwsteen Bestaand beleid) In 2024 zijn de structurele subsidies als gevolg van de sterk gestegen kosten met incidentele middelen geïndexeerd tot maximaal 10%. Deze indexatie wordt op basis van de nominale ontwikkelingen nu structureel doorgetrokken vanaf 2025. Extra correcties LoonPrijsOntwikkeling (LPO) Sociaal domein (2025: -/- € 319.0000) (bouwsteen Bestaand beleid) In het sociaal domein is sprake van structurele hogere lasten als gevolg van inflatie.

De incidentele compensatie die is opgenomen in de Programmabegroting 2024-2027 wordt nu structureel verwerkt. Delft Support – CAO (2024: -/- € 600.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Vorig jaar is een akkoord bereikt over een nieuwe Cao Jeugdzorg met de looptijd van 2 jaar. In dit akkoord is een structurele loonsverhoging afgesproken van 8% per 1 januari 2024 en 1,25% per 1 juli 2024. Wmo autonome groei (reële groei zorgkosten) (2026: -/- € 425.000) (bouwsteen Sociaal domein) Voor het jaar 2024 wordt een meevaller verwacht van € 550.000, in 2025 van € 325.000. Hierna lijken de kosten van Wmo weer toe te nemen. De verwachting voor 2026 en verder is 6

dat de instroom in de Wmo zal doorzetten door effecten van buitenaf, zoals vergrijzing en langer thuis wonen. Met behulp van de groeicijfers/lokale trends is gekeken wat dit (financieel) betekent voor de gemeente Delft. Vergoeding casussen jeugd 2023 (2024: € 2,2 miljoen) (bouwsteen Sociaal domein) In 2024 wordt een incidentele opbrengst verwacht van € 2,2 miljoen voor vergoedingen van twee jeugdhulpcasussen uit eerdere jaren. Deze vergoedingen vinden plaats uit de WetLangdurigeZorg (WLZ) en Specfieke uitkering Uiitreizigers. Opbrengst Hervormingsagenda (2026: € 3 miljoen) (bouwsteen Sociaal domein) De Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Dit pakket levert daarmee aanzienlijke verwachte besparingen op. Voor Delft loopt de vanuit het Rijk verwachte besparing op tot ca. € 6,0 miljoen. Voor een deel is de besparing al ingeboekt en gerealiseerd. Deze besparing heeft een mate van onzekerheid omdat hiervoor voor specifieke maatregelen een wijziging van rijksbeleid noodzakelijk is en omdat een aantal maatregelen moeilijk financieel te vertalen zijn. Het Rijk heeft toegezegd de besparingen vanuit de maatregelen te monitoren. Daarbij is toegezegd dat het Rijk garant staat, mochten besparingen zich niet voordoen.

Vanuit dat principe commiteren we ons aan deze hervormingsagenda en nemen we de resterende besparing als stelpost op. Stelpost Specifieke Uitkeringen (2024: -/- € 300.000) (bouwsteen Sociaal domein) Bij de zogeheten Specifieke Uitkeringen SPUK’s (primair binnen het sociale domein) wordt de maximale ruimte benut die er is om werkzaamheden voor de jeugdzorg uit de SPUK’s te bekostigen. Gezien de stijging van het aantal SPUK’s, de financiële omvang en de verwachting dat deze groei niet afneemt, ontstaat op die manier de komende drie jaar (2024 t/m 2026) ruimte van ca. € 300.000. Opbrengst transitie (2025: -/- € 500.000) (bouwsteen Sociaal domein) Het Actieplan Sociaal Domein heeft aangetoond dat op een aantal beleidsterreinen (bijvoorbeeld schuldhulpverlening, armoede, jeugdpreventie) door middel van incidentele investeringen of pilots aanzienlijke kosten kunnen worden bespaard. Ook de transformatie van het medische domein naar het sociale domein (IZA/GALA) en de uitwerking van de visie op de sociale basis kan tot besparingen leiden.. Na het actieplan is de gemeente doorgegaan met het innoveren van het sociaal domein (denk aan pilots als het bouwdepot en de verbeterde uitstroom naar werk). Naar verwachting kan dit een structurele (oplopende) besparing opleveren van uiteindelijk ca. € 2,0 miljoen in 2028.

Dit vergt een aantal jaar incidentele dotaties aan de reserve Sociaal domein ter bekostiging van deze inzet voor transitie (zie programma Financiën). Autonome groei Jeugd (reële groei zorgkosten) (2024: -/- € 1,146 miljoen) (bouwsteen Sociaal domein) Na een aantal jaren van afvlakking lijken de kosten van regionale jeugdkosten weer toe te nemen. Met behulp van de groeicijfers/lokale trends is gekeken wat dit (financieel) betekent voor de gemeente Delft. De verwachting is dat de instroom voor Jeugdzorg zal doorzetten door effecten van buitenaf. De invloed op de autonome groei in de jeugdzorg is beperkt. Vanaf 2026 verwerken we een deel van de stijging van de kosten in het risicoprofiel.

7

Delft Support: Meldpunt Bezorgd (2024: -/- € 25.000) (bouwsteen Sociaal domein) Meldpunt bezorgd heeft onderzocht hoeveel extra meldingen zij krijgen wanneer corporaties ingrijpende verbouwingen doen waarbij bewoners (tijdelijk) hun huis moeten verlaten. Voor ondersteuning is extra capaciteit benodigd. De signalering gebeurt door de corporaties, opvolging gebeurt onder regie van het sociaal team van Delft Support in samenwerking met de zorgpartners in de stad. Delft Support: Voorkomen overlast door verward of onbegrepen gedrag (2024: -/- € 75.000) (bouwsteen Sociaal domein) Er is de laatste tijd in de stad, in de regio en nationaal extra aandacht voor personen die onbegrepen gedrag vertonen en de overlast die daar vaak mee gepaard gaat. Voor de inzet van sociaalpsychiatrisch verpleegkundigen en inzet van casusregisseurs is extra capaciteit nodig bij Delft Support en voor de ontwikkeling van het beleid is een uitbreiding nodig van de beleidscapaciteit. Doorlopende lijn zorg in het onderwijs (2024: -/- € 320.000) (bouwsteen Sociaal domein) Vanuit de Delftse Educatieve Agenda en Hervormingsagenda Jeugd is er een noodzaak om samen met onderwijs en jeugdhulppartners te komen tot een doorlopende lijn zorg in het onderwijs. Om deze doorlopende lijn te realiseren en geleerde lessen uit verschillende lopende pilots te verzilveren is een investering nodig op de korte termijn.

Op de langere termijn zal dit leiden tot vermindering van individuele zorgvraag en kosten. Delft-West: Maatschappelijke Diensttijd (2024: -/- € 27.000 budgetneutraal) (bouwsteen opgaven) We investeren extra in maatschappelijke diensttijd in de jaren 2024 tot en met 2026. Daarmee kunnen 40 jongeren extra geholpen worden in Delft West. De uitvoerende organisatie gaat op scholen in de wijk jongeren werven om maatschappelijke diensttijd te gaan volgen. Delft-West: Groeigroep Horizon (2024: -/- € 70.000 budgetneutraal) (bouwsteen opgaven) We investeren in zogeheten groeigroepen: groepen van maximaal 10 kinderen die extra ondersteuning (zorg en onderwijs) nodig hebben. Hier is een sterke behoefte aan ondersteuning vanuit één jeugdhulporganisatie. De school kiest één van de gecontracteerde aanbieders die op hun school vrijwel alle jeugdhulpvragen afvangt. Hiermee kan de aanbieder ook meer groepsgericht aanbod leveren in plaats van alleen individuele begeleiding. Zo voorkomen we dat kinderen uitvallen en duurdere zorg nodig hebben. Delft-West: Bouwdepot dakloze jongeren (2024: -/- € 140.000 budgetneutraal) (bouwsteen opgaven) We gaan starten met de pilot Bouwdepot. Een jaar lang geeft het Bouwdepot, in de vorm van een stabiel maandelijks inkomen dakloze jongeren wat ze nodig hebben: (financiële) rust en de mogelijkheid om zelf aan persoonlijke doelen te werken.

Op deze manier willen we deze jongeren een nieuwe toekomst bieden.

8

6. Samenleven, onderwijs en cultuur Museum Prinsenhof: exploitatie (2027: -/- € 450.000) (bouwsteen Projecten Prinsenhof en Gelatinebrug) Bij de vaststelling van het definitieve ontwerp en het uitvoeringsbudget voor de restauratie, renovatie en verbouwing van Museum Prinsenhof Delft (1 februari 2024) is ook besloten de hogere structurele lasten met ingang van 2027 te dekken door voordelen. Dit wordt gedaan door inzet van het positieve saldo van de september- en decembercirculaire 2023. Beheer buitensport (accommodaties, bodemverontreiniging) (2024: -/- € 731.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) De meest recente actualisatie van het beheerplan Buitensport geeft aan dat er meerjarig extra budget nodig is voor groot onderhoud (renovaties). Om de paar jaar is er een piek in het renovatieschema van de sportvelden. Om deze pieken op te vangen moet de dotatie structureel omhoog. Op Sportpark Tanthof-Zuid is sprake van bodemverontreiniging als gevolg van het gebruik van rubberkorrels als vulmateriaal op de betreffende sportvelden. Deze velden moeten gesaneerd worden. Hiervoor is bij de Jaarstukken 2023 een voorziening aangemaakt. Inclusie, discriminatie en eenzaamheid (2024: -/- € 190.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) Delft heeft sterke ambities op het thema inclusief samenleven.

We doen als gemeente al veel op het terrein van inclusie, en willen dat nog meer integraal doen, in samenhang en vanuit een visie. Met deze middelen kunnen we hier invulling aan geven. Sinds 1 juli 2021besteden we aandacht aan het thema slavernijverleden in Delft. De aangeboden excuses krijgen een vervolg in de vorm van een gedenkplaats en een jaarlijks herdenkingsmoment. Ook werken we aan integrale beleidsontwikkeling op het gebied van inclusie, antidiscriminatie, emancipatie en het slavernijverleden. Met de moties Lokale Inclusie Agenda uit 2016 en de Motie Co-creatie met inwoners naar een inclusief Delft heeft het college de opdracht te zorgen dat de Delftse lokale inclusie agenda een visie en ambitie bevat op alle leefdomeinen én in overleg met de doelgroep en hun organisaties tot stand komt. Met de Delftse inclusie agenda ‘Samen naar een toegankelijker Delft’ maken we werk van toegankelijkheid, met als doel dat meer inwoners met een beperking gewoon kunnen meedoen in de stad. Onder het motto ‘Niets over ons zonder ons’ is deze Agenda voor, door en met mensen met een beperking opgesteld. En voeren we deze samen met de stad uit. Samen maken we de stad: programma en uitvoeringsplan (2025: -/- € 100.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) Een beter wederzijds begrip tussen gemeente en stad draagt bij aan meer vertrouwen in de lokale politiek.

Ook kunnen we nog beter gebruik te maken van de kennis en kunde van de stad. Samen kunnen we beter werken aan de opgaven waar de stad voor staat en ontstaat er ook meer draagvlak voor gekozen oplossingen. Om de kracht van de stad beter te benutten, meer in verbinding te staan met de Delftenaar en meer ruimte te geven aan de stad maken we een programma en een uitvoeringsplan Samen maken we de stad. DOK: Jeugdabonnementen (2025: -/- € 90.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Per 2023 is het wettelijk verplicht dat bibliotheken gratis zijn voor leden tot 18 jaar. Hoewel dit initiatief ervoor zorgt dat meer jongeren in Delft gebruik zijn gaan maken van het aanbod van DOK, betekent het ook een gat in de inkomsten van DOK. Dit wordt tot medio 2024 door het Rijk gecompenseerd. DOK kan slechts ten dele zelf de kosten op zich nemen.

9

Subsidie planvorming sportcentrum Maria Duyst (stelpost) (2024: € 750.000) Subsidie planvorming sportcentrum Maria Duyst (2024: € 200.000) Subsidie planvorming sportcentrum Maria Duyst (stelpost) (2024: -/- € 700.000) (bouwsteen Bestaand beleid) In samenwerking met de gemeente Delft realiseert Sportfondsen Delft (SF) voor eigen rekening en risico een nieuw binnenzwem- en binnensportvoorziening aan de Maria Duystlaan. In juni 2021 heeft het college een besluit genomen over het Ontwikkelplan Maria Duystlaan. Onderdeel van die besluitvorming waren twee overeenkomsten tussen de gemeente Delft en SF met betrekking tot de realisatie van een sportcentrum aan de Maria Duystlaan. In de begroting is voor het sportcentrum Maria Duystlaan budget opgenomen: in 2024 € 950.000 en vanaf 2025 € 2,25 miljoen. Deze budgetten zijn in voorgaande jaren gereserveerd als exploitatiebijdrage vanaf de bouw tot en met de ingebruikname van het nieuw te realiseren sportcentrum aan de Maria Duystlaan door Sportfondsen. De bouw is echter vertraagd. De start van de bouw staat nu gepland voor medio 2025 en de ingebruikname voor medio 2027. Dit betekent dat op zijn vroegst vanaf medio 2025 een exploitatiebijdrage benodigd is en dat deze tot 2027 oploopt tot het maximale bedrag.

Het voorstel betreft de actualisering van de exploitatiebijdrage (structureel) en een vergoeding voor planvormings- en voorbereidingskosten. Subsidie energielasten zwembaden (2024: -/- € 300.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Het voorstel betreft de inzet van een deel van het voordeel bij de Subsidie planvorming sportcentrum Maria Duyst voor hogere energielasten bij de bestaande openbare zwembaden in Delft. Herhuisvesting Erfgoed Delft (2026: -/- € 108.000) (bouwsteen Investeringen) De huidige huurovereenkomst voor Erfgoed loopt af per 9 oktober 2026 en kan niet worden verlengd. Financiële ruimte is nodig zodat tijdig alternatieve huisvesting voor de afdeling Erfgoed kan worden gerealiseerd. Met dit voorstel wordt een materieel budget beschikbaar gesteld voor de verhuizing in 2026 naar een nieuwe locatie (€ 100.000) en voor hogere exploitatielasten (structureel € 31.000 vanaf 2027). In deze kadernota wordt ook een investeringsbedrag (€ 600.000) beschikbaar gesteld om een ruimte te verbouwen/in te richten (zie programma Economie en vastgoed). IHP 2024-2035: hogere lasten voorzieningen OHV (2024: -/- € 30.000, budgetneutraal) (bouwsteen Investeringen) In de Programmabegroting 2024-2027 is voor het Integraal Huisvestingplan Onderwijs IHP) rekening gehouden met een dekking uit de reserve Onderwijshuisvesting.

Omdat de kosten zijn gestegen wordt een extra onttrekking aan de reserve Onderwijshuisvesting verwerkt. IHP 2024-2035: afschrijving investering Delftse Tuin (investering + € 1,6 miljoen) en IGVO (investering + € 1,4 miljoen) (bouwsteen Investeringen) Voor een aantal projecten is, na het doorlopen van de aanbestedingsprocedure, duidelijkheid over de definitieve prijsaanbieding. Bij de aanbestedingsprocedures, van zowel het project Internationaal Georiënteerd Voortgezet Onderwijs (IGVO) als het project Delftse Tuin, komt naar voren dat het eerder geraamde budget onvoldoende is om de gebouwen te realiseren. Onderwijshuisvesting: instandhouding wissellocaties (2024: -/- € 135.000) (bouwsteen Investeringen) Delft heeft jarenlang een vrij stabiele leerlingenpopulatie gehad. Inmiddels is er sprake van groei zowel in het primair als in het voortgezet onderwijs. Met voorbeelden zijn de International School Delft (Primary en Secondary), De Nieuwe Maan, Mercurius en de groei van de Internationale Schakelklassen. De gemeenteraad heeft met het IHP de opdracht 10

meegegeven om relatief veel onderwijsgebouwen te vervangen/renoveren. Dit betekent extra wissellocaties en daarmee hogere kosten voor het gebruik, beheer en de exploitatie van deze wissellocaties. Eerlijk betalen voor cultuur (Fair Pay) (2024: -/- € 200.000) (bouwsteen Moties en toezeggingen) Als onderdeel van het Cultuurkader 2021-2030 is aan de raad toegezegd een verkenning uit te voeren naar de toepassing van de Fair Practice Code in Delft. In de periode september 2023 tot en met januari 2024 heeft adviesbureau PPMC Economisch Advies onderzoek gedaan naar de gevolgen van de toepassing van Fair Pay (fatsoenlijke beloning) bij de culturele instellingen met een jaarlijkse subsidie van de gemeente. Het rapport heeft de raad inmiddels ontvangen. Toekomst voor de Kinderboerderijen (2024: -/- € 145.000) (bouwsteen Moties en toezeggingen) Ondanks enorme inspanningen kunnen beide kinderboerderijen geen sluitende exploitatie draaien zonder structurele gemeentelijke bijdrage. De inkomsten die beide kinderboerderijen kunnen genereren is onvoldoende om de kosten voor beheer en onderhoud te dekken. Om de exploitatie van beide kinderboerderijen sluitend te krijgen is per locatie een structurele bijdrage nodig.

64 Licht programmatische aanpak in alle wijken (2025: -/- € 138.000) (bouwsteen Moties en toezeggingen) Met de licht programmatische aanpak zorgen we ervoor dat in iedere wijk een leefbaarheidsoverleg, spreekuur voor bewoners en het verder helpen van burgerinitiatieven plaatsvindt. Omroep Delft (Sterke lokale media) (2025: -/- € 50.000) (bouwsteen Moties en toezeggingen) De overheveling van de bekostiging van de lokale omroep naar de rijksbegroting is voorzien vanaf 2027. Dat betekent dat de gemeente nog 2 jaar verantwoordelijk is voor lokale media. Deze bijdrage is nodig om Omroep Delft in staat te stellen om te voldoen aan criteria voor subsidie vanuit het fonds voor journalistiek en om de benodigde professionaliseringsslag te kunnen maken. Delft-West: Stimuleren sport en bewegen (2024: -/- € 45.000, budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) In 2023 is € 50.000 gereserveerd om de openbare ruimte in Delft west beter in te richten als plek om te spelen, te recreëren en te ontmoeten,. Omdat het volledige budget niet in 2023 besteed kon worden wordt het restant (€ 45.000) opnieuw in 2024 beschikbaar gesteld. De dekking komt uit de reservering voor Delft-West. Innovatiedistrict Delft: Smart Makers Delft (2024: € 204.000, budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) Het bij de vorige kadernota gereserveerde bedrag voor Smart Makers Delft wordt geherfaseerd.

Omdat Smart Makers Delft onderdeel is van de Regio Deal en de cofinancieringsmiddelen vanaf 2025 beschikbaar moeten zijn is het totale bedrag gefaseerd naar 2025 en 2026 (€ 153.000 per jaar). De dekking komt uit de reservering voor IDD.

11

7. Werk en inkomen Dotatie voorziening Verplaatsing flexwoningen (2024: -/- € 1,3 miljoen) (bouwsteen Bestaand beleid) Op de opvang van Oekraïners ontstaat naar verwachting in 2024 een incidenteel voordeel van € 5,1 miljoen (meicirculaire 2024). Zie programma Financiën. Van dit bedrag is € 1,3 miljoen benodigd als reservering voor de verplaatsingskosten van de flexwoningen. BUIG (2024: € 1,297 miljoen) (bouwsteen Sociaal domein) Bij de bijstand houden we rekening met een structurele meevaller op het zogeheten BUIGbudget, door een inhaaleffect bij de vergoeding voor Loonkostensubsidie (LKS) en een stijging van de aantallen en de kosten. De meevaller BUIG wordt als dekking ingezet voor hogere kosten van de Loonkostensubsidie LKS, het re-integratieinstrument Ontwikkelbanen en Beschut Werk bij Werkse! Werkse!: Ontwikkelbanen (2024: -/- € 50.000) (bouwsteen Sociaal domein) Werkse! heeft een nieuw instrument voor re-integratie ontwikkeld, de zogeheten ‘ontwikkelbaan’. Ontwikkelbanen zijn bedoeld kandidaten, die nog niet in staat is om bij een externe werkgever aan de slag te gaan, maar wel in de beschutte omgeving van Werkse! en met voldoende begeleiding in een korte tijd ontwikkeld kunnen worden, waarna ze kunnen uitstromen naar een externe werkgever.

Studietoeslag (2024: -/- € 200.000) (bouwsteen Sociaal domein) Het Rijk heeft sinds 1 april 2022 veranderingen doorgevoerd in de studietoeslag. De voorwaarden om in aanmerking te komen voor studietoeslag zijn verruimd. Sinds 1 april 2022 hebben we 40% meer toekenningen voor de studietoeslag. De normbedragen voor de studietoeslag worden nu ook landelijk bepaald en liggen hoger dan de bedragen die we als gemeente eerder verstrekten. Het Rijk heeft geen extra middelen beschikbaar gesteld voor de gemeenten om deze studietoeslag uit te voeren. Daarom is er nu een structureel tekort op deze post van € 425.000. Ook andere studentensteden kampen met een tekort op deze post. 8. Economie en vastgoed Evenementen (2025: -/- € 150.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) Het budget dat Delft beschikbaar heeft voor de publieksevenementen is niet toereikend om mee te kunnen groeien met de markt en het maximale toe te kennen bedrag per evenement is niet meer toereikend nu alle prijzen fors zijn gestegen. In 2023 en 2024 is gewerkt aan een evenementenkader, waarin de kaders worden voorgelegd voor de komende jaren en waarmee we evenementenorganisatoren enige extra ruimte kunnen bieden, maar de continuïteit staat onder druk.

Met het voorstel worden voor 2025 aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor het versterken van het bestaande evenementenaanbod en voor verbreding van het aanbod naar de wijken. Programma betaalbare ruimte (2024: -/- € 70.000 budgetneutraal) Dit betreft het in 2024 beschikbaar stellen van de resterende middelen van het programma Betaalbare Ruimte uit 2023 die bij de jaarrekening 2023 zijn gestort in de Reserve beleid en uitvoering. In het programma Financiën staat de onttrekking aan de reserve Beleid en uitvoering.

12

Technische correctie baten Vastgoed (2024: -/- € 65.000) (bouwsteen Bestaand beleid) In de Programmabegroting 2018-2021 is een financieel technische fout ontstaan. Hierdoor is vanaf 2022 een opbrengst geraamd die niet wordt gerealiseerd. Het voorstel is om deze raming te corrigeren. Groot onderhoud toren Nieuwe Kerk: storting in voorziening (scenario volledig) (2024: -/- € 2,655 miljoen) (bouwsteen Bestaand beleid) De werkzaamheden voor het groot onderhoud aan de toren van de Nieuwe Kerk zijn door de architect en de klokkenspecialist geraamd op € 4,773 miljoen In de voorziening Onderhoud Vastgoed is € 2,118 miljoen beschikbaar. Hiermee wordt in 2024 een extra dotatie gedaan aan deze voorziening. Herhuisvesting Erfgoed Delft (investering € 600.000) (bouwsteen Investeringen) De huidige huurovereenkomst loopt af per 9 oktober 2026 en kan niet worden verlengd Financiële ruimte is nodig zodat tijdige alternatieve huisvesting voor afdeling Erfgoed kan worden gerealiseerd. Met dit voorstel wordt een investeringsbedrag beschikbaar gesteld om een ruimte te verbouwen/in te richten In deze kadernota wordt ook een materieel budget beschikbaar gesteld voor de verhuizing in 2026 naar een nieuwe locatie (incidenteel) en voor hogere exploitatielasten (incidenteel) (zie programma Samenleving, onderwijs en cultuur).

Instandhouding gemeentelijke vastgoed: OD 177 (investering € 60.000), Rietveld (2024: -/- € 80.000) (bouwsteen Investeringen) Voor instandhouding van gemeentelijke vastgoedportefeuille is voor het object Oude Delft 177 een investering van € 60.000 benodigd om te verduurzamen en geschikt te maken voor verhuur. Voor het Rietveld 49 is € 80.000 benodigd om het gebruiksklaar te maken voor een andere functie in afwachting van verdere besluitvorming over de verbouwing. Vastgoedanalyse (2024: -/- 517.310) (bouwsteen Investeringen) Op basis van de eerste cijfers die zijn opgesteld voor de nieuwe vastgoedanalyse 2024 is extra budget benodigd voor een hogere dotatie in de onderhoudsvoorziening (€ 641.000 structureel). Omdat daarnaast minder exploitatielasten (fluctuerend over de verschillende jaren) benodigd zijn, is het voorstel voor de dotatie per saldo lager (zie tabel). Het voorstel is verwerkt in programma Economie en Vastgoed en programma Overhead. Een nadere uitgebreide toelichting is opgenomen in de Vastgoedanalyse die medio 2024 naar de raad wordt verstuurd. Exploitatie St. Agathaplein 4 (investering € 150.000) (bouwsteen Investeringen) Voor het aanbrengen van ventilatie op Sint Agathaplein 4 is een investering benodigd. Het aanbrengen van ventilatie vergroot de gebruiksmogelijkheden van het gebouw. De ventilatie installatie moet na ingebruikname worden onderhouden.

In het voorstel is hiervoor rekening gehouden met een stijging van de onderhoudslasten.

13

9. Stad en bestuur Dienstverlening op orde hebben en houden (2025: -/- € 150.000) Dienstverlening op orde hebben en houden (2025: -/- € 400.000, budgetneutraal) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) In 2023 hebben we in onze visie Delftse dienstverlening vastgelegd hoe we in de komende jaren goede dienstverlening kunnen blijven leveren. Deze visie beschrijft de vier waarden die hierbij leidend zijn: (1) de gemeente werkt voor en samen met de stad, (2) is er voor iedere Delftenaar, en (3) de dienstverlening is toegankelijk én (4) eigentijds. De visie geldt als kader voor de hele organisatie en al het werk dat de gemeente doet. In de uitvoeringsagenda dienstverlening werken we de visie uit in concrete projecten die we de komende periode moeten realiseren om goede dienstverlening te blijven leveren. Ook dragen deze projecten bij aan de elementen (burgerbetrokkenheid en inclusiviteit) die genoemd zijn in het rekenkameronderzoek ‘Digitaal bestuur in Delft’. Voor vervanging van de eigen ontwikkelde dienstverleningsomgeving is dekking beschikbaar in de reserve Automatisering (zie programma Financiën).

10. Raad Uitbreiding presentiegelden commissieleden (2024: -/- € 15.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Met een separaat raadsbesluit is afgesproken om het budget voor presentiegelden commissieleden te verhogen.

11. Financiën Energietransitie: meerjarenprogramma Klimaatmaat (2025: € 98.000 budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) Dit betreft een onttrekking aan de Reserve Energie in de wijken ten behoeve van het voorstel Energietransitie - Klimaatmaat (zie programma Duurzame stad). Vergoeding opvang Oekraïners (meicirculaire 2024) (2024: € 5,1 miljoen) (bouwsteen Bestaand beleid) Op de opvang van Oekraïners ontstaat naar verwachting in 2024 een incidenteel voordeel van € 5,1 miljoen (meicirculaire 2024). Van dit bedrag is € 1,3 miljoen benodigd als reservering voor de verplaatsingskosten van de flexwoningen (zie programma Werk en inkomen). Dienstverlening op orde hebben en houden (2025: € 400.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) Dit betreft een onttrekking aan de reserve Automatisering ten behoeve van het voorstel Dienstverlening op orde hebben en houden (zie programma Stad en bestuur). Flexwoningen Brasserskade: storting in reserve Dekking kapitaallasten (2024: -/- € 962.000) (bouwsteen Bestuurlijke accenten) Voor de flexwoningen aan de Brasserskade is een investeringskrediet benodigd van € 1.245.000. Dit bedrag is hoofdzakelijk bestemd voor het bouwrijp maken van de grond en inclusief € 250.000 voor een kwalitatieve impuls in de directe omgeving van deze flexwoningen. Voor dit investeringskrediet is in de bestemmingsreserve Dekking kapitaallasten € 283.000 als dekking aanwezig.

Met dit voorstel wordt aanvullend € 962.000 in de bestemmingsreserve Dekking kapitaallasten gestort.

14

Flexwoningen Brasserskade (subsidie t.l.v. BR MO-BW) (2024: € 560.000) Omdat de ontwikkeling van de flexwoningen voor de ontwikkelende partij een nadeel laat zien, is in de kadernota een aanvullende subsidie opgenomen van € 560.000 die kan worden gedekt uit de bestemmingsreserve Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen. Flankerend beleid energie-armoede (2024: € 343.000) Dit betreft de onttrekking van de flankerend beleid middelen energiearmoede. Uitgaven worden verantwoord op het programma Duurzame stad. Programma betaalbare ruimte (2024: € 70.000) Dit betreft de onttrekking van de restant middelen van het programma Betaalbare Ruimte. Uitgaven worden verantwoord op het programma Economie en Vastgoed. Meerkosten CAO gemeenten (2024: -/- € 320.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Dit voorstel betreft een aanvulling op de eerder verwerkte nominale loonontwikkeling, zodat dit aansluit bij de CAO gemeenten (4,75% per 1/1/2024 en 1,25% per 1/10/2024). Tegenvaller lagere pensioenpremies (2024: -/- € 500.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Het in de Programmabegroting 2024-2027 gepresenteerde voordeel is niet te realiseren, waardoor dit nu wordt verwerkt als tegenvaller.

Inzet reservering loon- en prijsontwikkeling septembercirculaire 2023 (2024: € 835.000) (bouwsteen Bestaand beleid) In de septembercirculaire 2023 zijn middelen opgenomen en gereserveerd voor de gevolgen van extra inflatie. Een deel van deze financiële ruimte wordt benut voor dekking van hogere kosten van inflatie. Actualisatie businesscase Schieoevers: storting reserve Schieoevers (2024: -/- € 1,04 miljoen) (bouwsteen Bestaand beleid) De businesscase Schieoevers is geactualiseerd. Het resultaat laat een financieel saldo zien (na optimalisatie-slag) van € 1,47 miljoen negatief als gevolg van indexatie van de nettoinvesteringen (= investeringen minus verwachte subsidies) en toename van de netto plankosten (=plankosten minus verwacht kostenverhaal). Van dit saldo wordt binnen de businesscase € 0,44 mln. opgevangen. Aanvullend wordt ook in 2024 ingezet op het verkrijgen van extra financiële middelen (onder andere bij de Provincie Zuid-Holland). Per saldo resteert een nadeel van € 1,04 miljoen. Correctie storting reserve Stad (2024: -/- € 334.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Met dit voorstel wordt een onjuiste raming van de structurele storting in de reserve Stad gecorrigeerd. Actualisering rente (2024: € 2,15 miljoen) (bouwsteen Bestaand beleid) Voor de kadernota is de rentecomponent (rentelasten en rentebaten) geactualiseerd.

Belangrijk onderdeel daarbij is de inschatting van de financieringsbehoefte op het gebied van investeringen. Het voorstel leidt tot een aanpassing van de raming van de rentelasten en rentebaten. Storting bestemmingsreserve Investeringsplan (2024: -/- € 2 miljoen) (bouwsteen Bestaand beleid)

15

De incidentele (rijks-)middelen voor infrastructurele maatregelen hebben een aanzienlijke omvang en een lange doorlooptijd. Omdat het Rijk in de meeste gevallen de middelen vooraf overmaakt (huidig prijspeil) en de besteding van de middelen (inclusief co-financiering) meerdere jaren (soms wel 10 jaar) bestrijkt dient de gemeente middelen apart te zetten om de indexatie de komende jaren op te kunnen vangen. Dit voorstel is gekoppeld aan het separate voorstel voor actualisatie rentecomponent omdat de ontvangen rijksmiddelen zorgen voor een gunstiger rentesaldo voor de gemeente. Regionale Belastinggroep (RBG) bijdrage: correctie BTW (2024: -/- € 123.000) (bouwsteen Bestaand beleid) In de Programmabegroting 2022-2025 is ten onrechte een negatieve last (btw-correctie) bij de bijdrage aan de RBG geboekt. Voorstel is om dit te corrigeren te trekken volgens de huidige begroting van de RBG voor 2024. Dividend: bijstelling Stedin en Evides (2024: € 868.000) (bouwsteen Bestaand beleid) De ramingen van het te ontvangen dividend Stedin en Evides zijn geactualiseerd. Bij Stedin stijgt het dividend doordat een aantal investeringen/kosten eerder zijn doorbelast naar de klant. Bij Evides daalt het dividend door de investeringsagenda en een verhoging van het gewenste solvabiliteitsniveau.

Areaaluitbreiding (2025: € 31.000 budgetneutraal) (bouwsteen Bestaand beleid) Dit betreft de verlaging van de stelpost Areaaluitbreiding ten behoeve van het voorstel Areaaluitbreiding (zie programma Schone en veilige stad). Wijziging parkeerverordening - verhoging tarief naheffingsaanslagen (2024: € 135.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Er is een positief effect door een stijging van de inkomsten. Het opleggen van naheffingsaanslagen beoogt het verhogen van de betalingsbereidheid voor parkeren zodat de juiste parkeerder op de juiste plaats parkeert. Herstelplan: medegebruik stadskantoor (2025: -/- € 400.000) (bouwsteen Bestaand beleid) De taakstelling uit het herstelplan wordt niet gerealiseerd en leidt tot een besparingsverlies. Reserve Onderwijshuisvesting (2024: -/- € 200.000) (bouwsteen Investeringen) De reserve is bestemd om jaarlijkse aanvragen voor onderwijshuisvesting te beschikken. Doordat de wet meer ruimte biedt voor nieuwe scholen, en de opgave om nieuwe scholen in huisvesting te voorzien, is structureel meer budget nodig. De afgelopen jaren zijn meer aanvragen ingediend dan dat er middelen beschikbaar waren. Om dit verschil te dekken is de reserve Onderwijshuisvesting ingezet. De reserve is op dit moment zo goed als leeg dus is ophoging van de reserve benodigd.

Betaalbare koopwoningen (2024: € 100.000 budgetneutraal) (bouwsteen Moties en toezeggingen) Dit betreft een onttrekking aan de reserve Beleid en uitvoering ten behoeve van het voorstel Betaalbare koopwoningen (zie programma Goed wonen). Inzet voor transitie: storting in reserve Sociaal domein (2024: -/- € 1.500.000) (bouwsteen Sociaal domein) In het programma Gezonde en sociale stad is rekening gehouden met de opbrengsten van de transitie in het sociaal domein. De hiervoor benodigde investering wordt gedekt door een storting in de reserve Sociaal domein. 16

Dekking inzet transitie (onttrekking reserve MO-BW) (2024: € 600.000) (bouwsteen Sociaal domein) Voor de storting in de reserve Sociaal domein ten behoeve van de investering in de transitie is dekking beschikbaar in de reserve Maatschappelijke ontwikkeling-Beschermd wonen. Delft-West: onttrekking Algemene reserve (2024: € 282.000 budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) In de Kadernota 2024 zijn aanvullende voorstellen gedaan voor initiatieven in de periode 2024 tot en met 2026 ten laste de reservering Delft-West (zie programma's Duurzame Stad, Gezonde en Sociale Stad en Samenleven, onderwijs en cultuur). Innovatiedistrict Delft: onttrekking Algemene reserve (2024: € 446.000 budgetneutraal) (bouwsteen Opgaven) In de Kadernota 2024 zijn aanvullende voorstellen gedaan voor initiatieven in de periode 2024 tot en met 2026 ten laste de reservering IDD (zie programma's Duurzame Stad, Goed wonen en Samenleven, onderwijs en cultuur). Integraal Huisvestingsplan 2024-2035: onttrekking reserve Onderwijshuisvesting (2024: € 30.000 budgetneutraal) (bouwsteen Investeringen) Dit voorstel betreft een onttrekking aan de reserve Onderwijshuisvesting ten behoeve van Onderwijshuisvesting (zie programma Samenleving, onderwijs en cultuur).

12. Overhead Exploitatie Facilitair (2024: -/- € 300.000) (bouwsteen Bestaand beleid) Betreft benodigd budget om de facilitaire basis op orde te krijgen, in verband met gestegen kosten en bezetting. Ook benodigd ter dekking van de aanbesteding voor warme- en koude dranken. Voorbereiding NIS 2 (Europese informatiebeveiliging wetgeving) (2025: -/- € 125.000) (bouwsteen Bestaand beleid) De Europese NIS2 richtlijn zal in oktober 2024 dan wel uiterlijk in 2025 zijn vertaald naar lokale Nederlandse wetgeving en zal dan per direct in werking treden. Vanaf dat moment dient de gemeente Delft daadwerkelijk aan deze wetgeving te voldoen. Niet voldoen kan mogelijkerwijs tot boetes leiden, daarnaast expliciteert de NIS2-richtlijn bestuurlijke verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. De huidige capaciteit op Informatiebeveiliging dient, ook met het oog op de naderende NIS2, ingezet te worden op de huidige werkzaamheden. Voor de NIS2 impact analyses en versnellingen van bestaande implementatietrajecten zal gebruik gemaakt worden van externe ondersteuning. Restpunten stadskantoor, stationsplein 1: dak afschrijving investering (€ 300.000) Restpunten stadskantoor, stationsplein 1: glasbreuk (2024: -/- € 150.000) (bouwsteen Investeringen) Het dak van het Stationsplein moet op onderdelen worden aangepast om te voorkomen dat bij hevige regenval sprake is van lekkages.

Hiervoor is een investering benodigd van € 300.000. Daarnaast is sprake van breuk van 3 glazen vormglaspanelen in de gevel. Om deze panelen te vervangen is een bedrag van € 150.000 benodigd. Vastgoedanalyse (2024: -/- € 99.690) (bouwsteen Investeringen) 17

Op basis van de eerste cijfers die zijn opgesteld voor de nieuwe vastgoedanalyse 2024 is extra budget benodigd voor een hogere dotatie in de onderhoudsvoorziening (€ 641.000 structureel). Omdat daarnaast ook minder exploitatielasten (fluctuerend over de verschillende jaren) benodigd zijn, is de dotatie per saldo lager. Het voorstel is verwerkt in programma Economie en Vastgoed en programma Overhead. Een nadere uitgebreide toelichting is opgenomen in de Vastgoedanalyse die medio 2024 naar de raad wordt verstuurd.

18