Jaarverslag Leerplicht-RMC 2020-2021 5197865

Jaarverslag leerplicht/RMC schooljaar 2020-2021

Inhoudsopgave

Jaar in een notendop Cijfers in één oogopslag

3 4

1. Leerplicht (5 tot 18 jaar) 1.1 Leerplichtmeldingen 2020-2021 1.2 Signaalverzuim (ongeoorloofd verzuim) 1.3 Vrijstellingen 1.4 Interventies 1.5 Thuiszitters 1.6 Preventieve maatregelen

5 6 6 7 7 7 9

2. RMC (18 tot 23 jaar) 2.1 RMC Haaglanden 2.2 Delft RMC 2020-2021 2.3 Preventieve inzet RMC bij schoolgaande jongeren 18-23 jaar 2.4 Jongeren in Kwetsbare Positie 2.5 Instrumenten voor kwetsbare jongeren

11 12 12 13 13 13

Begrippenlijst

15

2

Jaar in een notendop Onderwijs is de motor van de samenleving. Ieder kind, iedere jongere van nu willen wij zo goed mogelijk opleiden, zodat ze zich optimaal ontwikkelen als volwassenen en goed hun weg kunnen vinden op de arbeidsmarkt. Het Rijk, scholen en gemeente werken samen om dit doel te bereiken. Gelukkig gaat dat bij de meeste kinderen goed! Maar niet bij ieder kind is dit vanzelfsprekend. Door verschillende oorzaken wordt hun toekomstperspectief geschaad. Het uit zich vaak in verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten (VSV). Het is van belang dat wij als gemeente, samen met de ouders en de scholen zorgen dat we weten waarom sommige kinderen niet naar school gaan en de juiste interventies nemen om de gang naar school terug te vinden. Het gecombineerde jaarverslag Leerplicht en Regionale Melden Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) van de gemeente Delft van het schooljaar 2020-2021 geeft inzicht over de uitgevoerde activiteiten om verzuim en schooluitval tegen te gaan. Corona heeft afgelopen twee jaar veel flexibiliteit, weerbaarheid en doorzettingsvermogen gevraagd. Allereerst van jongeren, die in deze lastige tijd te maken hadden met de gevolgen van de corona-maatregelen. Maar ook van scholen, gemeente en zorgpartijen. De Minister van Onderwijs heeft regelmatig benadrukt hoe belangrijk het is dat leerlingen onderwijs blijven volgen.

Kinderen hebben recht op onderwijs.

Scholen en leerplicht doen er alles aan om leerlingen van dit onderwijs gebruik te laten maken, via online onderwijs, hybride of volledig op school. Ook tijdens dit tweede corona jaar is met elkaar getracht alle leerlingen in beeld te houden. Wij zien dit ook terug in een stijging van het aantal verzuimmeldingen binnen het primair onderwijs. Leerplicht heeft de preventieve verzuimspreekuren op vo zoveel mogelijk gecontinueerd om in een vroeg stadium in gesprek te gaan met de leerling over verzuim. Het aantal thuiszitters is gedaald in dit verslagjaar. Samenwerkingsverbanden en gemeente werken nauw samen om aantal en duur van thuiszitten te verlagen. Ook besteden wij extra aandacht aan leerlingen met een vrijstelling van de leerplicht, zoals kinderen in medisch kinderdagverblijf die (tijdelijk) niet naar school gaan.

Het komende jaar blijven wij ons inspannen om samen met de scholen en overige partners de jongeren zo vroeg mogelijk in beeld te hebben. Ouders en jongeren passend te informeren en adviseren over doorlopende schoolloopbanen, thuiszittersaanpak verder ontwikkelen en gelijke kansen bieden aan de jongeren. Ons gezamenlijk doel is dat iedere jongere onderwijs volgt, werkt of een passende dagbesteding heeft en waar nodig zorg ontvangt.

Voortijdig schoolverlaters moeten het liefst zo snel mogelijk weer terug naar school, zodat zij een betere kans hebben op de arbeidsmarkt. Afgelopen verslagjaar is gestart met een nieuwe regionale VSV-agenda. Door het regionale verzuimprotocol en vroegtijdige gesprekken proberen wij schooluitval te voorkomen. Als jongeren toch willen/moeten stoppen helpen wij hen waar mogelijk naar een andere opleiding of naar de arbeidsmarkt. De regionale streefcijfers zijn op alle drie ambities voor Delft op dit verslagjaar gehaald.

3

Jaarverslag leerplicht en RMC, Delft 2020-2021 Cijfers in één oogopslag

Jongeren tussen 18 en 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, kunnen trajectbeleiding krijgen via het RMC, in Delft uitgevoerd door de Jongerenacademie. Ze worden begeleid naar school, werk of een combinatie hiervan.

Leerplicht tot 18 jaar 10.764 leerplichtigen

Voortijdige schoolverlaters

285 Verzuim met melding (2,6%)

Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) 5.293 jongeren

95

Vrijstellingen met gegronde reden vrijgesteld van school

Preventieve bemiddeling om uitval te voorkomen

125

jongeren (2,4%)

455

23

jongeren

8 jongeren Thuiszitters 8 zonder schoolinschrijving 15 met schoolinschrijving

Justitiële afhandeling 7 processen-verbaal 1 via HALT 4

1. Leerplicht (5 tot 18 jaar)

5

1.1 Leerplichtmeldingen 2020-2021 Leerplicht ondersteunt en begeleidt leerlingen en hun ouders in de leeftijd van 5-18 jaar tot het behalen van een startkwalificatie1. Delft telde in het schooljaar 2020-2021 10.764 leerlingen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar (bron BRP). Daarvan zijn 285 leerlingen door school bij leerplicht gemeld vanwege (veel) verzuim, schooluitval en/of zorgsignalen (2,6%). Vorig schooljaar was dit 2,9%. De daling zit in het voortgezet onderwijs. Tabel 1: Aantal individuen (5-18 jaar) en verzuimpercentage per schooljaar Aantal verzuimpercentage individuen

2018/ 2019

2019/ 2020

2020/ 2021

Aantal individuen

251

316

285

Verzuimpercentage

2,2%

2,9%

2,6%

1.2 Signaalverzuim (ongeoorloofd verzuim) Scholen zijn wettelijk verplicht om een melding te doen als een leerling in vier weken minimaal 16 uur ongeoorloofd afwezig is. Signaal verzuim bestaat uit spijbel- en zorgverzuim2. De cijfers van dit schooljaar zijn moeilijk te vergelijken met voorgaande schooljaren. Zo kende we vorig schooljaar nog een stijging in het aantal meldingen vo, door het inrichten van een preventief verzuimspreekuur.

1 2

Diploma havo, vwo, mbo niveau 2 of hoger. Zorgverzuim: verzuim waarbij achterliggende problematiek de oorzaak van het schoolverzuim is.

Schooljaar 2020-2021 werd gekenmerkt met perioden waarin op verschillende manieren onderwijs plaats vond. Er is sprake geweest van geheel thuisonderwijs, deels thuisonderwijs en deels fysiek en geheel fysiek. De meeste meldingen werden door het vo gedaan (156). Het (speciaal) basisonderwijs heeft dit schooljaar 17 keer een melding gedaan, vorig schooljaar waren dit 9 meldingen. Bij 95 leerlingen heeft leerplicht meerdere verzuimmeldingen ontvangen, dit noemen we herhaalmeldingen. In schooljaar 2019-2020 waren dit 67 meldingen. Zowel door het vo als het mbo zijn er meer herhaalmeldingen gedaan. Bij de meldingen worden veelal leerlingen gezien waar verschillende problematiek speelde, gerelateerd aan de corona periode. Veelal waren dit leerlingen waar in deze zorgen om waren. De Minister van Onderwijs heeft regelmatig benadrukt hoe belangrijk het is dat leerlingen onderwijs blijven volgen. Kinderen hebben recht op onderwijs. Scholen en leerplicht doen er alles aan om leerlingen van dit onderwijs gebruik te laten maken. Leerplicht belt ouders en leerlingen op, stuurt brieven, nemen via whatsapp contact op of gaan op deurbezoek. In schooljaar 2020-2021 werd in tegenstelling tot schooljaar 2019-2020 wel handhavend werd opgetreden.

Grafiek 1: Verzuim naar onderwijssoort 9 (speciaal) basisonderwijs 17 10 speciaal (voortgezet) onderwijs 8 voorgezet onderwijs187 156 110 mbo 104 geen onderwijs 0

50

100

150

200

Legenda  2019-2020  2020-2021

Grafiek 2: Aantal individuen signaalverzuim (5-18 jaar) en herhaalmeldingen per schooljaar 350

316

300 250

Luxe verzuim

200

Het aantal meldingen luxe verzuim3 is gestegen, dit verslagjaar zijn er 12 meldingen binnengekomen. Leerplicht gaat bij een melding van luxe verzuim in gesprek met de ouders. Als ouders geen legitieme reden kunnen opgeven voor het verzuim, maakt de leerplichtambtenaar proces-verbaal op en kan dit tot een geldboete leiden.

150

251

124 95

100 50

285

67 2018/2019

2019/2020

2020/2021

Legenda  Individuele meldingen  Herhaalmeldingen 3

Luxe verzuim: het op vakantie gaan buiten de schoolvakantie zonder toestemming van school.

6

In schooljaar 2020-2021 heeft dit één keer geleid tot een proces verbaal. De meldingen hadden veelal betrekking op leerlingen die in het buitenland vast zaten door persoonlijke omstandigheden. Tabel 2: Aantal meldingen luxe verzuim per schooljaar Meldingen luxe verzuim

2018/ 2019

2018/ 2019

2020/ 2021

Totaal

6

1

12

1.3 Vrijstellingen Aanvraag vrijstelling onderwijs is mogelijk op grond van bij­zondere omstandigheden, psychische of lichamelijke be­perkingen of een vervangend scholingstraject (zie begrippenlijst). De meeste aanvragen gaan over een buitenlandse school­­­inschrijving van leerlingen. De leer­ling gaat daar naar school. In Delft zagen we een toename van vrijstellingen van leerlingen die wegens psychische of lichamelijke redenen niet in staat zijn om naar school te gaan. Deze stijging (22 leerlingen) komt door een aanpassing in de werkwijze van leerplicht. Het gaat om jonge kinderen die naar een medisch kinderdagcentrum gaan en (tijdelijk) niet in staat zijn om naar een school te gaan. Voor een medisch kinderdagcentrum is er een indicatie vanuit de zorg nodig. De vrijstellingen geven we in veel gevallen voor een tijdelijk periode af.

1.4 Interventies

Grafiek 3: Vrijstelling per artikel

Leerplicht werkt volgens de landelijke richtlijn Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS 2017). Als de aanpak van school zelf niet werkt, beschrijft de MAS vier routes met als doel het verzuim te stoppen. Helaas zijn preventie, waarschuwing en inzet van zorg niet altijd voldoende om het verzuim te stoppen. Bij minder­jarigen biedt de Leerplichtwet de mogelijkheid tot handhaving. Er wordt verwezen naar bureau HALT of een Proces-Verbaal (PV) opgemaakt. Volgens de richtlijn van de MAS is dit het laatste redmiddel. Het aanbieden van zorg aan het gezin moet dan al plaatsgevonden hebben. Pas als dat geen effect heeft op het school­verzuim, of als er druk nodig is om zorg op te starten, kan er sprake zijn van juridische interventies. De verwijzingen naar Halt zijn drastisch gedaald. De corona maatregelen hebben dit als gevolg, maar ook wordt gemerkt dat de achterliggende problematiek bij het verzuim zwaarder is. Een verwijzing naar Halt is dan niet meer van toepassing.

1.5 Thuiszitters

3

8

20

42 37

6

42

4 2019/2020

2020/2021

Legenda  art. 3a  art. 3b  art. 5 onder a  art. 5 onder b  art. 5 onder c  art. 15

Grafiek 4: Justitiële interventies per schooljaar 15 12

12

9 Leerplicht Delft hanteert de term thuiszitter in de breedste zin van het woord, namelijk als ‘een leerling die 4 weken of langer geen onderwijs volgt en die geen vrijstelling heeft van de leerplicht’.

4

8

8

6 3

7

6 3 1

De meeste thuiszitters zitten niet letterlijk thuis, maar volgen afhankelijk van hun belastbaarheid een alternatief dagbesteding/scholingstraject of hulpverleningstraject. De samenwerkingsverbanden kunnen ambulante begeleiding inzetten om er voor te zorgen dat de leerling (een vorm) van onderwijs krijgt.

0

2018/2019

2019/2020

2020/2021

Legenda  Halt meldingen  Processen-verbaal

7

De afdeling Leerplicht kijkt samen met het samenwerkings­ verband en andere partners (onderwijs en hulpverlening) naar een passend arrangement van onderwijs, Delft support en hulp voor de leerling, ouders en leerkracht. Daarnaast hebben leer­plicht en samenwerkingsverbanden in het po en vo maandelijks overleg om de voortgang te bewaken en waar nodig op te schalen. Thuiszitten moet zoveel mogelijk voorkomen worden en als er toch sprake is van thuiszitten, dan zo kort mogelijk. Er is een daling van thuiszitters. De daling is met name bij het (voortgezet) speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs. De redenen voor het thuiszitten is voor elke leerling uniek, maar we zien wel een achterliggende trend van ernstige psychiatrische problematiek. De realiteit is dat de wachtlijsten in de zorg lang zijn, waardoor een onderwijsachterstand snel is opgelopen. Voor enkele leerlingen kunnen de ervaringen die is opgedaan met afstandsonderwijs wellicht een uitkomst bieden. Daarnaast kennen we ook een aantal leerlingen die door een ziekte thuis zitten. Om te bepalen of deze leerlingen enige vorm van onderwijs kunnen volgen kan leerplicht een medisch advies bij een onafhankelijk arts aanvragen. Leerlingen die een vrijstelling op basis van psychische of lichamelijke klachten hebben zitten bijvoorbeeld op een medisch kinderdag verblijf.

Een verklaring van een onafhankelijke arts is hiervoor nodig. De vrijstellingen worden in de meeste gevallen voor één jaar afgegeven.

8

Grafiek 5: Soorten thuiszitters per schooljaar 30 26

29

25 20 15

15 10 5 0

8

9 4 2018/2019

2019/2020

Legenda  Thuiszitter/langdurig relatief verzuim  Absoluut verzuim

We kenden de afgelopen jaren een daling van absoluut verzuim. In schooljaar 2020-2021 is er een omslag gekomen en zien we een stijging van het absoluut verzuim. Absoluut verzuimers zijn eerder in beeld, waardoor leerplicht eerder in staat is om in actie te komen en een jongere weer naar school kan bemiddelen. Bij vier leerlingen is het gelukt hen naar school te bemiddelen. Bij vier andere leerlingen niet. Zij zijn bemiddeld naar o.a. de Jongerenacademie.

Belangrijke wijzigingen (vanuit de landelijke methodiek M@zl) zijn: • Positieve rol van school/mentor bij ziekteverzuim; • Contact school/mentor met ouders binnen 3-5 dagen; • Termijn waarop er binnen de school altijd een check plaatsvindt: • Iedere 4e ziekmelding in 12 schoolweken. • Vanaf de 7e dag aaneengesloten ziekgemeld.

1.6 Preventieve maatregelen

Bemiddelingen

Ziekteverzuim 2020/2021

Jaarlijks laat de gemeente Delft circa 120 onderzoeken uit­voeren door de JGZ (schoolartsen). Dit onderzoek bij ziekteverzuim wordt, op verzoek van de school of leerplicht, uitgevoerd bij leerlingen die veel verzuimen wegens zorg­ wekkend of opvallend frequent ziekteverzuim. Niet zelden een voorspeller van schooluitval. Nader onderzoek is nodig om de reden van het verzuim te achterhalen. Ouders worden hierbij betrokken. Samen met het samenwerkingsverband/onderwijs/Delft support en JGZ (lokaal en regionaal (H8)) zijn de samen­ werkingsafspraken aangescherpt in 2019. Dit om een zorg­vuldiger pad te volgen in geval van verzuim door ziekte door een leerling. De verwachting is dat daarmee deze leerlingen binnen de school eerder de juiste zorg krijgen, het ziekte­verzuim minder oploopt en de groeiende vraag naar ziekte­verzuim begeleiding door de jeugdarts het hoofd geboden kan worden.

De leerplichtambtenaar helpt regelmatig bij problematiek waarbij nog geen sprake is van verzuim, maar kans op verzuim en/of schooluitval wel reëel aanwezig is. Bijvoorbeeld wanneer er hulp nodig is bij het vinden van een andere school of bij veelvuldig ziekteverzuim (geoorloofd verzuim). Leerplicht heeft in schooljaar 2020-2021 364 keer informatie en advies verstrekt. Het merendeel had betrekking op informatie verstrekken, maar ook bij problemen op persoonlijk vlak.Dit kan zijn op verzoek van ouders en/of de school, maar ook vanuit het samenwerkingsverband. Het samenwerkingsverband is er ook voor (zorg)leerlingen die in het reguliere onderwijs niet (langer) terecht kunnen. Bij dreiging van een conflict komen diverse partijen in een vroeg stadium bij elkaar. Zo lukt het steeds vaker om schoolverzuim te voorkomen of te beëindigen.

9

Preventief verzuimspreekuur Leerplicht legt de nadruk op een preventieve aanpak. Gezamenlijk met het onderwijs moet worden voorkomen dat een leerling langdurig verzuimd en uiteindelijk de school verlaat zonder startkwalificatie. Het inzetten van een preven­tief verzuimspreekuur levert een belangrijke bijdrage aan het bestrijden van beginnend verzuim. In schooljaar 2019-2020 is gestart met een pilot op een aantal vo scholen. De evaluatie van de pilot heeft door Corona vertraging opgelopen. Een verbreding naar andere vo scholen en eventueel het po wordt na de evaluatie beoordeeld.

Loopbaanoriëntatie Een goede opleidingskeuze voorkomt schooluitval en loopbaan oriëntatie- en begeleiding (LOB) is daarmee van groot belang. De leerlingen moeten leren zelf keuzes te kunnen maken, nu en in de toekomst. Dit doen zij door oriënteren, ervaringen opdoen en daaraan betekenis geven. Het is belangrijk dat leerlingen ervaringen opdoen in de echte beroepspraktijk en met echte rolmodellen.

Spirit4You is een regionaal samenwerkingsverband van vo-, mbo- en hbo-scholen en gemeenten in Haaglanden met als doel de overstap naar vervolgonderwijs en arbeidsmarkt voor jongeren te verbeteren en scholen te ondersteunen.

De overstap vmbo-mbo De vmbo-scholen zijn verantwoordelijk voor de begeleiding in de keuze en te zorgen voor de inschrijving op het mbo. Leer­plicht informeert de leerling over het belang van behalen van startkwalificatie, middels brief aan examenkandidaten en een brief aan de ouders met informatie over de kwalificatieplicht.

Leerplicht controleert via VOROC (een informatiesysteem dat de overstap monitort) of de jongere daadwerkelijk ingeschreven staat bij het mbo. Met leerlingen die niet zijn verschenen bij de opgegeven mbo-opleiding, wordt contact opgenomen. Op deze manier worden alle overstappers goed in beeld gehouden en zorgen gemeente en scholen gezamenlijk voor een sluitende leerlijn. Vanaf september 2020 is de Voorziening Vroegtijdig Aanmelden mbo werkzaam (VVA). Vanaf dat moment is er een wettelijke verplichting voor vo-scholen, mbo-instellingen en gemeenten om aan te sluiten op de VVA. In de VVA worden gegevens gedeeld over de potentiële overstappers van het vo naar het mbo. De voorbereidingen in Delft zijn hiervoor al getroffen. Wegens de coronamaatregelen was het toelatingsmoment v­erschoven van 1 april naar 1 mei. Leerlingen hadden hierdoor langer de tijd om zich in te schrijven.

LOB is afhankelijk van een gedeelde en gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen scholen, het vervolgonderwijs, ouders en bedrijfsleven. Ook de gemeente vindt LOB belangrijk. De gemeente en vmbo-scholen in Delft nemen deel aan een meerjarig onderzoek door SEOR in Zuid Holland naar de uitvoeringspraktijk en effectiviteit van LOB op het vmbo. Hierbij wordt onderzoek verricht onder scholen en leerlingen, maar ook de rol van gemeenten op dit terrein wordt belicht. Met deelname aan dit onderzoek hopen we inzicht te krijgen hoe gemeenten LOB-beleid het beste kunnen stimuleren. De gemeente subsidieert de vmbo-scholen in Delft, zodat activiteiten als Delft on Stage of volgen van bliksemstages/ sollicitatie­trainingen via Jinc georganiseerd kunnen worden. Daarnaast draagt de gemeente bij aan Spirit4You. 10

2. RMC (18 tot 23 jaar)

11

2.1 RMC Haaglanden Een voortijdig schoolverlater (vsv-er) is een jongere die het onderwijs verlaat zonder dat hij een startkwalificatie behaald heeft.4 Voortijdige schoolverlaters moeten het liefst zo snel mogelijk weer terug naar school zodat ze een goede opleiding krijgen die bijdraagt aan hun kansen op de arbeidsmarkt. De gemeente levert daar een belangrijke bijdrage aan. In de wet op de RMC staan de taken van de gemeente/RMC-regio als volgt beschreven: • De realisatie van een sluitende melding en registratie van voortijdig schoolverlaters; • Zorg dragen voor doorverwijzing en herplaatsing van voor­tijdig schoolverlaters; • Het tot stand brengen van samenwerking tussen alle belang­rijke partijen die te maken hebben met deze jongeren en het onderhouden van dit netwerk. Bij het tegengaan van voortijdig schoolverlaten werken veel verschillende partijen en mensen samen. Jongeren zijn natuurlijk eerst zelf verantwoordelijk voor hun schoolloopbaan. Ook hun sociale netwerk is een belangrijke factor. Daarnaast hebben docenten, mentoren en begeleiders op school een heel belang­rijke rol. Zij hebben dagelijks contact met hun studenten. Door hun inzet, aandacht en inspiratie voorkomen zij voor­ tijdige schooluitval. In regionaal verband wordt samengewerkt vanuit het regionale vsv-programma.

Hierin werken scholen, gemeenten en het Leerplicht samen om met extra inzet jongeren toch hun diploma te laten halen.

4

Een starkwalificatie is een diploma op minimaal mbo niveau 2, havo- of vwo- niveau.

Afgelopen schooljaar is gestart met de nieuwe VSV-agenda 2021-2024. De regionale doelstelling is dat alle jongeren een gelijke kans verdienen op een duurzame plek op de arbeidsmarkt en dat zij goed kunnen meekomen in onze samenleving. De doelstelling kent een 3 ambities. Voor schooljaar 2020/2021 geldt: Ambitie A: Verlagen % nieuwe jaarlijkse vsv in RMC regio : 2.48% Ambitie B: Verhogen % vsv'ers dat één jaar na uitval opleiding volgt : 26% Ambitie C: Verhogen % vsv’ers dat één jaar na uitval werkt : 26% Door het regionale verzuimprotocol en vroegtijdige gesprekken op kantoor, huisbezoek of op school, proberen wij schooluitval te voorkomen. Als jongeren toch willen of moeten stoppen met hun opleiding, helpen wij hen waar mogelijk naar een andere opleiding. En voor die jongeren waar terugkeer naar school echt geen optie is, doorstroom naar de arbeidsmarkt. Gezamenlijk willen we voorkomen dat jongeren uit beeld raken. In onze regio is het vsv-cijfer dit schooljaar gedaald van 2.35% naar 2.04% (ambitie A). Ambitie B is met 24.85% de regionale ambitie niet behaald. Ambitie C wel met 28.76%.

2.2 Delft RMC 2020-2021 De afgelopen twee jaar heeft corona een grote impact gehad. Allereerst voor de jongeren, die in deze lastige tijd te maken hadden met de gevolgen van de corona-maatregelen. Maar ook van iedereen rondom de jongere. Scholen, gemeente, de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) en zorgpartijen die met zeer veel inspanningen zorgden dat zoveel mogelijk jongeren in beeld waren en iedere jongere de hulp kreeg die hij of zij nodig had. Voor schooljaar 2020/2021 geldt dat Delft de streefcijfers op de regionale ambities behaald heeft. Het voorlopige % vsv'ers is 2,4%. Het % terug naar opleiding is 29.25% en aantal aan het werk is 30.19%.

Hoe begeleiden we voortijdig schoolverlaters? Wanneer de problematiek school overstijgend is, of de jongere al is uitgevallen, wordt deze na melding door de leerplichtambtenaar of de consulent van de Jongeren­ academie uitgenodigd om te kijken wat er nodig is.

Tabel 3: Aantal nieuwe VSV’ers naar schooljaar

Delft

2015/ 2016

2016/ 2017

2017/ 2018

2018/ 2019

2019/ 20205

2020/ 20216

Aantal leerlingen start

5.362

5.372

5.374

5.412

5371

5293

Aantal VSV

131

127

141

110

106

125

% VSV

2,4%

2,4%

2,6%

2,0%

2.0%

2.4%

5 Over de periode maart tot oktober 2018/2019 zijn er onjuiste gegevens door DUO aangeleverd. 6 Voorlopige cijfers, ervaring leert dat aantal/% in definitieve cijfers iets dalen. De definitieve landelijke cijfers zijn pas in oktober 2022 bekend.

12

De RMC casemanagers proberen binnen de wettelijke mogelijkheden en capaciteit die zij hebben, hier wel actie op te ondernemen. Daar waar voortijdig schooluitval dreigt, wordt gezamenlijk geprobeerd de leerling binnen boord te houden. Overleg en afstemming zijn daarbij van groot belang. Het afgelopen schooljaar zijn 455 jongeren preventief gesproken. Het merendeel van de jongeren vervolgen hun opleiding, een enkeling gaat richting werk of een zorg­­ voorziening. Het verzuim neemt af naarmate de leeftijd toeneemt.

2.4 Jongeren in Kwetsbare Positie Als een startkwalificatie niet haalbaar blijkt, begeleiden wij jongeren naar een zo passend mogelijk alternatief. Dit kan bijvoorbeeld werk zijn, maar ook hulpverlening of lokale projecten waar jongeren zich verder ontwikkelen. Jongeren gaan om verschillende redenen te vroeg van school. Vaak is het een combinatie van oorzaken die bijdragen aan schooluitval, zoals een verkeerde studiekeuze, liever geld willen verdienen dan op school zitten, persoonlijke en geestelijke problemen of uiteenlopende verwachtingen over de opleiding tussen school en de leerling of student. Coronagerelateerde knelpunten zijn: jongeren zijn minder gemotiveerd door het vele online onderwijs, doordat er geen fysieke open dagen zijn geweest, zien we een toename in het aantal verkeerde studiekeuzes, het is lastiger contact houden geweest door de RIVM-richtlijnen, scholen waren terughoudend in het uitschrijven van studenten maar er kwam inhaaleffect net voor de zomervakantie, wat minder tijd gaf om terug te begeleiden naar school.

Er wordt altijd contact gezocht met de school van herkomst om zoveel mogelijk gezamenlijk het traject uit te stippelen. Begeleiding kan variëren van advies en bemiddeling naar school tot intensieve begeleidingstrajecten, waarbij de samenwerking gezocht wordt met hulpverlenende instanties.

2.3 Preventieve inzet RMC bij schoolgaande jongeren 18-23 jaar Verzuim stopt helaas niet automatisch als de leerling 18 jaar is geworden. De school is primair verantwoordelijk om uitval te voorkomen en ondersteuning te bieden. Het oppakken van 18+ verzuim is een extra (niet-wettelijke) taak van RMC die preventief wordt ingezet om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. De mogelijkheden om adequaat op te treden worden echter wel minder. Zo is de inzet van dwang en drang bij verzuimers van 18 jaar en ouder wettelijk niet meer mogelijk.

Jongeren zijn vaak kwetsbaar wanneer zij de overstap maken vanuit het praktijkonderwijs (pro), het voortgezet speciaal onderwijs (vso), het vmbo basisberoepsgerichte leerweg en de mbo-entreeopleiding naar het (vervolg) mbo of de arbeidsmarkt. De coördinator pro/vso (vanuit de jongerenacademie) sluit daarom vroegtijdig aan bij netwerkoverleggen op de scholen voor pro/vso. Jongeren die uitstromen richting werk kunnen hierdoor goed bemiddeld worden. Zij werken nauw samen met collega's van Werkse!.

2.5 Instrumenten voor kwetsbare jongeren TOP Academie Een TOP Academie (voluit Talent Ontwikkeling in de Praktijk) is een vakschool waarin scholen en bedrijven samen zorgen voor beroepsgericht onderwijs. De gemeente Delft wil de samenwerking tussen partners in de stad wil bevorderen. Doel: jongeren en werkzoekenden meer kansen bieden op een baan. 13

Sinds januari 2019 is er een TOP Academie (TA) in Delft. In het Reinier de Graaf Gasthuis lopen leerlingen van praktijkschool Grotius en Laurentius twee dagen per week stage bij Hago Zorg. Hier leren zij het schoonmaak vak van een individuele leermeester. Een dagdeel hebben ze ook gezamen­ lijk les, de andere dagen gaan ze naar school. De opleiding en de praktijkstage sluiten naadloos op elkaar aan. Dit biedt niet alleen meer perspectief op een baan, maar blijkt ook heel motiverend voor de leerlingen. De verkenning voor het opzetten van een tweede TOP Academie duurt door de corona crisis veel langer dan normaal gesproken. Bedrijven zitten in onzekerheid en kunnen niet te ver vooruit kijken. Ook de aard/ opzet van sommige TA’s veranderd. 10-15 leerlingen binnen 1 bedrijf is gezien de huidige maat­regelen niet altijd meer mogelijk/wenselijk. Vandaar dat ook gekeken wordt om met meerdere gelijksoortige bedrijven een TA te starten. De groep leerlingen wordt dan verdeeld. Er zijn een aantal bedrijven dat echt interesse heeft. Helaas kan door de huidige omstandigheden nog niet gestart worden met een nieuwe TA.

Toeleiding arbeidsmarkt voor praktijkonderwijs (pro) en speciaal onderwijs (vso) De verantwoordelijkheid voor de doelgroep arbeids­ beperkten (voorheen Wajong) is van het UWV overgegaan naar de gemeente. Voor een goede aansluiting is de gemeente ( Jongerenacademie en Werkse!) gedurende het laatste schooljaar van de leerling al betrokken bij de besprekingen over de uitstroommogelijkheden (vervolgonderwijs, werk of dagbesteding). Samen met de leerling en ouders wordt gekeken welke ondersteuning(preventief ) ingezet kan worden, zodat de leerling een passende plek op de arbeidsmarkt krijgt en kan behouden.

EWA Haaglanden (Entree Wegen naar Arbeid) Voor jongeren in de Entreeopleiding die na afronding van de opleiding of voortijdig de overstap maken naar werk is een goede aansluiting van belang. Gemeenten Den Haag, Delft, Rijswijk en Westland werken met bedrijven en ROC Mondriaan samen binnen EWA Haaglanden aan succesvolle entreeopleidingen naar werk en naar mbo niveau 2. Doel is om vanaf schooljaar 2020 in vier jaar ruim 400 leerlingen aan diploma’s en certificaten te helpen in combinatie met werk. Een van de leerwerkroutes is samen met HANOS. Deelnemers kunnen aan de slag als vakkenvuller, bijrijder, orderpicker, dockwerker, huishoudelijke dienst of kantine-/grand cafémedewerker.

De Leerwerk Makelaar Matchmaker tussen leerbaan-studenten en ondernemers in de regio Haaglanden. Jongeren die een BBL7 opleiding willen volgen hebben een leerbaan nodig van minimaal 20 uur in de week. Een probleem is nog steeds het gebrek aan BBL –werkplekken. Het gevolg is dat de jongere zonder leerbaan, meestal op het laatste moment, switcht naar een BOL opleiding (vijf dagen naar school met stage). De kans bestaat dat deze jongere hier minder geschikt of gemotiveerd voor is en alsnog uitvalt. Het betreft vaak jongeren die niet in staat zijn om hele dagen in de schoolbanken te zitten en daarom bewust kiezen voor een BBL opleiding. Vooral bij jongeren die niet meer leer­plichtig zijn, is de kans groot dat zij dan helemaal geen opleiding gaan doen.

Tevens ontzorgt/ helpt de LeerWerk Makelaar ondernemers die een erkend leerbedrijf willen zijn met financiële tegemoetkomingen en intensieve begeleiding van zowel ondernemer als student. Een ondernemer hoeft zich dan alleen te richten op de vakinhoudelijke begeleiding van de student.

Kortdurende Intensieve Aanpak (KIA) Jongeren die voortijdig zijn uitgevallen hebben vaak problemen op meerdere leefgebieden, waardoor de stap weer terug naar school of werk te groot is. De jongerenconsulenten kunnen coaching op maat inzetten als jongeren meer zorg/begeleiding nodig hebben. Het gaat om jongeren die 'schuw' zijn voor de reguliere hulpverlening en bij wie nog niet exact bekend is wat de juiste hulp/insteek is. MEE en Kwadraad hebben hiervoor een outreachende aanpak om deze jongeren te helpen, zodat de stap naar onderwijs/werk weer dichterbij komt.

De Leerwerk Makelaar helpt studenten bij vinden van een leerbaan. Hierdoor kunnen zij hun opleiding (mbo niveau 1 tot 4) snel starten en succesvol afronden.

7

Een BBL-opleiding is een combinatie van werken en leren, waarbij de student in dienst is bij een erkend leerbedrijf.

14

Begrippenlijst

15

• Startkwalificatie Een havo of vwo diploma of minimaal een mbo niveau 2 diploma.

• Vrijstelling Ontheffing van leer- en kwalificatieplicht voor een jongere in bijzondere omstandigheden.

• Art 5 onder b: de ouders van de jongere hebben bezwaren tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen.

• Leerplicht Alle kinderen vanaf 5 jaar moeten naar school tot het eind van het schooljaar waarin ze 16 worden.

• HALT Het Alternatief interventie wordt uitgevoerd om ‘kleine’ vergrijpen snel f te doen met een leerstraf en soms een werkstraf. Zo kunnen jongeren rechtzetten wat ze fout gedaan hebben zonder dat zij in aanraking komen met Openbaar Ministerie.

• Art 5 onder c: het kind is in het buitenland op een school ingeschreven en bezoekt deze geregeld.

• Kwalificatieplicht Alle leerlingen van 16 en 17 die nog geen startkwalificatie hebben, moeten een opleiding volgen. • Thuiszitters Alle leerlingen tussen 5 en 18 jaar die ongeoorloofd een maand of langer de school niet hebben bezocht of geen schoolinschrijving hebben. • Samenwerkingsverband Schoolbesturen en scholen werken samen om alle leerlingen in een bepaalde regio geschikte plaats in het onderwijs te bieden. • Verzuim In dit jaarverslag doelen we op ongeoorloofd verzuim: het wegblijven van school zonder geldige reden. Een geldige reden is bijvoorbeeld ziekte (geoorloofd verzuim). • Voortijdige schoolverlater Jongeren van 12 tot 23 jaar die het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie.

• Art 15: kwalificatieplichtige jongeren die geen regulier onderwijs volgend, maar wel op een andere manier voldoende onderwijs genieten.

• Proces Verbaal (PV) Een proces verbaal (PV) is een officieel schriftelijk verslag van de bevindingen van de leerplichtambtenaar. In dit verslag worden ook de verklaringen opgenomen van partijen die betrokken zijn bij het verzuim : de jongere en ouder(s)/ verzorger(s) en de school. Om die verklaringen te verkrijgen zal de leerplichtambtenaar een verhoor afnemen. Het PV wordt naar het Openbaar Ministerie (OM) gestuurd en wordt daar beoordeeld door de officier van justitie. • Art. 3a: vervangende leerplicht voor leerlingen vanaf 14 jaar die niet in staat zijn om volledig dagonderwijs te volgen. Naast algemeen vormend onderwijs ook een programma met praktijktijd. • Art 3b: vervangende leerplicht gedurende het laatste schooljaar en deel van het onderwijs bij mbo opleiding volgen. • Art 5 onder a: het kind is om psychische of lichamelijke redenen niet in staat naar school te gaan.

16

Colofon Redactie: Gemeente Delft Ontwerp: Delta3 Gemeente Delft Stationsplein 1 Postbus 78 2600 ME Delft Telefoon 14015 E mail info@delft.nl www.delft.nl/wmvt Contact met Leerplicht/RMC Delft telefoon 14015 of leerlingenzaken@delft.nl

17