Jaarstukken 2025 - Gemeente Delft - Gewaarmerkt inclusief controleverklaring
Tekst van het document
Radicalisering, Extremisme en polarisatie (maatschappelijk ongenoegen) Het landelijke dreigingsniveau (DTN, NCTV) bleef ook in 2025 onverminderd hoog; er bestaat in Nederland een reële kans dat er een aanslag met een terroristisch oogmerk zal plaatsvinden. Ook in Delft en in de districtsgemeenten Rijswijk, Westland en Midden-Delfland houden we rekening met deze dreiging. We doen dit door interventies uit te voeren die de veerkracht en weerbaarheid van onze inwoners versterken. Deze interventies maken onderdeel uit van de Districtelijke aanpak van radicalisering en extremisme 2025-2028 en de drie speerpunten die daarin centraal staan: preventie, signaleren en interveniëren.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.
94
Vanuit deze lijnen zijn diverse interventies uitgevoerd. Denk daarbij aan een weerbaarheidstraining voor jongerenwerkers, het opleiden van nieuwe aandachtsfunctionarissen radicalisering, samenkomsten van het Strategisch Netwerk Radicalisering en Polarisatie (SNRP, informeel netwerk sleutelfiguren Delft), uitvoeringen van de theatervoorstelling RIOT over radicalisering en polarisatie voor mbo-studenten en docenten, lancering van een online game voor docenten, en online jongerenwerk met specifieke aandacht voor radicalisering en polarisatie. In 2025 is ook de communicatie rondom het onderwerp en de aanpak verder geprofessionaliseerd (animatievideo, nieuwsbrief, webpagina gemeentewebsite, informatiebladen en signalenkaarten). Onze 160 aandachtsfunctionarissen radicalisering hebben in 2025 diverse voorlichtingen en trainingen gevolgd. Daarbij werd specifieke aandacht gegeven aan recente ontwikkelingen zoals (politiek-radicaal) hooliganisme en (online) nihilistisch geweld. De persoonsgerichte aanpak (PGA) radicalisering is, inclusief interventies, gecoördineerd. Daarnaast trad in 2025 ook de Wet Gegevensverwerking Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering en Terroristische Activiteiten (PARTA) in werking. De wet continueert en codificeert de bestaande praktijk van de PGA-radicalisering. In 2025 zijn de eerste stappen voor implementatie van deze wet genomen.
6.3 Wat heeft het gekost? Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijzigingen
Realisatie 2025
Realisatie vs Begroting
Baten
38.317
36.101
39.326
41.929
2.603
Lasten
68.316
71.174
72.287
75.000
2.713
Saldo
-29.999
-35.073
-32.962
-33.071
-110
Resultaat Het resultaat wijkt € 110.000 negatief af van de begroting. Verschil tussen begroting en realisatie De toegerekende kosten voor overhead, btw en perceptiekosten zijn niet op de taakvelden Riolering en Afval geraamd. Deze aanvullende kosten worden wel toegerekend aan de tarieven voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. In de paragraaf Lokale heffingen lichten we dit nader toe. Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld
Bedragen x € 1000 I/S
totaal afwijking
afwijking baten
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
I
701
25
afwijking lasten
1.2 Openbare orde en veiligheid
I
158
-65
223
2.1 Verkeer en vervoer
I
152
1.429
-1.277
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
I
-1.260
334
-1.593
6.3 Inkomensregelingen
I
-73
-
-73
7.2 Riolering
I
359
662
-303
7.3 Afval
I
-235
-31
-205
7.4 Milieubeheer
I
20
121
-101
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.
676
95
Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal
Bedragen x € 1000 I
69
128
-59
-110
2.603
-2.713
Toelichting verschillen 1.1 Crisisbeheersing en brandweer € 701.000 voordeel (€ 25.000 hogere baten, € 676.000 lagere lasten) Door een lagere realisatie op de regeling voor functioneel leeftijdsontslag (FLO) en een positief resultaat van de veiligheidsregio Haaglanden is een deel van de bijdrage terugontvangen. Dit resulteert in een incidenteel voordeel voor het boekingsjaar 2025. 1.2 Openbare orde en veiligheid € 158.000 voordeel (€ 65.000 lagere baten, € 223.000, lagere lasten) Door krapte op de arbeidsmarkt is de benodigde handhavingscapaciteit voor Toezicht & Handhaving later dan voorzien ingevuld. 2.1 Verkeer en vervoer € 152.000 voordeel (€ 1.429.000 hogere baten, € 1.277.000 hogere lasten) Als gevolg van meer aanrijdschades zijn hogere herstelkosten gemaakt voor de openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. De kosten hiervan worden normaliter verhaald op de veroorzaker. In de binnenstad is extra ingezet op schadeherstel aan wegen. Door de algemene stijging van arbeid, bouw en transportkosten zijn de kosten voor onderhoud hoger uitgevallen dan begroot, dit speelt in grote mate bij het groot onderhoud van bruggen. 5.7 Openbaar Groen € 1.260.000 nadeel (€ 334.000 hogere baten, € 1.593.000 hogere lasten) Als gevolg van meer Iepziekte in de stad en onverwachte schades als het gevolg van stormen zijn de lasten hoger.
Daarnaast hebben we dit jaar ingezet op het vergroenen van de openbare ruimte. In de Delftse Hout is een inhaalslag gemaakt in het onderhoud, hiervoor is een deel-subsidie van de provincie Zuid-Holland ontvangen. Door de algemene stijging van arbeid, bouw en transportkosten zijn de kosten voor onderhoud hoger uitgevallen dan begroot. 7.2 Riolering € 359.000 voordeel (€ 662.000 hogere baten, € 303.000 hogere lasten) Binnen het gesloten circuit Riolering verloopt de realisatie van de uitgaven volgens het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan. Bij het totale verschil op het taakveld riolering is rekening gehouden met de afrekening met het gesloten circuit. De kosten die toegerekend kunnen worden aan het riooltarief waren hoger. Op andere taakvelden worden conform Delfts beleid ook kosten (kwijtschelding en schoonmaakkosten) verantwoord, die kunnen worden toegerekend aan het gesloten circuit; ook deze zijn hoger uitgevallen dan begroot. De opbrengst, mede door een hoger aantal huishoudens, is hoger dan geraamd. Per saldo is een bedrag van € 431.000 toegevoegd aan de egalisatievoorziening riolering. 7.3 Afval € 235.000 nadeel (€ 30.000 lagere baten, € 205.000 hogere lasten) Het resultaat is inclusief de verrekening met de voorziening met het gesloten circuit Afval.
Op andere taakvelden worden conform Delfts beleid ook kosten (kwijtschelding en schoonhouden openbare ruimte) verantwoord die kunnen worden toegerekend aan het gesloten circuit. Per saldo is een bedrag van € 81.000 onttrokken aan de egalisatievoorziening reiniging.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.
96
7.4 Milieubeheer € 20.000 (€ 121.000 hogere baten, € 101.000 hogere lasten) Het relatief warme weer in 2025 heeft geleid tot een goede habitat van de rattenpopulatie. Op specifieke locaties is de bestrijding fors geïntensiveerd om plaagvorming tegen te gaan. Voor meer informatie over kwijtscheldingen en het percentage van de kostendekkendheid van de riool- en afvalstoffenheffing wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
Overzicht investeringen Investeringen
Toegekend bedrag
Realisatie t/m Beschikbaar vanaf 2024 1-1-2025
Begroting 2025
Realisatie 2025
Afsluiten 31-12-2025
(bedragen × € 1.000) Schone en veilige stad Begraafplaatsen
200
-
200
100
Beheerplan civiele constructies
27.769
11.733
16.036
5.000
5.899
Beheerplan groen en water
9.476
1.592
7.884
1.945
1.271
Waterberging
3.000
605
2.395
598
51
Beheerplan openbare verlichting
14.017
3.106
10.911
2.653
1.489
Beheerplan wegen
21.333
5.948
15.385
2.315
1.847
Gasthuisplaats
1.500
-
1.500
250
384
Gelatinebrug
27.777
261
27.516
1.000
586
Idem - bijdrage van derden
-17.959
-
-17.959
-
Verbreding Delftse Schie
4.967
-
4.967
-
Idem - bijdrage van derden
-1.040
-
-1.040
-
Gevel tot gevel
6.362
641
5.721
1.500
GO - OR bovenplanse voorzieningen
4.100
-
4.100
-
Poptahof
88
2.820
836
1.984
-106
-106
Poptahof, Groenstrook abtswoudseweg
50
-
50
50
44
x
Projecten Tramlijn 19
31.769
31.441
328
328
-
x
Bijdrage projecten Tramlijn 19
-3.423
-3.423
-
-
-
x
Reconstructie Ireneboulevard
500
-
500
-
Rioolinvesteringen kostenverhaal
9.950
4.507
5.443
3.500
Schieoevers bovenwijkse voorzieningen
2.100
-
2.100
-
Schieoevers voorzieningen
3.400
-
3.400
-
Speelplekken
3.060
955
2.105
530
585
510
-
510
34
37
Stadsvernieuwing
1.290
381
909
230
88
Tractie
1.112
-
1.112
278
-
x (jaarschijf 2025)
Uitplaatsing Stedin 2020-2024
Aanvulling speelplekken Delft West
468
1.330
1.214
116
116
121
x
Uitbreiding Vulcanusweg
150
-
150
-
166
x
Verkeersvoorzieningen
1.860
298
1.562
380
387
Vervangen beheersysteem OR Totaal
600
-
600
550
163
158.580
60.095
98.485
21.251
13.568
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.
97
Toelichting op de investeringen Beheerplan Begraafplaatsen De vervanging van een brug op de begraafplaatsen duurt langer dan gepland door de complexiteit van de betreffende locatie. Beheerplan Civiele constructies De vervanging van het areaal aan bruggen, kadermuren en andere constructies. In het afgelopen jaar zijn diverse vervangingsprojecten op gang gekomen. Zo is in een groot deel van de binnenstad gewerkt aan de kades en bruggen. Hierdoor heeft een overbesteding plaatsgevonden. Ook is de provincie Zuid-Holland gestart met de werkzaamheden aan de bruggen over de Schie. Beheerplan Groen en water Een aanzienlijk deel van de investering betreft bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Hierdoor is een onderbesteding ontstaan. Waterberging Het creëren van waterberging in de openbare ruimte. Een aanzienlijk deel betreft bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Hierdoor is een onderbesteding ontstaan. Beheerplan Openbare verlichting en Uitplaatsing Stedin 2020-2024 t.l.v. reserve Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. De uitplaatsing Stedin (het verplaatsen van de elektra aansluitingen vanuit objecten van Stedin naar zelfstandige objecten in de openbare ruimte) is voltooid.
Op het vervangingsbudget voor de openbare verlichting is sprake van een onderschrijding, door bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Beheerplan Wegen Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. Op het vervangingsbudget voor de wegen is sprake van een onderschrijding, door bijdragen aan integrale projecten die nog in voorbereiding zijn. Gelatinebrug Het ingenieursbureau voor de Gelatineroute is nog niet geselecteerd. We werken nu met een architect/stedenbouwer de uitgangspunten voor het ontwerp verder uit. Door deze gewijzigde aanpak, worden nu minder kosten gemaakt. Deze kosten komen alsnog in 2026. Gevel tot Gevel Het van gevel tot gevel aanpassen van de openbare ruimte bij de grote rioolwerkzaamheden in onder andere Voorhof, Buitenhof en Hof van Delft. De gevel-tot-gevel-gelden worden benut in de diverse integrale herinrichtingsprojecten in de stad. Hierbij worden werkzaamheden aan riolering, groen, water, wegen gecombineerd om zo minimale overlast te creëren voor de gebruikers van de openbare ruimte. Er is minder besteed omdat de projecten Voorhof en Buitenhof nog in voorbereiding zijn. Poptahof Eind 2025 zijn de gemeente en Woonbron het eens geworden over der ontwikkeling van de Reiger/Poptahof veld 4. Deze afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Dit is het resultaat van een langlopend proces.
Deze investering heeft hiermee van doen. In 2026 wordt voor de gemeentelijke gronden een grondexploitatie ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Daar wordt vastgelegd waarvoor Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.
98
deze investering benodigd is. Dit project is ook onderdeel van de woningbouwimpuls subsidie voor Delft-West. Poptahof Groenstrook Abtswoudseweg Vanuit het budget Poptahof wordt de vergroening van de lijn vanaf het Poptapark naar de Schie gefinancierd. Dit onderdeel betreft de in 2025 aangelegde groenstrook aan de Abtswoudseweg. Projecten Tramlijn 19 In 2023 is gestart met de aanleg van tramlijn 19 op de TU Campus. De aanleg heeft vertraging opgelopen door technische problemen met leveranties en de samenstelling van de onderbaan. Reconstructie Ireneboulevard Er is een tijdelijke maatregel genomen waardoor het herstel van de Ireneboulevard uitgesteld is en tegelijkertijd met een buitengebruikstelling van de tram in 2026 gerealiseerd kan worden. Rioolinvesteringen kostenverhaal Investeringen in uitbreiding van rioolcapaciteit worden op basis van de nota Kostenverhaal gedekt. De werkzaamheden voor de vergroting van het gemaal Zuidplantsoen zijn in voorbereiding. Bovenwijkse voorzieningen (Schieoevers) Voor de ontwikkeling en transformatie van Schieoevers worden investeringen in bovenwijkse voorzieningen aangelegd. Deze investeringen worden gedeeltelijk bekostigd met cofinanciering en bijdragen van ontwikkelaars. In 2025 vonden nog geen investeringen plaats ten laste van dit budget. Speelplekken Alle geplande speelplekken zijn vervangen.
Daarnaast zijn op een aantal locaties de ondergronden van trapvelden vervangen. Stadsvernieuwing Met dit budget is het mogelijk om binnen projecten specifieke aanpassingen te doen, onder andere op basis van wensen van bewoners. Veelal zijn de werkzaamheden gekoppeld aan projecten. Bij uitstel van de realisatie van projecten zal ook vertraging ontstaan in de besteding van dit budget. Uitbreiding Vulcanusweg Om de integratie tot één serviceteam te bevorderen, is ervoor gekozen om in 2024 alle buitendienstmedewerkers te huisvesten aan de Vulcanusweg. Deze uitbreiding wordt nu gerealiseerd. Verkeersvoorzieningen De besteding van deze investering betreft het parkeerroute-informatiesysteem en de diverse investeringen die gedaan moeten worden in de verkeersregelinstallaties. Waar mogelijk proberen we deze werkzaamheden te koppelen, zodat gebruik gemaakt kan worden van subsidies.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.
99
Vernieuwen riolen (Gemeentelijk Rioleringsplan) Het uitvoeringsprogramma is volgens het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan gerealiseerd. Op verschillende locaties in Delft is gewerkt aan de riolering. Waar mogelijk worden de werkzaamheden gecombineerd met groen, wegen, waterberging en andere werkzaamheden. De voorbereiding van de twee integrale projecten Voorhof-Zuid en Buitenhof loopt door. Ook is sprake geweest van calamiteiten op diverse locaties die voor een stijging van de lasten zorgen. Naast Voorhof-Zuid en Buitenhof en zijn we verder gegaan met de werkzaamheden in Hof van Delft-Westerkwartier.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.
100