Document · PDF

Jaarstukken 2025 - Gemeente Delft - Gewaarmerkt inclusief controleverklaring

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente DelftBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 2025 (2620303)36.498 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Bedrijfsvoering Als gevolg van BBV-regelgeving voor overhead is net als vorige jaren een groot deel van de informatie over dit programma opgenomen bij het programma Overhead. Daarnaast verwijzen we voor een nadere invulling van wat we hebben gedaan naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

2.3 Wat heeft het gekost? Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijzigingen

Realisatie 2025

Realisatie vs Begroting

Baten

2.800

1.991

2.921

2.810

-111

Lasten

12.321

11.515

12.062

12.411

349

Saldo

-9.522

-9.524

-9.142

-9.602

-460

Resultaat Het resultaat wijkt € 460.000 negatief af van de begroting.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Verschil tussen begroting en realisatie Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld

Bedragen x € 1000 I/S

totaal afwijking

0.1 Bestuur

-769

-770

0.2 Burgerzaken

280

-110

391

6.3 Inkomensregelingen

-0

8.3 Wonen en bouwen

-2

-460

-111

-349

Totaal

afwijking baten

afwijking lasten

Toelichting verschillen 0.1 Bestuur € 769.000 nadeel (€ 2.000 hogere baten, € 770.000 hogere lasten) Het tekort bij Bestuur is hoofdzakelijk te verklaren door exogene factoren, namelijk de aanvullende dotatie aan de voorziening wethouderspensioenen voor de dekking van de pensioenaanspraken van huidige en voormalige bestuurders. De Commissie BBV heeft in december 2025 een uitspraak gedaan over de uitgangspunten en het Appa-fonds. Vervolgens heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) een circulaire gepubliceerd gebaseerd op deze uitspraak. Het resultaat is dat de gemeente een voorziening op basis van grondslagen voor individuele waardeoverdrachten én aanvullend een voorziening voor het Appa-fonds dienen aan te houden. De redenering is dat de gemeente tot de overdrachtsdatum van het Appa-fonds individuele waardeoverdracht moet blijven faciliteren. Tegelijkertijd dient de gemeente rekening te houden met opslagen die horen bij een collectieve overdracht naar het Appafonds. De aanvullende dotatie aan de voorziening wethouderspensioenen betreft een bedrag van € 1.093.000, die benodigd is boven het begrote bedrag van € 727.000. Deze overschrijding wordt deels gecompenseerd door minder lasten op uitvloeiingsregelingen voor een bedrag van € 207.000.

0.2 Burgerzaken € 280.000 voordeel (€ 110.000 lagere baten, € 391.000 lagere lasten) De afwijking op de begroting bij Burgerzaken wordt grotendeels veroorzaakt door het budget Verkiezingen en Ontwikkelkosten Dienstverlening. De onderschrijding van het budget Ontwikkelkosten Dienstverlening komt door herfasering van projecten. Daarnaast willen we meer inzetten op proactieve dienstverlening, maar door de huidige wettelijke kaders kon dit nog niet worden uitgevoerd. De onderschrijding van het budget Verkiezingen houdt voor € 40.000 verband met de motie opkomstbevordering. De kosten voor de uitvoering van deze motie landen in 2026, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Dit budget hevelen we over naar 2026.

Investeringen Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Beschikbaar vanaf 1-1-2025

Begroting 2025

Realisatie 2025

Afsluiten 31-12-2025

(bedragen × € 1.000) Stad en bestuur Bedrijfsmiddelen Meubilair

300

251

Publieke dienstverlening

141

129

Herinrichting raadszaal

150

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Beschikbaar vanaf 1-1-2025

Begroting 2025

Realisatie 2025

Afsluiten 31-12-2025

(bedragen × € 1.000) Toegangscontrole systeem Totaal

410

1.001

940

201

118

Toelichting op de investeringen Herinrichting raadzaal In 2025 is begonnen met de herinrichting van de raadzaal. Het meubilair is deels aangepast en de stoelen zijn vervangen. De overige herinrichting vindt plaats in 2026. Toegangscontrole systeem In 2025 zijn de eerste aanloop investeringen gedaan voor de postvaklockers, die onderdeel zijn van de investering Toegangscontrole systeem. De investering Toegangscontrole systeem is in de Najaarsrapportage 2025 geherfaseerd naar 2026. Voorstel tot afrekening van het resultaat De raad heeft op 3 juli 2025 de motie Opkomstbevordering Verkiezing aangenomen, waarvoor middelen (€ 40.000) beschikbaar zijn gesteld. Deze middelen zijn in 2025 financieel verwerkt. Aangezien de uitvoering van de motie in 2026 plaatsvindt in het kader van opkomstbevordering bij de gemeenteraadsverkiezingen, wordt voorgesteld deze middelen via de resultaatbestemming over te hevelen naar 2026. Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat

Bedragen x € 1000 Storting / Lasten

Onttrekking / Baten

- Algemene Reserve - Bevordering opkomst verkiezingen

Totaal afrekening (bestemmings)reserve:

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

3 DUURZAME STAD Algemeen Voor het leefbaar houden van de stad zijn alle duurzaamheidthema’s van groot belang. Wij willen in 2050 klimaatneutraal en klimaatbestendig zijn. Dit geldt voor alle onderdelen die hieronder vallen: de energietransitie, circulaire economie, klimaatadaptatie en thema’s als water, natuur, biodiversiteit, schone lucht, geluid en bodemkwaliteit. De ambities zijn hoog. We zullen ook deze begrotingsperiode concrete stappen zetten die de eerder ingeslagen koers volgen. Voor de komende jaren liggen alle kansen bij de drie opgaven, in het bijzonder de energietransitie (zie hoofdstuk Opgaven). Daarnaast draagt dit programma Duurzame stad bij aan de bestuurlijke accenten 'een gezonde en veilige stad' en, uiteraard, 'een duurzame stad'. We merken dat we te maken krijgen met hogere temperaturen en heftiger regenbuien. Om de stad leefbaar te houden, moeten we maatregelen nemen. We zetten in de komende jaren concrete stappen om de stad prettig en gezond leefbaar te houden en onze energie en warmte duurzaam en betaalbaar te maken. Wij vinden het belangrijk dat iedereen mee kan in de verschillende transities waar we voor staan. En wij nodigen Delftenaren uit om ook zelf maatregelen te nemen voor een duurzame toekomst, en waar nodig ondersteunen en stimuleren wij die. Relevante beleidskaders • • • • • • • • • • • • •

Klimaatadaptatiestrategie Delft 2019 Beleidsregel Klimaatadaptie voor nieuwbouw en renovaties Visie Groen en Biodiversiteit 2024 Kader Natuur Inclusief bouwen Strategische Samenwerking Agenda Water Uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord 2021 Op weg naar een Circulair Delft in 2050 Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050 Warmteplan Delft 2021 Plan van Aanpak Warmte uitvoeringsplannen Regionale Energie Strategie 1.0 Stadsanalyse zachte factoren Isolatieplan Delft 2023

Onder dit programma vallen de volgende onderwerpen: milieubeheer/milieuadvisering, klimaatadaptatie, water, groen, biodiversiteit, geluid, bodem, luchtkwaliteit, natuur- en milieueducatie, circulaire economie, Omgevingsdienst Haaglanden, energietransitie.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

3.1 Wat hebben we bereikt? Overzicht beleidsindicatoren Streven: PB 2025

Stand: JR 2025

CO2-uitstoot in kiloton

-50 %

-55 %

% Delftenaren die naar eigen zeggen duurzaam bezig zijn

67 %

53 %

Duurzame stad

Deze indicatoren in het jaarverslag beslaan één jaar, terwijl de Staat van Delft een breder perspectief biedt door trends en ontwikkelingen op basis van deze indicatoren te analyseren. De gemeenteraad ontvangt de Staat van Delft eens per twee jaar. Dit jaar is de Staat van Delft toegevoegd als bijlage. Toelichting op de beleidsindicatoren CO2 -uitstoot in kiloton De totale CO2-emissies in kiloton CO2 per jaar van de sectoren 'verkeer en vervoer', 'zakelijk' en 'particulier'. Dit totaal wordt vergeleken met de CO2-uitstoot in 1990. Bron: klimaatmonitor. De visie van Delft is om klimaatneutraal te zijn in 2050: er wordt dan geen CO2 meer uitgestoten. Landelijk is het tussendoel in 2030 gesteld op 55% reductie ten opzichte van 1990, waarbij beleid zich richt op 60%. De CO2-uitstoot in 1990 was 823 kiloton en in 2022 was dit 439 kiloton, een reductie van 47%. Overigens wordt uitstoot van CO2 gerapporteerd met een jaar vertraging door de complexe achterliggende data. % Delftenaren die naar eigen zeggen duurzaam bezig zijn De Omnibusenquête brengt tweejaarlijks in beeld op welke manieren Delftenaren bezig zijn met duurzaamheid. In 2025 gaf 53% van de inwoners aan ‘vaak’ of ‘altijd’ met de verschillende duurzame elementen bezig te zijn. Algemeen Wij willen een stad die op termijn klimaatneutraal, circulair, klimaatbestendig, gezond, groen, en biodivers is.

Dit zijn ambities die langere tijd om aandacht vragen. Klimaatverandering gaan we tegen bij de bron: we beperken de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) zo snel mogelijk. We gaan de gebouwde omgeving energiezuiniger maken. We richten de stad in op extremer weer. We vergroenen en versterken de biodiversiteit. We verbeteren de luchtkwaliteit en verminderen geluidsoverlast. We gaan materialen hergebruiken en we gebruiken grondstoffen zo lang als mogelijk. Onze doelen (zie programma Bereikbare stad voor duurzame mobiliteit en duurzaam zoneren): • • •

60% CO2-reductie in 2030 en klimaatneutraal in 2050. 10.000 woningen geïsoleerd van energielabel D, E, F en G naar energielabel A, B of C in 2030. 13 buurten zijn in 2030 gestart met een warmte-uitvoeringsplan. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

• • •

40% van het geschikte dakoppervlak is in 2030 in gebruik voor zonnepanelen in 2030; dit is 100% in 2050. 100% circulair in 2050. Een klimaatbestendige stad in 2050.

3.2 Wat hebben we ervoor gedaan? Klimaatadaptie, groen/natuur en water Groen en biodiversiteit In 2025 is fors ingezet op het vergroenen van de stad door ‘overbodige verharding’ te verwijderen. Dit is gerealiseerd met onder meer het project ‘100 groene straten’ en omvorming van onder andere de Minderbroerstraat tot een groene plek en het Abtswoudse park voor meer biodiversiteit. Ook is een ontwerp gemaakt voor het vergroenen van de tijdelijke- en herinrichting van de Gasthuisplaats. Ook zijn meerdere initiatieven in de stad ondersteund die bijdragen aan het vergroenen en het vergroten van de biodiversiteit waaronder in Tanthof, binnenstad, Agnetapark en Hof van Delft. Op het gebied van het soortenmanagementplan (SMP) is nauw samengewerkt met woningbouwcorporaties, Verenigingen van Eigenaren (VvE's) en bewoners om invulling te geven aan de opgave voor de bescherming van gebouwbewonende soorten en de monitoring ervan. Ook is het onderzoek voor het SMP Tanthof en Wippolder afgerond en wordt begin 2026 de vergunning bij de omgevingsdienst Haaglanden aangevraagd. Het beleidskader natuurinclusief bouwen en ontwikkelen is geactualiseerd en gaat begin 2026 de besluitvorming in. Onze prijswinnende aanpak is beloond door het Rijk met het project ‘Aan de Slag met de Omgevingswet’. Op dit moment wordt nadere invulling gegeven aan natuurinclusief bouwen op gebiedsniveau.

Daarnaast is ook de nota Dierenwelzijn opgesteld en deze zal ook begin 2026 ter besluitvorming aangeboden worden. De bomenverordening is afgerond en aan de raad aangeboden. Op het gebied van basiskwaliteit natuur en biodiversiteit zijn maatregelen uitgevoerd in de binnenstad met het plaatsen van fauna uitstapplekken voor dieren. Voor huismussen en vleermuizen zijn mussen- en vleermuispalen geplaatst. Binnen Buytenhout is met partners een aanzet gemaakt om te komen tot het opzetten van een monitoringsstrategie en het continueren van de marketing en communicatie. Voor het beheer van de recreatiegebieden is in december een samenwerkingsovereenkomst tussen coöperatief beheer groengebieden Midden-Delfland ( CBG) en Staatsbosbeheer ondertekend voor een onbepaalde doorlooptijd. Binnen het bijzonder provinciaal landschap (BPL) is het uitvoeringsprogramma vastgesteld als gebiedsplan BPL Midden Delfland. Tot slot is de samenwerking rondom biodiversiteit en vergroening in de stad met vele bewoners en verenigingen vanuit ‘Samen maken we de stad’ opgepakt. In regionaal verband is de samenwerking versterkt met netwerken als Groene cirkels en het Zuid-Hollands Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

ecologennetwerk. Daarnaast is vanuit een klankbordgroep geadviseerd aan de VNG over de natuurherstelwet. Water Met het Hoogheemraadschap is het afgelopen jaar samengewerkt bij de uitvoering van de in 2023 overeengekomen Strategische Samenwerkingsagenda. Hierbij wordt gewerkt aan het beperken van wateroverlast door zware buien, het vasthouden van water in droge perioden, efficiënte beheerafspraken en de verbetering van de zwemwaterkwaliteit in de Grote Plas van de Delftse Hout. In 2025 zijn voorbereidingen getroffen voor het uitwerken van ‘de Staat van ons water in Delft’ in 2026. Daarin gaan we in op de stand van zaken van de waterkwaliteit in Delft zoals de aangelegde natuurvriendelijke oevers, afkoppelen van hemelwater én de mogelijk nog te nemen maatregelen. De meest voor de hand liggende verbeteringen en maatregelen ter voorkoming van blauwalg zijn inmiddels uitgevoerd. Het water in de Grote Plas in de Delftse Hout is van uitstekende kwaliteit dankzij de maatregelen die de afgelopen ruim 10 jaar zijn toegepast. Toch blijft blauwalg een natuurlijk verschijnsel dat lastig te voorkomen is, zeker bij hoge temperaturen en weinig neerslag. Uit monitoring blijkt dat de hoeveelheid waterplanten en daarmee de hoeveelheid zuurstof in het water is toegenomen; dat is een positieve ontwikkeling.

Klimaatadaptatie De gemeente heeft, samen met inwoners en bedrijven, maatregelen genomen in de openbare ruimte om daarmee een bijdrage te leveren aan de klimaatbestendigheid van Delft voor 2050. Ook is gestuurd op klimaatbestendige gebiedsontwikkelingen: • • • • • •

Met het vervangen van de riolering in Hof van Delft is meer groen aangelegd, met name langs het Westplantsoen, de Colijnlaan en de Weteringlaan (met een bijdrage vanuit de Impulsgelden). In de voorbereidingen voor de 'van gevel-tot-gevel-aanpak' voor Voorhof en Buitenhof (zie programma Schone en veilige stad) zijn de opgaven voor vergroenen en waterberging meegenomen. Het (hierboven al genoemde) project 100 groene straten draagt bij aan klimaatadaptatie. Met de werkregio Delfland (van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie) is de startbijeenkomst geweest voor samenwerking op de regionale opgave. Eén derde van de rijksgelden die aan Delft zijn toebedeeld voor klimaatadaptatie zijn inmiddels besteed (eind 2027 zal al het geld besteed zijn). Voor de gebiedsontwikkelingen, renovatie en nieuwbouw hanteren we de beleidsregels klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen.

Via De Klimaatmaat worden bewoners gestimuleerd en ondersteund om maatregelen te nemen op privaat terrein met extra inzet in de versteende wijken Wippolder, Vrijenban en Voordijkshoorn. In de wijken Voorhof en Buitenhof is extra ingezet om de verduurzaming vanuit de energietransitie te verbreden met vergroenen. In 2025 zijn in Delft 32.000 tegels verwijderd op privaat terrein en door de gemeente nog eens 21.000 tegels. Opnieuw een lokaal record en goed voor de 11e plaats op het NK-tegelwippen. De bewoners worden daarnaast gestimuleerd om (samen) ook andere maatregelen te nemen. Denk aan groendaken, regentonnen, het afkoppelen van regenpijpen en dergelijke. Aan de verkiezingen voor het ‘groenste buurtje’, om het 5-jarig lustrum te vieren, deden 25 buurtjes mee. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

In 2025 is met een brede groep in- en externe partners gestart met het Hitte-actieplan. Onderdeel daarvan is het Lokaal Hitteprotocol dat de acties beschrijft die genomen worden als Hitte daadwerkelijk optreedt. Dit plan is vorig jaar in concept opgesteld, er is mee gewerkt en het plan is geëvalueerd. Met de beoogde vaststelling van het Hitte-actieplan wordt ook het Hitteprotocol vastgesteld. De risicodialoog met de stad over klimaatadaptatie is, in verband met een personele wisseling, uitgesteld naar 2026. Natuur- en milieueducatie Duurzaamheidscentrum De Papaver heeft in 2025 de activiteiten uitgevoerd volgens het ‘Programma Natuur-, Milieu- en Duurzaamheidseducatie (NMDE) voor alle basisscholen in Delft 2025-2028’. Na een uitgebreid proces is De Papaver tot een renovatieplan gekomen, voor de huisvesting aan de Korftlaan, waar wij achter staan. Voor dit plan is een financiële bijdrage opgenomen in de Programmabegroting 2026-2029.

Geluid, luchtkwaliteit en bodem Geluid In 2025 heeft het college het Geluidbeleid gemeente Delft vastgesteld. Het beleid beschrijft de aanpak van geluidknelpuntlocaties bij de bestaande bebouwing. Ook bevat het beleid een aanpak voor geluid bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Luchtkwaliteit Eind 2023 is het GGD-rapport ‘Luchtverontreiniging in de regio Haaglanden’ gepubliceerd. In 2025 is in regionaal verband gewerkt aan een maatregelenpakket om de luchtkwaliteit te verbeteren. Het maatregelenpakket wordt naar verwachting begin 2026 opgeleverd. In 2026 volgt een plan van aanpak om uitvoering te geven aan dat regionale maatregelenpakket. Ook is in 2025 uitvoering gegeven uit het uitvoeringsprogramma van het Schone Lucht Akkoord. Sinds 2024 is er het 'burgerluchtmeetnet'. In samenwerking met de Delftse Luchtwachters is een tweetal deelnemersbijeenkomsten geweest waarbij de eerste resultaten van de metingen zijn besproken. Bodem In 2025 heeft het college de bodemkwaliteitskaart vastgesteld. Deze kaart geeft een beeld van de verwachte bodemkwaliteit in Delft en helpt bij het faciliteren van duurzaam hergebruik van grond. De kaart is geactualiseerd en op een aantal punten verder verbeterd.

Daarnaast zijn de bodemregels opgesteld voor het nieuwe deel van het omgevingsplan en is het bodeminformatiesysteem verbeterd en ingericht op het aanleveren van gegevens naar de basisregistratie ondergrond (BRO).

Circulaire economie In 2025 is een aantal succesvolle initiatieven uit 2024 voortgezet. Er is een nieuwe editie van Circle Lab georganiseerd voor startende ondernemers en een aparte serie voor MKB bedrijven. Met het Circulair Ambachtsnetwerk is een aantal grote stappen gezet. Er zijn twee kwartiermakers aangesteld die nieuwe projecten starten en het netwerk vergroten. Dit heeft onder andere geleid tot twee succesvolle meubelprojecten (tijdens de OWee en tijdens de Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

klimaatweek). Bij deze evenementen hebben meubels die gered zijn uit het afval een tweede leven gekregen. Tijdens de week van de circulaire economie hebben we de prijsvraag voor inwoners afgerond. Er zijn vier winnaars aan de slag gegaan met hun circulaire ideeën die tevens een waardevolle aanvulling geworden zijn voor het circulaire netwerk in Delft. Een nieuw initiatief is de Delftse Houtketen waarbij we hout dat in Delft wordt gekapt hoogwaardig willen toepassen. In december heeft het college de Circulaire Bouwstandaard van Delft vastgesteld en aangeboden aan de raad. Hiermee geven we invulling aan onze circulaire ambities voor de bouw. Een voortgangsverslag circulaire economie wordt begin 2026 aangeboden aan de raad.

Energietransitie Delft pakt een actieve voortrekkersrol in de energietransitie. In de toelichting op de opgave Energietransitie staan de transitiepaden toegelicht. De strategische richting is vastgesteld in de Regionale Energie Strategie 1.0, Warmteplan Delft, Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050 en Energie Strategie Delft. Onderdeel van de opgave Energietransitie is het programma met drie werkstromen, ondersteund door programmamanagement.

Werkstroom 1. Stadsbreed in beweging Samen met inwoners, bedrijven en woningcorporaties werken we aan verduurzaming. Draagvlak voor de energietransitie is essentieel en begint met informeren. Het Platform ‘Delft Doet Duurzaam’ is in 2024 gelanceerd en is verder uitgebouwd, offline en online. Voor de tweede keer hebben we actief ingezet op de Delftse Klimaatweek. Dit jaar deden 49 partners uit de stad mee (2024: 29). Zo versterken we de samenwerking en werken we aan onze doelstelling dat meer Delftenaren naar eigen zeggen duurzaam bezig zijn. De uitvoering van het Isolatieplan is voortgezet. Drie energie-ambassadeurs zijn gestart in Buitenhof, Wippolder en de binnenstad. Zij zijn hét aanspreekpunt in hun buurt en zijn proactief aan de slag om inwoners te ontzorgen bij hun beslissing om te gaan isoleren. De subsidieregeling voor isolatiesubsidies is aangepast zodat meer eigenaren van grondgebonden woningen én VvE’s er gebruik van kunnen maken, en wordt goed gevonden. Dit jaar werd de subsidieregeling gekoppeld aan twee collectieve inkoopacties voor glas en biobasedmaterialen. Zo wordt isoleren nog gemakkelijker. De regeling voor doe-het-zelvers wordt nog is dat in mindere mate het geval gebruikt. De steun aan VvE's heeft vorm gekregen door onder meer kennisdeling via goed bezochte VvE-cafés en cursussen voor VvE-bestuurders.

VvE's die daarvoor in aanmerking komen krijgen met ingang van 2026 een haalbaarheidsonderzoek aangeboden om hun specifieke situatie door een expert te laten beoordelen. De aanbesteding daarvoor is in 2025 afgerond. De aanpak energiearmoede is in 2025 voortgezet. Een eerste plan voor energiebesparing bij sociale verhuur is nog in 2025 door een van de woningcorporaties ingediend. Samen met 015Duurzaam is een verlenging van de inzet van energiehulpen afgesproken. De energiehulpen zullen nog twee jaar de resterende adressen proberen te bereiken en inwoners met energiearmoede adviseren om laagdrempelige maatregelen te nemen. Ook de studenten van Holy Folie hebben weer studentenwoningen kunnen helpen met kleine energiebesparende maatregelen en advies. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Groupcard vroeg in 2025 faillissement aan. Groupcard voerde de financiële backoffice voor de witgoedregeling uit. De gemeente heeft een claim ingediend bij de curator en zorgt ervoor dat inwoners die een cadeaukaart thuis hadden, met hulp van 015Duurzaam en lokale witgoedleveranciers alsnog energiezuinig witgoed kunnen aanschaffen. In 2026 wordt bezien of en hoe de witgoedregeling een vervolg kan krijgen. In 2025 is een plan opgesteld om inwoners te stimuleren om over te stappen naar duurzame vormen van koken en verwarmen van kraanwater en is in het kader van de start van het warmte-uitvoeringsplan Voorhof Zuidwest een eerste bijeenkomst geweest met inwoners over dit onderwerp. In 2026 wordt het plan verder uitgevoerd.

Werkstroom 2: Techniek Door de overgang naar duurzame warmte en duurzame elektriciteit zijn aanpassingen in de infrastructuur nodig. De gemeente faciliteert deze overgang en is de verlener van de benodigde vergunningen. NetVerder heeft een belangrijke mijlpaal bereikt doordat in januari 2025 de schop de grond in ging voor de aanleg van het warmtenet in Voorhof en Buitenhof. Inmiddels wordt op diverse plekken gegraven. Drukte in de ondergrond, en met name de samenhang met de rioleringsopgave, vraagt van alle partijen de nodige aandacht. De geothermiebron is in gebruik genomen en de eerste duurzame warmte wordt begin 2026 geleverd in de TU-wijk. Daarnaast is samen met de partners gewerkt aan de ontwikkeling van fase 2 van het warmtenet, wordt de lobby gevoerd voor extra Rijksmiddelen om de betaalbaarheid te garanderen en onderzoeken we welke rol de gemeente het beste kan innemen ten opzichte van het nieuwe warmtebedrijf. Het elektriciteitsnet is (nog) niet toegerust op een toenemende vraag naar elektriciteit op met name piekmomenten. Tennet heeft in 2025 onderzoek gedaan naar de overbelasting van het hoogspanningsnet. De uitkomst is dat tot 2034 nieuwe aanvragen voor grootverbruiksaansluitingen op een wachtlijst komen. We hebben de impact daarvan op Delftse projecten in 2025 geïnventariseerd en in kaart gebracht welke alternatieven voor grootverbruiksaansluitingen mogelijk zijn.

Dit biedt de basis om de komende jaren toch projecten te kunnen realiseren. Voor de verzwaring van het midden- en laagspanningsnet heeft Stedin een nieuw transformatorstation gepland aan de Kerkpolderweg. Het bestemmingsplan en de bouwvergunning daarvoor zijn in 2025 onherroepelijk geworden en Stedin is gestart met de voorbereidende werkzaamheden. De vertraging door de ingestelde beroepen is daardoor beperkt gebleven. De aanleg van het pompstation en de transportleiding van WarmtelinQ is in 2025 vrijwel afgerond. Door problemen bij de aanleg zijn aanpassingen nodig voordat de transportleiding bedrijfsklaar is. In 2025 is een start gemaakt met de ontwikkeling van het warmteprogramma, de opvolger van het Warmteplan 2021. Het warmteprogramma is een wettelijk verplicht plan dat aangeeft in welke wijken welke alternatieven voor aardgas het best passend en meest logisch zijn, en in welke wijken de gemeente de komende tien jaar aan de slag gaat met aardgasvrij maken. In het kader van het warmteprogramma is een meedenkgroep van inwoners opgericht, praten professionele partners mee en hebben alle inwoners kunnen deelnemen aan een raadpleging. Vaststelling van het warmteprogramma vindt plaats in 2026.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Werkstroom 3: Warmte-uitvoeringsplannen De overgang naar aardgasvrije buurten verloopt in Nederland met behulp van warmteuitvoeringsplannen. Daarbij stelt de gemeente het warmte-uitvoeringsplan op in een participatieproces met de buurt. In de warmte-uitvoeringsplannen wordt de samenhang met andere belangrijke uitdagingen in (kwetsbare) wijken zoveel mogelijk geborgd. Daarbij komen ook de koppelkansen op tafel met de andere duurzame thema’s: klimaatadaptatie, groen/natuur en water en circulaire economie. Het eerste warmte-uitvoeringsplan in Delft, in de Multatulibuurt, is in 2025 vastgesteld. De uitvoering van dit warmte-uitvoeringsplan wordt gestimuleerd door de beschikbaarheid van een subsidie uit het Volkshuisvestingfonds. De subsidieregeling daarvoor is medio 2025 vastgesteld en de leverancier van maatwerkplannen voor de individuele huishoudens is aanbesteed en aan de slag gegaan. De volgende warmte-uitvoeringsplannen zullen samenhangen met de tweede fase van het warmtenet in Voorhof en Buitenhof. Het eerstvolgende warmte-uitvoeringsplan wordt gemaakt met en door de bewoners van de Aart van der Leeuwlaan en de Roland Holstlaan. De kick-off vond in het najaar van 2025 plaats. Het volgende warmte-uitvoeringsplan zal waarschijnlijk in de Pijperring worden opgesteld, in samenspraak met woningcorporatie Vidomes.

Mobiliteitstransitie De mobiliteitstransitie draagt bij aan een duurzame stad. Denk hierbij aan het stimuleren van lopen en fietsen, inzetten op deelmobiliteit, de zero-emissiezone en het terugdringen van het autogebruik. Met de uitvoering van de projecten uit het mobiliteitsprogramma en de adaptieve mobiliteitsagenda werken we niet alleen aan de mobiliteitstransitie (vanuit het accent 'ruimte voor wonen'), maar komen we ook stap voor stap dichter bij een duurzame stad. Zie de complete toelichting over mobiliteit in het programma Bereikbare stad.

3.3 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijzigingen

Realisatie 2025

Realisatie vs Begroting

Baten

4.100

4.093

10.507

6.543

-3.963

Lasten

9.549

9.730

23.515

19.021

-4.494

Saldo

-5.449

-5.637

-13.009

-12.478

531

Resultaat Het resultaat wijkt € 531.000 positief af van de begroting.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Verschil tussen begroting en realisatie Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld

Bedragen x € 1000 I/S

totaal afwijking

afwijking baten

7.2 Riolering

101

-115

215

7.4 Milieubeheer

-434

-2.065

1.631

8.1 Ruimtelijke ordening

-48

83. Wonen en bouwen

835

-1.861

2.695

531

-3.963

4.494

Totaal

afwijking lasten

Toelichting verschillen 7.2 Riolering € 101.000 voordeel (€ 115.000 lagere baten, € 215.000 lagere lasten) Dit onderdeel omvat de kosten voor de grondwateronttrekking Delft-Noord. De afbouw van de onttrekking is volgens schema verlopen en heeft geen bijzonderheden of tegenvallers gekend in 2025. De kosten zijn lager uitgevallen dan begroot met hiertegenover een lagere inkomst dan begroot. 7.4 Milieubeheer € 434.000 nadeel (€ 2.065.000 lagere baten, € 1.631.000 lagere lasten) De voortgang van de Energietransitie is sterk afhankelijk van derde partijen. De budgetten voor subsidieregelingen zijn zo opgezet dat inwoners en/of woningcorporaties voldoende ruimte hebben om succesvol aanvragen te doen, dit maakt het begroten van de fasering van de bijbehorende lasten ingewikkeld. Daarnaast is de financiële planning opgebouwd met het oog op het gehele jaar. In de praktijk is gebleken dat niet alle projecten het gehele jaar hebben gelopen, maar gedurende het jaar zijn opgestart. Deze twee factoren hebben geleid tot lagere lasten dan begroot voor het boekjaar 2025. Tegenover deze lagere lasten staan vergelijkbare lagere baten uit subsidieregelingen. Voor de tijdelijke impulsregeling Klimaatadaptatie 2021-2027 heeft de gemeente Delft een kassiersrol binnen de werkregio Delfland.

In 2025 heeft een uitbetaling plaatsgevonden van een deel van de subsidie door de gemeente Delft aan deelnemende gemeenten (hogere lasten) waartegenover een rijksbijdrage staat vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (hogere baten). Binnen dit taakveld is ook een hogere doorbelasting (€ 304.000) van het ambtelijk apparaat zichtbaar. Een toelichting op de totale lasten van het ambtelijk apparaat is opgenomen onder het programma Financiën. 8.3 Wonen en bouwen € 835.000 voordeel (€ 1.861.000 lagere baten, € 2.695.000 lagere lasten) Evenals toegelicht bij taakveld 7.4 is er ook op taalveld 8.3 sprake van lagere baten en lasten als gevolg van het later opstarten van projecten met betrekking tot de Energietransitie. Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door lagere lasten met betrekking tot het Volkshuisvestingsfonds. Deze lasten worden echter gedekt door een onttrekking aan de reserve Beleid en uitvoering. Tegenover deze lagere lasten in dit programma staat dus een lagere onttrekking aan de reserve op programma Financiën (lagere baten).

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Overzicht investeringen Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2024

Beschikbaar vanaf 1-1-2025

Begroting 2025

Realisatie 2025

Afsluiten 31-12-2025

Idem (bijdragen derden)

-11

Renovatie St.Papaver

350

Verduurzaming vastgoedportefeuille

2.815

1.104

1.711

644

312

Waterplan / klimaatadaptatie

1.385

403

982

172

Totaal

4.610

1.507

3.103

876

320

(bedragen × € 1.000) Duurzame stad Energietransitie Vleermuizentoren

Toelichting op de investeringen Energietransitie - Vleermuizentoren In de Kadernota 2026 is een investeringskrediet met bijbehorende dekking beschikbaar gesteld voor het realiseren van een vleermuizentoren in het kader van de 'Landelijke aanpak Natuurvriendelijk isoleren'. De vleermuizentoren wordt in het 1e kwartaal 2026 geplaatst. Verduurzaming vastgoedportefeuille Door beperkte capaciteit in de markt schuift een deel van de uitvoering door naar de eerste twee kwartalen van 2026. Zichtbaar in de tot nu toe ontvangen prijsaanbiedingen is dat de kosten per element hoger uitvallen dan verwacht. Waterplan / klimaatadaptatie Het investeringskrediet wordt ingezet bij het uitvoeren van aan water gerelateerde maatregelen voor klimaatadaptatie.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

4 BEREIKBARE STAD Algemeen Het aantal inwoners en arbeidsplaatsen neemt tot 2040 verder toe. Met de toename van het aantal woningen en arbeidsplaatsen groeit ook de mobiliteit. Delft heeft niet de ruimte om de mobiliteit in zijn huidige vorm te laten meegroeien met de groei van de stad. Daarom zet Delft in op een mobiliteitstransitie waarin langzaam verkeer, openbaar vervoer en deelmobiliteit een prominentere plaats krijgen en de rol van de auto kleiner wordt. Zo wordt ruimte gemaakt voor andere gebruiksvormen, dragen we bij aan de bestuurlijke accenten en houden we de stad ook in de toekomst leefbaar, bereikbaar en verkeersveilig. Relevante beleidskaders • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Mobiliteitsprogramma Delft 2040 Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 - update 2023 Beleidsregels Parkeernormen Delft Beleidsregels Parkeervisie Schieoevers-Noord Mobiliteitsvisie Schieoevers-Noord Handelingsperspectief fietsparkeren Korte termijnaanpak fietsparkeren binnenstad Parkeerverordening Delft Uitvoeringsbesluit Parkeren Delft Aanwijzingsbesluit betaald parkeren Privacyreglement en bewaartermijnen digitaal kentekenparkeren Regeling Parkeergarages Beleidsregels ontheffingverlening autoluwplus Beleidsregels ontheffingverlening milieuzone Delft Beleidsregels ontheffingen RVV Nota en beleidsregels autodelen Uitvoeringsbesluit Deeltweewielers 2022 Beleidsaanpak deeltweewielers in Delft

Onder dit programma vallen deze onderwerpen: verkeer en vervoer (verkeersvoorzieningen/verkeer), parkeren, fietsparkeren, fietsenstallingen, openbaar vervoer en kostenverdeelstaat (ureninzet op het programma).

4.1 Wat hebben we bereikt? Overzicht beleidsindicatoren Streven: PB 2025

Stand JR 2025

Bereikbaarheid: klantwaardering

7,8

7,7

Fietsen en lopen: klantwaardering

8,5

Bereikbare stad

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

% Auto: aandeel verplaatsingen

Minder auto <19%

13%

% Fiets: aandeel verplaatsingen

Meer fiets >46%

49%

% Lopen: aandeel verplaatsingen

Meer lopen >27%

30%

% OV: aandeel verplaatsingen

Meer OV >3%

Toelichting op de beleidsindicatoren Bereikbaarheid: klantwaardering over alle vervoersmiddelen Rapportcijfer van Delftenaren over de algemene bereikbaarheid in Delft. Bron: Omnibusenquête. Fietsen en lopen: klantwaardering Rapportcijfer van Delftenaren over specifiek de bereikbaarheid van fietsen en lopen in Delft. Bron: Omnibusenquête. Aandeel verplaatsingen Verplaatsingen van Delftenaren binnen Delft per vervoersmiddel. Delftenaren geven het aandeel verplaatsingen weer van: auto (passagier), motor (passagier), brom/snorfiets, openbaar vervoer, fiets of lopen. Daarbij is de mogelijkheid een alternatief vervoermiddel aan te geven in de categorie 'anders'. Bron: Delft Internet Panel. Het aantal autoverplaatsingen is lager dan het streefgetal. Een dergelijke daling is niet goed te verklaren op basis van één jaar. Op basis van de gegevens in het Jaarverslag 2026 kunnen we meer zeggen over deze percentages. Mogelijke oorzaken kunnen bijvoorbeeld zijn de uitbreiding Autoluw+ en de afsluiting van de Reineveldbrug. Inwoners kunnen als gevolg hiervan een keuze hebben gemaakt voor andere vervoerwijzen.

Algemeen Mobiliteitstransitie We dragen bij aan een duurzame en veilige, bereikbare stad die verder groeit en zetten daarvoor verdere stappen in de mobiliteitstransitie. We doen dit onder andere door te zorgen voor een aantrekkelijke en verkeersveilige inrichting die uitnodigt om meer te lopen en te fietsen en minder de auto te gebruiken.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Verduurzaming Vanuit de bereikbare stad dragen we bij aan de leefbaarheid door het scheppen van ruimte, en door in te zetten op ruimte-efficiënt en schoner vervoer. We maken zo ruimte vrij voor een andere invulling, zoals vergroening, spelen en ontmoeten en we verlagen de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) en stikstofoxiden (NOx). Netwerk en voorzieningen We vergroten de bereikbaarheid van onder andere Delft-West en het Innovatiedistrict Delft door het realiseren van nieuwe verbindingen. Bijvoorbeeld door veilige en comfortabele fietsroutes tussen Buitenhof en Voorhof en andere delen van Delft. Meer ruimte geven aan langzaam verkeer kan niet zonder goede stallingsvoorzieningen. We zetten daarom ook in op het realiseren van voldoende stallingen.

4.2 Wat hebben we ervoor gedaan? Mobiliteit Mobiliteitstransitie De verdere stappen die we zetten in de mobiliteitstransitie, doen we op basis van de kaders die zijn vastgelegd in het Mobiliteitsprogramma Delft 2040. Daarbij leggen we het accent op de drie opgaven: Delft-West, Innovatiedistrict Delft en Energietransitie. Verduurzaming Delft is een compacte stad die groeit door middel van inbreiding. De stad moet echter wel leefbaar blijven en daar is ruimte voor nodig. In ons mobiliteitssysteem staat de voetganger op de eerste plaats. Dit is de schoonste vorm van vervoer en neemt de minste ruimte in. Daarnaast stimuleren we ook het gebruik van de (deel)fiets en het openbaar vervoer. Stimuleren van langzaam verkeer is essentieel voor de mobiliteitstransitie. Het gebruik van de (deel)auto blijft mogelijk, maar krijgt vaker te maken met een lagere prioriteit in het verkeerssysteem. Bij werkzaamheden benutten we kansen om het aantal parkeerplaatsen te verminderen. Netwerk en voorzieningen Bij het realiseren van de nieuwe verbindingen werken we onder andere samen aan de Metropolitane Fietsroute Delft-Rotterdam Alexander met de gemeenten Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland, Rotterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Zo verbinden we het Innovatiedistrict Delft met de regio.

We werken de verschillende tracéde len verder uit, waaronder de Gelatinebrug, en maken een start met de realisatie van het tracédeel op de campus van de TU Delft. Voor een betere verbinding van de wijken Buitenhof en Voorhof met de andere delen van Delft zetten we met name in op een verbetering van oost-westverbindingen. We passen hiervoor bestaande infrastructuur aan en realiseren nieuwe verbindingen. Om naast lopen het fietsen te stimuleren, is inzetten op zowel netwerk als fietsparkeren noodzakelijk. Focus op fietsparkeren is vooral gericht op de binnenstad, ook vanuit veiligheid en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte. In het Handelingsperspectief fietsparkeren binnenstad en de kortetermijnaanpak Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

fietsparkeren binnenstad is opgenomen hóe de gemeente nu en in de toekomst het fietsparkeren in goede banen wil leiden.

Mobiliteit In de uitwerking van bovengenoemde doelstellingen zijn bijbehorende maatregelen gegroepeerd per aandachtsgebied, dus per beleidsveld. Binnen elk aandachtsgebied worden verschillende maatregelen getroffen die elk bijdragen aan de verschillende doelstellingen. Het is daarom niet mogelijk om per specifieke doelstelling maatregelen te vermelden, aangezien alle maatregelen bijdragen aan verschillende doelstellingen. Het geheel aan maatregelen biedt daarom een antwoord op de combinatie van doelstellingen. Voetganger op één De voetganger staat in ons mobiliteitssysteem op de eerste plaats. In 2025 heeft de raad de Visie Voetganger op 1 vastgesteld. Met dit beleid is een meer concrete invulling gegeven aan de ambitie uit het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 om prioriteit te geven aan de voetganger. In de visie is beschreven hoe Delft een voetgangervriendelijke stad kan worden die toegankelijk, bereikbaar, veilig en aantrekkelijk is. Daarnaast is het voetgangersnetwerk uit het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 verder uitgewerkt naar een kaart met onder andere een hoofdnet, een wijknet en groene routes. Bij herinrichtingen en gebiedsontwikkelingen vormt deze visie één van de uitgangspunten voor het ontwerp. Daarnaast kunnen concrete projecten worden toegevoegd aan de Adaptieve Mobiliteitsagenda.

Bij de uitwerking betrekken we de Visie Openbare Ruimte en de Inclusieagenda en werken we samen met het Toegankelijkheidsnetwerk. Ruimte in de binnenstad Per 1 juli 2025 is het autoluw-plus gebied in de binnenstad uitgebreid. Parkeerplaatsen langs onder andere Brabantse Turfmarkt, Koornmarkt, Molslaan en op de Gasthuisplaats zijn verwijderd. Parkeren is in dit gebied niet meer mogelijk en bewoners kunnen parkeren met een vergunning of in één van de parkeergarages. Daarmee is het aantal autobewegingen al fors teruggebracht. Vanaf februari 2026 wordt de uitbreiding ook formeel en is toegang alleen mogelijk tijdens venstertijden of met een ontheffing. We gaan de effecten monitoren, zodat we kunnen bijsturen waar dit nodig is. Fietsparkeren In de ‘kortetermijnaanpak fietsparkeren’ zijn maatregelen opgenomen om het fietsparkeren in de binnenstad in goede banen te leiden. Dit zijn onder andere: • • • • • • • •

Realisatie (service)fietsenstalling Oude Langendijk 13 Optimaliseren fietsparkeren Vesteplein door uitbreiden fietsparkeercapaciteit aan zijkant theater en bioscoop en kort parkeren in vakken op het plein Doorgang Burgwal/Beestenmarkt verbeteren door plaatsing kruis met stallingsverbod Intensiveren handhaving op onveilig en fout gestalde fietsen Realisatie oplichtend fietsparkeervak op de hoek van de Brabantse Turfmarkt/Jacob Gerritstraat Verplaatsen tussendepot in stalling Vesteplein waardoor meer ruimte in de stalling Vesteplein Verkenningsonderzoek grootschalige stallingen binnenstad opgestart Aanscherping fietsparkeernormen in Nota Parkeernormen

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Duurzame mobiliteit Om de groei van de stad mogelijk te maken, geven we prioriteit aan actieve en schone vormen van mobiliteit, zoals lopen en fietsen. Maar ook deelmobiliteit en schone voertuigen passen binnen het principe van duurzame mobiliteit. Nul-emissiezone Vanaf 1 januari 2025 geldt in de gehele binnenstad een nul-emissiezone voor bestelauto’s en vrachtwagens. Vanaf 1 juli is gestart met handhaving. Voertuigen die niet voldoen aan de toegangseisen krijgen een waarschuwingsbrief. Vanaf februari 2026 worden ook voor de nulemissiezone de ontheffingsregels van kracht. Deelmobiliteit In 2025 zijn we samen met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en de gemeenten uit de Haagse regio gestart met de voorbereidingen voor een regionale concessie van deelfietsen. De voorbereidingen hebben enerzijds betrekking op het gezamenlijke programma van eisen waar een aanbieder aan moet voldoen en anderzijds op de aanpassingen die individuele gemeenten moeten doorvoeren in bijvoorbeeld verordeningen en beleidsregels. De concessie start medio 2026. De bestaande vergunningen voor deelfietsen liepen tot oktober 2025. In overleg met de aanbieders zijn deze vergunningen verlengd tot het moment dat de concessie van start gaat. Deelscooters vallen niet onder de regionale concessie. Voor deelscooters zijn in oktober 2025 nieuwe vergunningen afgegeven met een looptijd van drie jaar.

Openbaar vervoer In 2025 heeft de raad de Visie en Strategie Openbaar Vervoer 2040 vastgesteld. De visie schetst de ambitie voor de dekking van openbaar vervoer in Delft in 2040 en zet de lijnen uit voor de korte, middellange en lange termijn om deze ambitie te verwezenlijken. De visie kent een samenhang met de Ontwerp-Mobiliteitsvisie MRDH en de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid Campus. In de Ontwerp-Mobiliteitsvisie zet de MRDH in op een corridoraanpak. Op deze corridors blijven (H)OV ((hoogwaardig) openbaar vervoer)-lijnen in stand. Voor de fijnmazige bereikbaarheid wordt ingezet op publieke mobiliteit. Daaronder wordt verstaan een combinatie van vraagafhankelijk vervoer, deelvervoer en goede looproutes naar haltes. Ook bepaalde vormen van doelgroepenvervoer kan onderdeel worden van deze publieke mobiliteit. In de zienswijze op deze Ontwerp-Mobiliteitsvisie heeft Delft aangegeven graag mee te denken over deze vorm van openbaar vervoer, omdat dit ook kansen biedt voor het vergroten van de bereikbaarheid van wijken die nu onvoldoende worden ontsloten door OV. Tramlijn 19 komt begin 2026 gereed. Daarna volgt een periode waarin de infrastructuur wordt getest voordat de dienstregeling naar de campus van start kan gaan. Vooruitlopend daarop hebben de MRDH, TU Delft en gemeente Delft in het najaar van 2025 de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid Campus vastgesteld.

In deze Uitvoeringsagenda zijn maatregelen afgesproken om de bereikbaarheid van Campus Zuid te verbeteren op het moment dat de tram gaat rijden. We werken daarbij onder andere afspraken uit met betrekking tot de inzet van de parkeergarages van de TU als P+R voorziening voor bezoekers aan de binnenstad.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

In 2025 zijn we in gesprek gegaan met HTM en MRDH over het verplaatsen van de halte Diepenbrockstraat in het kader van de verbreding van tramlijn 1. Mede op basis van die gesprekken heeft de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld om de verplaatsing van de halte daadwerkelijk uit te voeren en het kruispunt Pierre van Hauwelaan met de Buitenhofdreef te reconstrueren naar een compacter en verkeersveiliger kruispunt. In de komende jaren worden deze plannen verder uitgewerkt en gerealiseerd. De gemeente en NS hebben maatregelen genomen om de fietsenstalling onder het station beheersbaar en veilig te houden. Onder andere door de inzet van fietscoaches, extra weesfietsenacties en maatregelen om nooduitgangen en gangpaden vrij te houden. Daarnaast heeft ProRail de stalling technisch opgewaardeerd met onder andere de vervanging van het systeem om de aanwezigheid en stallingsduur van fietsen te detecteren, verbetering van de bebording en markering en het verbeteren van de kwaliteit van de stalling. MIRT-verkenning Oude Lijn In de Zuidelijke Randstad, tussen Leiden en Dordrecht, worden de komende jaren 200.000 nieuwe woningen en 80.000 arbeidsplaatsen gerealiseerd. Een robuust OV-netwerk is nodig om de economische motor in de Zuidelijke Randstad draaiende te houden en de verstedelijkingsopgave mogelijk te maken.

Samen met Rijk en regio verkennen we de mogelijkheden en maatregelen voor een schaalsprong op de ‘Oude Lijn’ tussen Leiden en Dordrecht. Onderdeel van deze opgave is een hogere frequentie van sprinters en het realiseren van vier nieuwe stations nabij woon- en werklocaties. Hiervoor is een spoorverdubbeling tussen Delft Campus en Schiedam noodzakelijk. Gewerkt wordt volgens de methodiek van het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). Het MIRT-proces is een langjarig, doorlopend proces met veel tussenbesluiten. Op dit moment wordt gewerkt aan de MIRT-verkenningsfase. In 2025 is de Notitie Reikwijdte en Detailniveau gepubliceerd en de zienswijze periode hiervoor gestart. In 2026 volgt de zienswijze voor een ontwerp-voorkeursbesluit en eind 2026 het vaststellen van de definitieve voorkeursbeslissing. Daarna start de verdere uitwerking in de planning- en studiefase en later de aanlegfase. Het proces zal rond 2040 voltooiing naderen. In dit proces is het samenspel tussen het verbeteren van bereikbaarheid, de verstedelijkingsopgave, versterken van economie en landschappelijke kwaliteit van belang. We werken onder andere samen met Rijk, provincie, MRDH, de gemeenten langs de Oude Lijn, Verstedelijkingsalliantie, NOVEX Zuidelijke Randstad en het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland.

Parkeren Ten aanzien van parkeren bouwen we verder op de parkeertransitie. In 2025 heeft geen uitbreiding plaatsgevonden van het gereguleerd gebied. Bestaande wijken voldeden niet aan de criteria om regulering in te voeren. De diverse gebiedsontwikkelingen waren niet in een ver genoeg gevorderd stadium dat hiervoor proactief invoering van regulering noodzakelijk was. In Voorhof Zuidoost is geconstateerd dat de parkeerdruk volgens criteria te hoog is. Om die reden wordt in 2026, gelijktijdig met de herinrichting van de wijk, gereguleerd parkeren ingevoerd.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Verkeersveiligheid Vanuit het Mobiliteitsprogramma Delft zetten we in op projecten die bijdragen aan verbetering van de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid. De meest kwetsbare verkeersdeelnemers profiteren hier het meeste van. Naast de investeringen vanuit de Adaptieve Mobiliteitsagenda om de bereikbaarheid en verkeersveiligheid te vergroten, heeft het project ‘Veilig op de Fiets’, dat bij zeven basisscholen is uitgevoerd, een aantal infrastructurele maatregelen opgeleverd. Een aantal van deze maatregelen voeren we in 2026 uit. Andere maatregelen volgen later, zodat deze kunnen worden gecombineerd met regulier onderhoud. Verder hebben we in 2025 doorlopend ingezet op verkeerseducatie en gedragsverandering door verschillende verkeersveiligheidscampagnes uit te voeren. Deze waren vooral gericht op de doelgroepen die het meest betrokken raken bij ongevallen, waaronder jongeren en ouderen op de fiets. Verder hebben we ingezet op het voeren van goede verlichting en veilig verkeersgedrag rond scholen. Adaptieve Mobiliteitsagenda De Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 - update 2023 (AMA) is het uitvoeringsprogramma voor het Mobiliteitsprogramma Delft (MPD). De projectenlijst is tot stand gekomen door een afweging te maken tussen de mate waarin projecten bijdragen aan de doelstellingen, de mee-koppelkansen (werk met werk) en de mogelijkheid om subsidie te krijgen.

De uitvoeringsagenda is adaptief, waarbij het beschikbare budget richtinggevend is. De projectenlijst wordt aangepast bij wijzigingen in bijvoorbeeld de planning of de kosten van projecten. Hiermee zijn we in staat om de dynamiek van de stad te volgen en projecten te realiseren die maximaal bijdragen aan onze doelstellingen.

4.3 Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2024

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijzigingen

Realisatie 2025

Realisatie vs Begroting

Baten

7.829

7.493

7.376

7.938

563

Lasten

10.563

12.435

11.349

11.781

432

Saldo

-2.734

-4.942

-3.974

-3.843

131

Resultaat Het resultaat wijkt € 131.000 positief af van de begroting. Verschil tussen begroting en realisatie Verschillen tussen begroting en realisatie per taakveld

Bedragen x € 1000 I/S

totaal afwijking

afwijking baten

2.1 Verkeer en vervoer

-438

2.2 Parkeren

457

451

2.3 Recreatieve havens

2.5 Openbaar vervoer

Totaal

afwijking lasten -488

131

563

-432

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Toelichting verschillen 2.1 Verkeer en vervoer € 438.000 nadeel (€ 49.000 hogere baten, € 488.000 hogere lasten) Er zijn meer kosten gemaakt voor externe inhuur. Dit houdt verband met tijdelijke extra inzet vanwege ziekte en ondersteuning om verschillende beleidsproducten gelijktijdig en in onderlinge samenhang te kunnen uitwerken. Binnen dit taakveld is ook een hogere doorbelasting (€ 150.000) van het ambtelijk apparaat zichtbaar. Een toelichting op de totale lasten van het ambtelijk apparaat is opgenomen onder programma Overhead. 2.2 Parkeren € 457.000 voordeel (€ 451.000 hogere baten, € 6.000 lagere lasten) In de Kadernota 2024 zijn structurele middelen beschikbaar gesteld voor nieuwe locaties voor inpandige fietsenstallingen en de inzet van fietscoaches. In 2025 is geen nieuwe inpandige stalling gerealiseerd, omdat er geen pand op de markt kwam dat voldeed aan criteria als toegankelijkheid, ligging op aanfietsroute of ongunstige indeling. Daardoor zijn geen kosten gemaakt voor huur en bewaking. In 2025 heeft de gemeente hogere baten gerealiseerd uit straatparkeren en parkeervergunningen dan oorspronkelijk begroot. Deze stijging is voornamelijk toe te schrijven aan toegenomen bezoekersaantallen.

Investeringen

Toegekend bedrag

Realisatie t/m Beschikbaar vanaf 2024 1-1-2025

Begroting 2025

Realisatie 2025

Afsluiten 31-12-2025

(bedragen × € 1.000) Bereikbare stad Adaptieve mobiliteitsagenda

31.118

8.034

23.084

7.360

4.705

Adaptieve mobiliteitsagenda bijdrage van derden

-8.885

-2.263

-6.622

-4.449

-1.397

Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan

165

Idem - bijdrage van derden

-83

Reconstructie Buitenhofdreef

10.750

Idem - bijdrage van derden

-7.500

Herinrichting Prinses Beatrixlaan Zuid

1.625

200

Idem - bijdrage van derden

-1.056

-130

Vervanging parkeerautomaten

500

150

20.863

3.213

3.361

Totaal

26.634

5.771

X (jaarschijf 2025)

Toelichting op investeringen Adaptieve mobiliteitsagenda (AMA) In de AMA staan concrete projecten die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD). De uitvoeringsagenda is adaptief. Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Vanuit de AMA zijn middelen beschikbaar gesteld voor de halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan, die is gekoppeld aan de aanpassingen van tramlijn 1. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Reconstructie Buitenhofdreef De halte Diepenbrockstraat wordt verplaatst naar de Pierre van Hauwelaan en het kruispunt Buitenhofdreef / Pierre van Hauwelaan wordt aangepast. Hiervoor is in de Kadernota 2026 een investeringskrediet met bijbehorende dekking beschikbaar gesteld. Herinrichting Prinses Beatrixlaan-Zuid Voor de tijdelijke inrichting Prinses Beatrixlaan is een investeringskrediet met bijbehorende dekking beschikbaar gesteld middels de 11e wijziging programmabegroting 2025. Vervanging parkeerautomaten Dit betreft een investeringskrediet voor de vervanging en vernieuwing van parkeerautomaten, vanwege einde levensduur en als gevolg van uitbreiding betaald parkeerareaal.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

5 GOED WONEN Algemeen Dit programma is breder dan wonen. Daarom is dit programma gesplitst in Gebiedsontwikkeling en Gebieden in ontwikkeling (deel A) en Woonbeleid en uitvoering (deel B). A. Gebiedsontwikkeling en Gebieden in ontwikkeling Delft is in het NOVEX-programma (Nationale Omgevingsvisie Executiekracht) onderdeel van het gebied Zuidelijke Randstad dat als hoofdopgave 'verstedelijking' heeft. Het Rijk vraagt via de zogenaamde Ruimtelijke Puzzel iedere provincie om nationaal gestelde opgaven en doelen ruimtelijk te vertalen, deze in te passen en te combineren met bestaande provinciale en lokale opgaven. Hiertoe werken we bovenlokaal samen, ook via de Verstedelijkingsalliantie. Dat is een netwerksamenwerking van enkele steden, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de provincie Zuid-Holland en het Rijk. Delft is verstedelijkt en heeft vooral een verdichtingsopgave, waarbij de ruimte schaars is en een goede leefomgeving belangrijk. We werken met het Stedelijk Programmeren aan de goede groei van de stad via grootschalige gebiedsontwikkelingen en bouwinitiatieven in de stad. Vanwege de schaarse ruimte moeten we overal ruimte maken en werken we tegelijkertijd in samenhang met elkaar aan thema's als wonen, economie, groen, openbare ruimte en mobiliteit. B. Woonbeleid en uitvoering We werken aan goed wonen in Delft.

We werken conform de Woonvisie 2023-2028, die aansluit bij de Omgevingsvisie en het kompas voor goede groei in Delft. We vertalen de Woonvisie de komende jaren naar uitvoering op gebiedsniveau. We werken op bovenlokaal niveau aan wonen via de samenwerkingsverbanden Verstedelijkingsalliantie en de regio Haaglanden. En ook lokaal werken we hieraan in verschillende rollen, bijvoorbeeld door beleid te maken, beleid te handhaven en als partner samen te werken in gebiedsontwikkeling en locatieontwikkelingen. Met dit programma dragen we ook bij aan de opgaven Delft-West en Innovatiedistrict Delft. Relevant beleidskaders • • • • •

Omgevingsvisie Delft 2040 Woonvisie 2023-2028 Tussenakkoord Wonen Haaglanden 2021 Regionale Realisatieagenda (RRA) Wonen Haaglanden 2023 Vastgesteld beleid van andere sectoren (gebiedsontwikkeling en gebieden in ontwikkeling)

Onder het programma Goed Wonen vallen de volgende onderwerpen: Omgevingswet, ruimtelijke ordening, bestemmingsplannen, ruimtelijke ontwikkelingen, gebiedsontwikkeling, Innovatiedistrict Delft, Digitale Uitwisseling Ruimtelijk Processen (DURP), Spoorzone gemeentelijke taken, Schieoevers-Noord, Nationaal Programma DelftWest, grondexploitaties (niet-bedrijventerreinen), beheer overige gebouwen, woon- en wijkenbeleid, realisatie woningbouwprogramma, programma Langer en Weer Thuis, huisvestingsvergunningen/urgenties, omzettingsvergunningen/woningvorming, omgevingsvergunningen, welstand omgevingsvergunning, handhaving fysieke leefomgeving.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

5.1 Wat hebben we bereikt? Overzicht beleidsindicatoren Streven: PB 2025

Stand: JR 2025

Aandeel corporatiewoningen (excl. studenten)

> 33%

36 %

Woningen

55.100

54.593

Nieuwbouw studentenwoningen

+ 350

Meldingen woonoverlast

=> 365

808

Goed wonen

Toelichting beleidsindicatoren Aandeel corporatiewoningen (excl. studenten) Het aandeel corporatiewoningen in Delft, dit aandeel is exclusief studentwoningen. Bron: Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Woningen Nettogroei woningvoorraad (inclusief studentenwoningen) gerelateerd aan de doelstelling + 15.000 woningen (2018-2040; Omgevingsvisie) tot 60.000 woningen eind 2030 (Woonvisie) . Bron: Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Studentenwoningen Gemiddeld aantal nieuwe studentenwoningen per jaar gerelateerd aan doelstelling +3.500 (2020 t/m 2029). Bron: Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Meldingen woonoverlast Bekendheid meldpunt (op basis van DIP-enquête) en aantal meldingen per jaar. Bron: gemeente Delft. Het aantal meldingen voor woonoverlast is in 2025 tweemaal zo hoog als het streven. Dit cijfer is echter vertekend om echt iets te kunnen zeggen over woonoverlast: het zegt enkel iets over het aantal meldingen. Er is in 2025 juist ingezet op het genereren van meer bekendheid voor het meldpunt. Dat heeft mede geresulteerd in een hoger aantal meldingen, maar hoeft dus niet te betekenen dat er een verdubbeling is in woonoverlast. In 2026 wordt gewerkt aan de invoering van een applicatie waarmee meer inhoudelijke duiding gegeven kan worden aan de resultaten.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 28 mei 2026.

Gebiedsontwikkelingen en Gebieden in ontwikkeling

In het programma NOVEX (Nationale Omgevingsvisie Executiekracht) werken overheden samen aan een plan voor de inrichting van Nederland. Delft is onderdeel van het NOVEXgebied Zuidelijk Randstad dat als hoofdopgave 'verstedelijking' heeft. De bestuurlijke trekkers van ons NOVEX-gebied zijn de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en een gedeputeerde van de provincie. Inmiddels is een integraal ontwikkelperspectief gemaakt. De uitvoeringsagenda is de volgende stap in het proces. Ons NOVEX-gebied is groter te worden. Het gebied bestaat nu uit bijna alle MRDH-gemeenten en de stedelijke gemeenten in de regio’s van Dordrecht en Leiden. Ook als deelnemer van de Verstedelijkingsalliantie werken we in Delft aan binnenstedelijke nieuwbouwlocaties die gekoppeld zijn aan de investering in het openbaarvervoernetwerk. Schieoevers is een van die locaties. In 2025 werkten we verder aan het ontwikkelen van de stad via grootschalige gebiedsontwikkelingen en bouwinitiatieven in de stad. In de Omgevingsvisie Delft 2040 staat wat voor stad we in de toekomst graag willen zijn. Deze visie geeft de gewenste ontwikkeling weer van onze leefomgeving. Dit is de omgeving waarin we wonen, werken en onze vrije tijd doorbrengen. Doelen zijn onder andere het toevoegen van 15.000 woningen en groei van 10.000 banen tot 2040.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17117243/1