Jaarstukken 2022

De planning en de uitvoering van de werkzaamheden zijn een verantwoordelijkheid van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). In overleg met de MRDH is vastgelegd dat de subsidiebijdrage van de MRDH voor de halteverplaatsing gereserveerd blijft. In de zomer van 2022 heeft de gemeente Den Haag het ontwerp Masterplan Centraal Innovatiedistrict Binckhorst ter inzage gelegd. In dit masterplan staat beschreven dat tramlijn 1 wordt omgelegd en via de Binckhorst naar het centrum van Den Haag zal rijden. Voor reizigers vanuit Delft leidt dit tot een extra overstap en langere reistijd naar bestemmingen in Den Haag. Om een verslechtering van de bereikbaarheid te voorkomen, hebben wij een zienswijze ingediend op het ontwerp masterplan. Dit heeft er toe geleid dat dit onderdeel uit het masterplan wordt gehaald en dat de MRDH en vervoerbedrijf HTM hebben toegezegd om samen met de gemeente Delft een onderzoek te starten naar de lijnvoering op regionaal niveau. Parkeren Delft voert een proactief reguleringsbeleid om te zorgen dat de juiste parkeerder op de juiste plek kan staan. In 2022 is parkeerregulering ingevoerd op het bedrijventerrein Voorhof en de Mythologiebuurt. De ontwikkeling van de zuidelijke velden van Nieuw Delft is in volle gang en binnenkort kunnen de eerste bewoners hun intrek nemen.

Door proactief reguleringsbeleid wordt voorkomen dat in Nieuw Delft een hoge parkeerdruk ontstaat of dat overlast gaat ontstaan in de Mythologiebuurt. In 2021 heeft de raad het besluit genomen om een groot deel van de parkeerplaatsen op de TUcampus te onttrekken aan de openbaarheid. De TU Delft treft voorbereidingen om een deel van deze parkeerplaatsen te verplaatsen naar parkeergarages en de onttrokken parkeergarages en -terreinen te voorzien van een toegangssysteem. Na de zomer is gestart met de voorbereiding van de invoering van parkeerregulering op de TU-campus die openbaar toegankelijk blijven voor de bewoners van de campus en hun bezoekers. De parkeerregulering op deze plaatsen is op 1 februari 2023 van start gegaan. Duurzame mobiliteit Ten aanzien van CO2-reductie hebben we vooral uitvoering gegeven aan de bestaande maatregelen die we in overleg met de MRDH hebben opgesteld, door bijvoorbeeld de lagere parkeereis bij nieuwbouw, de auto op afstand plaatsen bij Ruimte in de Binnenstad en het verder stimuleren van lopen en fietsen. Daarnaast heeft het college in 2022 besloten om met ingang van 2023 de reiskostenvergoeding voor onze eigen werknemers te verduurzamen. De reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer dat op duurzame wijze wordt afgelegd, is hoger dan de reizen die met niet-duurzame vervoermiddelen worden afgelegd.

De verkeersregeling bij het Bolwerk over de Coenderstraat en het kruispunt Nieuwe Gracht met de Ireneboulevard is aangepast: fietsers krijgen hier vaker groen. Dit draagt bij aan onze doelstellingen om actieve modaliteiten te bevorderen en de uitstoot van CO2 te verlagen.

Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad

33

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Verkeersveiligheid Vanuit het MPD zetten we bij projecten sterk in op zowel het verbeteren van de bereikbaarheid als het vergroten van de verkeersveiligheid. In 2022 hebben we verkeersveiligheidsmaatregelen uitgevoerd op het Delflandplein. Op de rotonde geldt nu éénrichtingsverkeer voor fietsers. Uit eerste metingen is gebleken dat 95% van de fietsers zich aan de nieuwe circulatie houdt. De overige aanpassingen die zijn gerelateerd aan het Delflandplein, de fietsoversteek Papsouwselaan en de Vulcanusweg, voeren we in 2023 uit. De herinrichting van de Oude Langendijk is geëvalueerd. De resultaten worden in 2023 bekend. De aanpassing van de Peperstraat en de Binnenwatersloot zijn in voorbereiding. De aanpassing van de schoolomgevingen in 2022 schuift door naar 2023. Daarbij wordt ook de motie van de raad ((Programmabegroting 2023-2026) meegenomen om de verkeersveiligheid te analyseren. Voor de risicogestuurde aanpak is in 2022 een eerste analyse gemaakt van de benodigde data waarmee een beeld kan worden gevormd van de verkeersveiligheidsrisico's op wegvakken en kruispunten. In 2023 wordt hier verder uitvoering aan gegeven en wordt het instrument gebouwd waarmee we de risico's in kaart brengen. Daarmee kunnen we beter sturen op de inzet van middelen om verkeersveiligheid proactief te verbeteren.

Met inzet van subsidie van het Rijk en MRDH hebben we uitvoering kunnen geven aan drie infrastructurele projecten waarmee we de verkeersveiligheid verbeteren. Dit zijn de rotonde Schoemakerstraat, snelheidsremmende maatregelen in de Harnaschpolder en de herinrichting van de Adriaan Pauwstraat naar een fietsstraat. Daarnaast is de versmalling van de Voorhofdreef uitgevoerd. Recreatieve havens De havenfaciliteiten hebben goed bijgedragen aan een goede nautische bereikbaarheid van de stad. De nieuwe voorzieningen in de haven voor digitaal betalen werken naar behoren. Projecten Er zijn veel infrastructurele projecten uitgevoerd in 2022 waarmee de bereikbaarheid, doorstroming en verkeersveiligheid voor met name voetgangers en fietsers zijn verbeterd. Een aantal projecten is hierboven benoemd. Andere projecten die in 2022 op de planning stonden, zijn doorgeschoven naar 2023. Redenen hiervoor zijn bijvoorbeeld veranderingen in de planning van rioleringswerkzaamheden of vertraging in de levering van materialen. Dit betreft onder meer de projecten herinrichting Colijnlaan, aanleg fietsstraat Kanaalweg, herinrichting kruispunt Wateringsevest/Vrijenbanselaan.

Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad

34

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2021

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2022 begroot na wijziging / realisatie

Bereikbare en leefbare stad Baten Lasten

5.975 10.888

4.877 11.146

6.374 11.798

6.783 11.837

409 -39

Saldo Bereikbare en leefbare stad

-4.913

-6.268

-5.424

-5.054

371

Het resultaat wijkt € 371.000 positief af van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 Verkeer en vervoer Parkeren Fietsparkeren Fietsenstalling Openbaar vervoer Recreatieve havens

I/S

R/O

Totaal

Lasten

Baten

I I I I I I

R R R R R R

-2 -272 59 431 119 36

8 -585 54 431 58 -6

-11 313 6

371

-39

Totaal

Storting Onttrekking

61 41

-

-

409

-

-

Toelichting Fietsenstalling De aanbesteding van de fietsenstallingen heeft een voordeel opgeleverd door een scherpe inschrijving en door de inzet van onder andere social returns. Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2021

Beschikbaar vanaf 1-1-2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Jaar van start en gereed

500 -150 129

187 -142 67

313 -8 62

196

605 -142

2019-2022 2019-2022 2019-2023

165 9.228 -3.571

9.348 -1.531

165 -120 -2.040

26 554 -1.635

225 72 200 -467 164 261 3.643

-1.725 28.110 750

Bereikbare en leefbare stad Investeringsplan LVVP / SA regulier 2017-2025 LVVP / SA cofin. 2017-2025 Microbereikbaarheid Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Reinier de Graafweg Reinier de Graafweg - cofinanciering Spoorzone 3e fietsenstalling Spoorzone (inrichting openbare ruimte) Oost-West as Poptahof Julianalaan Midden Julianalaan Midden - cofinanciering Havendienst - electra en water aansluiting Binnenstad fysiek t.l.v. reserve Mobiliteitsprogramma 2020-2021 Mobiliteitsprogramma 2020-2021 - cofinanciering Adaptieve mobiliteitsagenda (2022-2025) Bedrijfsmiddelen Vervanging parkeerautomaten Totaal investeringen

66.738 140 770 -530 280 500 3.643

104.977

66.513 68 570 -63 116 239

75.372

Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad

62

225 30 200 -467 164 261 1.287

216 -251 -53 156 51 75 -43 71 217 2.102

2020-2023 2014-2023 2014-2023 2016-2022 2009-2023 2018-2022 2019-2023 2019-2023 2020-2023 2022-2023 2020-2022

-1.725 28.110

-113 672

-76 561

2020-2022 2022-2025

750

150

102

2022-2026

29.605

1.612

3.591

35

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Toelichting Spoorzone inrichting openbare ruimte In 2022 zijn diverse restpunten in de openbare ruimte na afronding van de spoorzone opgelost. Na afronding van deze restpunten blijft een budget over van € 65.000. Hiermee zal nog een aanpassing worden gedaan aan het Bolwerk. Vervanging parkeerautomaten Vervangingsinvestering en plaatsing automaten vanwege uitbreiding gereguleerd gebied. Reinier de Graafweg Project Reinier de Graaf is in 2022 afgerond inclusief geluidsmaatregelen, financiële afwikkeling loopt door in 2023 Mobiliteitsprogramma 2020-2021 Door versnelde uitvoering zijn meer werkzaamheden gerealiseerd dan begroot in 2022 dit past binnen de raming van het mobiliteitsbudget 2020-2021. Het gaat met name over de volgende projecten. • • • •

Aansluiten fietstunnel Delft campus Verbreden fietspadbuitenwatersloot Voorbereiden autoluwe binnenstad Veiligheidsonderzoek en uitvoering Delflandplein

Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad

36

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Goed wonen

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Goed wonen Streven: PB Stand: JR 2022 2022 Woningbouw (peiljaar 2022) Klantwaardering cultuur (peiljaar 2021)

2000

2961

7,3

6,9

Toelichting Klantwaardering cultuur: De cultuurwaardering meten we via de DIP enquête, die in het 3 kwartaal van 2023 uitgezet zal worden. Op dit moment is dus geen cijfer beschikbaar voor de jaarrekening 2022. Daarnaast was het jaar 2021 een coronajaar zodat dat cijfer geen goed beeld geeft van de meting. Samenvatting We hebben in 2022 samengewerkt aan een aantrekkelijke, veilige en duurzame stad. Door de groei van Delft in goede banen te leiden, hebben wij de stad verder versterkt, gezond gemaakt, aantrekkelijk gehouden en verduurzaamd. De omgevingsvisie en de woonvisie waren daarbij belangrijke kaders voor de ontwikkeling van de stad en de verschillende gebiedsontwikkelingen. Wonen Het jaar 2022 is sprake van vluchtelingenproblematiek en toenemende woningnood. Dat hebben we gemerkt aan de aantallen en de inhoud van de berichten van woningzoekenden die de gemeente heeft ontvangen en die we in overleg met samenwerkingspartners hebben beantwoord. De taakstellingen voor de opvang en huisvesting van vluchtelingen stegen snel. De taakstelling voor de huisvesting van statushouders en andere spoedzoekers realiseren gebeurde niet meer ´als vanzelf´. In dit kader is in 2022 gezocht naar locaties om flexwoningen te plaatsen en is een begin gemaakt met de realisatie ervan op de locaties Brasserskade en Mozartlaan.

In flexwoningen worden Oekraïners (Mozartlaan), statushouders en andere spoedzoekers gehuisvest, zoals jongeren (Brasserskade). In 2022 werkt de gemeente aan de actualisatie van de woonvisie. Het proces is in 2022 gestart en liep vertraging op als gevolg van de collegewisseling en beperkte ambtelijke capaciteit. In regionaal verband werkt de gemeente samen met andere gemeenten, corporaties, huurdersraden, de provincie en het Rijk aan een Regionale Realisatieagenda. Het doel is voldoende nieuwbouwplannen. Met daarin voldoende sociale huisvesting en een betere spreiding daarvan over de regio. Uitgangspunt is het geldende regionale Tussenakkoord Wonen, de Nationale Woon- en Bouwagenda en de woondeal van het Rijk en de provincie Zuid-Holland. Met de samenwerking willen we belemmeringen oplossen die (de versnelling van) de nieuwbouwproductie tegenhouden, het aandeel betaalbare woningen in de nieuwbouw vergroten en meer evenwicht bereiken in de sociale voorraad in de regio. De regio Haaglanden is in 2022 een 'koploperregio' geworden. De regio Haaglanden stelt in dat kader een regionale woonzorgvisie op met daarin een verdeelsleutel voor de aandachtsgroepen uit het rijksprogramma 'Een thuis voor iedereen', zodat deze aandachtsgroepen zo eerlijk mogelijk over de regio verdeeld kunnen worden.

In het programma 'Een thuis voor iedereen' werken overheden samen om ervoor te zorgen dat er in 2030 voldoende woningen zijn voor kwetsbare groepen woningzoekenden.

Programma-verantwoording / Goed wonen

37

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Het lokale programma Langer en Weer thuis heeft in 2022 geleid tot het verlengen van het convenant met de partners in wonen en zorg. In het convenant zijn nieuwe accenten aangebracht: de opgave meer gebiedsgericht oppakken en verankeren, revitalisering en mogelijke uitbreiding van het seniorencomplex De Vijverhof (Habion) en uitbreiding van de pilot Seniorenmakelaar. Naast senioren die een grote corporatiewoning achterlaten worden straks ook senioren uit een koopwoning en kwetsbare ouderen ondersteund door een seniorenmakelaar. Ter bescherming van schaarse woningen in de bestaande woonvoorraad is de omzettings- en woonvormingsvergunning uitgevoerd. De actualisatie van de huisvestingsverordening en introductie opkoopbescherming en tegengaan toeristische verhuur is in 2022 gestart, maar heeft vertraging opgelopen wegens gebrek aan capaciteit. Met de lokaal opererende grote corporaties en hun huurdersraden zijn op 8 december 2022 nieuwe prestatieafspraken gemaakt. Prominente thema's waren: betaalbare huurwoningen (huurverlagingen), een versnelde uitfasering van woningen met slechte energielabels EFG, aanpak schimmel, het bedienen van spoedzoekers (inzet flexwoningen) en het verbeteren van de leefbaarheid (gebiedsgericht werken via Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid-aanpak en sociale wijkregisseurs) en extra inzet op communicatie over (energie)armoede.

De taakoverdracht tussen DUWO en Vidomes was op 30 december 2022 klaar. In 2022 is in het kader van de ontvlechting van Vestia voorgesorteerd op een nieuwe, borgbare corporatie Stedelink die de kerntaken van een corporatie adequaat kan uitvoeren. In 2022 is gewerkt aan het besluit over de achtervangpositie (in het kader van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw) van de gemeente Delft via een maatwerk achtervangverklaringsovereenkomst. De taskforce studentenhuisvesting is in 2022 omgezet in een structureel bestuurlijk overleg dat verder werkt aan voldoende aanbod in Delft om de opgave van 3.500 studentenwoningen tot 2030 te realiseren. De focus ligt daarbij op realisatie. Belangrijk resultaat is dat de TU-campus een belangrijke plek wordt voor de nieuwbouw. Nadat een eerder initiatief om hospitawonen te bevorderen in 2021 werd stilgelegd vanwege corona, is dit in 2022 weer opgepakt. Hospitawonen heeft in 2022 een plek gekregen in het Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting. Bij het meldpunt woonoverlast zagen wij de meldingen van studentenoverlast dalen van 416 in 2021 tot 170 meldingen in 2022 (na de bewogen coronajaren). Ook in het totaal aantal meldingen zien wij een daling: van 669 naar 612. Er zijn enkele hotspots waar sprake is van structureel overlast, die onze aandacht hebben.

Zo is in het voorjaar van 2022 de pilot in de Wippolder van start gegaan (waaronder het spreekuur voor bewoners) om het samenleven in de Wippolder met elkaar te bevorderen. Nieuwbouw In 2022 zouden er volgens de woonmonitor ruim 800 woningen worden opgeleverd. Naast kleinere projecten betreft het nieuwbouwwoningen op locaties als de Schoemaker Plantage, Sporthal Buitenhof, INK en diverse kavels in Nieuw Delft. Daadwerkelijk zijn er in 2022 675 woningen opgeleverd. Het gaat vooral om woningen in het midden- en hogere prijssegment. Innovatiedistrict Delft In het gebiedsgerichte programma Innovatiedistrict Delft werken gemeente, provincie Zuid-Holland, de Technische Universiteit Delft, de Bedrijvenkring Schieoevers en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag samen aan de ambitie om Delft-Zuidoost te ontwikkelen tot een gebied waarin wonen, onderwijs en werkgelegenheid op alle niveaus een plek krijgen. Hiermee willen we in Delft onze krachtige economie van talentontwikkeling en werkgelegenheid op alle niveaus verder versterken, van voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs tot universiteit.

Programma-verantwoording / Goed wonen

38

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Medio 2022 is het Toekomstperspectief Innovatiedistrict Delft opgeleverd. Hierin staan de ruimtelijke kansen en opgaven per deelgebied beschreven. In 2022 is een start gemaakt met het uitwerken van dit toekomstperspectief in een uitvoeringsprogramma met gezamenlijke projecten. Ook is een gezamenlijke kwartiermaker aangesteld en is gestart met de vormgeving van de samenwerking tussen de partners. Gebiedsontwikkeling Ook in 2022 werd gewerkt aan de verdere invulling van de woningbouwopgave. Naast de grote gebiedsontwikkelingen Nieuw Delft, Schieoevers en de Juniusbuurt zijn er nog vele ontwikkelingen. Voor Gele Scheikunde is eind 2022 de anterieure overeenkomst getekend. Bij de Schoemaker Plantage is de aanleg van de laatste fase conform planning gestart. INK (Mercuriusweg – Neringstraat) en de Haringlocatie zijn in uitvoering gekomen en deels opgeleverd. Panjo-locatie (Zuideinde) en De Staal wachten nog op de start. Bij Zuideinde is vertraging opgetreden door een veelvoud aan verzoeken in het kader van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob)/Wet open overheid (Woo); bij De Staal staat de businesscase onder druk door stijgende grondstofprijzen.

Versnellingsgelden Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) heeft op het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL)[1] van 23 juni 2022 ongeveer € 1,2 miljard beschikbaar gesteld voor de subsidiëring van nieuwe infrastructuur die randvoorwaardelijk is voor het versneld realiseren van extra woningen (versnellingsgelden). Delft heeft voor onze gebiedsontwikkelingen op 27 september 2022 drie projecten voor subsidiëring ingediend: • • •

Schieoevers-Kabeldistrict en Nieuwe Haven Kop van de Buitenhof Schieoevers Delft Campus

Het totaal aangevraagde bedrag is ruim € 89 miljoen (inclusief btw). Hiervan moet de gemeente 35% aan cofinanciering organiseren. Daarvoor wordt eerst gekeken naar bestaande voorstellen en initiatieven die aansluiten bij de drie projecten en waarvoor reeds dekking beschikbaar is. Voorts wordt maximaal beroep gedaan op subsidiemogelijkheden voor Infrastructuur bij de MRDH en andere partners. Voor zover dit niet toereikend is, zijn aanvullend middelen beschikbaar in de buffer die is ingesteld in de Programmabegroting 2023-2026. Nieuw Delft De ambitie voor Nieuw Delft is om een economisch vitale en levendige stadswijk te realiseren. Dit vereist onder meer een mix aan (bijzondere) functies die het gebied een eigen inkleuring geven en die mensen naar het gebied kunnen trekken. Het programma voor Nieuw Delft behelst het ontwikkelen en realiseren van woningbouw, niet-woonfuncties (waaronder publieke functies, kantoren, horeca en detailhandel), het realiseren van een stadspark op het dak van de spoortunnel en het inrichten van de openbare ruimte (beide inclusief overdracht in beheer naar de gemeentelijke beheerorganisatie) in de drie nieuwe buurten: de Coendersbuurt, het Van Leeuwenhoekkwartier en de Abtswoudse Hof.

In 2022 zijn, met de start van de aanleg van het noordelijk deel van het park op de spoortunnel, de verdere bouw van onder andere het Huis van Delft en de afronding van de zelfbouw, mooie zichtbare stappen gezet. Ook qua planvoorbereiding zijn belangrijke mijlpalen bereikt. Zo is met met Pieter van Foreest/Woonbron bekrachtigd dat er een woon/zorgcomplex zal komen, is de realisatie van een nieuw onderkomen voor filmhuis Lumen afgesproken en is de uitgifte van de overige velden voorbereid. Deze zullen de komende jaren tot realisatie komen. Schieoevers Schieoevers Noord transformeert naar een gemengde werk-woonwijk. Hier realiseren we een aanzienlijk aandeel van de programma-opgave van Delft voor zowel wonen als werken. In 2019 heeft de gemeenteraad het Ontwikkelplan Schieoevers Noord vastgesteld. Daarna is de planontwikkeling in de deelgebieden Schiehallen (Kabeldistrict), Nieuwe Haven en omgeving Station Campus doorgezet.

Programma-verantwoording / Goed wonen

39

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

In 2021 is het Ruimtelijk Kwaliteitskader vastgesteld en op 18 oktober 2022 heeft de gemeenteraad het eerste bestemmingsplan voor Schieoevers Noord vastgesteld. Met vaststelling van het dit eerste bestemmingsplan wordt voor de twee van de drie gebieden de transformatie mogelijk gemaakt. De drie tot 2030 te transformeren gebieden betreffen Nieuwe Haven, Kabeldistrict en het Stationsgebied met de Noordkavel en Strip. Tegen het bestemmingsplan zijn 8 beroepen ingesteld. Daarvoor wordt nu de Raad van State-procedure voorbereid. Met vaststelling van de diverse kaders is een belangrijke stap in het transformeren van Schieoevers Noord gezet. De aanpak voor Schieoevers is nieuw vanwege de uitdagingen die specifiek dit gebied met zich meebrengt. Het gaat om: de inpassing binnen de N470, het spoor, de Schie en de huidige ondernemers. Veel zaken beïnvloeden elkaar en dat brengt een zekere complexiteit met zich mee. Op verschillende vlakken zetten de gemeente en de partners stappen en is er steeds vooruitgang. De complexiteit en de afhankelijkheid van derden (vanwege beperkte grondposities) bepalen mede het tempo. De ambities zijn helder, hoewel het soms langzamer gaat dan aanvankelijk was gepland. In verband met deze ambities vindt er continu een zoektocht naar cofinanciering plaats.

In 2022 zijn zowel voor Schieoevers Noord fase 1 als voor het Stationsgebied Delft Campus aanvragen ingediend voor de versnellingsgelden vanuit het Rijk. Voor nadere informatie verwijzen wij naar het jaarplan en de voortgangsrapportage voor (de businesscase) Schieoevers, die aan de gemeenteraad zijn voorgelegd. Transformatie Reinier de Graaf- en Juniusbuurt (De Kop van de Buitenhof) In 2022 is verdere voortgang geboekt in deze gebiedsontwikkeling. Er is volop gebouwd aan het woningproject Bethelpark West en dit is bijna gereed voor oplevering. De verkenning met het Reinier de Graafziekenhuis naar de mogelijkheid om Basalt en de Maurice Maeterlinckschool te verplaatsen naar kavel West in de Juniusbuurt, heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd. Zodoende is gestart met het onderzoeken van verplaatsing van Basalt en de Maurice Maeterlinckschool naar de Kop van de Juniusbuurt. Met dit uitgangspunt is ook het concept stedenbouwkundige masterplan opgesteld op basis waarvan gewerkt is aan de ontwikkelstrategie en de gebiedsexploitatie. In het kader van de versnellingsgelden van het Rijk is een aantal infrastructurele ingrepen ingediend onder andere ter verbetering van de fietsinfrastructuur en de realisatie van een mobiliteitshub. Voor de ingediende aanvraag is van het Rijk een toezegging ontvangen.

Wijkversterking Gillis Delfia In 2022 is een knoppennotitie opgesteld die de nog te bepalen keuzemogelijkheden en de financiële consequenties daarvan laat zien. Er is gestart met het opstellen van een Integraal Ontwikkelplan voor het hele gebied. Stedelijk programmeren Onze stad kent de komende twintig jaar een forse groei qua aantal bewoners (van 105.000 naar 135.000) en werknemers (van 30.000 naar 40.000). Dit betekent een grotere gebruiksdruk op dezelfde ruimte van Delft. Niet alles kan meer overal. In de omgevingsvisie hebben we bepaald dat we een complete stad willen zijn, waar wonen en werken hand in hand moeten gaan met voorzieningen en ontmoetingsplekken. In 2022 hebben we stedelijk programmeren als werkwijze verder ontwikkeld. Hiermee kunnen we de goede groei van onze stad beter monitoren op al haar aspecten. We hebben de dilemma’s en uitdagingen beter in beeld en kunnen nieuwe initiatieven integraler beoordelen op hun bijdrage aan de stad. Leges omgevingsvergunningen In 2022 zijn minder aanvragen voor (grote) bouwprojecten ingediend dan vooraf geraamd. Dit komt ook door onzekerheden over de stikstofcrisis, de invoeringsdatum van de Omgevingswet en de toenemende inflatie.

Een aantal opvallende casussen die wel zijn aangevraagd: Huis van Delft, Grasbuurt fase 2 Schoemaker Plantage, Tijdelijke noodopvang, Koornmarkt 16 (uitbreiding hotel), Kalverbos (verbouwing reinwaterkelder en pomphuis).

Programma-verantwoording / Goed wonen

40

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Er zijn scenario’s onderzocht en uitgewerkt voor de legestarieven onder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. Uit dit traject is een scenario gekozen. De inwerkingtreding van de legesverordening waarin dit scenario zou worden opgenomen is, net de Omgevingswet, uitgesteld. Fysieke leefomgeving Over de fysieke leefomgeving zijn meer handhavingsverzoeken en meldingen ingediend dan vooraf ingeschat. Ondanks het uitstel van de Wet kwaliteitsborging, zien wij al wel een toename aan inzet op het ‘gedachtengoed’ van deze regeling. Stapsgewijs is en wordt de vernieuwde werkwijze geborgd in onze organisatie.

Programma-verantwoording / Goed wonen

41

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2021

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2022 begroot na wijziging / realisatie

Goed wonen Baten Lasten

23.926 29.329

11.328 17.384

23.080 28.183

17.252 21.979

-5.828 6.204

Saldo Goed wonen

-5.403

-6.056

-5.104

-4.727

377

Het resultaat wijkt € 377.000 voordelig af van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 Anterieure overeenkomsten Implementatie Omgevingswet Programma Schieoevers Grondexploitaties woningbouw Omgevingsvergunningen en fysieke leefomgeving Overig

I/S

R/O

Totaal

Lasten

Baten

I I I I I

R R R R R

-412 379 610 1.109 -1.079

-254 379 184 6.470 -542

-158 427 -5.361 -537

-

-

I

R

-230

-32

-198

-

-

377

6.204

-5.828

-

-

Totaal

Storting Onttrekking

Toelichting Anterieure overeenkomsten (€ 412.000 nadeel) Dit betreft de overeenkomsten met een negatief resultaat (exclusief programma Schieoevers). Een aantal (zeer) oude overeenkomsten wordt afgesloten, waarvan het niet meer reëel is dat de kosten hiervan nog verhaald kunnen worden: de vergoeding van de initiatiefnemer is gemaximeerd of er is geen vervolg gegeven aan een intentieovereenkomst waar geen afspraken over zijn gemaakt om deze kosten alsnog te verrekenen. Dit betreft de overeenkomsten voor TU midden-west en de uitbreiding van de Nieuwe Kerk. Daarnaast zijn verschillende projecten meer kosten gemaakt die niet op de ontwikkelaar te verhalen zijn. Veelal zijn dit kosten voor interne of externe procedures (Teding van Berkhoutlaan, Bachsingel, Panjo). Op de anterieure overeenkomst Technopolis zijn de kosten geboekt voor de uitvoering van het TU-convenant waardoor deze een overschrijding kent. Implementatie Omgevingswet (€ 379.000 voordeel) In oktober 2022 besloot het Rijk om de inwerkingtreding van de Omgevingswet uit te stellen. Dit heeft ervoor gezorgd dat het budget Implementatie Omgevingswet voor 2022 niet helemaal is uitgegeven. Door beschikbaarheid van personeel en het uitstel moest de gemeente de planning van activiteiten opnieuw bekijken. Het gaat daarbij om activiteiten voor de digitalisering, de communicatie over de inwerkingtreding van de wet en de toepasbare regels.

We hadden verwacht dat veel extra werk in het laatste kwartaal zou vallen. Dit bleef nu uit. Een aantal activiteiten is hierdoor naar 2023 doorgeschoven. Deze waren wel begroot in 2022. Programma Schieoevers (€ 610.000 voordeel) Binnen Schieoevers Noord zijn in 2022 € 184.000 minder (plan)kosten gemaakt dan geraamd. Deze plankosten hebben onder andere betrekking op het bestemmingsplan Schieoevers Noord (Kabeldistrict en Nieuwe Haven). Dit bestemmingsplan is op 18 oktober 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Een deel van deze (plan)kosten is in 2022 afgedekt door baten op grond van de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar van het kabeldistrict. Dit heeft tot € 427.000 aan hogere baten geleid. Per saldo resulteert dit in een voordeel van € 610.000 op dit programma.

Programma-verantwoording / Goed wonen

42

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

De onttrekking aan de bestemmingsreserve Schieoevers is opgenomen bij het programma Financieel gezonde gemeente, onder Algemene dekkingsmiddelen en Overhead. De bestemmingsreserve Schieoevers is ingesteld ter dekking van kosten van het ontwikkelplan Schieoevers, en de bijbehorende bovenwijkse voorzieningen. Aan deze bestemmingsreserve is minder onttrokken doordat de kosten lager waren. De toevoeging aan de bestemmingsreserve Stad van de bovenwijkse voorzieningen die vergoed worden via kostenverhaal door de ontwikkelaar van het Kabeldistrict zijn eveneens verantwoord bij Financieel gezonde gemeente. Grondexploitatie woningbouw (€ 1.109.000 voordeel) De grondexploitatie Nieuw Delft verbetert, grondexploitaties Harnaschpolder en Maria Duystlaan vallen negatiever uit. Grondexploitatie Voorhof Noord-West is winstgevend geworden, wat leidt tot een tussentijdse winstneming. Per saldo resulteert een voordeel van € 1,1 miljoen. Volledigheidshalve wordt verwezen naar het MPG 2023 waarin de resultaten per project nader worden toegelicht. Omgevingsvergunningen (€ 1.079.000 nadeel) Er waren minder (grote) aanvragen in 2022 en daarbij was vooral het bouwvolume veel lager. Hierdoor zijn minder leges ontvangen dan begroot. Dit heeft een negatief resultaat opgeleverd van € 513.000. Het negatieve resultaat op omgevingsvergunningen is een brutoresultaat.

Na aftrek van nog toe te rekenen kosten, zoals btw op goederen en diensten, perceptiekosten en overhead, is het nettoresultaat € 950.000 negatief. Dit negatieve resultaat is onttrokken aan de egalisatievoorziening omgevingsvergunningen. Dit leidt tot een voordeel (dekking) in de exploitatierekening omdat de onttrekking niet begroot was. Als gevolg van het raadsbesluit om een egalisatievoorziening omgevingsvergunningen te vormen, heeft een dotatie aan de voorziening plaatsgevonden van € 1,7 miljoen. Per abuis is het raadsbesluit niet verwerkt tot begrotingswijziging, waardoor de dotatie niet was begroot. Dit leidt tot een nadeel van € 1,7 miljoen. Hier staat echter een onttrekking van de egalisatiereserve Omgevingsvergunningen tegenover voor hetzelfde bedrag, waardoor deze per saldo budgetneutraal is. Deze onttrekking is terug te lezen onder 'Financieel gezonde gemeente'. De niet begrote dotatie aan de egalisatievoorzienig Omgevingsvergunningen en onttrekking aan de voorziening van het nettoresultaat 2022 verklaren grotendeels het nadeel van € 1.142.000. Overig (€ 230.000 nadeel) Het grootste gedeelte van de afwijking wordt veroorzaakt door de nog niet verwerkte wijziging van de huurovereenkomst met Waterfront voor de musical Willem van Oranje. In 2022 is de overeenkomst aangepast als gevolg van uitstel van de opening. Dit kwam onder andere door de coronapandemie.

De aanpassing gaat over het toepassen van een korting (€ 27.000) en de budgetneutrale verschuiving van de huurinkomsten naar latere jaren, die in de begroting nog niet was verwerkt. Dit zorgt voor een afwijking van € 130.000 nadelig. Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2021

Goed wonen Investeringsplan Bijdrage aan Kabeldistrict

500

Totaal investeringen

500

-

Beschikbaar vanaf 1-1-2022

Begroot 2022 Realisatie 2022

500

500

500

500

500

500

Jaar van start en gereed

2022-2022

Toelichting Geen bijzonderheden.

Programma-verantwoording / Goed wonen

43

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Schone en veilige stad

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Schone en veilige stad Streven: PB Stand: JR 2022 2022 % Voelt zich veilig in de buurt (peiljaar 2021)

89%

88%

Veiligheidsindex: misdrijven (peiljaar 2021)

-5%

- 23%

Schone en veilige stad Streven: PB Stand: JR 2022 2022 % Tevreden openbare ruimte (peiljaar 2021)

78%

77%

% Voldoet aan kwaliteitsniveau (peiljaar 2022)

88%

97%

Kilogram restafval (peiljaar 2022)

160 kg

179 kg

% Afvalscheiding (peiljaar 2022)

55%

44%

Toelichting: • % Voelt zich veilig in de buurt: met het percentage van 89% in 2021 kwamen we uit boven ons streefgetal voor 2022. • Veiligheidsindex misdrijven: Ten opzichte van het peiljaar (2017) is het streven gehaald. • % Tevreden over de kwaliteit van de openbare ruimte: In het afgelopen jaar was de tevredenheid over de openbare ruimte 77% dit is gelijk aan het streefpercentage. • % van de openbare ruimte dat voldoet aan het afgesproken kwaliteitsniveau: uit de beleidsschouw blijkt dat in 2022 97% van de openbare ruimte voldoet aan het afgesproken kwaliteitsniveau. De doelstelling is gehaald. Belangrijk hierbij is om te vermelden dat het gaat om Kennisplatform CROW niveau B in de binnenstad en Agnetapark en niveau C voor de overige delen van de stad. Samenvatting Veilige stad Delft wil een veilige stad zijn. Waar mensen niet worden belemmerd door criminaliteit en onveiligheid en waar inwoners zich veilig voelen in hun eigen buurt en stad. Dit doen wij zoveel mogelijk samen met de stad en onze partners. In 2022 is dan ook veel geïnvesteerd in het versterken of opbouwen van (strategische en tactische) netwerken rondom de verschillende prioriteiten uit ons veiligheidsbeleid. In 2020, 2021 en het eerste kwartaal van 2022 heeft Covid-19 veel impact gehad op de beschikbare ambtelijke capaciteit.

2022 stond dan ook voor een groot deel in het teken van de focus terugbrengen naar de prioriteiten uit ons reguliere veiligheidsbeleid. Resultaten Veilige stad High Impact Crimes en fietsendiefstal Vergeleken met 2021 steeg in 2022 het aantal woninginbraken licht. Meerjarig bekeken zet de dalende trend zich voort. Binnen de aanpak was er aandacht voor de hotspots en in 2022 hebben we daarnaast voornamelijk ingezet op het vergroten van de weerbaarheid van de inwoners van Delft. Dit door te wijzen op de risico’s en zoveel als mogelijk concrete handelingskaders te bieden. Ten opzichte van de coronajaren 2020 en 2021 is het aantal fietsendiefstallen gestegen. De dalende trend van voor 2020 heeft zich daarentegen ook in 2022 verder doorgezet.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

44

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Overlast In 2022 hebben we aandacht gehad voor de bestrijding van de verschillende overlastvormen. De integrale aanpak van studentenoverlast is doorgezet en verder geïntensiveerd. Samen met de partners is een werkwijze ontwikkeld voor overlast door drugshandel, waarbij alle ketenpartners beter hun rol kennen. Met de persoonsgerichte aanpak (PGA) is ingezet op het bestrijden van ernstige overlast en voorkomen van recidive. Tot slot is veel ingezet op overlast casuïstiek die veel maatschappelijke impact had. Dit heeft onder meer gezorgd voor een gebiedsgerichte aanpak voor de omgeving bij Het Kristal en de Brabantse Turfmarkt die heeft geleid tot een afname van de overlast. Radicalisering, polarisatie en extremisme Naar aanleiding van berichtgeving rondom de in 2017 uitgevoerde krachtenveldanalyse hebben we, waar mogelijk, ingezet op herstel van vertrouwen met de gemeenschappen in Delft. Deze lijn blijven we voortzetten. Daarnaast zijn we gestart met een procesevaluatie naar de expertisepool radicalisering. Dit wordt in 2023 afgerond. Het Strategisch Netwerk Radicalisering en Polarisatie (SNRP) heeft een traject afgerond waarmee een hernieuwde visie en missie voor het SNRP gemaakt kan worden. Extra aandacht ging uit in de weerbaarheidstrainingen en binnen onze netwerken naar links- en rechtsextremisme en aangrenzende fenomenen zoals niet-gewelddadig extremisme en maatschappelijke onrust.

Burgerparticipatie Geïnvesteerd is in het weerbaarder maken van de bewoners op nieuwe trends, bijvoorbeeld gedigitaliseerde criminaliteit. Hieraan gekoppeld is een activiteitenkalender weerbaarheid opgesteld waaraan uitvoering is gegeven. Het netwerk van buurtpreventiegroepen is ondanks corona voortgezet en de beheerders zijn getraind op verschillende thema’s. Veiligheidsbeleving Er is meegewerkt aan verschillende wijkversterkingsopgaven om zo de risico’s op maatschappelijke onrust, afglijden richting criminaliteit en overlast zoveel mogelijk aan te pakken. Vanuit de principes van sociaal veilig ontwerpen is bijgedragen aan verschillende (bouw-)initiatieven en gebiedsontwikkelingen. Crisisbeheersing en brandweer We hebben de gemeentelijke crisisorganisatie verder doorontwikkeld. Dit hebben we gedaan door te investeren in uitgebreidere planvorming en het opleiden en trainen van de medewerkers. Daarnaast hebben we een start gemaakt met het invoeren van de gemeentelijke teams incidentbestrijding. De Veiligheidsregio Haaglanden heeft haar taken verricht volgens hun beleidsplan en begroting. Ondermijning In 2022 is onder de vlag van het ondermijningsfondsproject veel aandacht uitgegaan naar het scheppen van de randvoorwaarden voor een VeiligheidsInformatie Knooppunt (VIK).

Belangrijke activiteiten daarin waren trainingen, de aanschaf en inbedding van programmatuur en de privacytoetsen op het VIK en op de bijbehorende processen. Met het actieplan ‘Delft tegen mensenhandel’ hebben we in Delft een start gemaakt met het in lijn brengen van preventie, signalering van misstanden en opvolging met regionale afspraken. Met de uitbreiding van het Bibob-beleid kunnen we in de loop van 2023 bij meer (soorten) begunstigende beschikkingen een controle doen op misbruik van aanvragen voor criminele doeleinden. Tot slot is er ook veel tijd geïnvesteerd in het tegengaan van jonge aanwas in de drugscriminaliteit via de pilot ‘Dealbreakers’. Dit moet gaan resulteren in een duurzame samenwerking met scholen gericht op preventie. Samenvatting Schone stad Het beheer en onderhoud heeft als doel het in stand houden van een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte, waar het goed toeven is. Er zijn twee soorten onderhoud van de openbare ruimte: groot onderhoud en dagelijks onderhoud. Daarnaast bestaat ook de vervanging aan het einde van de levensduur. In 2022 is de aanpak Gevel tot gevel vastgesteld. Hiermee geven we bij de vervanging van de openbare ruimte ook invulling aan maatschappelijke opgaven, zoals klimaatadaptatie, verkeersveiligheid, circulair en dergelijke.

Het niveau van onderhoud is gericht op de ondergrens van duurzaam technische instandhouding waarbij kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Het merendeel van

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

45

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

de stad wordt op niveau C onderhouden. Met uitzondering van de binnenstad en het Agnetapark die op niveau B worden onderhouden. In het gesloten circuit Reiniging vallen alle kosten en inkomsten die gerelateerd zijn aan de afvalinzameling en de verwerking. In 2015 is het besluit genomen om over te gaan tot omgekeerd inzamelen. In 2022 is de uitrol van het voortraject van grip op grondstoffen voltooid, de laatste ondergrondse containers zijn in het eerste kwartaal van 2023 geplaatst. In de binnenstad en hoogbouw wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot nascheiding van PMD (plastic, metaal en drankverpakkingen). Incidenten Naast het vele reguliere onderhoud, groot onderhoud en de vervangingsprojecten met bijbehorende resultaten heeft zich in 2022 ook een aantal incidenten voorgedaan dat van invloed is geweest op de stad. In het voorjaar van 2022 heeft een flinke storm huisgehouden in Delft. Hierover is de raad in februari 2022 geïnformeerd. De schade van de betreffende storm was ongeveer € 350.000. Blijvend toegenomen gebruik openbare ruimte Sinds 2020 zien we dat de openbare ruimte meer gebruikt wordt. Gebruikers verwachten meer van de openbare ruimte, gebruiken de openbare ruimte intensiever en vervuilen de openbare ruimte meer. Resultaten Schone stad Afronding vervanging gemaal Slauerhofflaan Het gemaal Slauerhofflaan en de bijbehorende persleiding is in 2022 gerenoveerd.

Tegelijk met de renovatie is de capaciteit van het gemaal vergroot. Door de vergroting van de capaciteit is ruimte ontstaan in het rioolstelsel om de aanleg van extra woningen, bijvoorbeeld in het kabeldistrict, mogelijk te maken. De kosten van de vergroting van de capaciteit van het gemaal worden gedekt door een bijdrage vanuit de nota Kostenverhaal (Grondbeleid). Ophoging openbare ruimte en vervanging riolering Op verschillende locaties is begonnen met rioolwerkzaamheden en zijn straten vervangen. In Hof van Delft is een grote vordering gemaakt met het rioolvervangingsproject. Renovatie Hoogbrug In oktober 2022 is de raad geinformeerd over het herstel van de Hoogbrug. De voorbereiding inclusief het vergunningtraject is gepland tot maart 2023. De ambitie is om de werkzaamheden aan de Hoogbrug voor de bouwvak van 2023 klaar te hebben. Opstellen nota Kapitaalgoederen De nota Kapitaalgoederen openbare ruimte is in concept opgesteld. Met de nota Kapitaalgoederen voor de openbare ruimte is inzichtelijk gemaakt wat de lange termijn investeringsbehoefte is voor de openbare ruimte. De investeringsbehoefte op de middellange termijn wordt meegenomen in de diverse te actualiseren beheerplannen. Aanleg glasvezel Verschillende partijen zijn in Delft begonnen met de aanleg van glasvezel. Zo zijn Hof van Delft, Voorhof, Buitenhof en Tanthof al voorzien van glasvezel.

De binnenstad, Vrijenban en Wippolder zijn in voorbereiding voor de aanleg van glasvezel. Voor de schade die ontstaat aan de openbare ruimte als gevolg van de aanleg van glasvezel krijgt de gemeente een degeneratievergoeding. Deze vergoeding wordt gedoteerd in de voorziening Degeneratievergoeding. De herstelkosten van de schade in opvolgende jaren worden hieruit gefinancierd. Gladheidsbestrijding Het contract met de aannemer voor de uitvoering van de gladheidbestrijding liep in 2022 af. Daarom is een nieuwe aanbesteding uitgeschreven. Het gevolg van de aanbesteding was dat de strooimiddelen aangepast moesten worden, tevens wordt niet langer curatief gestrooid maar preventief.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

46

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2021

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2022 begroot na wijziging / realisatie

Schone en veilige stad Baten Lasten

30.357 57.462

31.673 57.532

32.817 61.413

35.331 64.586

2.515 -3.174

Saldo Schone en veilige stad

-27.105

-25.859

-28.596

-29.255

-659

Totaal

Lasten

Baten

-17 164 -514 -3 -514 279 1.127 59 23 -31 -801 -433

-28 -211 -1.440 -4 -511 281 406 -437 23 -19 -801 -433

12 375 926 -1 -2 721 496 -12

-

-

-

-

-659

-3.174

2.515

-

-

Het resultaat wijkt € 659.000 nadelig af van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Verkeer en vervoer Economische havens en waterweg Openbaar groen en (openlucht) Inkomensregelingen Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Dotatie voorziening riolering Dotatie voorziening reiniging

I/S

R/O I I I I I I I I I I I I

R R R R R R R R R R R R

Totaal

Storting Onttrekking

Toelichting Binnen het programma Schone en veilige stad zijn verschillende taakvelden opgenomen. De taakvelden Economische havens en waterwegen, Openbare orde en veiligheid en Crisisbeheersing en brandweer vallen onder 'Veilige stad'. De taakvelden Verkeer en vervoer, Openbaar groen, Riolering, Afval, Milieubeheer, Inkomensregelingen en Begraafplaatsen en crematoria vormen samen het deel 'Schone stad'. De taakvelden Riolering en Afval behoren tot de gesloten circuits. Veilige stad Openbare orde en veiligheid De afwijking wordt grotendeels verklaard doordat - richting afronding van het meerjarige, regionaal gefinancierde ondermijningsproject - meer uitgaven geboekt konden worden op het project zelf, waardoor minder lokale middelen (€ 170.000) aangesproken zijn. Dit is inclusief de regionale vergoeding (€ 80.000) voor de gemeentelijke inzet bij de pilot ‘dealbreakers’ in 2021 en 2022. Dit bedrag valt vrij ten gunste van het rekeningresultaat. Schone stad Verkeer en vervoer Aan de batenkant bij verkeer en vervoer is een eenmalig voordeel ontstaan door de hogere opbrengsten van de degeneratievergoeding (als gevolg van de glasvezelaanleg). De degeneratievergoeding wordt gedoteerd aan de voorziening Degeneratievergoeding (€ 1.189.000). Daarnaast is, als gevolg van een verouderd kabelnet, sprake van meer storingen en herstelwerk aan de openbare verlichting (€ 150.000).

Door de energiecrisis zijn de kosten voor energie (€ 100.000) hoger dan begroot. Ook waren de kosten van de gladheidbestrijding hoger als gevolg van het werk en zijn diverse herstelwerkzaamheden aan de bestrating oorzaken voor de hogere lasten.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

47

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Groen en water In de afgelopen jaren is een structureel tekort te zien op het onderhoud van het groen en water in Delft. Met het beheer en onderhoud dragen we bij aan de opgave om de stad te vergroenen. Ook dit jaar is een negatief resultaat ontstaan. Dit tekort komt bovenop de eerder gemelde stormschade van februari 2022 en wordt veroorzaakt door extra onderhoud aan het Hertenkamp en het baggeren van diverse watergangen in Delft. Deze werkzaamheden worden door het Hoogheemraadschap van Delfland voor rekening van Delft uitgevoerd. Diverse rekeningen van voorgaande jaren zijn echter later binnen gekomen. Inkomensregelingen In 2022 is minder gebruik gemaakt van de kwijtscheldingen (afvalstoffenheffing en riool) waardoor vooralsnog een meevaller is ontstaan. Riolering en dotatie voorziening riolering Binnen het gesloten circuit Riolering is de realisatie van de uitgaven volgens het vastgestelde verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan. Door een betaalde schadevergoeding aan de gemeente en een teruggave vanuit het Netwerk Afvalwaterketen Delfland Gemalenbeheer is het reguliere resultaat positief. Het totale resultaat (€ 801.000) van het gesloten circuit is volgens de nota Reserves, Voorzieningen en Investeringen ondergebracht in de egalisatievoorziening Riolering.

Afval en dotatie voorziening afval Door hogere opbrengsten van grondstoffen dan geprognostiseerd bij de begroting is een overschot (€ 433.000) ontstaan binnen het gesloten circuit Reiniging. Het overschot op het gesloten circuit Reiniging is volgens de nota Reserves Voorzieningen en Investeringen ondergebracht in de egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing. Voor het percentage van de kostendekkendheid van de rioolheffing en de afvalstoffenheffing verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

48

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2021

Beschikbaar vanaf 1-1-2022

Begroot 2022

Realisatie 2022

Jaar van start en gereed

5.927 2.700 2.898 378 546 223

2.500 0-950 2.247 378

3.353

223

1.387 377 15 167 230

diverse 2023-2025 diverse 2021-2022 2020-2022 2020-2023 diverse

300 37.500 -37.500 294

300 7.700 -7.700 294

371 7.973 -7.973 386

diverse diverse diverse diverse

325 556 300 880 230 176 1.371 2.516 31 4.771 12.532 7.550 410

325 224 300 380 230 176 1.371 150 31 617 741 2.500 50

380 303 66

43 5 90 414 4.209 14

diverse 2020-2024 2022-2022 2019-2024 2022-2022 2015-2022 2020-2023 2020-2023 2019-2022 2009-2023 2019-2025 2022-2025 2022-2023

531 60 350

531 60 350

60 350

32 46 397

2022-2022 2022-2022 2022-2022

1.500

1.500

320

Schone en veilige stad Investeringsplan Beheerplan civiele constructies- jaarschijf 2022 Bruggen Schie Beheerplan Wegen, jaarschijf 2022-2025 Noordeindseweg (BHP Wegen) Dijkhoornseweg Kanaalweg (BHP Wegen) Beheerplan groen en water - jaarschijf 2022 Beheerplan groen en water t.l.v. reserve jaarschijf 2022 Vernieuwen riolen (GRP) Voorziening vernieuwen riolen (GRP) Beheerplan openbare verlichting - jaarschijf 2022 Beheerplan openbare verlichting t.l.v. reserve jaarschijf 2022 Uitplaatsing Stedin 2020-2024 t.l.v. reserve Verkeersvoorzieningen - jaarschijf 2022 Waterberging (tussen 2,5 en 5 miljoen euro) Stadsvernieuwing - jaarschijf 2022 Steunpunt Delfgauw Bomenwijk (Vestia) Poptahof Foreestplein t.l.v. reserve Projecten Tramlijn 19 Verplaatsen loswal en Gelatinebrug Rioolinvesteringen kostenverhaal Parkeerplaats Roland Holstlaan Bedrijfsmiddelen Tractie - jaarschijf 2022 Voertuig t.b.v. handhaving Speelplekken - jaarschijf 2022

5.927 2.700 2.898 500 53 600 223

122 53 54

300 37.500 -37.500 294 325 830 300 1.000 230 1.090 2.000 2.590 220 35.141 13.376 7.550 410

274 120 914 629 74 189 30.370 844

Investeringsagenda Waterberging (tussen 2,5 en 5 miljoen euro) - agenda Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen t.l.v. reserve Schieoevers bovenwijkse voorzieningen t.l.v. reserve

4.100

4.100

2.100

2.100

500

Totaal investeringen

87.198

53.555

14.267

33.643

83 175

2019-2024 2023-2026 2022-2029 12.543

Toelichting Beheerplan civiele constructies Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. Bij het vervangingsprogramma kleine bruggen is de achterstand uit 2021 volledig ingelopen. Drie bruggen uit het programma 2021 en vier bruggen uit het programma 2022 zijn vervangen door standaardbruggen. In 2022 is gestart met het groot onderhoud en renovatie van kades en bruggen in de binnenstad. In de Delftse Hout is ongeveer 450 meter damwand vervangen. Er is overeenstemming over de aanpak van de vervanging van de Hoogbrug. Vervanging van de kade aan de Geerweg heeft vertraging opgelopen. Het proces tot het verkrijgen van de watervergunning van het Hoogheemraadschap en de moeizame afstemming met de nutsbedrijven hebben hier mede toe geleid. De vervanging van de kademuren aan de Molslaan ligt op dit moment stil. Beheerplan Wegen, Dijkhoornseweg, Kanaalweg en Noordeindseweg Het merendeel van de geplande investeringen is uitgevoerd. Een aanzienlijk deel betreft daarbij ook bijdragen aan integrale projecten. De werkzaamheden aan de Kanaalweg zijn in 2022 aanbesteed. De

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

49

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

werkzaamheden van de nutsbedrijven hebben vertraging opgelopen, de start schuift hierdoor door naar juni 2023. Het project Noordeindseweg is eind 2022 afgerond, 95% van de materialen is hergebruikt. Poptahof Bij het opheffen van de GEM (Grondexploitatiemaatschappij) Poptahof zijn voor de werkzaamheden die de gemeente nog moet uitvoeren budgetten gealloceerd. Op 21 december 2017 heeft het college de raad hierover geïnformeerd. In totaal is voor de werkzaamheden € 2,9 miljoen gereserveerd als investering. De werkzaamheden gaan over de versterking van de as Park Poptahof - Abtswoudseweg Mercuriusweg, de aanleg van waterverbindingen, stedenbouwkundige ontwikkelingen, inrichting van de openbare ruimte rondom Industrieweg - Röntgenweg. In 2022 is een start gemaakt met de vernieuwing van complex de Reiger. Beheerplan Groen en water Het merendeel van het investeringsprogramma is conform beheerplan gerealiseerd. Veel van de vervangingsinvesteringen voor groen en water zijn gekoppeld aan de integrale projecten. Ontstaat vertraging bij een integraal project dan heeft dat ook gevolgen voor de vervanging van het groen. Zo zijn op het Chardonpad renovatiewerkzaamheden verricht en is de openbare ruimte klimaatadaptief ingericht, is het groen vervangen op het Robert Koumansplein en is het De Vries van Heijstplantsoen opgeknapt.

Rioolvervanging en voorziening vervanging riolering Het uitvoeringsprogramma is volgens het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan gerealiseerd. Op verschillende locaties in Delft is gewerkt aan de riolering. Waar mogelijk worden de werkzaamheden gecombineerd met groen, wegen, waterberging en andere werkzaamheden. In 2022 is de voorbereiding van de twee integrale projecten Voorhof Zuid en Buitenhof opgestart. Werkzaamheden worden uitgevoerd in 2025 tot en met 2029. Beheerplan Openbare verlichting (OV) en uithuizen Stedin Er is een overbesteding van het budget doordat dit jaar meer kabel is vervangen dan waarvoor budget beschikbaar was. Dit komt ook doordat de kans kwam om werk met werk te maken met andere projecten in de stad die in 2022 werden uitgevoerd. Beheerplan Verkeersvoorzieningen Er is een onderbesteding op Verkeersvoorzieningen. Dit komt omdat in 2022 geen vervanging gepland was doordat in voorgaande jaren veel installaties zijn vervangen in projecten. Werkzaamheden aan installaties die aan vervanging toe zijn, worden momenteel uitgesteld om die werkzaamheden te combineren met civieltechnische aanpassingen (Wateringsevest - Nieuwe Plantage - Nooreinde). Waterberging en Stedelijke vernieuwing De investeringsbudgetten voor waterberging en stedelijke vernieuwing zijn gekoppeld aan de uitvoering van integrale projecten waarbij werkzaamheden voor zover mogelijk gecombineerd worden.

Steunpunt Delfgauw Het steunpunt is in gebruik genomen. De investering kan afgesloten worden na de laatste verrekening met Rijkswaterstaat. Bomenwijk Vestia In 2022 is ongeveer de helft van het projectgebied opnieuw ingericht (rijbaan, parkeerplaatsen, trottoirs en natuurvriendelijke oever). Onder de rijbaan is waterberging aangelegd. In 2023 ronden we het straatwerk af en volgt de beplanting. Tramlijn 19 / Sebastiaansbrug De bouw van de Sebastiaansbrug is in 2020 afgerond. In 2021 en 2022 zijn nog enkele restpunten uitgevoerd. De eindafrekening zal in 2023 plaatsvinden. Met de MRDH en de TU Delft zijn afspraken gemaakt over het tracé en de uitvoeringswijze van tramlijn 19. Alles is erop gericht om in de zomer 2023

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

50

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

de belangrijkste (hindergevende) werkzaamheden uit te voeren zodat de tramlijn eind 2023 klaar is en de tram begin 2024 naar de TU Delft kan rijden. Momenteel wordt onderzocht wat de stikstofbelasting tijdens de bouw is. Overschrijdt dit de norm dan treedt mogelijk vertraging op bij de aanleg. Gelatinebrug en verplaatsen loswal In 2021 zijn voorbereidingskosten gemaakt. Door de complexe opgave duurt de voorbereiding langer. De eindplanning is mede afhankelijk van de verplaatsing van de loswal door de provincie Zuid-Holland. De planning van beide projecten moet afgestemd worden. De bouw van de brug is voorzien in 2025. Van Foreestplein De vernieuwing van het Foreestplein fase 1 is uitgevoerd. Bij toekomstige herinrichting van het plein zullen de positieve resultaten van de ‘pilot stippen en spelaanleidingen’ meegenomen worden. Momenteel wordt gekeken naar verdere verbeteringen van het plein zoals de verplaatsing van de snackbar en de daaruit volgende herinrichting van het plein. Openbare ruimte bovenplanse voorzieningen Dit budget is gereserveerd voor de aanpassing van de Kruithuisweg ter hoogte van de aansluiting van Campus-Zuid en maakt onderdeel uit van de met de TU Delft afgesloten anterieure overeenkomst behorende bij het bestemmingsplan Campus-Zuid.

Bovenwijkse voorzieningen (Schieoevers) Voor de ontwikkeling en transformatie van Schieoevers worden investeringen in bovenwijkse voorzieningen aangelegd. Deze investeringen worden gedeeltelijk bekostigd met cofinanciering en bijdragen van ontwikkelaars. In 2022 vonden nog geen investeringen plaats ten laste van dit budget.

Programma-verantwoording / Schone en veilige stad

51

Jaarstukken 2022

Versie: 14-06-2023

Sterk en sociaal

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Sterk en sociaal

Zelfredzaamheidsscore (peiljaar 2021)

Streven: PB Stand: JR 2022 2022 niet vastgesteld 88%

% Cliëntervaring doelrealisatie (peiljaar 2022)

80%

84%

% Jeugd doelrealisatie (peiljaar 2022)

71%

78%

Toelichting: • % clientervaring doelrealisatie: 84% van de cliënten kunnen zich beter redden door de WMOondersteuning die ze krijgen. Achtergrond: het is een enquête die vraagt naar het oordeel van de Delftenaar over de WMO-ondersteuning. • % jeugd doelrealisatie: 78% van de jongeren kan zich beter redden door de geboden hulp. Achtergrond: Het is een enquête die vraagt of jongeren zich beter kunnen redden door de geboden hulp van de gemeente. Als de jongeren te jong zijn om te antwoorden, dan antwoorden de ouders. Wmo Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en kunnen deelnemen aan het dagelijkse leven. Dit kan door te zorgen dat er voldoende algemene voorzieningen zijn die dit mogelijk maken. Voor inwoners voor wie dit geen oplossing is, moet de gemeente zorgen voor een maatwerk-oplossing. Gemeentelijk wordt hier invulling aan gegeven door het verstrekken van hulpmiddelen zoals scootmobielen en trapliften en Wmo-diensten zoals sociaal en persoonlijk functioneren en ondersteuning en regie bij het huishouden. Wmo-voorzieningen We hebben in 2022 879 nieuwe voorzieningen (hulpmiddelen) verstrekt (2021: 887 hulpmiddelen). Dit zijn onder andere 223 scootmobielen (2021: 212 scootmobielen), 141 handbewogen rolstoelen (2021: 124 handbewogen rolstoelen) en 82 trapliften (2021: 84 trapliften).

Met woningcorporaties zijn afspraken gemaakt rondom het realiseren van collectieve scootmobielstallingen. In 2022 is een aanbestedingstraject doorlopen voor woningaanpassingen Het aantal vervoersbewegingen met de regiotaxi is tijdens de coronaperiode sterk afgenomen. Het volume is in 2022 niet meer op het oude niveau terug gekomen. Het aantal vervoersbewegingen verder verlagen door het vervoer door vrijwilligers te bevorderen (een maatregel uit het actieplan) is tot nu toe nog niet gelukt. Wmo-dienstverlening Dit gaat over de regionaal ingekochte resultaatgerichte ondersteuning. In 2022 hebben 2.872 cliënten hulp bij het huishouden gehad (2021: 2.848 cliënten) en 1.817 cliënten hulp in het sociaal en persoonlijk functioneren (2021: 1.721 cliënten). Het aantal cliënten stijgt, ook als gevolg van de vergrijzing. Er is geen significante af- of toename in intensiteit van de zorg. Daarnaast hebben we in 2022 het aanbestedingstraject voor resultaatgerichte ondersteuning doorlopen. Wmo (O)GGZ Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) heeft betrekking op signalering, bemoeizorg, toeleiding en ketenzorg voor kwetsbare inwoners. Aansluitend bij de OGGZ-agenda hebben we in 2022 het volgende bereikt:

Programma-verantwoording / Sterk en sociaal

52

Jaarstukken 2022

• • •

Versie: 14-06-2023

Er is een 'Convenant Bemoeizorg' en 'Bemoeizorgoverleg Delft' afgesloten met Delft Support, politie, woningbouwcorporaties, Delft voor Elkaar en zorgpartners, waaronder GGZ-Delfland en Brijder. Vangnet in de wijk heeft een nieuwe impuls gekregen. Onder andere door het breder inzetten van deze methodiek. Er is besloten de naam te veranderen in Vangnet in de buurt. Delft is een actieve partner binnen de samenwerking Zorg en Veiligheid Haaglanden. Dit heeft onder andere geresulteerd in een praktijkverkenning door de GGD naar succesvolle initiatieven en verbeteropgaven voor personen met verward/onbegrepen gedrag. Dit resulteert in een regionale en lokale agenda voor 2023 en verder.

Wmo maatschappelijke opvang en beschermd wonen In 2022 hebben we 170 dak- en thuislozen opgevangen en begeleid. Daarnaast is de verbouwing voor de jongerenopvang aan de Spoorsingel gestart en het Jongeren Informatie Punt gerealiseerd. Verder is de dagopvang aan de Surinamestraat gesloten en de nachtopvang getransformeerd naar 24-uurs-opvang. Binnen de noodopvang is de transformatie van vier slaapplekken per slaapvertrek naar twee verder doorgezet, net als de transitie van dagopvang naar dagbesteding of werk. Het project ‘Iedereen onder een dak’ voor het creëren van 40 plekken in de vorm van 25 flexplekken en 15 Housing First-plekken in de DWO-regio is in gang gezet. In 2022 hebben we 40 beschermdwonen-cliënten en 183 beschermdthuiscliënten gehad. In de regio werken we volgens de opgestelde dienstverleningsovereenkomst en ontwikkelen we door naar een meer gedecentraliseerde opzet van beschermd thuis. Wmo-vrouwenopvang, regiovisie aanpak huiselijk geweld en inzet Veilig Thuis In 2022 hebben we binnen de vrouwenopvang elke inwoner die opvang of begeleiding nodig had kunnen helpen. In de opvang wordt samengewerkt met de (jeugd-)GGZ als het gaat om trainingen voor kinderen die getuige of slachtoffer zijn geweest van huiselijk geweld. Ook worden er empowerment trainingen voor vrouwen aangeboden.

Veilig Thuis is als advies- en meldpunt een belangrijke partner in de keten van huiselijk geweld. De lijnen met ons lokaal team zijn kort en goed. Door de krapte op de arbeidsmarkt en het hoge aantal meldingen en adviezen staat de organisatie echter onder druk. In 2022 is hiertoe een kwaliteits- en verbeterplan opgesteld. Ketenbreed wordt gekeken hoe het gefaseerd samenwerken aan veiligheid zo goed en efficiënt mogelijk opgepakt kan (blijven) worden. Ook met het oog op het toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming. Actieplan Sociaal domein, onderdeel Wmo Het actieplan Sociaal domein heeft de taakstelling in 2022 behaald. Met het actieplan Sociaal domein is het volgende bereikt: • • • • • •

De maatregelen Thuisgekookt, Regresrecht, Powerful ageing en de Was & Strijk zijn ingeregeld en leveren inmiddels resultaat naar verwachting. Bij Was & Strijk was dat in 2022 nog niet optimaal in verband met de lopende contracten voor de ondersteuning en regie bij het huishouden. De verfijning van tredes in het resultaatgebied ondersteuning en regie bij het huishouden is in 2022 ingevoerd voor zover dit binnen het lopende contract mogelijk was. De ontmoetingscentra voorliggend maken was binnen het bestaande contract ook nog niet mogelijk. Deze maatregel heeft daarom vertraging opgelopen. Aanpak fouten en fraude in de Zorg heeft de beoogde besparing ruimschoots behaald. De kosten die voor deze maatregel waren geraamd, zijn lager uitgevallen. De maatregel afschalen van zorg heeft een deel van het jaar vertraging opgelopen door personeelstekort bij Delft Support. Aan het einde van 2022 was het Wmo-team weer op sterkte. Met partners binnen het sociaal domein is in 2022 onderzocht wat de behoeftes zijn over vrijwilligersvervoer in Delft en welke partij kan aansluiten om dit op te pakken. Ook is er gekeken naar andere gemeenten en hun oplossingen om het vrijwilligersvervoer te versterken en zijn we in gesprek met een partij die goed samenwerkt met andere vervoersdiensten.