Jaarstukken 2020 (9 - Raad)

Jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020

Colofon Interne Dienstverlening Afdeling Financiën Uitgave: Gemeente Delft Informatie: Gemeente Delft, afdeling Financiën, Postbus 78, 2600 ME Delft Telefoon 14015, website www.delft.nl en contact: www.delft.nl/contact

2

Jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020 Woord vooraf Voor u liggen de jaarstukken over 2020. Deze zijn conform wat is bepaald in art. 197, lid 1 Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en lokale kaders zoals de Financiële Verordening, de Nota Reserves, Voorzieningen en Investeringen en het Ordevoorstel Planning- en Controlcyclus. De jaarstukken geven inzicht in het financiële resultaat dat is bereikt. Ook doen we hierin verslag van de resultaten die zijn behaald binnen elk programma. Een actueel financieel beeld kunt u verwachten bij de Kadernota 2021. In de Programmabegroting 2022-2025 maken we, binnen de financiële kaders, de keuzes in de opgaven en ambities. Het college van burgemeester en wethouders van Delft

3

Jaarstukken 2020

Inhoudsopgave Jaarstukken 2020..................................................................................................................

3

Jaarverslag............................................................................................................................

7

Inleiding...........................................................................................................................................

9

Samenstelling van het bestuur........................................................................................................ 14 Het jaar 2020 in één oogopslag....................................................................................................... 15 Financieel resultaat 2020................................................................................................................ 19 Financiële positie............................................................................................................................. 24 Voorstel tot bestemming van het resultaat ..................................................................................... 28 Rechtmatigheid................................................................................................................................ 29 Investeringen................................................................................................................................... 30 Verloop reserves en voorzieningen................................................................................................. 31 Staat van de Gemeente................................................................................................................... 34

Programma-verantwoording ................................................................................................. 37 Duurzaam Delft................................................................................................................................ 39 Bereikbare en leefbare stad............................................................................................................ 43 Goed wonen.................................................................................................................................... 50 Schone en veilige stad.................................................................................................................... 55 Sterk en sociaal............................................................................................................................... 63 Solide maatschappelijke basis........................................................................................................ 70 Economische zelfstandigheid.......................................................................................................... 82 Stad in bedrijf...................................................................................................................................

87 Stad en bestuur............................................................................................................................... 95 Raad................................................................................................................................................ 98

Algemene dekkings-middelen en Overhead.........................................................................101 Financieel gezonde gemeente........................................................................................................ 103 Overhead......................................................................................................................................... 117

Paragrafen.............................................................................................................................121 Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................................... 123 Grondbeleid..................................................................................................................................... 143 Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................... 150 Financiering..................................................................................................................................... 154 Bedrijfsvoering.................................................................................................................................160 Rolneming gemeente Delft.............................................................................................................. 164

4

Jaarstukken 2020

A. Agenda regionale samenwerking................................................................................................165 B. Verbonden partijen, lokaal en regionaal......................................................................................167 C. Subsidies aan lokaal werkzame maatschappelijke instellingen..................................................179 Lokale heffingen.............................................................................................................................. 181

Jaarrekening .........................................................................................................................187 Balans per 31 december 2020........................................................................................................ 188 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 190 Toelichting op de jaarrekening.........................................................................................................192 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen.................................................................. 222 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.........................................................226

Overige gegevens.................................................................................................................229 Voorstel tot bestemming van het resultaat...................................................................................... 231

5

Jaarstukken 2020

Jaarverslag

7

Jaarstukken 2020

Jaarverslag

8

Jaarstukken 2020

Inleiding Hierbij biedt ons college de jaarstukken 2020 aan. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de beleidscyclus 2020 en het verslag over de manier waarop het college uitvoering heeft gegeven aan de beleidsdoelstellingen 2020. Ondanks corona en mede dankzij de ontvangst van de opbrengsten verkoop aandelen Eneco kunnen wij u melden dat de uitvoering van de begroting zich heeft voltrokken binnen de door uw raad gestelde financiële kaders. Onze doelen hebben we gesteld met een visie op de grote transities. Wij werken aan de toekomst van Delft, in lijn met de Agenda Delft 2040. We bouwen aan een prettige, vitale en verbonden stad, die ook voor volgende generaties ruimte biedt om hier goed te wonen, te leven en te ondernemen. De stappen op weg naar die doelen zetten we eveneens met een scherp oog voor het nu. Delftenaren moeten ook in de komende periode kunnen zien en merken wat onze koers oplevert voor de stad. We werken daarom met focus aan duidelijke mijlpalen en zichtbare resultaten. In de programmabegroting 2020-2023 hebben we de prioriteiten, conform de opgaven uit het bestuursprogramma 2018-2022 'Voorbereid op de toekomst', gelegd op: • Een stevige basis voor Delftenaren. Dat betekent dat bewoners kunnen rekenen op voorzieningen die ze nodig hebben, een buitenruimte die op orde is en een goede gemeentelijke dienstverlening.

• Het werken aan een sterke stad met sterke wijken, waar mensen prettig en veilig kunnen wonen en mogelijkheden hebben om zich te ontwikkelen. • Kansen voor meer werkgelegenheid in de (innovatieve) maakindustrie. Om dit te stimuleren leggen we nieuwe verbindingen tussen onderwijs- en kennisinstellingen en bedrijfsleven. • Werken aan een mobiliteitstransitie, om Delft ook in de toekomst goed bereikbaar te houden. • Het doorzetten van de energietransitie. De corona-uitbraak maakt dat we nu met andere ogen terugkijken op het begrotingsjaar 2020. Er is sinds het begin van de uitbraak eind februari 2020 veel veranderd. De coronacrisis heeft op allerlei fronten een wissel getrokken op het afgelopen jaar. Delftenaren hebben een geliefde verloren of zijn zelf ziek geworden. Mogelijkheden tot ontmoeting werden ingeperkt. Ook zijn bij inwoners onzekerheden ontstaan over bijvoorbeeld voortbestaan van bedrijf of behoud van baan. Tegelijkertijd hebben we vanuit inwoners en instellingen in onze stad ook veel mooie initiatieven zien ontstaan. Gerealiseerde resultaten op hoofdlijnen Rekening houdend met de prioriteiten begroting 2020 en de effecten corona beschrijven wij hier de belangrijkste gerealiseerde resultaten op hoofdlijnen. Duurzaam Delft Energie: In 2020 is het Energieloket aanbesteed. Inwoners kunnen hier terecht met vragen over energie en over verduurzaming.

Daarnaast is een concept Regionale EnergieStrategie vastgesteld, om de regio van duurzame energie te kunnen voorzien. Bereikbare en leefbare stad Mobiliteit: Delft zet volop in op de mobiliteitstransitie. De stad moet ook in de toekomst goed bereikbaar blijven en prettig leefbaar zijn voor inwoners en bezoekers. Het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD), dat in juli is vastgesteld, biedt hiervoor nieuwe kaders en uitgangspunten. Onze compacte stad maakt ook dat we anders willen omgaan met de beperkte openbare ruimte. Het besluit over de parkeertransitie gaat ervoor zorgen dat we aan de voorkant kunnen sturen op de hoeveelheid geparkeerde auto’s op straat. We zijn begonnen om bewoners van de binnenstad te verleiden voor hun eerste auto een abonnement in een parkeergarage te nemen; een eventuele tweede of derde auto mag sowieso niet langer meer op straat staan in de historische binnenstad. Voor fietsers is in september de derde fietsenstalling bij station Delft geopend, met een extra capaciteit voor 2.400 fietsen. Het afgelopen jaar hebben we daarnaast ruim 320 extra fietsparkeerplekken in de binnenstad toegevoegd om de druk en

Jaarverslag / Inleiding

9

Jaarstukken 2020

overlast van fout geparkeerde fietsen te verminderen. Zo komt er steeds meer ruimte voor duurzame mobiliteit. Goed wonen Wonen: Afgelopen jaar is de eindevaluatie Studentenhuisvesting in goede banen afgerond. Daarmee kunnen we nu de sturing op verkamering en splitsing definitief inrichten en de schaarse woonvoorraad beschermen. Schieoevers: Met de transformatie van Schieoevers Noord naar een gemengd stedelijk gebied werken we verder aan de ontwikkeling en groei van Delft. In de zomer van 2020 is hiervoor een anterieure overeenkomst gesloten met de ontwikkelcombinatie Kabeldistrict CV. Hiermee is de samenstelling van het te realiseren programma voor dit gebied vastgelegd. Mede op basis van deze overeenkomst heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken een aanzienlijke subsidie verstrekt om de woningbouw in dit project te stimuleren. Nieuw Delft: In 2020 is in Nieuw Delft een aantal projecten opgeleverd, zo ook drie grotere bouwblokken op de velden 2 en 3. The Student Hotel is net voor de start van het nieuwe academisch jaar opgeleverd, Antoni rond oktober en Guldenwater in december. Schone en veilige stad Openbare Orde en Veiligheid: Op het gebied van openbare orde en veiligheid valt op dat de daling van het aantal woninginbraken ook het afgelopen jaar is doorgezet. Naast ons politieteam leverden ook veel ‘gewone’ Delftenaren hun bijdrage aan dit mooie resultaat.

De actieve betrokkenheid van de buurt(whatsapp)-groepen bij de veiligheid in wijken en buurten is iets om trots op te zijn. Dat maakt veiligheid in Delft echt teamwork. Met dezelfde trots kijken we terug op de goede naleving van de coronamaatregelen door het overgrote deel van onze inwoners en ondernemers. De maatregelen zijn vaak gewijzigd, er werd versoepeld en weer opgeschaald. Onze mensen van toezicht en handhaving hebben dit in de stad steeds weer in zo goed mogelijke banen geleid. Openbare ruimte: In 2020 zijn beheerplannen groen en water en openbare verlichting vastgesteld. De beheerplannen maken de benodigde financiële middelen inzichtelijk. En we hebben keuzes gemaakt waar deze middelen op ingezet moeten worden. Met het vaststellen van de beheerplannen is er onder andere extra budget beschikbaar gekomen voor het beheer en onderhoud van groen in Delft. Sterk en sociaal Jeugd: In november 2020 heeft het college het manifest 'Opvoeden en opgroeien in Delft’ vastgesteld. Het manifest is de onderlegger voor alle beleidsontwikkelingen rond opvoeden en opgroeien in Delft. In het manifest worden de elf uitgangspunten beschreven en uitgewerkt voor opvoeden en opgroeien in Delft, waaraan de rechten van het kind zoals beschreven in het Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind aan te grondslag liggen.

In 2020 is ook het regionale inkooptraject succesvol afgerond, waardoor we vanaf 2021 meer sturingsinstrumenten in handen hebben gekregen, zoals het richtinggevend kader en een maximale bestedingsruimte per aanbieder. Wmo: Onder het thema 'Langer en weer thuis' verloopt de verbinding met de partners, woningcorporaties en zorginstellingen, nu goed. Met het Convenant zorgafhankelijke doelpgroepen zetten we nu vooral in op goede afspraken over uitstroming naar woningen binnen beschermd wonen en weer thuis. GGD: De GGD richtte een coronatestlocatie in aan de Bieslandsekade. Hier kunnen inwoners van Delft zich dichtbij huis laten testen. Solide maatschappelijke basis Onderwijshuisvesting: In 2020 is het Integraal onderwijshuisvestingsplan (IHP) 2020-2035 vastgesteld. In dit plan is naar vierjaarsperioden de huisvestingsbehoefte in beeld gebracht. Tevens is de renovatie

Jaarverslag / Inleiding

10

Jaarstukken 2020

van de Cornelis Musiusschool en de renovatie en uitbreiding van het schoolgebouw voor de Grotius Praktijkschool gereed gekomen en in gebruik genomen. Onderwijs: In mei 2020 heeft de raad de strategische onderwijsagenda 2019-2022 vastgesteld. Deze strategische onderwijsagenda is een gezamenlijke agenda van de Delftse onderwijsbesturen en de gemeente Delft. Daarnaast is er in 2020 een intentieovereenkomst getekend voor de komst een Smart Makers Delft, een campusontwikkeling met vmbo-mbo en in samenwerking met het bedrijfsleven. Erfgoed: Met het vaststellen van de Erfgoednota in 2020 werden de ambities van Delft op het gebied van het voor de stad zo belangrijke erfgoed voor de komende tien jaar vastgelegd. De Erfgoednota geeft richting aan en is het kader voor de nog jonge afdeling Erfgoed, die al voortvarend is gestart met de uitvoering van de programmalijnen. Cultuur: In 2020 liepen nog een aantal cultuurprojecten door uit het themajaar Gouden Eeuw. Zo werd het in 2019 ontworpen kunstwerk Echo van Nynke Koster bij de Oude Kerk geplaatst en werden nog meer Gouden Klinkers gelegd in de gouden loper in de Jozefstraat. De uitbraak van Covid-19 zorgde voor een enorm contrast met het feestelijke themajaar 2019. Ineens waren heel veel activiteiten niet meer mogelijk.

Diverse culturele en maatschappelijke organisaties werden geconfronteerd met extra kosten om hun accommodaties coronaproof te maken en om activiteiten op een andere – veelal digitale – wijze vorm te geven. Anderzijds vielen veel inkomsten weg. De gemeente is hen tegemoet gekomen door het instellen van de tijdelijke ‘subsidieregeling Coronamaatregelen maatschappelijke organisaties’ en door het gedurende drie maanden (gedeeltelijk) kwijtschelden van de huur. Mede daardoor is geen enkele maatschappelijke organisatie in Delft in 2020 failliet gegaan. Sport: Een mooie mijlpaal op het gebied van sport was de ondertekening van het lokale Sportakkoord. Hierin leggen sportverenigingen en maatschappelijke organisaties vast samen te werken om ervoor te zorgen dat Delftenaren een leven lang met plezier en zonder drempels (meer) gaan bewegen. Welzijn: Opvallend was de flexibiliteit, creativiteit en loyaliteit van de maatschappelijke partners in Delft om hun dienstverlening op alternatieve wijze zoveel mogelijk voort te zetten. Veel aandacht ontstond er voor eenzame ouderen. Het stimuleerde de inzet van vrijwilligers en de samenwerking tussen diverse organisaties. Delft voor Elkaar pakte hierin een coördinerende rol en bracht op haar website het activiteitenaanbod van diverse organisaties samen. Een mooi voorbeeld was het samenwerkingsproject Delftse Kerst.

Studenten Vrijwilligerswerk Delft (SVD), ondernemers, kerken, ouderenorganisaties en Delft voor Elkaar organiseerden gezamenlijk het uitdelen van een kerstpakket aan duizend ouderen in Delft. Economische zelfstandigheid Werk en inkomen: Het toeleiden naar werk van mensen met een bijstandsuitkering blijft, juist in deze tijd, een belangrijke opgave voor het college. Het afgelopen jaar is het gelukt om een deel van de mensen die werkloos werden als gevolg van de coronacrisis en een beroep op de bijstand deden, weer snel aan ander werk te helpen. Voor een grote groep zelfstandig ondernemers was het afgelopen jaar financieel zwaar. De gemeente ondersteunt hen met de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO). Om ondernemers met financiële problemen beter te kunnen ondersteunen, zijn we gestart met de inrichting van schuldhulp voor ondernemers. Stad in bedrijf Economie: Behoud en aantrekken van werkgelegenheid is in 2020 belangrijker geweest dan ooit.

Hoogtepunten in dat kader waren de bekendmaking van de vestiging van Royal Haskoning DHV in Delft, de start van de bouw van bedrijfsverzamelgebouw NeXt! Delft, het besluit om te investeren in de Biotech Campus Delft en het vaststellen van bestemmingsplan Bacinol en het werkgelegenheidsprogramma op Schieoevers.Op het gebied van toerisme zijn het besluit over de komst van de Musical Willem van Oranje en de onthulling van de tulpenvaas als landmark langs de A13 hoogtepunten. Daarnaast is de taskforce bezoekerseconomie opgericht en de taskforce Tech om met herstelplannen steun te bieden aan de

Jaarverslag / Inleiding

11

Jaarstukken 2020

ondernemers in de stad. Ook zijn in dat kader diverse lasten kwijtgescholden, zoals precario en reclamebelasting om enige verlichting te geven. Vastgoed: In 2020 heeft de veiling van een tweetal tankstationlocaties plaatsgevonden. Als coronasteunmaatregel is een op het tweede kwartaal van 2020 gerichte huurkwijtscheldingsprocedure geëffectueerd. Stad en bestuur Bestuur: Het college is trots op hoe Delftenaren elkaar het afgelopen jaar, in deze moeilijke tijd, hebben geholpen en bijgestaan. De verbondenheid in en met de stad is groot. Ook zijn wij trots op de organisatie. Binnen en buiten het stadskantoor zijn we de uitdagingen van het coronavirus tegemoet getreden. Er is veel geïmproviseerd, maar onze mensen hebben alle onwennigheden, obstakels en nieuwe opgaven met veel energie opgepakt. Ook in de regio hebben we goed en veel samengewerkt. Zo is er met vele partijen (overheid, bedrijfsleven, onderwijs) een prachtige groeiagenda geformuleerd. Binnen ZuidHolland is er niet eerder sprake geweest van zo'n goede samenwerking. De gemeente Delft en de TU Delft zijn in dit traject intensief samen opgetrokken om gezamenlijk, met alle kwaliteiten die Delft te bieden heeft, een mooie bijdrage te leveren aan deze voor Delft en Zuid-Holland zo belangrijke agenda. Agenda Delft 2040 We houden vast aan de koers voor de lange termijn: Delft een aantrekkelijke stad in 2040.

We realiseren ons dat we flexibel en wendbaar moeten zijn op de weg naar 2040 toe én dat we dit niet alleen kunnen doen. Het afgelopen jaar zijn we dus blijven inzetten op het samen investeren in de stad. In 2020 hebben we een aantal initiatieven ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Dit heeft geleid tot toekenning van middelen aan de gezamenlijke initiatieven NeXt!Delft, Biotech Campus Delft, Lumen en Futureproof open warmtenet. Een nadere uitwerking van de status en voortgang van de verschillende initiatieven is terug te vinden in de aan de raad verstrekte Voortgangsrapportage businesscases Fonds Delft 2040. Inhoudelijk is eind 2020 geïnvesteerd in het nader uitwerken van de opgave Delft met voorzieningen voor iedereen. Een vraagstuk daarbij is onder andere: hoe de werkwijze van de agenda en ook het fonds kunnen bijdragen aan deze opgave. Eind 2020 zijn Agenda en Fonds Delft 2040 geëvalueerd. Deze is in februari 2021 besproken in de commissie EFB. De coronapandemie heeft de samenwerking maar met name het elkaar ontmoeten bemoeilijkt. Dit heeft letterlijk geleid tot een andere aanpak voor het inspireren en meenemen van inwoners over de toekomst van de stad. Het stadfestival Ons Delft, maak de stad!, dat normaliter in mei 2020 zou hebben plaatsgevonden, is omgevormd tot een digitaal platform.

Een platform voor initiatieven, inwoners en partners en bedrijven om te laten zien hoe er gewerkt wordt aan de toekomst van de onze stad: www.onsdelftmaakdestad.nl. Financiële consequenties Covid-19 Ook als gemeente zetten we sinds het begin van de crisis zoveel mogelijk in op wat mogelijk en nodig is. Snel na het uitbreken van de crisis hebben we een bestemmingsreserve ingesteld, inclusief een handelingsperspectief. Via raadsbrieven en financiële coronarapportages rapporteren we over en anticiperen we op ontwikkelingen. Zo houden we samen met uw raad de vinger aan de pols. We hebben onder meer een specifieke subsidieregeling ingesteld voor maatschappelijke instellingen, huren tijdelijk kwijtgescholden en belastingverlichtingen toegepast om negatieve gevolgen te verzachten. Verder hebben we de 1,5-metersamenleving lokaal gefaciliteerd en – waar nodig – gehandhaafd en zijn inkomstendervingen in kaart gebracht. Een recapitulatie van alle raadsbesluiten met financiële consequenties op het gebied van corona staan vermeld bij de toelichting op de reserve Corona-maatregelen in de paragraaf Algemene dekkingsmiddelen. Financiële consequenties van de coronacrisis zijn afgelopen jaar gemonitord via drie financiële coronarapportages, waarbij begrotingswijzigingen ter vaststelling zijn voorgelegd aan de raad.

Jaarverslag / Inleiding

12

Jaarstukken 2020

In het raadsvoorstel bij de 3e financiële coronarapportage 2020 is aanvullend een beslispunt opgenomen waarin, zoals geadviseerd in het PwC-Actieplan Impact van Covid 19 op de financiële positie en de getrouwheid en rechtmatigheid van transacties van gemeenten en provincies, voor het eind van het kalenderjaar de raad om formele instemming is gevraagd met rechtmatigheidsaspecten, die de bevoegdheden van de raad betreffen. Ten behoeve van deze 3e financiële coronarapportage wordt verwezen naar: www.delft.raadsinformatie.nl Financieel zien we in dit jaarverslag dat de afnames in baten over het afgelopen jaar nog meevallen. Dit komt overeen met de landelijke trend dat tot eind 2020 minder faillissementen en werkloosheid zijn ontstaan dan waar rekening mee werd gehouden. Hierdoor was er minder sprake van aanspraken op het kwijtscheldingsbeleid en oninbaarheid. Daarnaast hebben we via de Decembercirculaire over de uitkering uit het gemeentefonds nog een substantiële aanvullende vergoeding voor 2020 ontvangen van het Rijk. Het resultaat en de financiële positie Het jaar 2020 is afgesloten met een positief resultaat van € 2,1 miljoen. Dit is een verbetering ten opzichte van de begroting na wijziging, waarin nog werd uitgegaan van een negatief resultaat van € 8,4 miljoen. Dit resultaat wordt voor een deel beïnvloed door de financiële effecten van corona.

In 2020 is de opbrengst van de verkoop aandelen Eneco gerealiseerd (€ 99,4 miljoen). De financiële ruimte die hiermee is ontstaan, is gebruikt voor de reguliere aflossing van de schulden. Daardoor is de stadsschuld gedaald van € 388 miljoen naar € 339 miljoen. Daarnaast is de beschikbare weerstandscapaciteit, de algemene reserve, sterk verbeterd en gestegen naar € 109 miljoen. Hierbij is reeds rekening gehouden met stortingen in de reserve Dekking kapitaallasten (€ 45,3 miljoen) en de reserve Maatregelen corona-crisis (€ 4,1 miljoen). Tegenover de beschikbare weerstandscapaciteit staat het risicoprofiel dat als gevolg van het risico autonome groei jeugdzorg en Wmo is toegenomen (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing). Door de lagere stadsschuld verbeteren de scores voor de financiële kengetallen. Met name de (gecorrigeerde) netto schuldquote is aanzienlijk lager doordat we extra liquiditeit als gevolg van de verkoopopbrengst Eneco inzetten voor reguliere aflossing van vlottende schulden (kasgeld) en vaste schulden. Door de toename van het eigen vermogen verbetert ook de weerstandsratio, die nu ruim voldoende is. Door de verbeterde weerstandscapaciteit ontstaan extra dekkingsmogelijkheden die we hebben meegenomen in het Herstelplan 2021-2024.

Herstelplan Omdat de Programmabegroting 2021-2024 geen structureel evenwicht kent, is de gemeente onder (verscherpt) preventief toezicht geplaatst. De gemeente moest een herstelplan opstellen met maatregelen die ingrijpen in het voorzieningenniveau, de woonlasten en de organisatie. Met de uitvoering van dit herstelplan bereiken we structureel evenwicht in 2024. In het herstelplan is geen rekening gehouden met de uitkomsten van de Jaarstukken 2020. Het verbeterde rekeningresultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door incidentele voordelen of verschuivingen in de planning waarbij de realisatie voor 2021 wordt voorzien. Het verbeterde resultaat heeft geen structurele effecten die van invloed op het structureel evenwicht en/of voorgestelde ombuigingen. In het jaarverslag (zie Financieel resultaat 2020) lichten we de belangrijkste afwijkingen toe.

Jaarverslag / Inleiding

13

Jaarstukken 2020

Samenstelling van het bestuur Sinds de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 is het aantal raadsleden 39.De raad wordt bijgestaan door de raadsgriffier Raymond Jeene. Het college bestaat uit de burgemeester en vijf wethouders. Het college is er voor het dagelijks bestuur van de gemeente Delft. Marja van Bijsterveldt is burgemeester van Delft. De burgemeester is de voorzitter van het college van burgemeester en wethouders (B&W) en wordt elke zes jaar (her)benoemd. De gemeentesecretaris van Delft is Martien van der Kraan. Hij is de eerste beleidsadviseur van het college van burgemeester en wethouders en algemeen directeur van de organisatie. Burgemeester en wethouders

Naam/ Portefeuille

Partij

Burgemeester

J.M. van Bijsterveldt Veiligheid Verbonden stad

Wethouder 1e loco-burgemeester

S.M. Brandligt Duurzaamheid Werk en inkomen Financiën

GroenLinks

Wethouder 2e loco-burgemeester

T.C.S. Vollebregt Economie Cultuur Grondzaken en vastgoed

STIP

Wethouder 3e loco-burgemeester

M.A. Huijsmans Ruimtelijke ordening Mobiliteit Dienstverlening

D66

Wethouder 4e loco-burgemeester

H.H. van der Woude Onderwijs Jeugd Integratie

VVD

Wethouder 5e loco-burgemeester

K. Schrederhof Wonen Wmo Sport

PvdA

Gemeentesecretaris

M.M. van der Kraan

De nevenfuncties van de collegeleden zijn opgenomen op de website: Burgemeester J.M. van Bijsterveldt Wethouder S.M. Brandligt Wethouder T.C.S. Vollebregt Wethouder M.A. Huijsmans Wethouder H.H van der Woude Wethouder K. Schrederhof GroenLinks STIP D66 Onafhankelijk Delft*1 VVD

7 6 5 5 3

Zetelverdeling gemeenteraad van Delft CDA SP PvdA Christenunie Stadsbelangen

3 3 3 2 2

1 Binnen de fractie Onafhankelijk Delft heeft op 2 mei 2020 een afsplitsing plaatsgevonden. Drie raadsleden (Stoelinga, Grobben en De Wit) zijn sindsdien onder de naam Groep Stoelinga verder gegaan.

Jaarverslag / Samenstelling van het bestuur

14

Jaarstukken 2020

Het jaar 2020 in één oogopslag

Jaarverslag / Het jaar 2020 in één oogopslag

15

Jaarstukken 2020

Verkorte balans Balans per einde boekjaar bedragen x € 1 miljoen Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Voorraden Uitzettingen looptijd korter dan één jaar Liquide middelen Overlopende activa

Activa 92 Eigen vermogen 312 Voorzieningen 84 Vaste schulden één jaar of langer 3 Netto-vlottende schulden looptijd korter dan één jaar 91 Overlopende passiva

Passiva 235 26 278 20 41

19

Totaal

601 Totaal

601

Ontwikkeling Algemene reserve

Bedragen x € 1 miljoen

150

100 54 61 58

57

50

56 55

36

23

23

23

2018

2019

0 2016

2017

2020

Jaren Risico's

Vrije deel

De Algemene reserve (inclusief rekeningresultaat) bedraagt circa € 109 miljoen. Van dit bedrag is € 55 miljoen benodigd als weerstandscapaciteit voor de risico's op basis van de laatste risicoinventarisatie. Tegelijk geldt dat het bedrag waarmee de Algemene reserve dit risicoprofiel te boven gaat een belangrijk aanvullend stootkussen is voor de strategische risico’s (inclusief kerndossiers). Dit zijn risico's waarvoor concrete risicovertalingen (nog) niet mogelijk zijn.

Jaarverslag / Het jaar 2020 in één oogopslag

16

Jaarstukken 2020

Passivazijde Balans 400 Bedragen x € 1 miljoen

326

315

298

300

278 235

200 145

143

142 107

100 15

50

26

18

71 34

17

19

26

20

41

0 2017

2018

2019

2020

Jaren Eigen vemogen Overlopende pas…

Voorzieningen

Vaste schulden

Vlottene schulden

Ontwikkeling stadsschuld Bedragen x € 1 miljoen

500

400

300 2016

2017

2018

2019

2020

Jaren

De stadschuld is in 2020 € 49 miljoen lager dan in 2019. De financiële ruimte die is ontstaan als gevolg van de verkoop aandelen Eneco (€ 99,4 miljoen) is onder andere gebruikt voor de reguliere afdlossing van schulden. De stadsschuld is daardoor gedaald van € 388 miljoen naar € 339 miljoen.

Jaarverslag / Het jaar 2020 in één oogopslag

17

Jaarstukken 2020

Netto schuldquote.

% ten opzichte van de baten

100

80

60

40 2016

2017

2018

2019

2020

Jaren Delft

Landelijk

Gemeenten 100.0…

De netto schuldquote van Delft is gestegen ten opzichte van de Jaarstukken 2019, met name omdat de gemeentelijke baten zijn gedaald met € 30 miljoen (dit is het zogenaamde noemereffect). De schuldquote van Delft ligt hoger dan het landelijk gemiddelde1

1

Landelijk zijn er nog geen rekeningcijfers bekend en is 2020 dus gebaseerd op de begroting.

Jaarverslag / Het jaar 2020 in één oogopslag

18

Jaarstukken 2020

Financieel resultaat 2020 Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) maken we onderscheid tussen het resultaat voor bestemming (saldo van baten en lasten) en het resultaat na bestemming ( baten en lasten inclusief saldo van de reservemutaties). Voor het resultaat na bestemming is een voorstel tot besteding opgenomen. Het resultaat voor bestemming in de Jaarstukken 2020 is € 92,4 miljoen voordelig. Het resultaat na bestemming is € 2,1 miljoen voordelig. In onderstaande tabel is de realisatie 2019, de begroting vóór wijziging, de begroting na wijziging en de realisatie 2020 opgenomen. De laatste kolom laat het verschil zien tussen de begroting na wijziging en de realisatie. Opvallend is de stijging van baten, lasten, onttrekkingen en stortingen in de begroting na wijziging. Dit wordt in hoofdzaak verklaard door de verwerking van de verkoop aandelen Eneco (Najaarsrapportage 2020), nieuwe investeringen in de Programmabegroting 2020-2023 (Kaderbrief 2020), de instelling van de reserve Schieoevers (Kaderbrief 2020), de ontvlechting van de reserve Vastgoed (Kaderbrief 2020), de ontvangst en besteding van de middelen voor de regeling Tozo (Najaarsrapportage 2020) en de ontvangst en besteding van de subsidie Woningbouwimpuls voor de Schieoevers (Najaarsrapportage 2020). Deze mutaties hebben per saldo geen effect op het resultaat (zie opbouw resultaat 2020).

Onder de tabel met het resultaat is een samenvatting opgenomen van het voorstel tot bestemming van het resultaat. Dit bestaat uit voorstellen voor afrekening (stortingen en onttrekkingen) met bestemmingsreserves en een reservering voor de Delftse Rekenkamer. Het resterende saldo wordt onttrokken aan de Algemene reserve. Gemeentelijk resultaat 2020 (bedragen × 1.000)

Baten Lasten Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Saldo reservemutaties Resultaat

Realisatie 2019

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

385.618 384.785 834 13.816 10.504 3.312

371.136 375.976 -4.840 8.967 3.537 5.430

504.820 430.314 74.507 114.081 196.974 -82.893

4.145

590

-8.386

Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie 514.004 9.183 421.604 8.710 92.400 17.893 107.377 -6.704 197.647 -673 -90.270 -7.377 2.130

10.516

Voorstel tot bestemming van het resultaat Afrekening Bestemmingsreserves Overige voorstellen

2.130 2.256 40

Mutatie Algemene reserve

-166

Het vervolg van deze paragraaf gaat over de opbouw van het resultaat 2020, de verschillen tussen de begroting na wijziging en de realisatie 2020. Na dit hoofdstuk volgt een toelichting op de ontwikkeling van de financiële positie en op het voorstel tot bestemming van het resultaat. Opbouw resultaat 2020 Het voordelige resultaat voor 2020 is in vier stappen bereikt. De mutaties als gevolg van de kaderbrief (stap 1), de najaarsrapportage (stap 2) en specifieke besluitvorming (stap 3) heeft de gemeenteraad eerder door middel van begrotingswijzigingen vastgesteld. Dit resulteert in het saldo van de begroting na wijziging. In de jaarstukken (stap 4) zijn de mutaties verwerkt die het verschil bepalen tussen deze

Jaarverslag / Financieel resultaat 2020

19

Jaarstukken 2020

begroting na wijziging en de uiteindelijke realisatie. Na stap 4 is het rekeningresultaat na bestemming zichtbaar. Op dit resultaat is het voorstel tot bestemming van het resultaat van toepassing. Opbouw resultaat

Bedragen x € 1.000

Programmabegroting 2020-2023 Saldo van de begroting

590

1. Kaderbrief 2020 Najaarsrapportage 2019 Gemeentefonds - Septemberercircularie 2019 BUIG Gemeentefonds - Decembercircularie 2019 Sociaal domein Bestaandbeleid Investeringen Subtotaal

-375 113 450 -177 -1.722 -2.210 106

2. Najaarsrapportage 2020 Meicirculaire Sociaal domein Overige effecten Najaarsrapportage 2020 Septembercirculaire (excl. Compensatie coronacrisis ) Septembercirculaire compensatie coronacrisis Financiële effecten corona crisis Saldo inzet reserve Maatregelen coronacrisis Subtotaal

-475 -4.990 -39 306 4.942 -6.054 1.112

3. Specifieke besluitvorming Parkeertransitie (11e Begrotingswijziging) Subtotaal 4. Jaarstukken 2020 Mutaties Jaarstukken 2020 Totaal rekeningresultaat

-3.225

-8.423 35 -8.388 10.516 2.130

Uitgangspunt is de structureel sluitende Programmabegroting 2020-2023. Stap 1. Kaderbrief 2020 De begrotingswijziging bij de kaderbrief bevat de structurele doorwerking van de Najaarsrapportage 2019 en van de Septemberciculaire 2019 en Decembercirculaire 2019 (Gemeentefonds). Daarnaast is voor de BUIG rekening gehouden met de definitieve beschikking voor 2019 en zijn voor het sociaal domein (Wmo, Jeugd, Participatie) tegenvallers verwerkt. Bij bestaand beleid is door al genomen besluiten en onvermijdelijke, niet stuurbare tegenvallers een nadeel ontstaan (wegvallende dividenden, beheerplan Sportvoorzieningen, Maria Duystlaan, informatievoorziening). Ten slotte is de herfasering van investeringen op basis van de realisatie 2019 verwerkt. Stap 2. Najaarsrapportage 2020 In de najaarsrapportage is een nadeel geprognosticeerd van bijna € 5,2 miljoen. Belangrijkste oorzaak hiervoor zijn nadelige ontwikkelingen in het sociaal domein, met name bij de jeugdhulp en Wmo. Tevens zijn de Meicirculaire 2020 en de Septembercirculaire 2020 (Gemeentefonds) verwerkt. De financiële effecten van de coronacrisis (inclusief de compensatie door het Rijk) zijn ook opgenomen in de najaarsrapportage maar hebben geen effect op het saldo. Het nadelige saldo wordt namelijk gecompenseerd door een onttrekking aan de reserve Maatregelen coronacrisis. Stap 3.

Specifieke besluitvorming De specifieke besluitvorming betreft de financiële gevolgen van het raadsbesluit parkeertransitie (11e begrotingswijziging). Stap 4. Jaarstukken 2020 In vergelijking met de begroting na wijziging laten de jaarstukken aanvullend een voordeel zien van € 10,5 miljoen. Dit voordeel is opgebouwd uit hogere baten (€ 10,7 miljoen), lagere lasten (€ 7,2 miljoen)

Jaarverslag / Financieel resultaat 2020

20

Jaarstukken 2020

en, daarmee samenhangend, lagere onttrekkingen aan bestemmingsreserves (-/- € 6,7 miljoen) en hogere stortingen in bestemmingsreserves (-/- € 0,7 miljoen). De afwijking ten opzichte van de goedgekeurde begroting is bij de baten 2,2% en bij de lasten 1,7%. Bij de programma's is toegelicht dat de verschillen in hoofdzaak incidenteel zijn en diverse oorzaken (exogeen, endogeen) kennen. Onttrekkingen en stortingen zijn bedoeld voor gerealiseerde uitgaven en om middelen te reserveren voor toekomstige uitgaven. Het voordelige resultaat na bestemming is vrijwel volledig te danken aan incidentele mutaties (zie tabel Verschillen tussen begroting en realisatie). Het patroon van jaarlijks incidentele overschotten blijft daarmee bestaan. Jaarlijks vindt een nadere analyse plaats van de majeure verschillen. Als daartoe aanleiding bestaat, volgt bij de Programmabegroting 2022-2025 een voorstel voor aanpassing van de ramingen. Op deze manier heeft verbetering van de voorspellende waarde van de begroting constante aandacht. Resultaat na bestemming: programma's Analyse van verschillen tussen begroting na wijziging en realisatie Verschillen tussen begroting en realisatie Duurzaam Delft Bereikbare en leefbare stad Goed wonen Schone en veilige stad Sterk en sociaal Solide maatschappelijke basis Economische zelfstandigheid Stad in bedrijf Stad en bestuur Raad Financieel gezond Overhead Totaal

Rechtmatig Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Totaal -303 183 959 1.001 2.046 595 5.114 3.124 -183 116 -4.264 2.130

Lasten -544 222 5.549 -1.088 1.846 343 -2.569 2.963 -473 106 989 1.365

Baten 240 -40 -4.590 2.088 200 252 7.684 161 290 9 2.123 765

Storting -673 -

Onttrekking -6.704 -

10.516

8.710

9.183

-673

-6.704

De toelichting op de begrotingsrechtmatigheid is opgenomen bij het onderdeel Rechtmatigheid. Het resultaat na bestemming is € 2,1 miljoen voordelig. Dit is € 10,5 miljoen positiever dan begroot na wijziging. De afwijkingen (> € 200.000) zijn in de programmaverantwoording per programma en in de paragrafen toegelicht. In de kolommen Lasten en Baten zijn ook bedragen opgenomen die worden verklaard door posten die een budgettair neutraal karakter hebben en daardoor tegen elkaar wegvallen. Ook deze bedragen lichten we toe in de programmaverantwoording. Hierna volgt een korte toelichting van de belangrijkste afwijkingen per programma (met uitzondering van Financieel gezond) die daadwerkelijk effect hebben op de totale afwijking ad € 10,5 miljoen (kolom Totaal). Voor de toelichting Financieel gezonde gemeente verwijzen we naar de betreffende paragraaf, onderdeel Algemene dekkingsmiddelen.Gedetailleerde toelichtingen staan in de toelichting per programma, onderdeel "Wat heeft het gekost?" Realistisch ramen De begroting na wijziging heeft betrekking op de begroting inclusief de verwerking van kaderbrief en najaarsrapportage. De najaarsrapportage heeft betrekking op de afwijkingen die bekend zijn tot en met september van het begrotingsjaar.

Afwijkingen tussen begroting na wijziging en realisatie hebben voor een belangrijk deel betrekking op actuele ontwikkelingen en inzichten met een incidenteel karakter, die niet bekend waren bij de najaarsrapportage. Daarnaast is 2020 een bijzonder jaar als gevolg van corona. De ontwikkelingen van corona hebben op diverse momenten in het jaar geleid tot maatregelen met financiële consequenties. De impact hiervan

Jaarverslag / Financieel resultaat 2020

21

Jaarstukken 2020

op de begroting en realisatie daarvan laat zich slecht voorspellen door de regelmatige bijstellingen en verlengingen in de genomen coronamaatregelen. Voor de financiële consequenties die hebben geleid tot extra kosten geldt dat deze inzichtelijk zijn gemaakt in de aan de raad uitgebrachte 1e, 2e en 3e coronarapportage. Voor de financiële consequenties die hebben geleid tot lagere lasten geldt dat deze minder goed waren te prognotiseren als gevolg van de verschillende verlengingen van lockdownmaatregelen. Daardoor werd pas in het vierde kwartaal duidelijk in welke mate lasten lager uit zijn gevallen door het niet doorgaan van onder meer activiteiten, uitgesteld onderhoud, lagere energiekosten en lagere schoonmaakkosten. Goed wonen Onderdeel van Goed wonen is het resultaat op grondexploitaties. Enerzijds wordt er een voordeel van € 4,1 miljoen gerealiseerd als gevolg van de eenmalige vrijval op voorzieningen van het project Nieuw Delft (€ 1,46 miljoen en € 1,522 miljoen) en overige grondexploitaties (€ 1,17 miljoen). Anderzijds wordt er een nadeel van € 3,0 miljoen gerealiseerd als gevolg van het instellen van een verlies-voorziening voor PFAS. Eén en ander is gebaseerd op de jaarlijkse analyse in het vierde kwartaal. Schone en veilige stad Op het programma Schone en veilige stad is sprake van een positieve afwijking van € 1,0 miljoen.

Dit wordt voor € 0,8 miljoen verklaard door: 1. Crisisbeheersing en brandweer (nadeel € 0,8 miljoen) De gemeente heeft in januari 2021 een eindafrekening jaarlijkse FLO-bijdrage brandweermedewerkers ontvangen, die onverwacht tegenviel. De kosten waren verdubbeld ten opzichte van de raming. Enerzijds, zo stelt de Veiligheidsregio Haaglanden, vanwege het naar voren halen van de uitgaven (versneld sparen), maar anderzijds vanwege hogere uitgaven door de 'netto-garantie' (te bruteren tegen het bijzonder tarief loonbelasting). 2. Openbare orde en veiligheid (voordeel € 0,4 miljoen) Vanwege corona is een aantal trainings- en preventieve activiteiten van de districtelijke aanpak radicalisering niet uitgevoerd. Ook was er door corona minder inzet nodig van preventie- en veiligheidsmaatregelen bij bijvoorbeeld woninginbraken en evenementen. 3. Riolering (voordeel € 1,2 miljoen) Als gevolg van hogere inkomsten door het toenemen van het aantal huishoudens zijn de inkomsten binnen het gesloten circuit riolering hoger dan begroot Sterk en sociaal Op het programma Sterk en sociaal is sprake van een positieve afwijking van € 2,0 miljoen. De verklaringen lichten we toe op het betreffende programma . Hier volstaan we met het noemen van de belangrijkste afwijkingen: 1.

Jeugdhulp ZIN en PGB: een nadeel van € 2,5 miljoen, waarvan de belangrijkste oorzaak is de verhoogde zorgintensiteit (€ 2 miljoen). 2. Beschermd Wonen: een voordeel van € 1,4 miljoen dat wordt teruggestort in de reserve Beschermd wonen. 3. Wijkteams: een voordeel (overschot) van € 0,8 miljoen als gevolg van on hold zetten van diverse activiteiten naar aanleiding van tekorten sociaal domein en minder organisatiekosten voor projecten en doorontwikkeling Delft Support. 4. Vrouwenopvang: een voordeel van € 0,6 miljoen, als gevolg van extra toekenning regio en de decembercirculaire en als gevolg van door corona niet uitgevoerde activiteiten Economische zelfstandigheid Op het programma Economische zelfstandigheid is sprake van een positieve afwijking van € 5,1 miljoen. Dit wordt voor € 2,1 miljoen verklaard door het onderdeel Inkomensverstrekking. Op de BUIG, is een voordeel ontstaan ad € 2,1 miljoen. Dit wordt voor € 3,2 miljoen veroorzaakt door de in oktober ontvangen beschikking van het Rijk. Hier staan hogere lasten ad € 1,1 miljoen tegenover als gevolg van een toeen afname van het aantal bijstandsgerechtigden in de periode maart/augustus. Daarnaast is een voordeel van € 2,1 miljoen ontstaan als gevolg van het verstrekken van TOZO-uitkeringen (voor zowel

Jaarverslag / Financieel resultaat 2020

22

Jaarstukken 2020

de uitkeringskosten als de uitvoeringskosten). Op basis van de Sisa-verantwoording bij deze jaarrekening volgt in 2021 de verrekening van de voorschotten met het Rijk. Stad in bedrijf Op het programma Stad in bedrijf is sprake van een positieve afwijking van € 3,1 miljoen. De belangrijkste verklaringen hebben voor € 2,4 miljoen betrekking op Algemeen beheer vastgoed: 1. Onderschrijding onderhoudslasten Algemeen beheer Vastgoed ad € 1,5 miljoen. Bij de najaarsrapportage meldden we nog een verwacht nadeel van € 1,2 miljoen. Achteraf was dit te voorbarig, omdat ondanks voorbereidingen en al verstrekte opdrachtverleningen vertragingen in de planning zijn ontstaan, mede door de aanhoudende negatieve effecten van corona die in het derde kwartaal nog niet waren voorzien. Een belangrijk deel van het onderhoud zal daardoor pas in 2021 worden gerealiseerd. 2. Er is sprake van een voordeel van € 0,88 miljoen bij de aanbesteding van de sloop van de Juniuslocatie (€ 0,465 miljoen) en Sportring 1 (€ 0,415 miljoen). Overhead Op de overhead is in totaal een voordeel van € 2,1 miljoen gerealiseerd. Op hoofdlijnen worden de belangrijkste verschillen verklaard door: 1. Positieve afrekeningen van doorbelaste kosten dienstverlening met gemeenschappelijke regelingen/ verbonden partijen ad € 0,7 miljoen. 2.

Achterblijvende personele uitgaven voor activiteiten zoals opleidingen als gevolg van corona ad € 0,5 miljoen. 3. Onderschrijding gemeentelijke huisvesting ad € 1,2 miljoen als gevolg van corona door lagere kosten door verminderd verbruik en door vertragingen in het technisch onderhoud, waardoor onderhoud in de planning is doorgeschoven naar 2021.

Jaarverslag / Financieel resultaat 2020

23

Jaarstukken 2020

Financiële positie Een gezonde financiële positie van de gemeente betekent (1) een structureel en reëel begrotingsevenwicht, (2) een weerstandscapaciteit die voldoende is voor het risicoprofiel en (3) een beheersbare stadsschuld. Tevens moet er (4) voldoende investeringsruimte zijn en is (5) de lastendruk voor burgers en bedrijven redelijk ten opzichte van het landelijk gemiddelde. 1. Structureel evenwicht De begroting en realisatie moeten structureel en reëel in evenwicht zijn. Dit betekent dat structurele lasten worden gedekt door structurele baten en dat ramingen volledig en realistisch zijn. Voor de realisatie is het structurele evenwicht in 2020 als volgt. Structureel evenwicht Bedragen x € 1.000 Rekeningresultaat (voor bestemming) Waarvan incidentele baten en lasten (voor bestemming) Structureel saldo voor bestemming Saldo van reservemutaties (na bestemming) Incidentele reservemutaties (na bestemming)

Jaarrekening 2020 92.400 -93.511 -1.111 -90.270 89.490

Structureel evenwicht

-1.891

De tabel laat zien dat het saldo voor 2020, na correctie voor incidentele baten en lasten en incidentele mutaties in reserves, negatief is. Een volledig overzicht van de incidentele baten en lasten is opgenomen in de Jaarrekening bij de toelichting op de baten en lasten. Voor de beoordeling van de financiële positie schrijft het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ook het gebruik van het financiële kengetal Structurele exploitatieruimte voor. Dit kengetal vergelijkt het saldo van de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. In 2020 is de structurele exploitatieruimte voor Delft -/- 0,4%. Dit betekent dat de structurele baten niet toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Op basis van de Programmabegroting 2021-2024 is vanaf 2021 geen sprake van een structureel begrotingsevenwicht. Met het Herstelplan 2021-2024 'Delft in balans' bereiken we een structureel begrotingsevenwicht in 2024. 2. Algemene reserve - weerstandscapaciteit Begin 2020 was de beschikbare weerstandscapaciteit € 75,2 miljoen. Hieraan is toegevoegd het rekeningresultaat 2019, het saldo van de vrijvallende reserve Vastgoed, de opbrengst van de aandelen Eneco en de vrijval van reserves.

De Algemene reserve is ingezet als dekking voor incidentele voorstellen in de Programmabegroting 2020-2023, exploitatie fietsparkeren, een verschuiving van de opbrengst van de Staalweg, de instelling van de reserve Schieoevers, de ophoging van de reserve Dekking kapitaallasten, de verschuiving van middelen in de decembercirculaire 2019 (klimaatmiddelen, woondeals en aanpak jihadisme) en de instelling en ophoging van de reserve Maatregelen coronacrisis. Door deze mutaties neemt het saldo toe met € 34,0 miljoen. Na verwerking van het voorstel tot bestemming van het resultaat is het saldo van de Algemene reserve € 109 miljoen.

Jaarverslag / Financiële positie

24

Jaarstukken 2020

Bedragen x € 1 miljoen Saldo per 1 januari 2020: Bestemming rekeningresultaat 2019 Ontvlecht reserve Vastgoed Verkoop aandelen Eneco Vrijval bestemmingsreserves 2020 Dekking nieuw beleid PB 2020-2022 Fietsparkeren Verkoop Staalweg 1 Reserve Schie-oevers Reserve Dekking kapitaallasten Reserve Corona-maatregelen Reserve Corona-maatregelen Reserve Corona-maatregelen Onttrekking Algemene reserve - decembercirculaire Reserve Corona-maatregelen - kwijtschelding huur en erfpacht Verwerkte besluiten: Rekeningresultaat Voorstel bestemmen resultaat 2020 Jaarstukken 2020: Verloop (eind saldi)

besluitvorming 8-7-2020 9-7-2020 5-11-2020 9-7-2020 7-11-2019 7-11-2019 7-11-2019 9-7-2020 9-7-2020 9-7-2020 5-11-2020 17-12-2020 9-7-2020 9-7-2020

75,2 2,4 9,1 99,4 0,9 -3,1 -0,1 -2,5 -22,1 -45,3 -0,4 -2,5 -0,7 -0,5 -0,5 34,0 2,1 -2,3 -0,2 109,0

Tegenover de Algemene reserve staat een risicoprofiel van € 55,4 miljoen. De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en het totaal van de risico's is daarmee positief. In de Algemene reserve is de opbrengst van de verkoop aandelen Eneco verwerkt (€ 99,4 miljoen). De extra dekkingsmogelijkheden die hiermee zijn ontstaan, hebben we ingezet voor nieuwe investeringen en maatregelen ter bestrijding van de coronacrisis. Dit is gebeurd door middel van stortingen in de reserve Dekking kapitaallasten (€ 45,3 miljoen) en de reserve Maatregelen corona-crisis (€ 4,1 miljoen). Een uitgebreide toelichting op de weerstandscapaciteit, de inzet van de dekkingsmogelijkheden Eneco en de strategische risico's staat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. 3. Stadsschuld De schuldpositie wordt beoordeeld op basis van een breed inzicht in (1) omvang, samenstelling en ontwikkeling van de schuld, (2) betaalbaarheid van de stadsschuld en (3) kengetallen. De bruto stadsschuld is in 2020 gedaald van € 388 miljoen naar € 339 miljoen, met name door de inzet van de opbrengst aandelen Eneco voor de aflossing van langlopende leningen en kasgeldleningen. Op basis van het investeringsprogramma in de Programmabegroting 2021-2024 stijgt de schuld t/m 2022. Van de stadsschuld is € 82 miljoen doorgeleend aan andere partijen (Parkeren Delft BV, woningcorporaties, SVN).

Jaarverslag / Financiële positie

25

Jaarstukken 2020

Verloop stadsschuld 425

€ miljoen

400 375 350 325 300 2018

2019

2020

2021

2022

2023

jaar stadsschuld De informatie van de grafiek is gebaseerd op de uitkomsten van de jaarstukken en de vastgestelde programmabegroting 2021-2024

Om te bepalen of de stadsschuld betaalbaar is, kijken we naar de rentelasten en de rentedruk. De netto rentelasten in 2020 zijn € 6,2 miljoen. De rentedruk laat het aandeel van de rentekosten in de begroting zien. Hoe hoger de rentedruk, hoe minder ruimte er is voor andere uitgaven. In 2020 is de bruto rentequote 1,7% (norm: lager dan 5%) en de netto rentequote 0,5% (norm: lager dan 2,5%). Voor de beoordeling van de stadsschuld gebruiken we de verplichte BBV-indicatoren. In het Voorstel voor de wijze van beoordeling van de stadsschuld (op 31 januari 2019 vastgesteld door de gemeenteraad) is opgenomen dat Delft de signaalwaarden van de VNG als referentie voor de beoordeling hanteert. Deze signaalwaarden zijn geen doel, maar gelden als maximum (kengetallen schuldquotes, grondexploitaties) c.q. minimum (kengetal solvabiliteit). Ratio's Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote Solvabiliteitsratio

Jaarrekening 2020 44,5% 28,5% 39,2%

De netto schuldquote geeft een indicatie van de hoogte van de schuld. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De VNG adviseert om voor de netto schuldquote 130% als maximumnorm te hanteren, bij een netto schuldquote boven de 100% springt het licht voor een gemeente op oranje. De netto schuldquote is ultimo 2020 44,5% en blijft daarmee ruim onder de de signaalwaarde van de VNG. De gecorrigeerde netto schuldquote houdt rekening met doorgeleende gelden. In Delft is in 2020 bijna € 82 miljoen doorgeleend aan andere partijen, bijvoorbeeld woningbouwcorporaties en Parking Delft (zie paragraaf Financiering). Voor de gecorrigeerde schuldquote geldt als VNG-streefwaarde hoe lager, hoe beter. Ultimo 2020 is de gecorrigeerde netto schuldquote 28,5%. De solvabiliteitsratio geeft aan in hoeverre er geen schulden op het bezit rusten. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Als signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio geldt een percentage van 20%. De solvabiliteitsratio van de gemeente is behoorlijk stabiel en bedraagt ultimo 2020 39,2%.

Jaarverslag / Financiële positie

26

Jaarstukken 2020

De ontwikkeling van de schuld, het risicoprofiel en de betaalbaarheid alsmede de score van de ratio's laten geen afwijkende of negatieve ontwikkeling zien. De schuldpositie van de gemeente is ultimo 2020 houdbaar. Een uitgebreide toelichting op de schuldontwikkeling en de betaalbaarheid is te vinden in de paragraaf Financiering. De kengetallen komen aan bod in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. 4. Ruimte voor investeringen De Agenda Delft 2040 bevat zeven opgaven die bijdragen aan de participatie van mensen, aan een goede leefomgeving en aan een economisch vitale stad. Het gehanteerde perspectief hierbij strekt zich uit t/m 2040. In het Fonds Delft 2040 is dekking opgenomen voor een investeringsvolume van € 50 miljoen. De middelen hiervoor zijn opgenomen in de bestemmingsreserve Stad. Na inzet van de reserve voor de projecten Station Delft Zuid, Gelatinebrug, NeXt!Delft, Biotech Campus, Warmtenet en Lumen resteert een volume van € 29,2 miljoen. Hiervan resteert na bijsturing in het Herstelplan 2021-2024 € 19,4 miljoen. In de paragraaf Agenda Delft 2040 is een toelichting opgenomen over de voorbereiding en uitvoering van de investeringen.

Voor het onderhoud van de kapitaalgoederen (openbaar groen, water, wegen en civiele constructies, verlichting, speeltoestellen, riolering en gebouwen) zijn het beleid en de daarbij behorende budgetten vastgelegd in beheerplannen. In 2020 zijn de beheerplannen Groen en water en Verlichting geactualiseerd. De overige beheerplannen zijn actueel. In de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen is een nadere onderbouwing opgenomen. 5. Woonlasten Door in 2020 de OZB alleen te corrigeren voor inflatie is een daling gerealiseerd van 113% naar 110% van het landelijk gemiddelde (bron: COELO 2020). Voor de Afvalstoffenheffing en de Rioolrechten is geen stijging verwerkt (0%). Op de COELO-ranglijst 2020 van grote gemeenten staat Delft op de vierde plaats voor de woonlasten van meerpersoonshuishoudens/eigenaren (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing). In 2021 stijgen de kosten van OZB niet, behoudens een correctie voor inflatie. De afvalstoffenheffing stijgt voor nominale ontwikkeling en gestegen kosten van de dienstverleningsovereenkomst. De rioolrechten stijgen niet. Door deze beperkte stijging is Delft op de COELO-ranglijst 2021 verder gedaald naar de achtste plaats.

Jaarverslag / Financiële positie

27

Jaarstukken 2020

Voorstel tot bestemming van het resultaat Het resultaat na bestemming wordt bepaald door het resultaat voor bestemming (saldo van de baten en lasten bij algemene dekkingsmiddelen, programma's, raad en overhead) en het saldo van de reservemutaties (stortingen en onttrekkingen). Voor de inzet van dit resultaat volgt hierna nog een aantal bestemmingsvoorstellen. De tabel geeft een overzicht van de voorstellen tot afrekening van het resultaat. In totaal wordt € 2,296 miljoen verrekend via het voorstel tot bestemming van het resultaat. Het resultaat na bestemming dat resteert, wordt onttrokken aan de Algemene reserve. Voorstellen tot afrekening van het jaarrekening resultaat bedragen * € 1.000

Afrekening met bestemmingsreserves Reserve Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en WMO Begeleiding Decentralisatie uitkering Vrouwenopvang Reserve Corona: cultuurpresentatie bijdrage Provincie Reserve Corona-maatregelen Onderhoud vastgoed Visie naar Ontwerp Museum Prinsenhof Delft Onderhoud Sportvoorzieningen, conform voorstel KB2020. Overige voorstellen Verordening Delftse Rekenkamer art.5 lid 8 Totaal

Storting / Lasten 3.631 1.443 636 218 609 725

Onttrekking / Baten

Effect op weerstandsvermogen

1.375

-2.256 -1.443 -636 -218 -609 -725 651 724

651 724 40 40

-

-40 -40

3.671

1.375

-2.296

Toelichting De beoordeling van de voorstellen op grond van de Financiële verordening is opgenomen in de bijlagen. Conform de nieuwe nota Reserves, Voorzieningen en Investeringen zijn de exploitatieresultaten van de gesloten circuits en overige voor- en nadelen die afgerekend worden met een bestemmingsreserve met egalisatiefunctie al verwerkt in het rekeningresultaat. Deze afrekening vindt plaats op basis van de daadwerkelijk gerealiseerde voor- en nadelen en is niet langer onderdeel van het voorstel tot bestemming van het resultaat. Rekeningresultaat en bestemming Resultaat Bedragen x € 1.000 Totaal Baten Totaal Lasten Resultaat voor bestemming Mutaties bestemmingsreserves Mutaties Algemene reserve Reservemutaties Resultaat na bestemming Afrekening Bestemmingsreserve Overige voorstellen Totaal voorstellen Mutatie weerstandsvermogen

Jaarverslag / Voorstel tot bestemming van het resultaat

514.004 421.604 92.400 -60.407 -29.863 -90.270 2.130 -2.256 -40 -2.296 -166

28

Jaarstukken 2020

Rechtmatigheid In het algemeen geldt dat een budgetafwijking die betrekking heeft op bestaand beleid en tijdig is gemeld aan de raad, rechtmatig is. De afwijking wordt bij goedkeuring door de raad, ook rechtmatig als deze niet tijdig is gemeld, maar exogeen, onontkoombaar en/of onvoorzien is. Afwijkingen die niet tijdig zijn gemeld en/of niet passen in het beleid zijn onrechtmatig. Deze onrechtmatige afwijkingen worden, zo nodig, toegelicht in een aparte paragraaf in de jaarrekening. Met de vaststelling van de jaarstukken door de raad vindt autorisatie plaats. In 2020 is geen sprake geweest van begrotingsonrechtmatigheden. De accountant rapporteert elke fout of onzekerheid op het niveau van doelstellingen vanaf € 200.000 aan de raad. Daarnaast rapporteert de accountant in het accountantsverslag over eventuele geconstateerde onrechtmatigheden. Verschillen tussen begroting en realisatie Duurzaam Delft Bereikbare en leefbare stad Goed wonen Schone en veilige stad Sterk en sociaal Solide maatschappelijke basis Economische zelfstandigheid Stad in bedrijf Stad en bestuur Raad Financieel gezond Overhead Totaal

Jaarverslag / Rechtmatigheid

Rechtmatig Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Totaal -303 183 959 1.001 2.046 595 5.114 3.124 -183 116 -4.264 2.130

Lasten -544 222 5.549 -1.088 1.846 343 -2.569 2.963 -473 106 989 1.365

Baten 240 -40 -4.590 2.088 200 252 7.684 161 290 9 2.123 765

Storting -673 -

Onttrekking -6.704 -

10.516

8.710

9.183

-673

-6.704

29

Jaarstukken 2020

Investeringen Het investeringsprogramma bestaat uit drie onderdelen: • het investeringsplan • bedrijfsmiddelen • de investeringsagenda De concreet in uitvoering genomen investeringen zijn opgenomen in het investeringsplan. Op de investeringsagenda staan de voornemens tot investeren voor de komende periode. Voor het in uitvoering nemen van investeringen van de investeringsagenda is een uitvoeringsplan nodig met informatie over middelen, planning, capaciteit en risico's. In 2020 is een uitvoeringsplan opgesteld voor: • Wettelijke verplichtingen duurzaamheid; • Van Foreestplein. Investeringsplan Toegekend bedrag Bedragen x € 1.000 Duurzaam Delft Bereikbare en leefbare stad Schone en veilige stad Solide maatschappelijke basis Stad in bedrijf Overhead