Jaarstukken 2020 (9 - Raad)

De betreffende velden zijn voorzien van o.a. nieuw hekwerk, bestrating, LED-verlichting en een nieuwe kunstgrasmat. Met ingang van 2020 gebruikt de gemeente bij renovaties van kunstgrasvelden geen rubberinfill meer.

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

74

Jaarstukken 2020

Dit is vervangen door een kunststof infillmateriaal (TPE). Eén van de junior kunstgrasvelden is ingezet als een pilotveld. Dit veld is namelijk voorzien van een biologisch afbreekbaar infillmateriaal. Het is het eerste veld in Nederland met dit type infillmateriaal waar onder auspiciën van de KNVB wedstrijden op mogen worden gespeeld. Sportaccommodaties In 2020 zijn voor de sportparken Biesland, Brasserskade, Hof van Delft, Kerkpolder en Kruithuisweg verkenningen opgestart. Dit geldt ook voor de aanleg van de hardlooproutes rondom de binnenstad en de ontwikkeling van de skatevoorziening ‘Middenberm’. Meer informatie over de investeringen uit de investeringsagenda sportaccommodaties is opgenomen in de paragraaf ‘Investeringen’. Sportbeleid en activering In navolging van de visie Sport en bewegen 2017 – 2025 en het Uitvoeringsplan 2018 – 2025 is in 2020 een Delfts Sportakkoord opgesteld, samen met sportverenigingen en maatschappelijke partners. Doel hiervan is Delftenaren een leven lang met plezier en zonder drempels (meer) te laten bewegen en sporten. Als gevolg van Covid-19 heeft de afronding van het Sportakkoord en de uitvoering van acties vertraging opgelopen. Daarnaast stimuleren we sport en bewegen door – naast het reguliere sportaanbod van sportverenigingen en andere aanbieders – activiteiten bij scholen, in wijken en buurten aan te bieden.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Regionale overeenkomsten op het gebied van Monumentenzorg, Archief en Archeologie • Delft voor Elkaar • TU Delft (convenant) • Hogescholen (City Deal Kennismaken) • Samenwerkingsovereenkomst passend onderwijs, met gezamenlijke ontwikkelagenda • Sportraad • Sportfondsen • Woningcorporaties

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2019

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie

Solide maatschappelijke basis Baten Lasten

7.047 44.854

4.345 42.079

5.700 48.034

5.952 47.691

252 343

Saldo Solide maatschappelijke basis

-37.807

-37.734

-42.334

-41.739

595

Het resultaat wijkt € 595.000 af ten opzichte van de begroting.

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

75

Jaarstukken 2020

Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 Ruimtelijke visie Prinsenhof/ Agathaplein Erfgoed Onderwijshuisvesting Sportaccommodaties Onderwijsachterstandenbeleid Museum Prinsenhof Subsidies Cultuurpresentatie Overig Totaal

I/S

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting Onttrekking

I

R

586

586

-

-

-

I I I I I I I I

R R R R R R R R

-252 -616 48 158 500 38 133

-244 -862 -977 1.384 232 500 -205 -71

-8 246 1.025 -1.384 -74 243 204

-

-

595

343

252

-

-

Toelichting Ruimtelijke visie Prinsenhof / Agathaplein In 2020 is € 651.000 besteed, doordat het budget onvoorzien niet is gebruikt. Ook zijn diverse gewenste onderzoeken en adviezen uit efficiencyoverwegingen doorgeschoven naar de volgende (ontwerp)fase in 2021. Erfgoed De overschrijding van de kosten met € 244.000 komt deels voort uit de inzet van een interim-manager bij het stadsarchief en de extra inzet op het actualiseren en harmoniseren van de diverse contracten. Daarnaast is gebleken dat de inkomsten vanuit archeologisch onderzoek niet in verhouding zijn met de uitgaven. Hierop is een verbetertraject gestart. Onderwijshuisvesting Het verschil op de lasten van Onderwijshuisvesting is € 862.000 en wordt veroorzaakt door: • € 626.000 Afwaardering schoolgebouw. Dit betreft de afwaardering van de boekwaarde van het schoolgebouw aan de Aart van der Leeuwlaan. Het oorspronkelijke plan was het schoolgebouw renoveren. Dit bleek na ervaringen met eerdere projecten niet mogelijk. Het schoolgebouw wordt gesloopt en er komt nieuwbouw voor het Pleysiercollege en Grotius ISK. • € 121.000 Kostprijsverhogende BTW. Vanaf 1 januari 2019 kunnen gemeenten als gevolg van het btw-sportbesluit btw op kosten gerelateerd aan sport (gymzalen) niet meer verrekenen via de fiscus. Voor de extra kosten kunnen gemeenten een aanvraag voor compensatie indienen bij het Rijk.

• € 99.000 Afrekening Laurentius. Dit betreft de afrekening Laurentius aan de Griegstraat 4. Dit gebouw is in 2018 teruggekomen van Librijn naar de gemeente. Er zitten en zaten een aantal partijen in dat gebouw: De Strandwacht, Grotius Praktijkschool en Jeugdformaat. Laurentius voert het beheer en onderhoud uit voor alle partijen. De € 99.000 is de afrekening van het onderhoud, schoonmaak en energie. Daartegenover staat de huuropbrengst en de opbrengst servicekosten over dezelfde periode (zie baten). • € 16.000. Dit betreft overige niet-materiele afwijkingen. Het verschil op de baten van Onderwijshuisvesting is € 246.000 en wordt veroorzaakt door: • € 121.000 Rijksbijdrage Specifieke uitkering Sportaccommodaties. Vanaf 1 januari 2019 kunnen gemeenten als gevolg van het btw-sportbesluit btw op kosten gerelateerd aan sport (gymzalen) niet meer verreken via de fiscus. Voor de extra kosten kunnen gemeente een aanvraag voor compensatie indienen bij het Rijk. • € 103.000 Afrekening Laurentius. Dit betreft de huuropbrengst en de opbrengst servicekosten van Laurentius aan de Griegtsraat 4 (zie ook lasten).

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

76

Jaarstukken 2020

•

€ 22.000 coronagerelateerd. De geraamde huurinkomstenderving is lager dan verwacht.

Sportaccommodaties Het verschil op de lasten van Sportaccommodaties is € 977.000 en wordt veroorzaakt door: • € 946.000 Kostprijsverhogende BTW. Vanaf 1 januari 2019 kunnen gemeenten als gevolg van het btw-sportbesluit btw op kosten gerelateerd aan sport niet meer verrekenen via de fiscus. Voor de extra kosten kunnen gemeenten een aanvraag voor compensatie indienen bij het Rijk. • € 31.000 Onderhoud sportaccommodaties. Dit betreft de vergoeding aan sportverenigingen voor het aanbrengen van LED-verlichting in het kader van duurzaamheid. Het verschil op de baten van ‘Sportaccommodaties’ is € 1.025.000 en wordt veroorzaakt door: • € 946.000 Rijksbijdrage Specifieke uitkering Sportaccommodaties. Vanaf 1 januari 2019 kunnen gemeenten als gevolg van het btw-sportbesluit btw op kosten gerelateerd aan sport niet meer verrekenen via de fiscus. Voor de extra kosten kunnen gemeenten een aanvraag voor compensatie indienen bij het Rijk. • € 79.000 coronagerelateerd. De geraamde huurkwijtschelding en huurinkomstenderving zijn lager dan verwacht. Daarnaast heeft de gemeente een bijdrage ontvangen voor de kwijtgescholden huur. Onderwijsachterstandenbeleid Ten behoeve van het onderwijsachterstandenbeleid ontvangt de gemeente ruim € 3 miljoen van het Rijk, waarvan ruim € 1,6 miljoen is besteed.

Met een transitorische post verschuiven de niet-bestede middelen van de rijksbijdrage door naar de jaren 2021 en 2022 (waarin hogere uitgaven worden voorzien). Daarmee is het resultaat voor de exploitatie 2020 per saldo neutraal. De onderuitputting van het Rijksbudget in 2020 is ontstaan door een te hoge prognose van het budget dat beschikbaar moest zijn om voldoende aanbod aan peuterplekken te realiseren en een te hoge inschatting van het aantal peuters waarvoor de gemeente de peuterplek moet betalen. Bij de prognose is uitgegaan van uitbreiding van het aanbod peuterplekken met 10%. Deze uitbreiding heeft niet plaatsgevonden. In 2019 is de eerste keer aan de voorscholen subsidie verstrekt op basis subsidieregeling Onderwijsachterstanden en voorschoolse voorzieningen, waarbij de systematiek ‘geld volgt kind’ gehanteerd wordt. Hierbij is het aantal peuters dat geen recht heeft op kinderopvangtoeslag (KOT) van de belastingdienst te hoog ingeschat. De gemeente betaalt de gehele peuterplek voor peuters zonder KOT. Museum Prinsenhof In financieel opzicht piekte 2020 bij de start van het jaar met de laatste maanden van de Pieter de Hoochtentoonstelling om kort daarna te stagneren na de lockdown, samenvallend met de beoogde start van de Zilver-tentoonstelling.

Om de wegvallende inkomsten te compenseren is er bezuinigd op het tentoonstellings- en aankoopbudget en is niet alle vacatureruimte benut. Door de coronamaatregelen daalden de inkomsten uit verhuur, winkelverkoop en vooral entreegelden. Deze zijn gecompenseerd door een budgettoevoeging van de gemeente Delft bij de najaarsrapportage en een extra bijdrage van het Mondriaan Fonds. Het jaar is afgesloten met een voordeel op de lasten van € 232.000 en een nadeel op de baten van € 74.000. Per saldo een positief exploitatieresultaat van € 158.000. Subsidies Ten behoeve van de tijdelijke subsidieregeling corona voor maatschappelijke organisaties is € 500.000 budget beschikbaar gesteld. Dit budget is vrijwel geheel besteed, maar de lasten zijn elders binnen Solide maatschappelijke basis verantwoord, zoals bijvoorbeeld bij Cultuurpresentatie.

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

77

Jaarstukken 2020

Cultuurpresentatie De onderschrijving van € 38.000 is toe te schrijven aan de verkregen subsidie van € 243.000 vanuit de provincie Zuid-Holland ten behoeve van het dekken van kosten door de coronamaatregelen bij cultuurpartners. Deze subsidie moet nog toegevoegd worden aan de reserve corona om ingezet te worden in 2021. De extra kosten aan de lastenkant van € 205.000 worden veroorzaakt door kosten van de subsidieregeling corona voor maatschappelijke organisaties en moet bezien worden in samenhang met onder andere de post Subsidies hierboven, waar het beschikbare budget is ondergebracht. Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2019

Beschikbaar vanaf 1-1-2020

Begroot 2020

Realisatie 2020

Jaar van start en gereed

7.318 4.497 4.411 700 4.550 4.100 1.500 600 100 293 107

2.818 3.637 411

4.500 860 4.000 700 4.300 4.100 1.500 195 100 293 107

4.500 860 200 700 800 100 293 -

4.523 772 176 127 60

2014-2020 2018-2020 2018-2022 2020-2021 2018-2022 2021-2022 2020-2022 2019-2020 2019-2020 2020-2020 2020-2021

407 1.500 10.000 750 6.700 1.500

100 500 1.500 1.700 -

Solide maatschappelijke basis Investeringsplan Praktijkschool Grotius Laurentius, Cornelis Musius Librijn, Maria Duystlaan Stanislas, Krakeelpolderweg Slauerhofflaan (Pleysierschool) ISK Nieuw Colijnlaan bewegingsonderwijs (sportzaal) Wissellocatie Colijnlaan SC Delfland - warmtepomp Onderwijshuisvesting - 1e inrichting Pro Grotius Onderwijshuisvesting - reservering OHP Onderwijshuisvesting - CO2 neutraal/gasvrije school Binnen- en buitensport Onderwijshuisvesting IGVO t.l.v. reserve Onderwijshuisvesting - diverse éénpitters Onderwijshuisvesting - Tanthof complexen Onderwijshuisvesting - Bewegingsonderwijs Onderwijshuisvesting - Passend onderwijs (griegstraat) Informatieplan Omgevingswet Poptahof Aankoop woningen Schoolstraat 1 en 3 alsmede Oude Delft 177 - beheer voor 5 jaar* Subtotaal investeringsplan

700 1.500 2.556

36

700 1.464 2.556

1.464 1.561

950 54.739

280 7.837

670 46.902

670 14.948

Bedrijfsmiddelen Sportpark Kruithuisweg Kruithuisweg* Sportpark Brasserskade Sportpark Pauwmolen Sportpark Kerkpolder Sportpark Tanthof Biesland* Voorhof* Museum presentaties Beveiliging Prinsenhof Archeologie - Kluizenaarsbocht Rietveldtheater Ontwerp Museum Prinsenhof Delft Subtotaal bedrijfsmiddelen

259 4.100 1.099 255 157 113 700 250 660 1.086 50 1.113 200 10.042

79

259 4.100 1.099 255 157 113 700 250 660 1.007 50 1.113 200 9.963

259 90 136 110 50 1.113 200 1.958

168

Totaal investeringen

64.781

7.916

56.865

16.906

6.528

250

405

407 1.500 10.000 750 6.700 1.500

79

12 5 97 292

53 179 100

-36

2020-2022 2020-2023 2020-2024 2021-2021 2020-2022 2022-2022 2021-2021 2019-2021 2020-2021 2019-2021

6.360 4

15 7 91 10 41

2020-2021 2020-2022 2020-2021 2021-2021 2020-2021 2022-2023 2020-2021 2020-2021 diverse diverse 2020-2021 2020-2021 2020-2021

Toelichting Investeringsplan

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

78

Jaarstukken 2020

Praktijkschool Grotius Het schoolgebouw is in augustus 2020 opgeleverd. Bij afrekening van het project bleken de projectkosten € 23.000 hoger uit te vallen dan oorspronkelijk begroot. Laurentius Cornelis Musius Het schoolgebouw is in juni 2020 opgeleverd. Het project is voor € 88.000 lager gerealiseerd dan begroot. Librijn, Maria Duytslaan Het project is in de ontwerpfase. In 2020 is € 24.000 minder aan architect en adviseurs uitgegeven dan geraamd. Het bedrag wordt doorgeschoven naar 2021. Stanislas Krakeelpolderweg Het schoolbestuur heeft de aanpassing in 2020 gerealiseerd, maar moet de kosten nog afrekenen met de gemeente Delft. De afrekening vindt in 2021 plaats. Naar verwachting zal het budget binnen de kaders blijven. Pleysier college Het project is in de definitiefase. Door externe factoren zoals het slopen van de Aart v/d Leeuwlaan 12 is een wijziging in de projectplanning noodzakelijk geweest. Hierdoor is in 2020 € 740.000 minder uitgegeven dan geraamd. Het bedrag wordt doorgeschoven naar 2021. Nieuw Colijnlaan bewegingsonderwijs Dit betreft kosten tijdelijke huisvesting (bewaakt bewonen) tot de sloop van het gebouw. Wissellocatie Colijnlaan Dit is een restant uitgave van het project voor de tijdelijke huisvesting van de IGVO. SC Delfland De warmtepomp is in 2020 gerealiseerd. De uiteindelijke opdrachtsom was € 3.000 lager dan begroot.

1e inrichting Pro Grotius De 1e inrichting voor Pro Grotius is in 2020 gerealiseerd. Op deze investering is geen financiële afwijking. CO2-neutraal/gasvrije school Dit bedrag is gereserveerd als ondersteuning bij het CO2-neutraal en gasvrij maken van schoolgebouwen. In 2020 was geen onderwijshuisvestingsproject in deze fase. Het bedrag is doorgeschoven naar 2021. In dat jaar zijn er twee projecten die aan de criteria voldoen. Binnen- en buitensport Als gevolg van de coronacrisis zijn de investeringsprojecten op het gebied van sport in 2020 grotendeel vertraagd. De coronamaatregelen voor sport hebben ertoe geleid dat beschikbare capaciteit is ingezet ten behoeve van de coronacrisis. Ook bij sportverenigingen en andere samenwerkingspartners heeft Covid-19 prioriteit gekregen. Als gevolg hiervan zijn de werkelijke investeringen in 2020 achtergebleven bij de geplande investeringen. In 2020 zijn twee hardlooproutes rondom de binnenstad van Delft uitgewerkt. Deze worden in 2021 gerealiseerd. Daarnaast is in 2020 een verkeerskundig onderzoek uitgevoerd, vooruitlopend op de beoogde verkenning voor een gebiedsvisie Brasserskade. IGVO t.l.v. reserve Het project is in de ontwerpfase. Door externe factoren zoals gebiedsontwikkeling Gele Scheikunde is een wijziging in de projectplanning noodzakelijk. Hierdoor is in 2020 € 1.321.000 minder uitgegeven dan geraamd.

Het bedrag wordt doorgeschoven naar 2021. Tanthof complexen Het project is in de initiatieffase. In 2020 is € 1,6 miljoen minder uitgegeven dan geraamd. Dit komt door een vertraging in het proces. Het bedrag wordt doorgeschoven naar 2021.

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

79

Jaarstukken 2020

Bedrijfsmiddelen Sportpark Kruithuisweg Op dit moment wordt de realisatie van een nieuw honk- en softbalcomplex voor de uitplaatsing van Blue Birds van Sportpark Kruithuisweg nader uitgewerkt. De kosten in 2020 hebben betrekking op een externe toets op een conceptontwerp vanuit de gemeente. In 2021 wordt een ecologisch onderzoek uitgevoerd en worden de volgende stappen in het proces tot realisatie ingezet. Sportpark Brasserskade Dit is wel begroot, maar niet uitgegeven. Als gevolg van besluitvorming over de inzet van de Enecomiddelen (kosten Sportpark Brasserskade worden daaruit gedekt) wordt dit budget ingezet voor de realisatie van een extra hockeyveld op Sportpark Hof van Delft. Planvorming is inmiddels opgestart. Sportpark Kerkpolder Dit is wel begroot, maar niet uitgegeven. Vanwege de coronacrisis is dit project vertraagd. Planvorming wordt naar verwachting in samenwerking met gemeente Midden-Delfland opgestart. Sportpark Biesland Kosten 2020 hebben betrekking op nadere uitwerking ten behoeve van besluitvorming en realisatie in 2021, doorlopend in 2022. Sportpark Voorhof Kosten 2020 hebben betrekking op nadere uitwerking (ontwerp) ten behoeve van besluitvorming en realisatie. Museumpresentaties De investering museumpresentaties betreft de vervanging ten behoeve van het periodiek aanpassen van de museale inrichting, zowel voor de vaste collectie als de tentoonstellingen.

Beveiliging Prinsenhof Dit betreft de periodieke vervanging ten behoeve van het up to date houden van de beveiliging van museum Prinsenhof Delft. Archeologie - Kluizenaarsbocht Dit betreft de periodieke vervanging van apparatuur. De geplande investering om de meetapparatuur te vervangen is uitgesteld tot 2022, omdat de huidige apparatuur nog naar behoren functioneert. Ontwerp Museum Prinsenhof Delft De in 2020 gemaakte kosten komen niet voor activering in aanmerking. Het investeringsbudget is daarom niet besteed. Rietveldtheater Voor de verbouwing van het Rietveldtheater is in 2020 nog slechts € 41.000 aan kosten gemaakt voor projectleiding en onderzoek. De daadwerkelijke investering in het pand volgt in 2021. Voorstellen tot afrekening van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000 Reserve Corona: cultuurpresentatie bijdrage Provincie Visie naar Ontwerp Museum Prinsenhof Delft Onderhoud Sportvoorzieningen, conform voorstel KB2020. Totaal afrekening bestemmingsreserve:

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

Storting / Lasten 218

Onttrekking / Baten 651 724

218

1.375

80

Jaarstukken 2020

Toelichting Reserve corona: cultuurpresentatie bijdrage provincie Van de provincie hebben we voor de culturele sector € 218.000 ontvangen als noodsteun vanwege de coronacrisis. In 2020 staan daar geen kosten tegenover, aangezien de extra kosten als gevolg van Covid-19 uit andere bijdragen en budgetten zijn gedekt. We stellen voor om € 218.000 te storten in de reserve corona, ten behoeve van de kosten die we als gevolg van de coronacrisis in 2021 naar verwachting zullen maken. Visie naar Ontwerp Museum Prinsenhof Delft De kosten die gemaakt zijn in het traject 'Visie naar Ontwerp Museum Prinsenhof Delft' worden gedekt door een ontrekking aan de reserve Dekking kapitaallasten. Onderhoud Sportvoorzieningen, conform voorstel KB2020 Dit betreft de onttrekking onderhoud Sportvoorzieningen, conform voorstel KB2020.

Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Solide maatschappelijke basis Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2019 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Visieontwikkeling Museum Prinsenhof Delft Kaderbrief 2020 Najaarsnota 2020 Maatregelen Corona juli Maatregelen Corona - december Begroot na wijzigingen

Programma-verantwoording / Solide maatschappelijke basis

Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 5 9 12 13 16

Lasten 42.079 210 202 1.816 563 1.238 714 1.322 100 -210 48.034

Baten 4.345

-77

Saldo -37.734 -210 -202 -253 -509 -1.238 -714 -1.507 -100 133

5.700

-42.334

1.563 54

-185

81

Jaarstukken 2020

Economische zelfstandigheid Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Economische zelfstandigheid Stand: 2019 Aantal inwoners in bijstand per 1000

Stand: 2020

Streven: 2020

Resultaat:

44 Delft / 38 Ned 51 Delft / 46 Ned Verschil blijft gelijk

Doelgroepbereik: aantal regelingen

2,17

2,36

1,98

Geslaagde trajecten schuldhulpverlening

88%

88%

78%

Delft: 2019 65,2% 52,3% 44 51,0% 336 10% 12,1% 1%

Delft: 2020 66,8% 52,3% 51 51,3% 156 10% 11,7% 1%

Nederland: 2020 68,8% 53,2% 46 70,0% 202 6% 8,0% 2%

Vergelijkingscijfers BBV % Netto arbeidsparticipatie % Functiemenging Bijstandsuitkeringen per 1000 inwoners Demografische druk Aantal re-integratievoorzieningen % Kinderen in armoede % Kinderen in armoede tot 110% minimum % Jeugdwerkloosheid

Toelichting • Bijstand: de doelstelling om bij de ontwikkeling van de bijstandsgerelateerde uitkeringen voor Delft gelijke tred te houden met Nederland is gehaald. In Delft hebben 51 per 1.000 inwoners een bijstandsuitkering. Aan het begin van de collegeperiode was dit 47 per 1.000 inwoners (eerste helft 2018). Volgens de Divosa benchmark is met name in het vierde kwartaal 2020 het aantal bijstandsgerechtigden harder gedaald, dan in het totaal van gemeenten in Nederland. • Doelgroepbereik, aantal regelingen: de gemeente Delft heeft regelingen ter tegemoetkoming van kosten. Dit zijn schoolkosten, sportkosten, cultuurkosten, computerkosten of kosten voor de aanschaf van een fiets. De regelingen zijn er voor huishoudens met een minimum inkomen De gemeente Delft probeert het bereik van deze regelingen te vergroten. Dit is gelukt. Er is met name meer gebruikgemaakt van de computerregeling en de fietsregeling. Het gebruik van het jeugdsportfonds is door de coronacrisis afgenomen. • Geslaagde trajecten schuldhulpverlening: in 2020 is 88% van de schuldhulpverlening geslaagd. De doelstelling van 78% is daarmee gehaald. Een geslaagde schuldhulpverlening is een sanering, bemiddeling of schuldregeling bij de Gemeentelijke Kredietbank (GKB). Dit gaat over ongeveer 100 trajecten in de gemeente Delft. Samenvatting Dit programma heeft betrekking op het uitvoeren van de participatiewet.

Het is belangrijk dat iedereen die kan werken dat zoveel mogelijk doet. Werk is de beste manier om armoede te voorkomen. Het aantrekken en behouden van bedrijven voor de realisatie van arbeidsplaatsen draagt hieraan bij. Het grootste deel van het budget is besteed aan het verstrekken van uitkeringen en bijzondere bijstand. Eind 2020 hadden 3.355 Delftenaren een bijstandsuitkering of een uitkering IOAW/IOAZ. Waar mogelijk begeleidt Werkse! hen naar werk. In 2020 zijn er 336 mensen vanuit de uitkering weer aan het werk of naar school gegaan. Daarnaast hadden 822 personen op enig moment in 2020 parttime werk (in combinatie met een uitkering). De totale uitstroom uit de bijstand was 872, de instroom bedroeg 941. We zagen in het tweede en derde kwartaal een stijging van het totaal aantal bijstandsgerechtigden ten opzichte van 2019. In het vierde kwartaal daalde het aantal bijstandsgerechtigden weer. Per saldo hadden eind december tien mensen meer dan in 2019 een bijstandsuitkering. Vrijwel alle uitkeringsgerechtigden verrichten een vorm van tegenprestatie waardoor zij, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk, bijdragen aan de Delftse samenleving.

Programma-verantwoording / Economische zelfstandigheid

82

Jaarstukken 2020

We hebben aan 3.009 unieke huishoudens één of meerdere vormen van bijzondere bijstand verstrekt. Met bijzondere bijstand ondersteunen we Delftenaren (en hun kinderen) die in armoede leven. Hierdoor kunnen ook zij (beter) participeren in de samenleving. Alle aanvragen die voldoen aan de vastgestelde regels zijn gehonoreerd. Vooral kinderen en jongeren die wonen in een huishouden met een laag inkomen hebben ondersteuning nodig. Daarvoor werken we onder andere samen met het Jeugdsportfonds en het Jeugdcultuurfonds. Als gevolg van de coronacrisis zagen we een daling van 14% ten opzichte van 2019 in de deelname aan het Jeugdsportfonds. In 2020 sportten 709 kinderen dankzij een bijdrage uit het fonds, waarvan 106 kinderen een vergoeding kregen voor zwemles. Deze daling is in lijn met de daling in heel Zuid-Holland. Aan het Jeugdcultuurfonds namen 133 kinderen deel, een daling van 8% ten opzichte van 2019. De daling is een rechtstreeks gevolg van de sluiting van sport- en culturele activiteiten. Met de schoolkostenregeling (gekoppeld aan de Delftpas) bereiken we wel alle in aanmerking komende kinderen. Niet alle kinderen hebben het tegoed voor schoolspullen volledig gebruikt, mede als gevolg van de winkelsluitingen. Dit tegoed blijft daarom langer geldig.

Verder is het aantal premiebetalende deelnemers aan de AV Delft opnieuw gestegen van 5218 in 2019 naar 5274 in 2020 (stijging van 1%). Zo zijn veel arme huishoudens (waaronder veel ouderen) verzekerd van goede gezondheidszorg. We blijven aandacht besteden aan laaggeletterdheid onder volwassenen. Dat doen we enerzijds door het aanbieden van cursussen (via het ROC en cursussen Taal op Eigen Kracht), anderzijds door onze eigen communicatie nog beter af te stemmen op laaggeletterden. In het kader van schuldhulpverlening hebben we het project EMMA (eerder melden minder achterstanden) voortgezet, waarbij we huishoudens benaderen die relatief lage schulden hebben met als doel te voorkomen dat de schulden verder oplopen. Voor jongeren hebben we het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) voortgezet. Met het JPF helpen we jongeren om hun schulden op te lossen en stimuleren we tegelijkertijd dat zij alsnog een startkwalificatie halen, of, als dat niet haalbaar is, dat zij aan het werk gaan. Statushouders Delft heeft in 2020 de taakstelling huisvesting statushouders (het huisvesten van 60 statushouders) gerealiseerd. Om deze burgers zo snel mogelijk te laten participeren in de Delftse samenleving investeren we in extra inzet om hen aan werk te helpen. In 2020 zijn 29 statushouders gestart met een studie, hebben er 13 werk gevonden en is er 1 als zelfstandig ondernemer aan de slag gegaan.

Actieplan Sociaal Domein In het kader van het Actieplan Sociaal Domein zijn binnen deze doelstelling de volgende projecten uitgevoerd: • BHAG, Zeg Ja-team. Bedoeling van dit team is om door middel van samenwerking tussen sociale partners mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen. In 2020 vonden op die manier 10 uitkeringsgerechtigden werk. Daarnaast zijn 21 langdurig werkzoekenden geplaatst op een sociaal activeringstraject bij één van de Lekker Bezig partners. Extra opbrengst van de samenwerking is ook het project Zorghub, dat in januari 2021 een stimuleringsprijs gewonnen heeft van € 1 miljoen, waardoor de komende jaren 50 mensen geplaatst kunnen worden op een baan in de zorg. • Sociaal uitzendbureau. Gedachte hierachter is om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te plaatsen bij werkgevers, waarbij de werkgever volledig ontzorgd wordt. Als gevolg van de coronacrisis is het instrument beperkt ingezet in 2020. Covid-19 Sinds maart 2020 is er een Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO). Veel ondernemers hebben de economische gevolgen van de Covid-19-pandemie ervaren. Met de TOZO biedt de gemeente hen een vorm van inkomensondersteuning op bijstandsniveau. Ook is het mogelijk aan ondernemers een bedrijfskrediet te verstrekken.

Programma-verantwoording / Economische zelfstandigheid

83

Jaarstukken 2020

Het Rijk heeft de voorwaarden voor de regeling gedurende 2020 een aantal keren aangepast. Van de TOZO-1 regeling (geldig van maart t/m mei 2020) hebben 1.751 ondernemers gebruikgemaakt, van de TOZO-2 (1 juni tot 1 oktober 2020) 580 ondernemers en van TOZO-3 (1 oktober 2020 tot 1 april 2021) vooralsnog 443 ondernemers. Daarnaast is aan 176 ondernemers een bedrijfskrediet toegekend in het kader van de TOZO. Veel WSW-bedrijven werden geconfronteerd met omzetverlies in 2020. Om dit te compenseren heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld. In Delft voert Werkse! de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) uit. Het omzetverlies voor Werkse! viel mee, omdat veel opdrachtgevers de bij hen gedetacheerde medewerkers voldoende werk konden blijven bieden. Een deel van de medewerkers van Werkse! werkt op de locatie op de Gantel. In verband met de vereiste coronamaatregelen was extra bedrijfsruimte nodig. Die heeft Werkse! tijdelijk gevonden aan de Vulcanusweg. Trajecten 'sociale activering' worden in Delft uitgevoerd door de partners binnen Lekker Bezig. Twee van deze partners, Stunt en de Firma van Buiten, moesten als gevolg van de coronamaatregelen tijdelijk stoppen met hun activiteiten. Zij konden daarom minder inkomsten genereren. Omdat wij hen beschouwen als cruciale partners is aan hen een aanvullende subsidie verstrekt, zodat zij kunnen blijven voortbestaan.

Ook de Voedselbank heeft een aanvullende subsidie ontvangen om zo de grotere toeloop te kunnen opvangen.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Werkse! (zie: subparagraaf Vennootschappen) • Arrangementen met uitvoeringspartners • Pact tegen de armoede • MVO platform WerkWaardig • Delft Support (vooral Jongerenacademie) (zie: subparagraaf Vennootschappen)

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2019

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie

Economische zelfstandigheid Baten Lasten

68.903 97.789

63.376 92.761

75.646 106.982

83.329 109.552

7.684 -2.569

Saldo Economische zelfstandigheid

-28.886

-29.386

-31.337

-26.222

5.114

Het resultaat wijkt € 5.114.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 Inkomenverstrekking TOZO Armoedebestrijding Werkse! Arbeidsparticipatie Overig Totaal

I I I I I I

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting

Onttrekking

R R R R R R

2.072 2.085 483 120 339 15

-1.138 -2.166 553 253 -109 38

3.210 4.251 -70 -133 448 -23

-

-

5.114

-2.569

7.684

-

-

Programma-verantwoording / Economische zelfstandigheid

84

Jaarstukken 2020

Toelichting Inkomensverstrekking Afwijking baten: vanuit het budget Inkomensverstrekking worden bijstandsuitkeringen verstrekt aan burgers die daar recht op hebben. Het definitieve bedrag dat het Rijk aan Delft toekende voor dit doel bedroeg in 2020 € 54,5 miljoen (BUIG). Dit is hoger dan het bedrag waarmee, op basis van de definitieve beschikking 2019, in de begroting rekening was gehouden. Het Rijk bepaalt het definitieve bedrag in september/oktober van het lopende kalenderjaar. Daardoor ontstaat aan de batenkant een voordeel van € 3,2 miljoen. Afwijking lasten: tegenover deze hogere baten staan ook hogere lasten. Hoewel eind 2020 het aantal bijstandsgerechtigden vrijwel gelijk was aan eind 2019, hebben we in de maanden maart t/m augustus wel een toename in aantal gezien, die weer afgenomen is in het vierde kwartaal. We hebben aan bijstandsuitkeringen € 1,1 miljoen meer uitgegeven dan begroot. TOZO-corona In de loop van dit jaar ontving de gemeente voorschotten voor het verstrekken van TOZO-uitkeringen (voor zowel de uitkeringskosten als de uitvoeringskosten). Op basis van de Sisa-verantwoording bij deze jaarrekening volgt in 2021 de verrekening van de voorschotten met het Rijk. Ultimo boekjaar ontstaat er een nog te ontvangen bedrag van het Rijk van € 2.468.800.

Een deel van dit bedrag is bestemd voor uitvoeringskosten die de komende jaren nog gemaakt zullen moeten worden, o.a. omdat de uitvoeringskosten TOZO 4 doorlopen in 2021 en de bedrijfskredieten TOZO de komende jaren teruggevorderd moeten worden. Armoedebestrijding en schuldhulpverlening Aan armoedebestrijding is minder uitgegeven dan begroot. Met name het beroep op verstrekkingen vanuit de bijzondere bijstand is afgenomen. We zien een daling bij vrijwel alle vormen van bijzondere bijstand. Met name op het onderdeel inrichtings- en verhuiskosten is de daling groot. Het aantal verhuisbewegingen in de huursector is dit jaar fors afgenomen. Waarschijnlijk is de afname van gebruik van de regelingen ook een gevolg van het feit dat het stadskantoor minder geopend was door de coronabeperkingen. Bij de onderdelen bewindvoering, kinderopvang op sociaal-medische indicatie, computerregeling en maatwerk schuldhulpverlening zagen we wel een toename. In totaal is er sprake van een voordeel van € 0,5 miljoen. Werkse! Werkse! heeft goede resultaten behaald, onder andere doordat zij ondanks de coronacrisis voldoende werk kon blijven bieden, waardoor er een incidenteel voordeel is ontstaan van € 0,1 miljoen. Arbeidsparticipatie De gemeente maakt gebruik van het Europees Sociaal Fonds (ESF) voor re-integratie. De procedures daarvoor nemen erg veel tijd in beslag.

Ook de toekenning van de subsidies is lang onzeker. De lasten en baten van ESF worden daarom niet begroot. In 2020 hebben we de ESF-middelen die inmiddels definitief waren toegekend, gebruikt voor de financiering van re-integratieactiviteiten die we ook via ESF verantwoorden. Dit leidt per saldo op de reguliere re-integratiemiddelen tot een incidenteel voordeel van € 0,4 miljoen. De middelen ESF die in de transitoria zaten, zijn daarmee volledig benut. In dit programma worden ook de kosten geboekt voor de begeleiding van statushouders. We hebben daaraan iets meer uitgegeven dan de middelen die we daarvoor ontvingen van het Rijk. Incidenteel nadeel € 0,1 miljoen.

Programma-verantwoording / Economische zelfstandigheid

85

Jaarstukken 2020

Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Economische zelfstandigheid Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2019 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Kaderbrief 2020 Najaarsnota 2020 Maatregelen Corona juli Maatregelen Corona - december Begroot na wijzigingen

Programma-verantwoording / Economische zelfstandigheid

Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 9 12 13 16

Lasten 92.761 60 -97 90 86 13.757 245 81 106.983

Baten 63.376 56 450 11.764

75.646

Saldo -29.385 -60 97 -34 -86 450 -1.993 -245 -81 -31.337

86

Jaarstukken 2020

Stad in bedrijf Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Stad in bedrijf Klantwaardering dienstverlening bedrijven

Stand: 2019 6,7

Stand: 2020 -

Overnachtingen toeristen Banen M² bedrijfsruimte toevoegen

Streven: 2020 7,0

+ 3%

+ 0,3%

+ 7%

55.600

+ 806

+ 375

- 2.000M2

+ 14.413M2

+ 10.000M2

Resultaat:

* Overnachtingen toeristen, banen en M2 bedrijfsruimte gaan over 2019. De impact van Covid19 in het jaar 2020 is in het jaarverslag 2021 zichtbaar. Vergelijkingscijfers BBV Banen per 1000 inwoners Vestigingen per 1000 inwoners

Delft: 2019 742 109

Delft: 2020 748 113

Nederland: 2020 792 152

Toelichting • Klantwaardering dienstverlening bedrijven: het MKB-onderzoek naar de klantvriendelijkheid van gemeenten over de periode 2019-2020 is uitgesteld en wordt in juni 2021 opgeleverd. In dit onderzoek zijn extra vragen opgenomen over de dienstverlening van gemeenten aan bedrijven in tijden van corona. • Overnachtingen toeristen: zoals hierboven aangegeven betreft de stijging van 0,3% het jaar 2019. De cijfers voor 2020 zijn nog niet bekend bij het verschijnen van deze jaarrekening. Het streven om het aantal overnachtingen in Delft in 2020 te laten toenemen, is uiteraard niet behaald. Als gevolg van de coronacrisis en de daarmee samenhangende reisbeperkingen was het aantal overnachtingen onvoorstelbaar laag. We verwachten dat de coronacrisis de komende jaren nog van grote invloed zal zijn op de bezettingsgraad van hotels, zowel wat betreft toeristisch-recreatieve als zakelijke overnachtingen. • Banen en M² bedrijfsruimte toevoegen: Delft zet in op het realiseren van tienduizend extra banen op alle niveaus in de periode 2018-2040, waarvan 1.500 in deze bestuursperiode. Hiervoor is onder meer circa 100.000 m2 aan extra bedrijfsruimte nodig tot 2030, zowel voor de (innovatieve) maakindustrie als voor de meer stedelijk verzorgende bedrijven.

Inmiddels constateren we dat de ingezette koers en aanpak conform de ruimtelijk-economische visie Delft 2030 duidelijk effect begint te sorteren. Gericht beleid, acquisitie, investeringen en inzetten op lokale en regionale samenwerkingsverbanden hebben er mede toe bijgedragen dat we nieuwe kennisbedrijven in Delft hebben kunnen verwelkomen en dat veel bestaande kennisbedrijven in Delft zijn gegroeid. Dit heeft zich vertaald in honderden nieuwe banen op verschillende niveaus. Daarnaast is uit herhaald onderzoek door de Universiteit van Utrecht in samenwerking met onderzoeksbureau Birch gebleken dat de stadsregio Delft wederom het beste ecosysteem voor ondernemerschap in Nederland heeft. Een unieke prestatie om trots op te zijn en een bevestiging dat we op koers zitten. Al in 2020 zijn nieuwe gebouwen opgeleverd. De komende jaren zullen er nog vele volgen. Voor Delft belangrijke strategische partners als de TU Delft en DSM hebben daarbij eveneens belangrijke stappen gezet, leidend tot een versnelling in campusontwikkeling. Op de open biotechcampus bij DSM wordt – met een financiële impuls van de gemeente – gebouwd aan nieuwe bedrijfshuisvesting. De verhuur gaat sneller dan verwacht, waardoor nu al gekeken wordt naar de ontwikkeling van een doorgroeigebouw.

Daarnaast is in navolging van een overeenkomst tussen TU Delft en ASR real estate het startschot gegeven voor de realisatie van een nieuw bedrijfsverzamelgebouw op TU Campus Zuid (NeXt!Delft). Hier kunnen naar verwachting in 2022 de eerste bedrijven hun intrek nemen. Daarnaast zijn op

Programma-verantwoording / Stad in bedrijf

87

Jaarstukken 2020

Schieoevers-Noord plannen uitgewerkt voor de realisatie van verschillende vormen van bedrijfshuisvesting (ook op korte termijn) en wordt er inmiddels ook op Schieoevers-Zuid gebouwd aan uitbreiding van bestaande bedrijfshuisvesting. Daarnaast wordt op de voormalige gemeentelijke locatie aan de Staalweg gewerkt aan de realisatie van nieuwe bedrijfshuisvesting. We liggen hiermee stevig op koers om de gestelde ambitie voor 100.000m2 aan extra bedrijfshuisvesting voor 2030 te realiseren. Samenvatting Internationaal beleid Delft focust met internationaal beleid op Europa. We bereiden ons voor op de komende meerjarige Europese Kaderprogramma’s 2021- 2027 (bijvoorbeeld EFRO, NextEU), die kansen bieden op subsidies voor ambities in de stad of regio. Dit doen we samen met onderwijs- en onderzoeksinstellingen, lokale en regionale partners (onder meer robotica, quantum, circulair, energie en mobiliteit). Als voorbereiding hebben we relaties en netwerk verkend en opgebouwd. Vanwege corona en de opmaat naar nieuwe Europese programma's zijn geen concrete nieuwe initiatieven gestart. Het Subsidie Servicepunt ondersteunt in de voorbereiding op indiening van een EU-aanvraag. Bij elke mogelijkheid nemen we mee wat de slagingskans en verantwoordingslast zijn, als onderdeel van een kosten-batenanalyse. Delft participeert in de netwerken Energy Cities en CIVITAS.

De werkzaamheden van POLIS volgen we. Als gevolg van corona hebben netwerken zich vrijwel alleen online gemanifesteerd. Ook zij bereiden zich voor op de mogelijkheden die het nieuwe EU Meerjarig Financieringskader 2021-2027 zal bieden. Middels deelname aan de (nu nog) Leidse EU-tafel, en deelname aan diverse regionale overleggen, draagt Delft bij aan versterking en positionering in Europa. We zijn een verkenning gestart naar de vorming van een Delftse Europa-tafel. Algemeen beheer Vastgoed Het Vastgoedbedrijf van de gemeente Delft zet haar vastgoed in voor realisatie van gemeentelijke doelstellingen. Het Vastgoedbedrijf zorgt voor de vertaling van (strategische) doelen en opgaven naar de meest geschikte en doelmatige inzet van gemeentelijk vastgoed. De gerealiseerde baten en lasten hebben betrekking op de exploitatie van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. De gerealiseerde baten bestaan grotendeels uit huuropbrengsten, de gerealiseerde lasten voornamelijk uit zakelijke (beheers)lasten, kapitaallasten en de onderhoudskosten. Aanvullend op de werkzaamheden voor exploitatie van de objecten hebben we in 2020 de locatie aan de Willem Bilderdijkhof verkocht aan de gebruiker, aangezien de beleidsdoelstelling voor het (bewegings-) onderwijs voor dit object is vervallen.

Het jaar 2020 heeft verder onder andere in het teken gestaan van: • het uitwerken van de routekaart verduurzaming en het uitvoeringsplan 2020-2024 met de concrete maatregelen in de eerste fase van de verduurzaming van de vastgoedportefeuille; • Het opstellen en uitvoeren van een huurkwijtscheldingsprocedure voor het tweede kwartaal 2020 in verband met de gevolgen van corona; • De heroverweging van het gebruik van de NEN2767-norm voor de monumenten. Bij de Vastgoedbedrijf-analyse 2021 informeren we u over de resultaten; • Het openbaar veilen van de rechten voor de benzinestations aan de Westlandseweg 52 en 119. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen • Ondernemersfonds: De gemeente heft een opslag op de OZB niet-woningen en keert deze uit aan het ondernemersfonds. In 2020 heeft de gemeente het ondernemersfonds een voorschot uitbetaald van € 855.000 en is op basis van de definitieve afrekening over 2019 nog € 78.629 uitbetaald. Het Ondernemersfonds Delft heeft in 2020 naast de reguliere werkzaamheden en projecten een gedeelte van het budget geoormerkt als coronabudget. Met dit budget konden in 2020 specifieke coronaprojecten mede worden gefinancierd, zoals bijvoorbeeld de Blauwe Lopers in de binnenstad, de landmark Tulpenvaas en de herstelplannen technische maakindustrie & marketing herstel

Programma-verantwoording / Stad in bedrijf

88

Jaarstukken 2020

bezoekerseconomie. •

Verbeteren dienstverlening aan bedrijven: In 2020 hebben we gewerkt aan de zichtbaarheid van de accountmanagers, zowel in- als extern. Extern onder andere door (digitale) bedrijfsbezoeken, via media zoals Chainels, ondernemersnieuwsbrieven en (digitale) netwerken. Aan de interne zichtbaarheid is gewerkt door roadshows bij diverse organisatieonderdelen, wat heeft geleid tot meer interne samenwerking. De doorlooptijden van vragen en aanvragen worden gemonitord middels de nauwkeurige methode “volg je vraag”. Door deelname van de accountmanagers aan de omgevingstafel (voorportaal van het omgevingsplan) zetten we in op een integrale aanpak. Onderdeel hiervan is het vergunningentraject.

•

Acquisitie en accountmanagement (Delft Technology Partners - DTP): In nauwe samenwerking met de partners IQ en TU Delft hebben we verder gebouwd aan het vermarkten van Delft als Hightech Capital. Corona heeft geleid tot minimale acquisitie van buitenlandse bedrijven. Binnen Nederland hebben bedrijven alle aandacht ingezet op behoud van het bedrijf. In 2020 hebben door actieve inzet van DTP 18 bedrijven zich gevestigd in Delft, het merendeel is technologische starter. Verbreding van DTP met de twee hbo’s en mbo en bedrijvennetwerk is gerealiseerd. Live contacten zijn leidend voor het bouwen van goede partnerschappen; corona heeft dit minder mogelijk gemaakt.

Economische ontwikkeling • Impact corona/herstelplannen Economie: Sinds het uitbreken van de coronacrisis heeft de gemeente veel gedaan om het bedrijfsleven te informeren, te faciliteren en te ondersteunen. Zo moesten we verschillende maatregelen treffen in de openbare ruimte in het algemeen en de warenmarkt in het bijzonder. Voorbeelden zijn het eenrichtingsverkeer om een veilige marktomgeving te kunnen bieden en een betalingsregeling voor het gebruik van het warenmarktterrein. Dit alles om de warenmarkt door te kunnen laten gaan voor de inwoners van Delft. Naast het organiseren van de landelijke en lokale maatregelen zijn sinds april twee taskforces (zie hierna) voor het herstel van de Bezoekers Economie en Techbedrijven opgestart. Samen met vertegenwoordigers van het georganiseerde Delftse bedrijfsleven werken we initiatieven op die op de korte, middellange en lange termijn ondernemers een extra steun in de rug geven buiten de landelijke maatregelen en de algemene vormen van ondersteuning die de gemeente al instelt. Deze initiatieven (onder meer campagnes #inDelft, “Hart voor Delft, Koop Lokaal”, digitaal nachtregister, Delft verdient online 3.0, Support voor Ondernemers en belronde Techbedrijven om met acties op maat te kunnen reageren) zijn gebundeld in de herstelplannen Economie.

Voor deze herstelplannen is in 2020 circa 190.000 uitgegeven; deels vrijgevallen/vrijgemaakt budget toerisme/economie en deels gedekt vanuit het gemeentebrede corona-budget. De taskforce Bezoekerseconomie richt zich op detailhandel, horeca, culturele instellingen, evenementen en congressen. Hierbij zijn aangesloten: SCMD, MKB Delft, KHN Delft, BOB/SCMD, Delft Marketing, Stichting Toeristische Instellingen, Cultuur & Evenementen en de gemeente Delft. De Taskforce Tech richt zich op technologische bedrijven in de breedte (van onderzoek, engineering tot productie) en bestaat uit vertegenwoordigers van Technet Delft, VNO-NCW Delft, Bedrijvenkring Schieoevers en MKB-Delft. Om de detailhandel en horeca financiële verlichting te geven, hebben we de precario voor terrassen voor 2019 en 2020 niet opgelegd. Daarnaast hebben we de verordening reclamebelasting 2020 ingetrokken. •

Fysieke ontwikkelruimte bedrijven: Het moet in Delft mogelijk zijn voor bedrijven passend bij het DNA en de ambitie van de stad, door te kunnen groeien in Delft. Dat betekent dat er fysieke plekken moeten zijn, maar ook vastgoedconcepten die het mogelijk maken voor bedrijven om te kunnen groeien in hun eigen tempo. In 2020 hebben we ingezet op de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsruimte voor de (innovatieve) maakindustrie. Concreet heeft dit geresulteerd in twee raadsbesluiten om vanuit Fonds 2040 te investeren in Biotech Campus en NEXT!Delft. Hiermee worden een modern scale-up gebouw en faciliteiten voor industriële biotechnologie startups gerealiseerd. De reacties van Delftse bedrijven zijn zeer positief. De verhuur van de beschikbare ruimte verloopt ook dusdanig positief dat over 2020 geen aanspraak gedaan hoeft te worden op de huurgarantie. We kijken zelfs eerder dan gepland naar de ontwikkeling van een doorgroeigebouw.

Programma-verantwoording / Stad in bedrijf

89

Jaarstukken 2020

In het Kabeldistrict zijn de eerste ruimtes gereed gemaakt voor innovatieve bedrijvigheid. De bouw van NEXT!Delft gaat voorspoedig en begin 2022 zal de oplevering plaatsvinden. •

Ontwikkelruimte stedelijke economie: In 2020 onderzochten we zowel voor de hotelmarkt als de buurtwinkelcentra de vraag-, aanbod- en groeimogelijkheden en toekomstbestendigheid. Door de effecten van de coronapandemie hebben de oplevering van bijbehorende beleidsaanbevelingen vertraging opgelopen, deze zullen we eerste deel 2021 aanbieden. Aan het begin van deze pandemie waren de gevolgen onduidelijk, later werden de effecten van de coronapandemie beter zichtbaar. Deze effecten zijn meegenomen in de onderzoeksresultaten.

•

Avondwinkels/winkeltijden: Tijdens de raadsvergadering van 17 december 2020 is de vernieuwde winkeltijdenverordening vastgesteld. Door deze verordening is er betere grip ontstaan op de openingstijden in Delft en op de spelregels voor avondwinkels. Daarnaast is het sinds de vaststelling mogelijk om als winkel in Delft op zon- en feestdagen tot 22.00 uur open te zijn, in plaats van de eerder geldende 20.00 uur. Ook is het aantal ontheffingen voor een avondwinkel verruimd naar acht (één ontheffing per 12.500 inwoners).

•

Communities en netwerken: We hebben een bijdrage geleverd aan de doorontwikkeling van Technet tot breed netwerk voor technologische bedrijven in Delft. Mede als gevolg van de coronapandemie is dit in 2020 onvoldoende uit de verf gekomen. Quantum Delft is in samenwerking met TU Delft, TNO en QuTech opgericht als netwerk om de ontwikkeling van het quantum cluster verder te stimuleren en aan te jagen. In 2020 is een nieuwe vierjarige samenwerking aangegaan met VPDelta voor € 40.000 per jaar om klimaatadaptieve innovaties te ontwikkelen en toe te passen. Lidmaatschappen aan regionale samenwerkingsverbanden zoals Medical Delta zijn voortgezet.

•

Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt: Vanuit Economie zetten we in samenwerking met Onderwijs in op de verbetering van de aansluiting van het onderwijs op de wensen vanuit het bedrijfsleven. De opgave is fors en vraagt een stevige samenwerking met onderwijsinstellingen en bedrijfsleven. Vanuit de Human Capital Agenda Zuid-Holland werkten we mee aan deelakkoorden voor de maakindustrie, ICT en energietransitie. Het Digital Operations Center is in een nieuwe locatie op de campus in Delft gestart met een bijdrage van € 36.000 van de gemeente. I EM Delft is in het kabeldistrict gestart als verbinder tussen onderwijs en bedrijven op het gebied van duurzame mobiliteit. De bijdrage vanuit economie hieraan betrof € 25.000.

•

MKB Digiwerkplaats: Een MKB Digiwerkplaats is een publiekprivate samenwerking waarin onderwijsinstellingen, (regionale) overheden en bedrijfsleven bij elkaar worden gebracht met als doel het kleine mkb te helpen met het benutten van data, met online marketing en sales en met automatisering. In MKB Werkplaatsen helpen studenten en docenten uit mbo, hbo en wo de ondernemer bij het oplossen van digitaliseringsvraagstukken op deze thema’s in hun bedrijf. De MKB Digiwerkplaats is een concept uit het MKB Actieplan van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Een MKB Digiwerkplaats wordt nu uitgerold in Delft, Den Haag en Zoetermeer. MKBbedrijven uit andere gemeenten kunnen meedoen. Een tweede MKB-digitaliseringswerkplaats is in oprichting in regio Rijnmond. De gemeente Delft draagt met € 60.000 bij aan de MKB Digiwerkplaats. Stimuleren kennisstarters en technologische ontwikkelingen: Onder de vlag van het vigerende samenwerkingsconvenant van de gemeente en de TU Delft hebben we verder gebouwd aan de samenwerking op het gebied van acquisitie, marketing, versterken van het vestigingsklimaat en public affairs. Waar mogelijk en nuttig hebben we de samenwerking versterkt om Delft beter te positioneren in regionale en landelijke ontwikkelingen zoals het Groeifonds. In 2020 is de Erasmus Universiteit toegetreden als aandeelhouder van YES!Delft.

Daarmee hebben we weer een volwaardige partner gevonden, na het vertrek van TNO. In Rotterdam wordt ook een nieuwe locatie geopend. YES!Delft in Delft focust zich op de harde technologie en ontwikkelt nieuwe programma’s voor biotechnologie en quantum. De bijdrage aan YES! Delft bedroeg in 2020 wederom € 150.000.

•

•

Innovation Quarter: Ook in 2020 was de gemeente aandeelhouder en participant van de regionale ontwikkelmaatschappij InnovationQuarter (IQ) met een bijdrage van € 200.000. IQ heeft in 2020 een

Programma-verantwoording / Stad in bedrijf

90

Jaarstukken 2020

belangrijke rol gespeeld in de Corona Overbruggingsleningen (COL) van het Rijk aan jonge bedrijven. IQ heeft de uitvoering op zich genomen en zo veel bedrijven kunnen helpen om deze onzekere periode door te komen. Daarnaast heeft IQ een nieuw strategisch kader ontwikkeld waarbij is vastgesteld dat (maatschappelijke/sociale/duurzame) impact van investeringen en activiteiten leidend wordt. Hiermee wordt economische groei gekoppeld aan het oplossen van de grote opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie en hoge zorgkosten. •

Regionale economie: De samenwerkingen met de MRDH is van groot belang voor de economie van Delft. In 2020 stond voornamelijk het delen van kennis over de effecten van de coronapandemie op de steden en regio’s centraal. Het blijven inzetten en versterken van deze samenwerking op regionaalniveau is van groot belang voor afstemming en informatie delen tussen de verschillende regiopartners.

Beleid, toerisme en evenementen • Evenementenbeleid: Het evenementenbudget (€ 339.000) hebben we met name ingezet voor subsidie aan Delftse evenementen. We hebben de nieuwe evenementen uit het themajaar voort kunnen zetten en bestaande evenementen extra steun kunnen geven. Daarnaast heeft Delft Marketing een eerste verkenning gedaan hoe de marketing en communicatie van evenementen te verbeteren. De coronacrisis heeft voor een aantal geannuleerde evenementen gezorgd. De evenementen waarvan tussen maart-juli en tussen oktober-december de voorbereiding en uitvoering gepland stond, konden niet doorgaan. Waar het traditionele evenementen betrof (Koningsdag, Sinterklaasintocht en Lichtjesavond) is voor een digitaal alternatief gezorgd. Onder meer het Knapsack Festival, Delft Chamber Music Festival en de Mooi Weer Spelen hebben een coronaproof editie kunnen organiseren toen de richtlijnen dit toelieten. Overige evenementen hebben hun pijlen moeten zetten op een nieuwe editie in 2021. Het collegebesluit over coulance rond subsidies in tijden van corona heeft ervoor gezorgd dat gemaakte kosten zijn vergoed of de editie naar een later moment is verschoven. Dit met belangrijk resultaat dat alle organisatoren van gesubsideerde Delftse evenementen vooralsnog overeind zijn gebleven. •

Viering 75 jaar vrijheid: In 2020 hebben we met diverse instellingen, ondernemers en bewoners hard gewerkt aan een mooi programma voor het herdenken, vieren en koesteren van 75 jaar in Delft. Het programma begon op 27 januari 2020 succesvol met het plaatsen van het herdenkingsmonument Levenslicht op diverse plaatsen in Delft. Covid-19 heeft ook op dit project grote impact gehad. Wij waren genoodzaakt om creatief met een aantal programmaonderdelen om te gaan en deze zoals bij de dodenherdenking en het vrijheidsconcert via livestream aan te bieden. Andere evenementen in dit kader zijn verplaatst naar 2021. Het programma staat op de site 75jaarvrijheidindelft.nl.

•

Toerisme: Hoewel we begin 2020 konden terugkijken op een geslaagd themajaar, vielen al snel daarna de eerste klappen voor de toeristische sector door de coronacrisis. De crisis heeft enorme gevolgen voor de toeristische sector in Delft en zette de meeste plannen voor 2020 op losse schroeven. Aan het begin van de crisis is, zoals eerder genoemd, de Taskforce Bezoekerseconomie opgericht. Noodgedwongen hebben we ons gericht op wat er binnen de beperkende maatregelen wel mogelijk was. De focus lag daarbij op het aantrekken van bezoekers uit de eigen regio en de rest van het land en voor een korte periode op bezoekers uit Duitsland. In samenwerking met Delft Marketing, die in 2020 een subsidie van € 590.000 ontving (waarvan € 60.000 voor het convention bureau), en verschillende partijen uit de stad ondersteunden we de bezoekerseconomie zoveel mogelijk onder het motto ‘#hartvooronsdelft’. Ook de zakelijke markt kreeg harde klappen: alle congressen en zakelijke evenementen werden afgelast. Om Delft onder de aandacht te houden als aantrekkelijke congresbestemming voert het Convention Bureau Delft verschillende nieuwe projecten uit. Door de coronacrisis zijn werkzaamheden geherprioriteerd. Daardoor is het opstellen van de Visie Toerisme vertraagd. De besluitvorming over de Visie Toerisme is nu voorzien voor het tweede kwartaal van 2021.

Programma-verantwoording / Stad in bedrijf

91

Jaarstukken 2020

•

Beleid toeristische verhuur van woningen: In 2020 is Delft aangehaakt bij de overleggen van de G4+ over beleid toeristische verhuur in voorbereiding op de nieuwe Huisvestingswet. Deze wet is in november aangenomen en ging per 1 januari 2021 in. Er zijn landelijk eerste stappen gezet in het ontwikkelen van een speciaal registratiesysteem voor toeristische verhuur. Lokaal hebben we een conceptbeleidskader uitgewerkt met de beleidsvelden wonen, toerisme en handhaving. Er heeft participatie plaatsgevonden via een webinar, in verband met de lockdown. De opbrengsten van dit participatietraject hebben we verwerkt in de laatste versie van het conceptbeleidskader en bijbehorende nota. In afwachting van de landelijke ontwikkelingen rondom wetgeving en registratiesysteem met bijbehorende kostenpost is in 2020 het lokale beleidsproces vertraagd.

Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden Internationaal beleid (onder meer): • Energy Cities • CIVITAS • Europa-tafel (Leiden) Bestaande samenwerkingsverbanden Economie (onder meer): • Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • Economic Board Zuid-Holland (EBZ) • Innovation Quarter (zie: subparagraaf Vennootschappen) • YES!Delft (zie: subparagraaf Vennootschappen) • DTP (Delft Technology Partners) • Medical Delta • Maritime Delta • Greenport West-Holland • Technet

Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)

Realisatie 2019

Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging

Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie

Stad in bedrijf Baten Lasten

10.571 12.396

6.954 11.883

4.516 15.505

4.676 12.542

161 2.963

Saldo Stad in bedrijf

-1.825

-4.930

-10.989

-7.866

3.124

Het resultaat wijkt € 3.124.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 Onderschrijding onderhoud Sloopkosten juniusstraat en sporting Overige diverse meer en minderwerken Corona kwijtscheldingen lager dan begroot Overig

I I I I I

R/O

Totaal

Lasten

Baten

Storting

Onttrekking

R R R R R

1.475 881 255 225 288

1.475 881 337 270

-82 225 18

-

-

3.124

2.963

161

-

-

Totaal

Programma-verantwoording / Stad in bedrijf

92

Jaarstukken 2020

Toelichting Algemeen Beheer Vastgoed Algemeen Beheer Vastgoed sluit met een voordeel van € 2,82 miljoen. Samen met het voordeel van € 0,56 miljoen op de gemeentelijke huisvesting leidt dit tot een voordeel ten opzichte van de najaarsrapportage 2020 voor het Vastgoedbedrijf van in totaal € 3,38 miljoen. De resultaten op de gemeentelijke huisvesting maken integraal deel uit van het gemeentelijk Vastgoedbedrijf met de bijbehorende financiële spelregels Vastgoedmanagement, maar verantwoorden we op Overhead. Het voordeel bestaat uit: • Onderschrijding onderhoud: een onderschrijding van de lasten voor onderhoud (€ 1,9 miljoen, bestaande uit € 1,5 miljoen taakveld algemeen beheer Vastgoed en € 400.000 op het product gemeentelijke huisvesting). De feitelijke realisatie van deze kosten zal in 2021 plaatsvinden. Bij de najaarsrapportage hebben we circa € 1,2 miljoen als verwacht nadeel gemeld. Deze is niet gerealiseerd. Daarnaast is sprake van onderuitputting van circa € 0,7 miljoen op de regulier gevoteerde budgetten. Dit vormt in totaal een voordeel van € 1,9 miljoen. Voornaamste oorzaak is dat voor een deel van de opdrachten, ondanks de voorbereiding en opdrachtverlening in 2020, de feitelijke kosten in 2021 worden gerealiseerd. Hiernaast is de planning voor het onderhoud aangepast en is een deel doorgeschoven naar 2021.

Oorzaak zijn de negatieve effecten van corona op de beschikbaarheid van leveranciers, de extra inzet in onderzoeksvragen over ventilatie en corona en extra inzet in 2020 vanwege de aanloopeffecten van de aanbesteding en begeleiding voor het dagelijks onderhoud. • Sloopkosten Juniusstraat en Sportring: er is sprake van een voordeel van € 0,88 miljoen bij de aanbesteding van de sloop van de Juniuslocatie (€ 0,465 miljoen) en Sportring 1 (€ 0,415 miljoen). Het voordeel wordt enerzijds veroorzaakt door marktwerking en anderzijds zijn bij de Sportring 1 de vloer en de fundering vooralsnog niet gesloopt, in afwachting van verder planvorming. De sloopkosten voor de vloer en de fundering moeten hiermee opgenomen worden in de integrale businesscase voor de herontwikkeling van het gebied; • Corona kwijtscheldingen: er is sprake van een incidenteel voordeel van € 0,217 miljoen. Dit voordeel bestaat uit een bedrag van € 0,225 miljoen in verband met de huurkwijtscheldingsprocedure tweede kwartaal 2020. De raad heeft budget toegekend voor het uitvoeren van een generieke maatregel op basis van categoriseren van huurders voor kwijtschelding van huren en erfpachten. Hierbij hebben alle betreffende huurders/erfpachters een brief ontvangen met een aanvraagformulier, waarbij een moreel appèl is gedaan om alleen een aanvraag in te dienen als dit noodzakelijk is.

Voor het resterende bedrag zijn geen aanvragen ontvangen. • Overige diverse meer- en minderwerken: er is voor een bedrag van € 0,255 miljoen sprake van overige verschillen onder meer door een incidenteel voordeel op kapitaallasten en een incidenteel voordeel op de gebruikersexploitatie voor de fietsenstallingen. Investeringen Toegekend bedrag

Realisatie t/m 2019

Stad in bedrijf

Beschikbaar vanaf 1-1-2020

Begroot 2020

30 630 660

-

660

-

Investeringsplan Evenementen en kermis - inrijbeperkende maatregelen Ontwikkelen grond Willem van oranje musical Subtotaal investeringsplan

30 630 660

-

30 630 660

Totaal investeringen

660

-

660

Realisatie 2020

Jaar van start en gereed

2020-2021 2020-2021

Toelichting Willem van Oranje De huurovereenkomsten voor de komst van het tijdelijke theater voor de musical WiIlem van Oranje zijn getekend. De bouwvergunning is verleend en de bouw is gestart. Als gevolg van Covid-19 is de premieredatum uitgesteld.

Programma-verantwoording / Stad in bedrijf

93

Jaarstukken 2020

Inrijbeperkende maatregelen Aangezien er in 2020 geen grote evenementen konden plaatsvinden, hebben we geen prioriteit gegeven aan het uitvoeren van de inrijbeperkende maatregelen. Voorstellen tot afrekening van het resultaat Voorstellen tot afrekening van het rekeningresultaat Bedragen x € 1000