Jaarstukken 2020 (10 - Erratum)
Tekst van het document
3.552 98.099 73.015 54.739 660 4.782
Totaal investeringen
234.847
Realisatie Beschikbaar t/m 2019 vanaf 1-1-2020 287 3.265 81.140 16.959 25.404 47.611 7.837 46.902 660 3.999 783 118.667
116.180
Begroot 2020
Realisatie 2020
683 5.577 13.923 14.948 660 783
8 5.387 4.721 6.360 106
36.574
16.582
In het investeringsplan was voor 2020 € 36,6 miljoen begroot aan investeringen. Hiervan is € 19,2 miljoen gerealiseerd (52%). De grootste onderschrijdingen zijn zichtbaar bij de programma's Schone en veilige stad en Solide maatschappelijke basis. In de programmaverantwoording zijn toelichtingen en gespecificeerde overzichten opgenomen van de investeringen. Bedrijfsmiddelen Toegekend bedrag Bedragen x € 1.000 Bereikbare en leefbare stad Schone en veilige stad Solide maatschappelijke basis Stad en bestuur Overhead
1.050 3.020 10.042 744 4.880
Totaal investeringen
19.736
Realisatie Beschikbaar t/m 2019 vanaf 1-1-2020 95 955 3.020 79 9.963 744 4.880 174
19.562
Begroot 2020
Realisatie 2020
50 700 1.958 91 1.608
59 444 168 47 692
4.407
1.410
De raming van de investeringen in bedrijfsmiddelen was € 4,4 miljoen. De realisatie is bijna € 1,4 miljoen (32%). Lager dan gemiddeld is de onderschrijding bij programma Solide maatschappelijke basis (vervanging van sportvoorzieningen). De vertraging in de uitvoering van investeringsprojecten zorgt voor een lagere financieringsbehoefte. In totaal is € 20,4 miljoen (€ 17,4 miljoen en € 3,0 miljoen) minder geïnvesteerd dan begroot.
Jaarverslag / Investeringen
30
Jaarstukken 2020
Verloop reserves en voorzieningen Verloop reserves Onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling van het eigen vermogen weer, gesplitst naar Algemene reserve, resultaat van het boekjaar en bestemmingsreserves. Ontwikkeling eigen vermogen (stand ultimo boekjaar) 150.000 124.153
Bedrag x € 1.000
109.185
100.000 75.176 63.747
50.000
4.145
2.130
2019
2020
0 Jaren Algemene reserve
Resultaat
Bestemmingsrese…
Algemene reserve De Algemene reserve is gemuteerd van € 75,2 miljoen ultimo 2019 naar € 109,2 miljoen ultimo 2020. Voornaamste storting is de toevoeging vanuit de verkoop aandelen Eneco ad € 99,4 miljoen. Daarnaast heeft ten laste van de Algemene reserve een aantal onttrekkingen plaatsgevonden. de grootste daarvan zijn de storting in de reserve Kapitaallasten ad € 45,3 miljoen en de storting in de reserve Schieoevers ad € 22,1 miljoen. Eind 2020 komt de stand van de Algemene reserve uit op € 109,2 miljoen. Er is nog geen rekening gehouden met het voorstel tot bestemming van het resultaat 2020. Bestemmingsreserves De bestemmingsreserves zijn per saldo gemuteerd van € 63,7 miljoen ultimo 2019 naar € 124,2 miljoen ultimo 2020. Als gevolg van de stortingen vanuit de Algemene reserve zijn de reserve Kapitaallasten ad € 45,3 miljoen en de storting in de reserve Schieoevers ad € 22,1 miljoen aangevuld. Er is nog geen rekening gehouden met het voorstel tot bestemming van het resultaat 2020. Het verloop van het eigen vermogen lichten we meer in detail toe in de jaarrekening, bij het onderdeel toelichting op de balans.
Jaarverslag / Verloop reserves en voorzieningen
31
Jaarstukken 2020
Grafische weergave van het eigen vermogen en de weerstandscapaciteit 250.000 0
200.000
Bedragen x € 1.000
124.153
150.000
100.000
50.000
2.130
0 2.130
109.185
109.185
0
-2.296
-50.000 Eigen vermogen Algemene reserve
Resultaat
Bestemmingsrese…
Weerstandscapaciteit Voorstellen
In de bovenstaande grafiek is de opbouw van het eigen vermogen en de opbouw van de weerstandscapaciteit weergegeven. Het verschil tussen het eigen vermogen en de weerstandscapaciteit wordt gevormd door de bestemmingsreserves en de voorstellen voor afrekening van het resultaat. De voorstellen maken geen onderdeel uit van het eigen vermogen. De bestemmingsreserves maken geen onderdeel uit van de weerstandscapaciteit. Verloop voorzieningen Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling zien van de omvang van de voorzieningen per categorie.
Jaarverslag / Verloop reserves en voorzieningen
32
Jaarstukken 2020
Ontwikkeling voorzieningen per categorie (stand ultimo boekjaar)
Bedragen x € 1.000
15.000
10.809
10.124
9.874
10.000
5.694
5.000 2.949
2.092
2.843
2.526
162
172
0 2019
2020 Jaren
Verplichtingen en …
Risico's
Voor investeringe…
Egalisatie
Voor middelen va…
Verplichtingen en verliezen Per saldo is er € 0,7 miljoen toegevoegd aan deze categorie van voorzieningen. Ruim € 0,8 miljoen hiervan heeft te maken met de pensioenaanspraken van huidige en voormalige wethouders. Het overige deel van de mutatie heeft te maken met de aanwending van de voorzieningen. Risico's In het kader van bodemsanering is in verband met PFAS een voorziening getroffen ter grootte van € 3,0 miljoen. Daarnaast is de voorziening GREX Nieuw Delft verhoogd met € 2,6 miljoen. Voorts heeft er in de voorziening Businesscase onvoorzien een vrijval plaats gevonden van € 1,5 miljoen. Voor investeringen met heffing Deze categorie is voor toekomstige vervanging van het riool. Per saldo is er meer gedoteerd dan besteed (€ 0,5 miljoen). Egalisatie Deze categorie is bestemd voor het onderhoud van de gemeentelijke sporthallen en is nagenoeg ongewijzigd. Voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is Er heeft in 2020 een kein aantal mutaties plaatsgevonden binnen deze categorie van voorzieningen. De grootste voorziening in deze categorie is de voorziening projecten RMD (€ 245 miljoen).
Jaarverslag / Verloop reserves en voorzieningen
33
Jaarstukken 2020
Staat van de Gemeente De provincie Zuid-Holland heeft met alle Zuid-Hollandse gemeenten een bestuursovereenkomst gesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over het interbestuurlijk toezicht. De overeenkomst geeft invulling aan het interbestuurlijke toezicht in de wet Generalisering Generiek Toezicht. Uitgangspunten van deze wet zijn: transparantie, efficiency en een heldere taakverdeling tussen de verschillende bestuurslagen. Binnen dit kader is afgesproken dat de gemeente in het jaarverslag informatie verschaft over de beleidsterreinen (‘toezichtdomeinen’) waarvoor de provincie het bevoegd gezag is: financiën, ruimtelijke ordening, huisvesting verblijfsgerechtigden, omgevingsrecht, externe veiligheid en archief- en informatiebeheer. Op basis van de informatie bepaalt de provincie haar toezichtsregime. In het overzicht hierna geeft het college per toezichtsdomein aan of, gelet op het bij de bestuursovereenkomst opgenomen toezichtkader, het thema geheel op orde is (groen), op één of enkele aspecten na (oranje) of op meerdere aspecten niet op orde is (rood). Interbestuurlijk toezicht Financiën Er is structureel en reëel begrotingsevenwicht
Rood
Is er reden voor extra aandacht?
Nee
Ruimtelijke ordening De gemeentelijke bestemmingsplannen zijn aangepast aan de Omgevingsverordening ZuidHolland (artikel 14.2 Omgevingsverordening) Is er reden voor extra aandacht?
Groen
Omgevingsrecht Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Milieu, Bouwen en Wonen Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving is tijdig een beleidsplan, een uitvoeringsprogramma en een evaluatie vastgesteld en met de jaarrapportage over de uitvoering bekend gemaakt aan de gemeenteraad. Binnen twee maanden na vaststelling wordt hierover mededeling gedaan aan de provincie Zuid-Holland. Is er reden voor extra aandacht?
Rood
Monumentenzorg De gemeente beschikt over een deskundige adviescommissie met betrekking tot de (rijks)monumenten
Groen
Is er reden voor extra aandacht?
Nee
Toelichting Op basis van de Programmabegroting 2021-2024 is er geen structureel evenwicht in 2021. Met een herstelplan wordt gewerkt aan het bereiken van structureel evenwicht in het laatste jaar van de meerjarenperiode 2021-2024. Het rekeningresultaat 2020 is na bestemming positief.
Toelichting Alle Delftse bestemmingsplannen voldoen aan de omgevingsverordening.
Nee Toelichting
Voor het Uitvoeringsbeleid VTH Wabo en Omgevingswet is besloten om dit geldend te laten blijven en na inwerkingtreding van de Omgevingswet herijking in te plannen. De evaluatie 2019 en het uitvoeringsprogramma 2020 zijn op 26 mei 2020 vastgesteld in het VTH-Jaarplan Wabo 2020 en op 4 juni bekend gemaakt aan de gemeenteraad. Daarmee zijn de documenten vastgesteld en bekend gemaakt, maar niet binnen de gestelde termijn. Er is een verbetertraject ingezet om de termijnen wel te halen. Vanaf 2021 worden de termijnen gehaald.
Nee
Jaarverslag / Staat van de Gemeente
Toelichting De gemeente beschikt over een Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) die twee-wekelijks bijeenkomt om te adviseren over (rijks)monumenten en omgevingskwaliteit. Deze commissie is onderdeel van het reguliere vergunningsproces en valt onder wettelijke taken. Het team monumenten/ Erfgoed Delft werkt nauw samen met de AOK.
34
Jaarstukken 2020
Archief- en informatiebeheer Het archief- en informatiebeheer van de gemeente zijn op orde
Oranje
Is er reden voor extra aandacht?
Nee
Huisvesting Vergunninghouders
Groen
Toelichting Vanuit de KPI 2019 waarin Delft niet adequaat scoorde is een verbeterplan opgesteld. Dit Verbeterplan Informatiebeheer wordt momenteel uitgevoerd. De uitvraag (nulmeting) voor deze KPI is decentraal gedaan. Onderdeel van het verbeterplan is de verantwoordelijkheid voor het informatie- en archiefbeheer in de werkprocessen bij de proceseigenaren te beleggen. De resultaten van deze uitvraag zijn nog niet allemaal verwerkt. Een eerste beeld geeft nog een score niet adequaat op digitaal informatiebeheer maar het verbeterplan is gestart en loopt voorspoedig. Na het verwerken van de uitvraag kan de volgende stap gezet worden. We zien daarom voor nu de score oranje als juist beeld.
Gevraagde informatie Voorsprong per 1 januari van het verantwoordingsjaar Fase interventieladder op 1 januari Taakstelling eerste halfjaar van het verantwoordingsjaar In het eerste halfjaar gehuisveste vergunninghouders Voorsprong per 1 juli van het verantwoordingsjaar Fase interventieladder op 1 juli Taakstelling tweede halfjaar van het verantwoordingsjaar In het tweede halfjaar gehuisveste vergunninghouders Voorsprong per 31 december van het verantwoordingsjaar Fase interventieladder op 31 december
De gemeente heeft volledig en tijdig voldaan aan de halfjaartaakstelling en er is geen achterstand
Stand van zaken Voorsprong n.v.t. 32 37 Voorsprong n.v.t. 38 20 Voorsprong n.v.t.
Toelichting
Voorsprong per 1 januari was 25 (gehuisvest in 2019). We hebben over heel 2020 12 vergunninghouders boven de taakstelling gehuisvest. Is er reden voor extra aandacht?
Nee
Jaarverslag / Staat van de Gemeente
35
Jaarstukken 2020
Programmaverantwoording
37
Jaarstukken 2020
Inleiding bij de programmaverantwoording In het Bestuursprogramma 2018-2022 is de koppeling gelegd met de 3 W-vragen 'Wat willen we bereiken?', 'Wat gaan we ervoor doen?' en 'Wat mag het kosten?'. In de Programmabegroting 2020-2023 is dit nader geconcretiseerd. De 3 W-vragen verantwoorden we in de Jaarstukken 2020 per programma. Bij de eerste en tweede Wvraag staan de vigerende indicatoren en een actualisering van de effecten en prestaties voor 2020 vermeld. De derde W-vraag laat de financiële vertaling daarvan zien, inclusief een toelichting op het resultaat van 2020. Structuur per programma: 1. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Tabel met maatschappelijke effecten en een samenvatting van de belangrijkste activiteiten. 2. Samenwerking: overzicht van samenwerkingsverbanden. 3. Wat heeft het gekost? Overzicht van lasten en baten (taakvelden, mutaties), eventuele investeringen en voorstellen tot resultaatbestemming met een toelichting. 4. Overzicht van de belangrijkste wijzigingen in 2020. Beleidsindicatoren Op 31 januari 2019 heeft de gemeenteraad het Bestuursprogramma 2018-2022 'Voorbereid op de toekomst' vastgesteld. Hierin is voor de nieuwe collegeperiode ook een nieuwe set van effectindicatoren opgenomen. Voor een toelichting op de indicatoren verwijzen we naar het Definitieboek Bestuursprogramma 2018-2022.
Samen met de vergelijkingscijfers BBV zijn dit de zogenaamde beleidsindicatoren. Nadere info daarover en de meeste actuele cijfers zijn te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/ Besluit-Begroting-en-Verantwoording Voor een totaaloverzicht van de indicatoren verwijzen we naar de “Staat van Delft”, die we tweejaarlijks separaat aan de raad aanbieden. Samenwerking Conform het verzoek van de Rekening & Auditcommissie om te komen tot een compacter jaarverslag, geven we hier alleen nog een opsomming van samenwerkingsverbanden.
Programma-verantwoording
38
Jaarstukken 2020
Duurzaam Delft Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Duurzaam Delft
CO2-uitstoot t.o.v. 1990
Stand: 2019
Stand: 2020
Streven: 2020
597 kiloton
- 0,5%
- 25%
Delft: 2019 1,1%
Delft: 2020 1,6%
Nederland: 2020 17,6%
Resultaat:
Vergelijkingscijfers BBV % Hernieuwbare elektriciteit
Toelichting • CO2-uitstoot: het aantal inwoners van Delft is sinds 1990 ruim 11% gestegen en hierbij is de CO2uitstoot t.o.v. 1990 gelijk gebleven. Dat is een mooie prestatie, maar de ambitie van het nationale Klimaatakkoord ligt hoger. Om deze doelen in 2030 en 2050 te behalen, moet er een tandje bij. Samenvatting Energietransitie en circulaire economie We hebben onze aanpak doorgezet om inwoners en bedrijven in de stad in beweging te brengen. Het Energieloket is aanbesteed en inwoners kunnen contact opnemen met vragen over het verduurzamen van hun woning. Onderdeel van het Energieloket is de proactieve benadering van inwoners met webinars. Ook zijn collectieve inkoopacties van zonnepanelen in 2021 voorbereid. Daarnaast is de bewustwordingscampagne Delft wordt Groen voortgezet. Richting bedrijven is de samenwerking met de Rabobank en Stichting Energieke Regio voortgezet, zodat Delftse bedrijven gratis een energiescan kunnen laten doen. Door Covid-19 lag de prioriteit bij ondernemers in mindere mate bij verduurzaming, waardoor slechts 14 energiescans zijn uitgevoerd. Verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed heeft vorm gekregen in een routekaart, inclusief investeringsbudget en tijdlijn. We zijn op weg naar energieneutraal in 2050 en liggen op koers om te voldoen aan de wettelijke eis van gemiddeld energielabel C vanaf 2023.
Daarnaast hebben we aandacht voor hergebruik van materialen, klimaatadaptatie en zonnepanelen. Twee gemeentelijke daken zijn door energiecoöperatie Deelstroom van zonnepanelen voorzien: sporthal Buitenhof en gymzaal Loevesteinplaats 6. In regionaal verband doorlopen we het traject om tot een regionale energiestrategie (RES) te komen. De concept-RES is goedgekeurd door de raad en het traject loopt door om tot RES 1.0 te komen in 2021. Werkzaamheden aan het Warmteplan zijn opgestart om de bronnenstrategie vast te stellen: dan gaat het erom welke voorkeursopties er zijn per wijk/buurt om op schone warmte over te gaan. Het project Open Warmtenet - in samenwerking met vier woningcorporaties en NetVerder - heeft het voorlopig ontwerp afgerond en er is een fasebesluit genomen, zodat het definitief ontwerp kan worden gemaakt. Na het principebesluit van de gemeenteraad wordt het futureproof scenario uitgewerkt dat op termijn 10.000 extra woningequivalenten mogelijk maakt bovenop het basisscenario met 5.300 woningen van woningcorporaties. De gemeente Delft faciliteert deze ontwikkeling door bij te dragen aan de regie en aan de lobby die nodig zijn om dit warmtenet te realiseren. WarmtelinQ heeft haar tracé langs Kruithuisweg en Beatrixlaan in meer detail vormgegeven en de vergunningsaanvraag gedaan. De provincie Zuid-Holland coördineert deze aanvraag.
Voor Geothermie op het terrein van de TU Delft is de SDE++ subsidie aangevraagd door het consortium in oprichting: TU Delft, EBN, Engie, Hydreco GEOMEC en Shell. De benodigde bestemmingsplanwijziging is in voorbereiding. Binnen gebiedsontwikkelingen is voor Schieoevers Noord de duurzaamheidsvisie geschreven, inclusief kaders voor het energieconcept.
Programma-verantwoording / Duurzaam Delft
39
Jaarstukken 2020
In 2020 is de Visie ‘Op weg naar een Circulair Delft 2050’ opgesteld en ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. Deze visie bevat de Delftse ambitie voor een circulaire economie en daarbij behorende doelstellingen per prioritaire keten, te weten Bouw, Biomassa & Voedsel, Kunststoffen, Maakindustrie en Consumptiegoederen. Daarnaast wordt circulariteit al op verschillende plekken in Delft in de praktijk gebracht. Een aansprekend voorbeeld van afgelopen jaar uit onze eigen organisatie is de circulaire sloop van een pand aan de Juniusstraat, waarbij de vrijkomende materialen worden hergebruikt. Het team energietransitie is bestendigd. Het Energieloket is aanbesteed aan Regionaal Energieloket en de facebookcampagne Delft wordt Groen is gecontinueerd. De nauwe samenwerking met de partners in het Open Warmtenet verloopt onder leiding van twee externe procesregisseurs die gezamenlijk worden gefinancierd. De organisatie achter het RES proces wordt meegefinancierd. We nemen deel aan diverse regionale en nationale bestuurlijke overleggen (via VNG, G40, MRDH etc). De voornaamste lobby is om invloed uit te oefenen op Warmtewet 2.0 en om de uitvoeringslasten van de uitvoering Klimaatakkoord Gebouwde omgeving vergoed te zien vanuit het Rijk. Klimaatadaptatie Aan klimaatadaptatie hebben we binnen verschillende werkvelden gewerkt.
Hiermee hebben we een breed draagvlak gecreëerd en de realisatie van maatregelen geoptimaliseerd. Dat maakt realisatie kansrijker, maar vereist wel coördinatie en afstemming, zodat dubbel werk of hiaten worden voorkomen. Deze werkwijze past in de doelstelling van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. De opgestelde uitvoeringsagenda richt zich sterk op deze verankering in de organisatie. Op deze wijze zorgen we ervoor dat klimaatadaptatie in de buitenruimte steeds meer wordt meegenomen in de ruimtelijke plannen, zoals bijvoorbeeld in het Hof van Delft is gedaan. Wel blijft het van belang te benadrukken dat voorkomen beter is dan genezen. De Klimaatmaat zet hierop in. Veruit de (kosten-)efficiëntste klimaataddaptieve maatregel is zo snel mogelijk verdere klimaatverandering in te perken, bijvoorbeeld door zo snel mogelijk de uitstoot van broeikassen naar nul te brengen. Met de doelstellingen op het gebied van de Energietransitie en Delft Klimaatneutraal is ook dat vormgegeven. Recreatiegebied Delftse Hout/Buytenhouttafel, Midden-Delfland Voor Buytenhout hebben we gewerkt aan een uitvoeringsprogramma dat deels aansluit op de gebiedsvisie van de Buytenhouttafel. Hierin staan de waarden van het landschap en de natuur centraal.
In 2020 hebben we het volgende gedaan: • Versterking bijenlandschap: met de regio zijn verdere stappen gezet om in Buytenhout een bijenlint te realiseren.Ook is bij de Korftlaan een educatieve tafel geplaatst met onder meer aandacht voor natuur in de Delftse Hout en specifiek voor bijen. • Revitalisatie van de Delftse Hout en in het bijzonder de Hertenkamp: onder regie van BOR wordt gewerkt aan een beheerplan. • Versterking natuurwaarden Bieslandse Bovenpolder: in overleg met stakeholders is een plan gemaakt om de komende jaren tot realisatie te komen. Er zijn specifieke maatregelen genomen voor oeverzwaluwen en een paddenpoel. • Transitie van de Korftlaan als belangrijke as richting stad: hierop is geen actie ondernomen, aangezien een aanpak voor de Korftlaan is opgeschoven. • Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland (CBG): samen met Staatsbosbeheer is gewerkt aan optimalisatie en uitvoering van het beheerplan. Er is een samenwerkingsovereenkomst ondertekend om dit kracht bij te zetten. Door aanplant van nieuwe bomen in Kerkpolder en Abtswoudse Bos is de natuurwaarde verhoogd. • Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland: er is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Delft zet in op verbetering van de bereikbaarheid, zichtbaarheid, biodiversiteit en programmering.
Dankzij provinciale subsidie zijn de recreatieve waarde en natuurwaarde van het Abtswoudse bos-west (ten zuiden van Schieoevers) vergroot. • Abtswoudse Bos: er zijn voorbereidingen getroffen om de toegankelijkheid en het verblijf te verbeteren, zoals nieuwe bebording, verhoging zichtbaarheid door het deels verwijderen van dichte beplanting, realisatie van een doe-route gericht op ouders met kinderen, versterking van het bijenlandschap.
Programma-verantwoording / Duurzaam Delft
40
Jaarstukken 2020
•
Groenfonds Midden-Delfland: het fonds voorziet in gebiedsversterkende maatregelen op basis van een puntensysteem en zet in op verbinding van producenten en consumenten. Ondernemers en boeren maken gebruik van subsidie voor kwaliteitsversterking van het platteland.
Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • Klimaatverbond (stichting - voorzitter): netwerk van gemeenten. • Klimaatadaptatie: bestuurlijk en ambtelijke structuren binnen Zuid-Holland, VNG, MRDH, KANSnetwerk middelgrote steden, etc. • Netwerk afvalwaterketen/Watertafel: samenwerking tussen gemeenten. • Gemeenten voor Duurzame Ontwikkelingen (GDO): vereniging voor lokale natuur- en milieueducatie. • Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland (CBG): 6 gemeenten en Staatsbosbeheer (SBB), gericht op beheer en onderhoud. (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen) • Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland (overlegorgaan, geen governance): 8 gemeenten, SBB, Natuurmonumenten, gericht op gezamenlijk ontwikkelprogramma op het gebied van kwaliteit, openheid, natuur, landschap, etc. • (Gebiedstafel) Buytenhout (samenwerkingsovereenkomst): 4 gemeenten en SBB. • Groen doet goed (deelname): programma van steden, maatschappelijke organisaties en gericht op programma's tot beleven en bewegen (bijvoorbeeld IVN, Reinier de Graaf ziekenhuis, Papaver, Buiten Leeft). • Europese samenwerking via Energy Cities. • Deelname in onderzoekstraject Transform van provincie Zuid-Holland. • Project Open Warmtenet in samenwerking met vier woningcorporaties, NetVerder en Engie.
• Energieke Regio Delft: samenwerking tussen gemeente, Bedrijven Kring Schieoevers, Rabobank en Stichting Energieke Regio. • Partner in The Green Village. In 2020 is het recreatieschap geliquideerd en is ook de landschapstafel Hof van Delfland opgehouden te bestaan. De gebiedstafels nemen de taken van de landschapstafel over. Wel gaat op metropolitaan niveau (MRDH) meer samenwerking en afstemming plaatsvinden op het vlak van groen en recreatie.
Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)
Realisatie 2019
Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging
Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie
Duurzaam Delft Baten Lasten
1.367 4.837
508 5.226
508 5.018
748 5.562
240 -544
Saldo Duurzaam Delft
-3.470
-4.718
-4.510
-4.813
-303
Het resultaat wijkt € -303 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak Bedragen x € 1.000 Grondwateronttrekking Energietransitie Overig
I/S
R/O
Totaal
Lasten
Baten
Storting
Onttrekking
I I I
R R R
-371 45 22
-379 -187 22
8 232 -
-
-
-303
-544
240
-
-
Totaal
Programma-verantwoording / Duurzaam Delft
41
Jaarstukken 2020
Toelichting Grondwateronttrekking Met het HHD is in 2020 de eindafrekening van de gemeenschappelijke regeling afgerond. Er is overeenstemming bereikt over de verrekening van het eindsaldo van de GR en de kosten voor het amoveren van de buiten gebruik te stellen leidingen. In 2018 is het maximaal mogelijke afrekeningresultaat van € 2,9 miljoen als toekomstige ontvangst opgenomen. Het minimale resultaat bedroeg € 1,9 miljoen, de uiteindelijke afrekening bedraagt € 2,6 miljoen. Met deze opbrengst worden de kosten van het amoveren gedekt. Door de in 2018 opgenomen verwerking van het resultaat ontstaat nu een negatief rekeningverschil van € 371.000. Energietransitie en circulaire economie Uitgaven aan energietransitie en circulaire economie zijn binnen het budget gebleven. De baten zijn hoger dan begroot, doordat er een RRE subsidie is binnengehaald. Dit was niet voorzien en wordt besteed aan kleine energiebesparende maatregelen door inwoners. Investeringen Toegekend bedrag
Realisatie t/m 2019
Beschikbaar vanaf 1-1-2020
Begroot 2020
Realisatie 2020
Duurzaam Delft Investeringsplan Klimaatplan Waterplan Wettelijke verplichtingen duurzaamheid (<8 jaar) 2020-2024* Subtotaal investeringsplan
925 1.412
248 39
677 1.373
165 275
1
1.215 3.552
287
1.215 3.265
243 683
7 8
Totaal investeringen
3.552
287
3.265
683
8
Jaar van start en gereed 2014-2023 2018-2025 2020-2024
Toelichting Klimaatplan en Waterplan In 2020 is verdere invulling gegeven aan de uitvoering van de klimaatadaptatiestrategie en de uitvoeringsagenda. In het najaar is een update hiervan met de raad gedeeld. De meerkosten voor klimaatadaptieve maatregelen in reguliere projecten zijn geraamd op € 450.000 per jaar. Deze worden gedekt uit de investeringsbudgetten Waterplan (€ 275.000 voor 2020) en Klimaatplan (€ 165.000 voor 2020). Deze jaarlijkse budgetten zijn tot 2023 beschikbaar. Veel maatregelen liggen op schema voor wat betreft de uitvoering. De fysieke projecten die zijn of worden uitgevoerd zijn o.a. het aanleggen van een waterbergend systeem onder het wegdek in het Hof van Delft, het aanleggen van waterdoorlatende verharding bij parkeervakken en wadi's in de Van der Goeslaan en het aanleggen van goten in de weg bij het Rietveld, zodat het water afstroomt naar de gracht. De kosten hiervan zijn in bovenstaande tabel nog niet zichtbaar, omdat de werkzaamheden deel uitmaken van jaaroverstijgende projecten. De kosten worden bij afronding van de werkzaamheden afgerekend.
Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Duurzaam Delft Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2019 Technische wijziging Technische wijziging Technische wijziging Kaderbrief 2020 Najaarsnota 2020 Begroot na wijzigingen
Programma-verantwoording / Duurzaam Delft
Bedragen x € 1.000 nr 0de 1 2 3 9 12
Lasten 5.226 123 -50 -95 -70 324 -440
Baten 508
5.018
508
Saldo -4.719 -123 50 69 -324 440 -4.607
42
Jaarstukken 2020
Bereikbare en leefbare stad Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Bereikbare en leefbare stad Klantwaardering bereikbaarheid % Auto verplaatsingen % Fiets verplaatsingen % OV verplaatsingen % Lopen verplaatsingen
Stand: 2019 7,4 20% 46% 2% 27%
Stand: 2020 * * * * *
Streven: 2020 7,1 Minder auto Meer fiets Meer OV Meer lopen
Resultaat:
* De klantwaardering bereikbaarheid is in 2019 een 7,4. In 2017 was dit een 7,1. In de Programmabegroting 2020 was enkel het cijfer uit 2017 beschikbaar (7,1) * Door de covid19-pandemie is er geen nieuw onderzoek gedaan naar verplaatsingen. Een update van de cijfers is in dit jaarverslag niet mogelijk.
Samenvatting Het afgelopen jaar stond vooral in het teken van twee belangrijke trajecten: de vervaardiging en aanbieding van het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) en de vaststelling van de Parkeertransitie. Beide zijn tegelijkertijd ter hand genomen. Het MPD stelt de voetganger op één en de fietser op een goede tweede plek. De stad wil meer ruimte voor langzaam bewegend verkeer maken. Hiermee stimuleren we ook dat het verblijven in de openbare ruimte aangenamer wordt. Het MPD draagt zo ook bij aan een verdere verduurzaming van de mobiliteit in Delft. Veel actoren en belanghebbenden hebben via een zienswijze op het MPD gereageerd en voorstellen voor verbeteringen aangereikt. Deze zijn verwerkt in het MPD of separaat beantwoord. Om de stad een kwaliteitsimpuls te geven en de beschikbare ruimte ook voor andere opgaven (bijvoorbeeld gebiedsontwikkelingen, klimaatadaptatie, energietransitie) geschikt te maken, krijgt de auto minder ruimte tot zijn beschikking. Dit betekent dat op termijn deze steeds meer uit het straatbeeld verdwijnt, te beginnen in het zuidwestelijk deel van de binnenstad, en auto's steeds vaker in garages geparkeerd worden. Het besluit Parkeertransitie zorgt voor meer regie en duidelijke sturing, waarbij proactieve parkeerregulering tot de mogelijkheden behoort: vooraf mogelijke parkeerproblemen voorkomen in plaats van achteraf oplossen.
Dit is met name voor toekomstige gebiedsontwikkelingen in onze compacte stad een belangrijke optie. Om het aantal verkeersslachtoffers te reduceren, heeft Delft de verkeersveiligheid verbeterd. Snelheidsbeperkende maatregelen, markering en bebording zijn hiervan praktische voorbeelden. In enkele schoolomgevingen zijn dergelijke maatregelen genomen om kinderen veilig in en uit auto's te laten stappen en naar school te laten gaan. Er zijn verschillende infrastructuurprojecten in voorbereiding of dichtbij afronding, zoals de Julianalaan midden en de Reinier de Graafweg. Voor complexere vraagstukken en juiste oplossingsrichtingen zijn verkeersstudies gestart. Uitkomsten en vervolgstappen worden per geval beoordeeld. CO2-reductie Binnen de Metropoolregio zijn we gestart met het programma CO2-reductie en de voorbereidingen van de uitrol van de kortetermijnmaatregelen. Openbaar vervoer - OV De Sint Sebastiaansbrug is in juni 2020 feestelijk geopend voor het verkeer. Tramlijn 19 richting de TU Delft Campus is nog niet in gebruik genomen. De vertraging is ontstaan doordat gezocht moest worden naar een oplossing voor het complexe Elektromagnetische Compatibiliteit-systeem. Het onderzoek naar vestiging van een kleine tramremise van HTM in Delft is afgerond; in Delft zijn hiervoor geen geschikte
Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad
43
Jaarstukken 2020
locaties beschikbaar. De verplaatsing van de tramhalte Martinus Nijhofflaan is aan de orde bij de herziening van de traminfrastructuur van tramlijn 1. Parkeren - Kosten baten parkeren De nieuwe kijk op parkeren (parkeertransitie) is vastgesteld. We zetten in op: 1. Optimale benutting van de parkeergarages (binnenstad en schil) om een kwaliteitsimpuls op straat te kunnen maken. Bewoners zijn geïnformeerd over mogelijkheden en kosten, zoals geen vergunning voor een tweede auto in de binnenstad. 2. Meer duidelijkheid op straat door een eenduidig parkeerregime - helder voor bezoekers en passend bij het uitgangspunt van ‘de juiste parkeerder op de juiste plaats'. 3. Parkeerproblemen voorkomen in plaats van deze achteraf oplossen, door middel van proactieve regulering. Er is gestart met voorbereidingen in de Wippolder. Parkeren - Fietsparkeren Vanuit de nota 'Fietsparkeren Delft - uitvoeringsagenda 2018 t/m 2021' zijn op verschillende locaties in de binnenstad 320 extra fietsparkeerplaatsen gerealiseerd. Daarnaast hebben we de nieuwe fietsenstalling Voldersgracht geopend. Als gevolg van Covid-19 zijn twee van de elf geplande handhavingsrondes op weesfietsen en fietswrakken in de binnenstad uitgevoerd.
In de zomerperiode zijn op drukke fietsparkeerlocaties, ook in het licht van de anderhalvemetersamenleving, fietscoaches ingezet om fietsers te verwijzen naar beschikbare fietsparkeerplaatsen. Parkeren - Fietsenstalling De derde fietsenstalling bij station Delft is in september 2020 in gebruik genomen en biedt ruimte aan 2.400 fietsen. Bij station Delft Campus is het ontwerpproces gestart voor de inpassing van extra fietsenstallingen. Station Delft Campus/PHS Het dak van de nieuwe fiets- en voetgangerstunnel is onder de sporen ingeschoven en de vloer en wanden van de tunnel staan. Na de planologische procedure voor de energieneutrale perronkap en het bestemmingsplan is gestart met de bouw van de constructie. De aansluiting van de tunnel op de bestaande infrastructuur en de inrichting van de voorpleinen zijn in voorbereiding genomen. Recreatieve havens De nieuw aan te leggen infrastructuur biedt gebruiksgemak en overzicht aan zowel de passanten als de havendienst zelf. In 2020 zijn hiervoor de nodige voorbereidingen gedaan, zoals de aanbesteding, aannemerselectie en een subsidieaanvraag. Ten aanzien van de Verordening Openbaar Gemeentewater Delft (VOGD) is inmiddels duidelijk dat deze onderdeel wordt van het Omgevingsplan.
Ruimtelijke ordening - Nieuw Delft Het ontwerp voor de tijdelijke locatie van de mobiliteitshub is afgerond en de opdracht voor het aanbrengen van de laadinfrastructuur is verstrekt. Daarnaast is een openbare aanbesteding gestart om komend jaar tot definitieve gunning aan de aanbieder van deelmobiliteit te komen. Verkeer en vervoer - Verkeer Het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) is na ter inzagelegging ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Voor 2020-2021 is een kortetermijnagenda van het MPD Uitvoeringsprogramma vastgesteld met interventies in de geest van het MPD: voetganger en fietser op één. Hiertoe hoort ook de voorbereiding van vergroting van het autoluwplusgebied in het zuidwestelijk deel van de binnenstad. Om te komen tot eerste stappen in de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit op de as BinnenwaterslootPeperstraat-Oude Langendijk zijn gesprekken met belanghebbenden gevoerd en is een schetsontwerp gemaakt. Voor deelmobiliteit op twee wielen (fietsen, scooters) is een vergunningenkader opgesteld. Deelmobiliteit vormt een belangrijke pijler onder toekomstige gebiedsontwikkelingen en heeft impact op de te hanteren parkeernormen.Voor Schieoevers zijn hiertoe voorbereidende stappen gezet.
Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad
44
Jaarstukken 2020
Voor een integrale aanpak milieuzonering zijn beginstappen gezet met benodigde aanpassingen van het beleid, de techniek en de selectie van toe te passen instrumenten voor aanscherping. Aanbesteding is gestart om tot vernieuwing van cameratoezicht te komen. De verkenning naar de metropolitane fietsroute Delft - Rotterdam Alexander, inclusief ecofietsbrug A13, is afgerond. Voorbereidingen zijn gestart om samen met betrokken gemeenten en MRDH een samenwerkingsovereenkomst voor de realisatie van de fietsroute op te stellen. In juli heeft de gemeenteraad ingestemd met de parkeertransitie. Onderdeel daarvan is de invoering van parkeerregulering in de Wippolder. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de TU en gemeente Delft hun processen voor invoering van parkeerregulering gelijk zouden laten oplopen, zodat ook de maatregelen op straat op elkaar afgestemd zijn. De TU heeft echter vertraging opgelopen in het proces en heeft dit in december 2020 weer opgepakt. Verkeer en vervoer - Wegen, straten, pleinen De volgende maatregelen zijn uitgevoerd: • Het op één niveau bestraten van de Breestraat en Verwersdijk is gekoppeld aan werkzaamheden aan drainage, kabels en leidingen. Planning en uitvoering hiervan zijn verschoven in de tijd. • Herinrichting Reinier de Graafweg is vrijwel gereed voor openstelling en verbinding met de A4.
Aanpassingen aan de woningen vindt voor de zomer van 2021 plaats. • Voorbereidingen voor de versmalling Voorhofdreef zijn getroffen om deze verkeersveiliger in te richten. • Er is gestart met voorbereidingen van de herinrichting Julianalaan midden (ter hoogte van TU Bouwkunde), zowel op het gebied van het faciliteren van fietsers als de herinrichting van het groen en de afwatering. • Onderzoek naar realisatie van een fietsstraat Michiel de Ruyterweg is opgestart, mede in relatie tot ontwikkelingen van de internationale school en Gele Scheikunde. Bewoners van TU Noord zijn hierbij betrokken. • Voorbereidingen voor aanleg van de rotonde Professor Schoemakerplantage zijn gestart; • De Mercuriusweg heeft na rioleringswerkzaamheden een nieuw fietspad gekregen en is groen ingericht. • Samen met de provincie Zuid-Holland is een verkeersstudie uitgevoerd naar de doorstroming van de Kruithuisweg, zowel met het oog op bereikbaarheid als mogelijke gebiedsontwikkelingen. • Er is onderzoek gedaan naar verbetering van de verkeersveiligheid van het Delflandplein. De gemeenteraad heeft over dit onderwerp een beeldvormende discussieavond georganiseerd.
Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) (zie: subparagraaf Gemeenschappelijke regelingen): Openbaar vervoer • ParkerenDelft (zie: subparagraaf Vennootschappen)
Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)
Realisatie 2019
Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging
Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie
Bereikbare en leefbare stad Baten Lasten
4.629 11.381
4.262 13.949
4.393 11.350
4.353 11.128
-40 222
Saldo Bereikbare en leefbare stad
-6.752
-9.687
-6.957
-6.774
183
Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad
45
Jaarstukken 2020
Het resultaat wijkt € 183.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 Kosten en baten parkeren Fietsparkeren Overig Totaal
I I I
R/O
Totaal
Lasten
Baten
Storting Onttrekking
R R R
-127 258 51
-44 240 25
-83 18 26
-
-
183
222
-40
-
-
Toelichting Kosten en baten parkeren Tegenover lagere parkeerbaten (€ 193.000) op straat staan hogere inkomsten uit vergunningen en ontheffingen (€ 110.000). Als gevolg van Covid-19 zijn minder bezoekers naar Delft gekomen. Er is extra inzet gepleegd op de invoering van gereguleerd parkeren (€ 44.000). De opbrengst voor de naheffingsaanslagen wordt verantwoord bij het onderdeel Financieel gezonde gemeente. Fietsparkeren We hebben fietscoaches ingezet. De verantwoording van de kosten (€ 100.000) heeft plaatsgevonden op het taakveld Openbare orde en veiligheid (programma Schone en veilige stad). Uitbreiding van fietsparkeerplaatsen in de binnenstad wordt bemoeilijkt door het ontbreken van geschikte inpandige locaties, waardoor minder is uitgegeven dan gepland (€ 140.000).
Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad
46
Jaarstukken 2020
Investeringen Toegekend bedrag
Realisatie t/m 2019
Beschikbaar vanaf 1-1-2020
Begroot 2020
Realisatie 2020
Jaar van start en gereed
10.523 -4.985 3.121 -1.000 300 -150 129
9.655 -4.450 3.014 -140 44 26
868 -535 107 -860 256 -150 103
868 -535 107 -860 256 -150 15
1.035
2006-2020 2006-2020 2014-2020 2014-2020 2019-2025 2019-2025 2019-2021
87 5.838 -3.571 345 101 3.336 -2.429 40 94 277 -139 55 -136 46 571 -122 5 -57 9.000 30 778 600 500 66 -50 770 -530 1.515 150 16.959
4.677 -3.571 345 101 3.336 -2.429 40 79 277 -139 55 -136 46 571 -122 5 -57 1.000 30 778 600 770 -530
95
55 900 955
50 50 150 -50 1.900 -529 1.120 -1.200 400 75 500 2.366
-
7.993
5.446
Bereikbare en leefbare stad Investeringsplan LVVP Bijdrage LVVP LVVP 2014-2016 Bijdragen LVVP 2014-2017 LVVP / SA regulier 2017-2025 LVVP / SA cofin. 2017-2025 Microbereikbaarheid Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Reinier de Graafweg Reinier de Graafweg - cofinanciering Spoorzone (inrichting openbare ruimte) Spoorzone 2e fietsenstalling Spoorzone 2e fietsenstalling - cofinanciering Spoorzone 3e fietsenstalling Spoorzone 3e fietsenstalling cofinanciering Uitv.Nota fietspark./stalling Uitv.Nota fietsparkeren-Inv RO Fietsactieplan 2019 Fietsactieplan 2019 - cofinanciering Fietsstraat v Foreest Fietsstraat v Foreest - cofinanciering Herinrichting de Reiger Oost-West as Poptahof Oost-West as Poptahof - cofinanciering Ontsluiting Zeeheldenbuurt Ontsluiting Zeeheldenbuurt - cofinanciering Beheerplan wegen Reconstructie Oostsingel Dijkhoornseweg Kanaalweg (BHP Wegen) Noordeindseweg (BHP Wegen) Mijnbouwplein Mijnbouwplein - cofinanciering Julianalaan Midden Julianalaan Midden - cofinanciering Gele Scheikunde Havendienst - electra en wateraansluitingen Subtotaal investeringsplan
87 9.228 -3.571 66.738 6.266 -3.942 7.300 -6.213 160 94 388 -150 267 -136 74 627 -127 183 -98 9.000 135 800 600 500 66 -50 770 -530 1.545 150 98.099
Bedrijfsmiddelen Dakkoffer scanauto Vervanging parkeerautomaten Subtotaal bedrijfsmiddelen
150 900 1.050
Investeringsagenda Fietsactieplan 2018- 2025 Fietsactieplan - cofinanciering 2018 -2025 LVVP / SA regulier 2017-2025 LVVP / SA cofin. 2017-2025 Grote projecten LVVP / SA 2020-2025 Grote projecten LVVP / SA - cofin. 2020- 2025 Juniusstraat 6 (sloop)* Sportring 1 (sloop)* Binnenstad fysiek* Subtotaal investeringsagenda
1.200 -400 10.916 -7.050 11.400 -7.200 1.350 700 500 11.416
-
1.200 -400 10.916 -7.050 11.400 -7.200 1.350 700 500 11.416
Totaal investeringen
110.565
81.235
29.330
3.390 66.393 6.165 -3.942 3.964 -3.784 120 111 -11 212 28 56 -5 178 -41 105 22
30 81.140 95
Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad
150 5.577
-859 49 38
3.543 -1.531 59
2.805 -1.313 71 81 7 78 -147 46 2 -127 15 -58 1.084
7 128 286 88 5.387 59
2020-2021 2014-2021 2014-2021 2009-2020 2016-2020 2016-2020 2016-2020 2016-2020 2018-2020 2020-2021 2019-2021 2019-2021 2019-2020 2019-2020 2020-2021 2018-2021 2018-2021 2019-2020 2019-2020 diverse 2019-2020 2019-2020 2020-2021 2021-2021 2019-2021 2019-2021 2019-2021 2019-2021 2019-2021 2020-2021
2019-2020 2024-2024
59 2018-2025 2018-2025 2019-2025 2019-2025 2020-2025 2020-2025 2020-2021 2020-2021 2020-2021
47
Jaarstukken 2020
Toelichting LVVP /Bijdrage LVVP Het lokaal verkeers- en vervoersplan wordt afgewikkeld. LVVP 2014-2016 / Bijdragen LVVP 2014-2017 Onderzoek naar realisatie van een fietsstraat Michiel de Ruyterweg is opgestart. Bijdrage aan realisatie Reinier de Graafweg. Microbereikbaarheid Op diverse locaties zijn kleine aanpassingen gedaan ter verbetering van de doorstroming en bereikbaarheid. Halteverplaatsing tramhalte Martinus Nijhoflaan De tramhalte Martinus Nijhofflaan zal naar verwachting in 2022 verplaatst worden. Reinier de Graafweg Ten behoeve van de reconstructie en herinrichting van de Reinier de Graafweg en aansluiting op de A4 zijn infrastructurele en ruimtelijke investeringen gepleegd. Spoorzone (inrichting openbare ruimte) Uitvoering afrondende werkzaamheden. Spoorzone derde fietsenstalling De derde fietsenstalling is in september na voltooiing van de werkzaamheden in gebruik genomen. Uitv.Nota fietspark/-stalling Inrichting en huur fietsenstalling Voldersgracht. Fietsstraat Van Foreeststraat De inrichting van de Van Foreeststraat tot fietsstraat is afgerond. Herinrichting de Reiger Woonbron en gemeente onderzoeken de haalbaarheid van vernieuwing van de Reiger. Ontsluiting Zeeheldenbuurt Het project is afgerond. Fietsactieplan Toekomstig investeringsbudget voor fietsmaatregelen.
LVVP / SA regulier 2017 - 2025 Ten laste van dit budget worden mobiliteitsprojecten uitgevoerd in het kader van het Mobiliteitsplan Delft. Een groot deel moet nog worden gepland. Grote projecten LVVP / SA 2020 -2025 Ten laste van dit budget worden mobiliteitsprojecten uitgevoerd in het kader van het Mobiliteitsplan Delft. Een groot deel moet nog worden gepland. Dakkoffer scanauto Vervangingsinvestering. Vervanging parkeerautomaten Vervangingsinvestering.
Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad
48
Jaarstukken 2020
Juniusstraat 6 Dit betreft de sloop van Juniusstraat 6. Sportring 1 Dit betreft de sloop van Sportring 1. Binnenstad fysiek De uitvoering van de werkzaamheden voor de entreegebieden van de binnenstad zijn gepland en zullen in de eerste helft van 2021 aanvangen. LVVP Poortlandplein - rotonde Besparing op uitvoering rotonde Poortlandplein. Julianalaan Midden Er is gestart met ontwerpen en technische voorbereidingen van de herinrichting Julianalaan midden (ter hoogte van TU Bouwkunde), zowel op het gebied van het faciliteren van fietsers als de herinrichting van het groen en de afwatering. Havendienst - elektra en wateraansluitingen De passantenhaven wordt toekomstbestendig gemaakt en voorzien van nieuwe voorzieningen, zoals water, elektra en digitaal afrekenen.
Overzicht van belangrijkste wijzigingen bij de programma's Belangrijkste wijzigingen per programma Bereikbare en leefbare stad Begroot voor wijziging Begrotingswijzigingen uit 2019 Technische wijziging Technische wijziging Kaderbrief 2020 Parkeertransitie Najaarsnota 2020 Maatregelen Corona juli Begroot na wijzigingen
Programma-verantwoording / Bereikbare en leefbare stad
Bedragen x € 1.000 nr 0de 2 3 9 11 12 13
Lasten 13.949 -29 20 -2.599 -6
Baten 4.262 105 -532 -20 34 544
15 11.350
4.393
Saldo -9.687 134 -20 2.067 -14 34 544 -15 -6.957
49
Jaarstukken 2020
Goed wonen Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Goed wonen Stand: 2019
Stand: 2020
Streven: 2020
1.049
1.640
1.000
Delft: 2019 € 722 € 850 € 210.000 6,7
Delft: 2020 € 733 € 861 € 240.000 4,5
Nederland: 2020 € 700 € 773 € 270.000 9,2
Woningbouw
Resultaat:
Vergelijkingscijfers BBV Woonlasten éénpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden WOZ-waarde woningen Nieuwbouw per 1.000 woningen
Toelichting • Woningbouw: Er zijn afgelopen jaar zo’n 600 woningen opgeleverd (stand november 2020). Het betreft vooral projecten in Nieuw Delft, zoals Antoni, Volt en The Student Hotel (240 studenteneenheden) en kleinere projecten in de rest van de stad. Samenvatting Omgevingsvergunningen en fysieke leefomgeving De uitvoering van de VTH-taken Wabo kende twee gezichten: een toename in het aantal aanvragen van omgevingsvergunningen - met name voor (ver)bouwactiviteiten - en minder inspanningen dan geraamd voor toezicht op de bestaande leefomgeving en handhaving als gevolg van de coronacrisis. De bouwwerkzaamheden van al vergunde plannen ging grotendeels door, dus ook het toezicht daarop. Een aantal in het oog springende casussen en projecten, zowel in vergunningverlening als in toezicht & handhaving zijn: de Nieuwe Kerk, Kruisstraat, Bethelpark (woningbouw), The Student Hotel, House of Delft, Martinus Nijhofftoren (woontoren). Tevens is gestart met de noodzakelijke projecten omtrent de implementatie van de Omgevingswet. Daarnaast is afgelopen jaar de eindevaluatie Studentenhuisvesting afgerond. Daarmee kan nu de sturing op verkamering en splitsing definitief worden ingericht en de schaarse woonvoorraad worden beschermd. Voor de belangrijkste behaalde resultaten in de gebiedsontwikkeling wordt in het MPG 2021-2024 een uitgebreid beeld geschetst.
Hieronder volgt een samenvatting van de grootste gebiedsontwikkelingen. Schieoevers 2019 hebben we afgesloten met overeenstemming tussen gemeenten en ontwikkelaar van Kabeldistrict over de samenstelling van het te realiseren programma. Dit heeft in de zomer van 2020 geleid tot een anterieure overeenkomst met de ontwikkelcombinatie Kabeldistrict CV, een samenstelling van Kondor Wessels Vastgoed en Amvest. Mede op basis van de anterieure overeenkomst heeft het ministerie van BZK een aanzienlijke subsidie verstrekt om de woningbouw in dit project te stimuleren. De anterieure overeenkomst was ook het formele begin van het maken van een eerste bestemmingsplan voor Schieoevers Noord. We zijn gestart met het in beeld brengen van de hoeveelheden milieuruimte die de verschillende bedrijven nodig hebben, de zogenaamde Representatieve Bedrijfssituatie (RBS). Deze vormt ook een belangrijke basis voor de MER monitoring die begin 2021 aan de raad wordt aangeboden. Voor de inhoudelijke planvorming is in het voorjaar van 2020 een kwaliteitsteam ingehuurd en geïnstalleerd. Zij zijn aan de slag gegaan met een Ruimtelijk Kwaliteitskader (RKK), een verdere uitwerking van het Ontwikkelplan op de ruimtelijke aspecten. Voor dit RKK en voor de plannen voor
Programma-verantwoording / Goed wonen
50
Jaarstukken 2020
Kabeldistrict en Nieuwe Haven is in 2020 een participatietraject voorbereid, dat in de eerste weken van 2021 is doorlopen. Ten aanzien van een aantal deelprojecten zijn ook weer aanzienlijke stappen gezet. Voor de verbreding van de Schie is de planvorming in 2020 vrijwel geheel doorlopen. Deze verbreding maakt het mogelijk om de zandhandel te verplaatsen. Deze verplaatsing is nodig om de Gelatinebrug te kunnen aanleggen. Voor de brug is de planvorming in volle vaart bezig. De aanpak is gedefinieerd en een programma van eisen is opgesteld. Met de provincie is gewerkt aan de zoektocht naar compensatie voor de Hogere Milieucategorieën bedrijven. O.a. via de verstedelijkingsalliantie is een onderzoek uitgezet naar de toekomst van de asfalt- en betonindustrie. Ook is eind 2019 de naam van het station Delft Zuid veranderd in station Delft Campus. Deze ontwikkeling was een formele mijlpaal in de ontwikkeling van een nieuw station in 2029, feitelijk als station zelf maar ook als gebiedsontwikkeling van de omgeving. Ten aanzien van het station zelf geldt dat het dak van de nieuwe fiets- en voetgangerstunnel onder de sporen is ingeschoven en de vloer en wanden van de tunnel staan. Na de planologische procedure voor de energieneutrale perronkap en het bestemmingsplan is gestart met de bouw van de constructie van de perronkap.
De aansluiting van de tunnel op de bestaande infrastructuur en de inrichting van de voorpleinen zijn in voorbereiding genomen. Voor de omgeving van het feitelijke station is ontwikkelaar BPD als partner geselecteerd. Met hen samen wordt nu gewerkt aan een gebiedsvisie voor de hele stationsomgeving. BPD wordt vooral actief aan de noordzijde van de Kruithuisweg. Aan de zuidzijde van de Kruithuisweg heeft ontwikkelaar Certitudo positie verworven. Ook deze ontwikkeling nabij Tanthof is onderdeel van de gebiedsvisie van de stationsomgeving. Organisatorisch gaat het programma Schieoevers ook een volgende fase in. Eind 2019 en begin 2020 is een second opinion gevraagd op hoe het programma tot op heden is georganiseerd. Dit heeft geleid tot een nieuwe governance structuur voor Schieoevers en een uitgewerkt Programmaplan langs een nieuw organisatie- en rapportagemodel. Nieuw Delft De voorbereidingen voor de aanleg van de eerste fase van het Van Leeuwenhoekpark, inclusief het waterelement, zijn gestart. Tegen het einde van 2021 zal start aanleg volgen. Eind 2020 is een aantal velden geleverd, dit zijn de velden 9 (Poortmeester) en 2.2 en 2.4 (Gezicht op Delft). Daarnaast is de Coendersbuurt (veld 4) volledig opgeleverd, zijn diverse projecten in Van Leeuwenhoekkwartier Noord opgeleverd zoals The Student Hotel, Guldenwater en Antoni, maar ook enkele CPO’s aan de Nieuwe Gracht zijde.
Volt (veld 5) is gereed en in gebruik genomen. De openbare ruimte rond Volt is eveneens gereed. Van een aantal projecten is de bouw gestart, dit betreft o.a. de particuliere bouw naast The Student Hotel en Antoni. De bouw van Huis van Delft vordert, de eerste laag boven maaiveld is inmiddels zichtbaar. Ook worden de plannen voor de invulling van de plint steeds definitiever. De raad heeft verder eind 2020 ingestemd met de programmatische wijziging van veld 2.5 waardoor inpassing van Filmhuis Lumen mogelijk is. Tevens heeft de raad ingestemd met het advies van het Fonds 2040 voor de subsidie en garantstelling voor Filmhuis Lumen. Er is gestart met de ontwerp- en engineerfase van de mobiliteitshub. De aanbesteding volgt eerste helft van 2021. Eind 2020 is de aanbesteding voor een aanbieder van deelmobiliteit gestart. Dit proces wordt begin 2021 afgerond. Het PFAS-dossier is tot een afronding gebracht, het raadsvoorstel hiervoor ligt begin 2021 bij de gemeenteraad. De raad heeft eind 2020 op het voorstel voor inzet van een deel van de kwaliteitsgelden voor Houttuinenplein conform besloten. Voor het ontwerp van het Houttuinenplein is een uitvraag aan drie ontwerpers gedaan om een voorstel in te dienen. Dit voorstel zal na consultatie van de stad beoordeeld worden, waarna met 1 ontwerper het plan uitgewerkt wordt.
Uitgangspunt is om rond de oplevering van het gebouw ook de openbare ruimte af te ronden.Voor het woonrijp maken van de openbare ruimte rond
Programma-verantwoording / Goed wonen
51
Jaarstukken 2020
de velden 2 en 3 is een raamovereenkomst gesloten. Hiermee kan, elke keer dat een deel van het vastgoed gereed is, een deel van de openbare ruimte aangelegd worden. Dit gaat zo efficient mogelijk. I Change heeft de locatie voor tijdelijke initiatieven in gebruik genomen, maar het terrein is een groot deel van het jaar vanwege Covid-19 gesloten geweest. Samen met Stylos is een prijsvraag uitgeschreven voor een uitkijktoren naast I Change. Het winnend ontwerp is inmiddels gerealiseerd. TU-gebied In het TU-gebied is een aantal ontwikkelingen geconcretiseerd in 2020. Zo is een anterieure overeenkomst gesloten voor Mijnbouwstraat 120 en een intentie-overeenkomst voor de herontwikkeling van het gebied Gele Scheikunde. Dit laatste gebeurt in nauwe afstemming met de ontwikkeling van de school voor Internationaal Georiënteerd Voortgezet Onderwijs (het IGVO). Het bestemmingsplan Campus-zuid bevindt zich in een afrondende fase. Hier is enige vertraging opgelopen door onder meer de wijziging van het eindpunt van tramlijn 19. In 2020 is tevens het besluit gevallen dat tramlijn 19 een ander eindpunt krijgt: niet meer bij de Heertjeslaan, maar net ten noorden van de Kruithuisweg. De TU en de MRDH hebben dit in overleg met de gemeente besloten. Er is verder overeenstemming bereikt over de oplossing van de technische knelpunten bij de aanleg.
De aanvullende kosten hiervan worden gedragen door de MRDH en de TU. De Sint Sebastiaansbrug is half 2020 opgeleverd en weer volledig in gebruik genomen. Een belangrijke toegangsroute richting TU is hiermee hersteld. Met de TU hebben we dit jaar goed en veelvuldig overleg gehad over Covid-19. Zo zijn er afspraken gemaakt over de herstart van het onderwijs en het gevolg daarvan voor het gebruik van de openbare ruimte. Alle mogelijke knelpunten zijn in kaart gebracht met een bijbehorend maatregelenpakket. Ook over het verloop van de OWee zijn heldere afspraken gemaakt. Als gevolg van de reguliere contacten en afspraken hierover ontstonden korte lijnen, waardoor we snel konden schakelen bij opkomende vragen of knelpunten. Reinier de Graaf- en Juniusbuurt In 2020 is de gebiedsvisie voor de Reinier de Graaf- en Juniusbuurt vastgesteld door de gemeenteraad. Hiermee borgen we dat de ontwikkelingen in het gebied bijdragen aan de wijkversterkingsopgave in de omliggende buurten in Buitenhof Noordwest. Als eerste stap in de invulling van deze visie is ook het bestemmingsplan voor Bethelpark vastgesteld. De voorbereiding voor de bouw van dit woningbouwproject is begonnen. Omgevingswet Op 1 januari 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. De gemeente Delft ligt op schema met de implementatie van de wet.
Dat geldt voor wijzigingen op gebied van ICT en informatiestromen, het herinrichten van processen en de voorbereidingen voor het kunnen maken van een omgevingsplan en diverse juridische veranderingen. Deze deelprojecten lopen door in 2021. In 2020 zijn de Ontwerp omgevingsvisie en de Ontwerp omgevingseffectrapportage opgesteld en ter inzage gelegd. De omgevingsvisie wordt voor het zomerreces 2021 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. In 2020 is als voorbereiding op de juridische wijzigingen een overzicht gemaakt van de verordeningen die we moeten aanpassen en waar nog een keuze te maken is. Ook is gestart met de bruidschat en de milieubepalingen, die naar de gemeente overgaan. De verordeningen, de bruidschat en de milieubepalingen zijn bouwstenen voor het te maken omgevingsplan, waarmee we in 2021 gaan oefenen. Dit is vooral nodig om de techniek van het opstellen hiervan goed in de vingers te krijgen, zodat we na 1 januari 2022 kunnen starten met het maken van het omgevingsplan voor Delft dat in 2029 gereed moet zijn. Verstedelijkingsalliantie De Verstedelijkingsalliantie is een samenwerkingsverband van acht gemeenten langs de spoorlijn Leiden-Dordrecht (met aftakking naar Zoetermeer), de provincie Zuid-Holland en de MRDH. Doel van de Verstedelijkingsalliantie is de ontwikkeling van de binnenstedelijke locaties te versnellen, zodat vooral
Programma-verantwoording / Goed wonen
52
Jaarstukken 2020
op de middellange termijn het aanbod van woningen en ruimte voor nieuwe bedrijven op peil blijft. Om effectief te werken aan het oplossen van knelpunten heeft de alliantie een Top-13 van locaties opgesteld, waar de meeste prioriteit ligt. Schieoevers is een van die locaties. De alliantie is in gesprek met het Rijk om deze knelpunten op te lossen. De alliantie heeft in 2020 uit de subsidieregeling woningbouwimpuls € 160 miljoen ontvangen, waarvan € 8 miljoen voor Schieoevers. Stadsbouwmeester Delft staat aan de vooravond van een ingrijpende verstedelijkingsopgave. De stadsbouwmeester bewaakt de kwaliteit van deze ontwikkeling en de stedenbouwkundige kwaliteit en samenhang. Aan het begin van het jaar heeft de stadsbouwmeester zijn integrale visie op de ontwikkeling van de stad gepresenteerd in de gemeenteraad en aan belangstellende inwoners. Naast de begeleiding van bouwen openbare ruimteprojecten, heeft de stadsbouwmeester zich intensief beziggehouden met langetermijnontwikkelingen van de stad, zoals die zijn vastgelegd in bijvoorbeeld de omgevingsvisie en de mobiliteitsvisie. De stadsbouwmeester doet elk kwartaal (voor iedereen toegankelijk) verslag van zijn werkzaamheden aan de raad.
Samenwerking Bestaande samenwerkingsverbanden (onder meer): • Verstedelijkingsalliantie
Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten (bedragen × € 1.000)
Realisatie 2019
Goed wonen Baten Lasten
Begroot Begroot na vóór wijziging wijziging
Realisatie Verschil 2020 begroot na wijziging / realisatie
19.632 19.468
15.838 18.452
28.023 35.746
23.433 30.197
-4.590 5.549
165
-2.614
-7.723
-6.764
959
Saldo Goed wonen
Het resultaat wijkt € 959.000 af ten opzichte van de begroting. Verschillen tussen begroting en realisatie naar oorzaak I/S Bedragen x € 1.000 Ruimtelijke ordening algemeen Nieuw Delft Schieoevers Grondexploitatie Omgevingsvergunningen Fysieke leefomgeving Overig
I I I I I I !
Totaal
R/O
Totaal
Lasten
Baten
Storting Onttrekking
R R R R R R R
-725 22 -66 1.170 555 -231 234
6.739 -2.960 425 -214 -3 -214 254
-7.464 2.982 -491 1.384 557 -17 -20
-
-
959
4.027
-3.068
-
-
Toelichting Ruimtelijke ordening algemeen Binnen dit taakveld zijn diverse kosten opgenomen. De belangrijkste afwijking betreft een kostenneutrale afwijking van € 7,85 miljoen aan zowel de baten- als lastenkant en betreft de bijdrage vanuit het Rijk voor de woningbouwimpuls. Aan de lastenkant ontstaat verder een negatieve afwijking als gevolg van de via Fonds Delft 2040 toegekende bijdrage van € 450.000 voor de realisatie van de Biotech Campus. Dit is onderdeel van de € 1,5 miljoen die Biotech Campus Delft bij Fonds Delft 2040 heeft aangevraagd en die middels een raadsvoorstel is toegekend. Dit bedrag wordt verrekend met de reserve Stad en heeft daarom geen effect op het rekeningresultaat. Het restant van de afwijking wordt veroorzaakt door de in
Programma-verantwoording / Goed wonen
53
Jaarstukken 2020
2020 nog ongedekte kosten die gemaakt zijn voor het verbreden van de Schie. Voor 2021 worden deze kosten meegenomen in de gebiedsontwikkeling Schieoevers. Nieuw Delft Periodiek wordt een analyse gemaakt van de spreiding rond het resultaat van de grondexploitatie. Deze analyse is voor het laatst gemaakt voor het MPG 2020 en heeft geleid tot verbetering in de grondexploitatie van € 1,46 miljoen ten opzichte van het in Q4 2019 gemelde resultaat. Daarnaast is gebleken dat de getroffen voorziening ten behoeve van de dekking van de risico's in de business case OBS/Spoorzone niet nodig was. Hierdoor valt de voorziening voor € 1,522 miljoen vrij. Voorts is in het kader van bodemsanering in verband met PFAS de voorziening additioneel opgehoogd met € 3,0 miljoen welke ten laste is gebracht van het resultaat 2020. Schieoevers Door het laat in het jaar afsluiten van anterieure overeenkomsten zijn werkzaamheden verschoven van 2020 naar 2021. Dit heeft gevolgen voor zowel de baten als de lasten. Grondexploitatie Periodiek wordt een analyse gemaakt van de spreiding rond het resultaat van de grondexploitatie.
Deze analyse is voor het laatst gemaakt voor het MPG 2021 (die als bijlage van deze jaarrekening is toegevoegd) en heeft geleid tot verbetering in de grondexploitaties van € 1,17 miljoen ten opzichte van het in het MPG 2020 gemelde resultaat Omgevingsvergunningen In het begin van de pandemie kwamen veel kleine vergunningaanvragen binnen, omdat mensen thuis zaten, niet op vakantie konden en daarom hun verbouwvoornemens gingen uitvoeren. De toename van grote plannen is verrassend, het betreft grotendeels woongebouwen. Gemiddeld genomen is de bouwsector niet getroffen door Covid-19. Dat komt ook overeen met de trends. Bij een crisis reageert de bouw als één van de laatste sectoren. Het positieve resultaat op Omgevingsvergunningen is een bruto resultaat. Na aftrek van nog toe te rekenen kosten zoals BTW op goederen en diensten, perceptiekosten en overhead blijft een nettoresultaat over van € 170.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve Omgevingsvergunningen. Fysieke leefomgeving Vacatures voor noodzakelijke functies waren moeilijk te vervullen, waardoor gekozen is voor inhuur, met bijbehorende extra kosten.