IHP Onderwijs 2025-2041

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025 - 2041

November 2024

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Inhoudsopgave

1 Inleiding

3

1.1 Algemeen 1.2 Reikwijdte en afbakening 1.3 Leeswijzer

3 3 4

2 Visie op inrichting toekomstig onderwijs in Delft 2.1 Mondiale ontwikkelingen 2.2 Landelijke ontwikkelingen 2.3 Regionale ontwikkelingen 2.4 Gemeentelijke ontwikkelingen 2.5 Onderwijshuisvesting 2.6 Samenvatting visie IHP 2020

5 5 5 7 8 14 19

3 Toekomstige kwalitatieve behoefte aan onderwijsvoorzieningen

21

4 Huidig aanbod en prognose ontwikkeling ruimtebehoefte

22

4.1 Primair onderwijs 4.1.1 Totaaloverzicht huidig aanbod 4.1.2 Totaalprognose ontwikkeling ruimtebehoefte 4.1.3 Ontwikkeling per schoolbestuur 4.2 Voortgezet onderwijs 4.2.1 Totaaloverzicht huidig aanbod 4.2.2 Totaalprognose ontwikkeling ruimtebehoefte 4.2.3 Ontwikkeling per schoolbestuur 4.3 (Voortgezet) Speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs 4.3.1 Totaaloverzicht huidig aanbod 4.3.2 Totaalprognose ontwikkeling ruimtebehoefte 4.4 Bewegingsonderwijs 4.4.1 Totaaloverzicht 4.4.2 Totaalprognose ontwikkeling ruimtebehoefte bewegingsonderwijs 4.4.3 Capaciteitsbeoordeling

5 Plan voor gewenste onderwijsvoorzieningen 5.1 Opgeleverde projecten IHP 2020-2035 5.2 Stand van zaken lopende projecten IHP 2020-2035 5.3 Planning nog op te starten projecten IHP 2020-2035 5.4 Nieuwe projecten in IHP 2025-2040 5.5 Globale planning 5.5 Planning overige schoolgebouwen

22 22 24 24 26 26 28 28 30 30 31 32 32 36 39

41 41 43 46 48 50 51

6 Financiën

52

7 Bijlage: Delfts Convenant

56

Bijlage: Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen

60

1

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Foto voorzijde: Tekleh Asmanot toont trots de paraplu - een cadeautje van de ISK Delft voor de genodigden bij de opening - waarop zijn tekening van de Delftse huisjes prijkt. Op de achtergrond de nieuwe huisvesting aan de Juniusstraat. © Fred Libochant AD 25 maart 2024

2

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

1 Inleiding 1.1 Algemeen In 2020 is het samenhangende lange termijnplan IHP 2020-2036 vastgesteld. Dit document vormt nog steeds een goede basis voor onderwijshuisvesting in Delft. Samen met de schoolbesturen hebben we ons de afgelopen 4 jaar enorm ingezet om invulling te geven aan de strategische huisvestingsopgave en zijn een flink aantal verouderde schoolgebouwen aangepakt en toekomstbestendige, duurzame en gezonde schoolgebouwen gerealiseerd. Daarnaast werken we intensief samen, en blijven dit ook de komende jaren doen, eenieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheden, aan planontwikkeling van onderwijsvoorzieningen. De gemeenteraad is afgelopen jaren ook op verschillende manieren geïnformeerd over de stand van zaken en voortgang van projecten.

1.2 Reikwijdte en afbakening Het IHP is een dynamisch plan en vraagt nu, in 2024, om bijsturing en bijstelling. Nieuwe wetgeving, maatschappelijke ontwikkelingen, bestuurlijke fusies/wijzigingen, gewijzigde beleidsambities vanuit het onderwijs hebben consequenties voor onderwijshuisvesting en groei van de stad. De opgave voor onderwijshuisvesting beweegt mee met deze dynamiek. Het IHP sluit ook aan op en geeft input voor andere IHP’s voor o.a. sport en cultuur. In een compacte, en groeiende stad is het bij (stedelijke) ontwikkelingen van groot belang om integraal samen te werken en waar mogelijk functies te combineren en voldoende ruimte voor maatschappelijke voorzieningen te realiseren. Het IHP geeft voor de eerste vier jaar een concrete planning en voor de jaren daarna een doorkijk voor 12 jaar. Bij invoering van de verwachte nieuwe wet, gepland in 2025, wordt het voor gemeenten verplicht om een meerjarig Integraal Huisvestingsplan (IHP) te ontwikkelen. Het IHP is momenteel nog vormvrij en is in 3

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Delft reeds geruime tijd een gebruikelijk instrument om voor langere tijd afspraken te maken in plaats van de jaarlijkse cyclus van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs (hierna: ‘de verordening’). Bij de volgende actualisatie, in 2028, verwachten we een volledige herziening om te voldoen aan de nieuwe wetgeving en bijbehorende regels. 1.3 Leeswijzer In dit document actualiseren we waar nodig het IHP 2020-2036. In hoofdstuk 2 en 3 verwijzen we daarom ook nog naar het IHP 2020-2036. Waar beide plannen hetzelfde regelen en het onduidelijk is of het IHP 2020-2036 of 2025-2041 geldt, prevaleert het IHP 2025-2041. Het IHP 2025-2041 bevat allereerst een actualisatie van het beleid en visie die invloed hebben op de onderwijshuisvesting (hoofdstuk 2). Hoofdstuk 3 is ten opzichte van het IHP 2020-2036 ongewijzigd, er is een samenvatting opgenomen. Vervolgens worden in hoofdstuk 4 opeenvolgend de laatste cijfers over de schoolgebouwen, het aantal leerlingen en de leerlingenprognoses geactualiseerd. In hoofdstuk 5 staat het plan met de gewenste onderwijsvoorzieningen. Volgend op de inhoud sluit het IHP af met de financiële gevolgen in hoofdstuk 6, met bijbehorende indicatieve investeringsagenda.

4

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

2 Visie op inrichting toekomstig onderwijs in Delft In het IHP 2020-2036 staan in dit hoofdstuk de visie, beleidskaders en beleidswensen die de basis vormen voor de onderwijskundige behoefte en het plan voor gewenste onderwijshuisvesting. Deze visie is voor het grootste deel nog steeds geldig. In dit hoofdstuk staan nieuwe ontwikkelingen en beleid van de afgelopen vier jaar benoemd. Tot slot een samenvatting van de uitgangspunten voor de onderwijshuisvesting uit het IHP 2020-2036 met daarbij de actualisatie van de afgelopen vier jaar.

2.1 Mondiale ontwikkelingen De oorlog in Oekraïne en de Corona-crisis hebben invloed op de onderwijshuisvesting. Hierdoor zijn de bouwprijzen en energiekosten gestegen. Bovendien is een tekort aan personeel op de arbeidsmarkt ontstaan en zijn prijzen blijven stijgen. Dit maakt het lastiger om bouwprojecten te realiseren. Door de oorlogssituatie in diverse landen is het aantal nieuwkomers in Delft de afgelopen jaren fors gestegen. Hiervoor was aanvullende onderwijshuisvesting nodig. Het nieuwkomersonderwijs blijft aan verandering onderhevig, afhankelijk van de economische en politieke situatie in de wereld.

2.2 Landelijke ontwikkelingen Inclusiever onderwijs Sinds de komst van de Wet passend onderwijs in 2014 wordt in het onderwijs verplicht gewerkt aan passend onderwijs: alle leerlingen moeten een plek krijgen op een school die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden. In Delft werken de scholen samen in het Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Delflanden en het Samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs Delflanden. Zij bepalen samen wat er onder hun basisondersteuning passend onderwijs valt en zorgen samen voor een dekkend aanbod in de regio. Een kind gaat naar een gewone school als dat kan en naar het speciaal onderwijs als er intensieve begeleiding nodig is. Het inclusief onderwijs gaat nog een stapje verder. Het uitgangspunt van inclusief onderwijs is dat zoveel mogelijk leerlingen met en zonder beperking of ziekte 'thuisnabij' naar dezelfde school gaan, en hier onderwijs, en waar nodig zorg, op maat krijgen. Het kabinet wil daar stapsgewijs naar toewerken richting 2035. In de werkagenda Route naar inclusief onderwijs 20351 zijn de te nemen stappen en fases in dit proces beschreven.

1

Zie (Kamerbrief over contouren werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035 | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl )

5

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Scholen voor speciaal onderwijs moeten zich uiteindelijk doorontwikkelen naar specialistische netwerken die hun expertise in reguliere scholen inzetten. Het is in Delft, maar ook landelijk, nog niet precies bekend wat dit gaat betekenen voor de scholen in het funderend onderwijs. De komende jaren zal dit duidelijker worden. Een concrete stap is het maken van een koersdocument door het Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Delflanden. Deze ontwikkeling kan ook gevolgen hebben voor de huisvesting van scholen. We houden daarom bij nieuwbouw van scholen zo mogelijk rekening met ruimte voor uitbreiding en dat het gebouw flexibel is en aangepast kan worden. Wet Meer ruimte voor nieuwe scholen Deze wet is in 2021 in werking getreden. Deze wet wijzigt de procedure voor het starten van nieuwe openbare en bijzondere scholen in het basis- en voortgezet onderwijs, zodat deze beter aansluit bij de daadwerkelijke belangstelling van leerlingen en ouders. Daarmee komt er meer ruimte voor nieuwe initiatieven. Dat kan een initiatief voor een school op grond van een bepaalde geloofs- of levensovertuiging of pedagogische grondslag zijn. Dit draagt bij aan meer variëteit in het onderwijs. DUO publiceert ieder jaar op 1 juli alle nieuwe initiatieven.

In Delft zijn op grond van deze wet in 2022 islamitische basisschool De Nieuwe Maan en in 2023 het Mercurius College voor voortgezet vrijeschoolonderwijs gestart.

Het Mercurius College is in augustus 2023 gestart aan het Karrepad

In 2024 hebben de VO-schoolbesturen het Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen geactualiseerd. Deze treedt aansluitend aan het huidige RPO vanaf januari 2026 in werking. In een RPO maken schoolbesturen gezamenlijk afspraken over het 6

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

onderwijsaanbod in de regio. Daar maakt ook de nieuwe VO-school onderdeel van uit. In de bijlage staat het nieuwe RPO.

2.3 Regionale ontwikkelingen Internationaal Onderwijs Den Haag – Leiden - Delft De vraag naar Internationaal onderwijs is de afgelopen jaren sterk gegroeid. De aanwezigheid van internationale scholen is een belangrijke voorwaarde voor buitenlandse bedrijven en internationale werknemers om zich hier te vestigen. De afgelopen vier jaar zijn er 1.500 leerlingen bijgekomen binnen het internationaal onderwijs in de regio Delft – Den Haag – Leiden. Dat is een toename van 20%. Het is de verwachting dat binnenkort in deze regio het aantal van 10.000 leerlingen internationaal onderwijs wordt gehaald. In Delft verdubbelde het aantal leerlingen internationaal onderwijs Primary en Secondary de afgelopen vier jaar van 217 naar 441 leerlingen in totaal. De International School Delft (hierna: ISD) Primary is in 2014 gestart en gehuisvest aan de Jaffalaan/Landbergstraat bij de TU Delft. In 2018 is voorzien in een uitbreiding en is er ruimte voor maximaal 220 leerlingen (enkelstrooms school). Het huurcontract met de TU Delft loopt tot en met 2025. Er is bestuurlijk overleg over de huisvesting van de ISD Primary na 2025. Als zich nieuwe ontwikkelingen in de huisvesting voordoen, is het de wens van Laurentius om de ISD Primary in een dubbelstrooms gebouw te huisvesten. De ISD Secondary is in 2019 gestart aan de Colijnlaan.

In juni 2025 wordt de nieuwbouw voor de ISD Secondary aan de Prins Bernhardlaan opgeleverd. Dit gebouw is geschikt voor maximaal 440 leerlingen. Op de foto wordt de start van de nieuwbouw van International School Delft Secondary gevierd. In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van het aantal leerlingen op de teldatum 1 oktober in het internationaal onderwijs in Delft vanaf 2014.

International School Delft Primary International School Delft Secondary

2014 30

2016 91

30

91

2018 141

141

2020 172

2022 2023 214 204

45

177

237

217

391

441

Een prognose van het aantal leerlingen op internationale scholen voor de komende jaren is lastig te geven. Deze staat los van bevolkingsprognoses, maar is vooral gebaseerd op de vestiging van grote bedrijven, van geopolitiek (Brexit) of de landelijke politiek. Het internationaal onderwijs is bedoeld voor kinderen van ouders die tijdelijk (2 jaar) in Nederland komen werken. Of kinderen van ouders die in het 7

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

buitenland werken en tijdelijk in Nederland zijn. De laatste jaren is de tendens dat werknemers langer dan 2 jaar blijven. Meer kinderen van vooral de basisschoolleeftijd stromen daardoor door naar een reguliere basisschool. De Internationale Schakelklas (hierna: ISK) is een regionale voorziening voor Delft, Westland, Midden-Delftland en Pijnacker-Nootdorp en vangt anderstalige nieuwkomersleerlingen van twaalf tot achttien jaar op. Zij zijn korter dan een jaar in Nederland en spreken niet of nauwelijks Nederlandse. Zodra zij voldoende Nederlands beheersen, stromen ze in het reguliere voortgezet onderwijs in. Het ISK in Delft is een onderdeel van Scholengroep Spinoza. In 2020 is het aantal plaatsen uitgebreid van 65 naar 150. Door de oorlogssituatie in diverse landen is het aantal leerlingen ISK de afgelopen jaren sterk gestegen naar 258 op 1 oktober 2023. Het aantal leerlingen blijft groeien. Aan de Juniusstraat 6 is in 2024 een tijdelijk schoolgebouw gerealiseerd. In de nieuwbouw van het ISK aan de Aart van der Leeuwlaan is ruimte voor maximaal 150 leerlingen. Dit is niet voldoende voor het huidige en te verwachten aantal leerlingen. Samen met de regio-gemeentes worden afspraken gemaakt over het (toekomstige) aanbod en de spreiding van nieuwkomers leerlingen in de regio. Dit is de basis om verder scenario's uit te werken voor alternatieve/aanvullende huisvesting.

Diploma-uitreiking van ISK Delft in juli 2024. 140 leerlingen stromen door naar vervolgonderwijs zoals pro, vmbo, havo, vwo, MBO en HBO.

Voor anderstalige nieuwkomersleerlingen in de basisschoolleeftijd zijn er Taalklassen. Deze zijn op de basisscholen De Horizon (Brahmslaan), De Eglantier Dalton Buiten, Rembrandtschool, Mgr. Bekkersschool en Prins Mauritsschool.

2.4 Gemeentelijke ontwikkelingen Coalitieakkoord ‘Samen werken aan Delft’ (2022) De fracties van STIP, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid en ChristenUnie hebben hun afspraken vastgelegd in het coalitieakkoord voor 2022-2026: ‘Samen werken aan Delft’. Met de raad, partners, betrokken inwoners en ondernemers wordt ingezet op het duurzaam versterken van de stad. De basis hiervoor zijn de volgende vijf accenten: Delft kansrijk voor iedereen, Ruimte voor wonen, Een gezonde en veilige stad, Een duurzame stad, Economische kracht en bruisende stad. Samen met partners, wordt ingezet op het vergroten van kansen voor meer Delftenaren, zodat 8

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

iedereen kan meedoen. Delft moet een stad zijn en blijven waar kinderen en jongeren hun talenten kunnen ontwikkelen, o.a. door onderwijs op alle niveaus. De vijf accenten komen tot uitdrukking in drie opgaven: Delft-West, Innovatiedistrict Delft en de Energietransitie. De opgaven zijn nodig om Delft op de lange termijn te versterken en te komen tot een evenwichtige opbouw en economische ontwikkeling van de stad. Delftse Educatieve Agenda De looptijd van de strategische onderwijsagenda 2019-2023 eindigde per 1 januari 2024. Er is een nieuwe Delftse Educatieve Agenda 2024-2027 vastgesteld door de raad. In de Delftse Educatieve agenda is door het onderwijs, de kinderopvang en de gemeente Delft voor deze nieuwe beleidsperiode de volgende gezamenlijke opdracht als leidraad geformuleerd: Wij – het onderwijs, de kinderopvang en de gemeente Delft – werken samen, zodat alle kinderen en jongeren in Delft zich kansrijk kunnen ontwikkelen richting volwassenheid. En zodat zij hun talenten kunnen ontplooien, om naar eigen vermogen deel te nemen aan onze samenleving. Vanuit deze opdracht richten de partners zich de komende vier jaar op drie ambities. Per ambitie zijn twee bestuurlijke prioriteiten benoemd.

Ambitie 1 – Aansluiting zorg en educatie 1.1 Versterken samenwerking 1.2 Preventie en normaliseren Ambitie 2 – Educatie voor iedereen 2.1 Inclusiever onderwijs 2.2 Versterken doorgaande lijnen Ambitie 3 – Kansen vergroten 3.1 Taalontwikkeling 3.2 Toegankelijk breed educatief aanbod De ambities 2 en 3 hebben gevolgen voor de huisvesting. Voor inclusiever onderwijs zijn gebouwen nodig die daarvoor geschikt zijn. Zowel in omvang als in indeling. Het versterken van de doorgaande leerlijn doen de scholen samen met kinderopvangorganisaties door samen te werken in een Integraal Kindcentrum. Voor de taalontwikkeling van leerlingen die de Nederlandse taal nog niet voldoende machtig zijn, zijn Taalklassen (basisonderwijs) en Internationale Schakelklassen (voortgezet onderwijs) nodig. Hiervoor is voldoende huisvesting nodig. Een toegankelijk breed educatief aanbod gaat o.a. over de rijke leerdag. Dit vraagt bijvoorbeeld om gebruik van de scholen na de reguliere schooltijd. Multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen Een schoolgebouw is al lang niet meer het exclusieve domein van leerkrachten en de leerlingen.

In een schoolgebouw vind je tegenwoordig ook een kinderdagverblijf of peuterspeelschool, de buitenschoolse opvang, een Vindplaats (een door DOK, de bibliotheek van Delft, beheerde schoolbibliotheek), schoolmaatschappelijk werk, de Taalklas (hier krijgen kinderen van nieuwkomers les met als doel vervolgens in te 9

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

kunnen stromen in een reguliere klas), een logopedist en andere zorgverleners. De regelgeving voor schoolgebouwen is nog met name gericht op de oorspronkelijke functie van een school. Het is binnen de regelgeving beperkt mogelijk om ruimte in gebruik te geven of te verhuren aan andere partijen. Over het algemeen hanteren gemeentes hiervoor eigen beleid en/of worden praktische afspraken gemaakt met scholen. In Delft zijn bij het IHP 2020-2036 ook ‘Voorwaarden Maatschappelijk Gebruik Ruimte(s) in Schoolgebouwen 2018’ opgenomen. Hierin staan afspraken over bijvoorbeeld het soort gebruik, de duur van het gebruik en de verdeling van de kosten. In de praktijk blijkt het lastig om volgens deze voorwaarden te werken. Het is geen eenvoudige regeling en daardoor arbeidsintensief. We gaan in 2025 deze regeling evalueren. Activiteiten in het kader van de rijke leerdag vinden ook plaats in een schoolgebouw. Dit gebeurt net als bij de Vindplaatsen en Taalklassen binnen de beschikbare ruimte. De laatste jaren is het aantal leerlingen in het basisonderwijs gegroeid en is er steeds minder leegstaande ruimte. Dit maakt het steeds belangrijker om afspraken over het ruimtegebruik in scholen goed vast te leggen. We nemen dit mee bij de evaluatie van de regeling verhuur en medegebruik.

Verstedelijkingsopgave De gemeente Delft heeft de ambitie om in de periode tot 2040 zo’n 15.000 woningen toe te voegen in de stad. Dit leidt tot een groei van de bevolking en ook van het aantal kinderen. Historie

Prognose

2020

2024

2028

2032

2036

2042

Totale bevolking Delft

103.601

109.486

112.288

117.582

121.935

127.249

0 t/m 19 jaar (%)

18.638

19.688

20.667

21.656

22.580

24.319

(18%)

(18%)

(18,4%)

(18,4%)

(18,5%)

(19,1%)

20 t/m 64 jaar (%)

68.476

71.823

72.468

74.639

76.655

79.013

(66,1%)

(65,6%)

(64,5%)

(63,5%)

(62,9%)

(62,1%)

16.487

17.975

19.753

21.287

22.700

23.917

(15,9%)

(16,4%)

(17,6%)

(18,1%)

(18,6%)

(18,8%)

65 jaar en ouder (%)

Deze groei kan niet alleen opgevangen worden door de bouw van grotere scholen. Daar is op de bestaande locatie niet altijd ruimte voor en schaalvergroting van de school is niet altijd gewenst. Er is in de stad, met name in ontwikkelgebieden, meer ruimte voor het huisvesten van (nieuwe) scholen nodig. Er is onder andere ruimte voor onderwijshuisvesting in Schieoevers geclaimd, evenals in de gebiedsontwikkeling Gillis-Delfia. Delft West Ondanks de unieke positie van Delft en de kansen die zich voordoen, bevindt Delft zich in een regio die laag scoort op brede welvaart. Dit geldt in Delft in het bijzonder 10

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

voor de wijken Voorhof, Buitenhof en Tanthof-West. Armoede, taalachterstand, negatieve ervaringen in het onderwijs, ervaren onveiligheid op straat, weinig mogelijkheden om anderen te ontmoeten en gebrek aan erkenning en waardering, hebben ertoe geleid dat te veel mensen niet leven, maar overleven. Tegelijkertijd zit er ook veel wijsheid en kracht bij bewoners.

Om deze vraagstukken aan te pakken is het programma ‘Wij West, gelijke kansen in Delft’ opgezet, als onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Goed onderwijs en gekwalificeerde (opgeleide en vakbekwame) burgers (met name jongeren) zijn een kenmerk van brede welvaart. Onderwijs is essentieel voor toekomstige brede welvaart; het is per definitie een investering in de toekomst. Door de inzet van middelen vanuit de Regio Deal Delft West2 wordt getracht een aantal belangrijke risicofactoren van brede welvaart te doorbreken, zoals het niet hebben van een startkwalificatie en een laag toekomstperspectief. Er ontstaan o.a. stevigere samenwerkingen tussen po- en vo-scholen, hogeronderwijsinstellingen en (lokale) bedrijven. Verschillende initiatieven en activiteiten versterken de 3 wijken; waaronder de Rijke Schooldag binnen de Regio Deal Delft West, ingezet wordt op kansengelijkheid, talentontwikkeling, netwerkopbouw en buitenschoolse programma’s. De Rijke Schooldag heeft dwarsverbanden met andere initiatieven als de Buurtfabriek, het 2

De Regio Deal Delft West is een toevoeging aan het programma Wij West. Dit staat garant voor een samenhangende en programmatische aanpak, die nodig is om de brede doelen voor Delft West te realiseren.

11

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

New Future Lab en de Wijkuniversiteit. Ook het project Smart Makers Delft maakt onderdeel uit van de aanpak voor Delft West. Dit is een onderwijsprogramma gericht op techniek- en technologieonderwijs voor primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Komende jaren wordt in dit programma samen met bedrijven en de TU Delft een rijk aanbod van onderwijsmodules ontwikkeld. Ook wordt in de uitvoering daarvan duidelijk op welke locatie(s) en met welke voorzieningen de uitvoering hiervan structureel een plek kan krijgen. Op dit moment is er een Proeflokaal ingericht bij Stanislas vmbo mavo Delft. Deze initiatieven en activiteiten dragen bij aan beter geschoolde, opgeleide en getrainde bewoners. Zij zijn op hun beurt de aanjager voor economische groei, technologische vooruitgang en maatschappelijke vernieuwing. Stedelijk programmeren Delft heeft de koers bepaald voor de ontwikkeling van de stad. Deze koers ligt op hoofdlijnen vast in de Omgevingsvisie en andere beleidsdocumenten. In de Omgevingsvisie geven we aan dat we een complete stad willen zijn, waarin wonen, werken, voorzieningen en ontmoetingsplekken gelijk ontwikkelen.

Sinds 2022 werkt de gemeente Delft volgens de werkwijze van het Stedelijk programmeren en maken we de ambities in de Omgevingsvisie concreter met als doel het bewaken van een samenhangende ruimtelijke ontwikkeling op lange termijn én het sturen op ‘goede groei’ van Delft. De stad is in drie gebieden verdeeld Noordoost (inclusief binnenstad en Delftse Hout), zuidoost (Schieoevers en TU Delft en campus) en West (wonen). Daarnaast is voor heel Delft een stadsbeeld gemaakt en zijn er vraagstukken die we samen met de regio oppakken. De steeds verder verdichtende en gemengde stad biedt kansen voor slimme combinaties en slimmer gebruik van ruimtes, ook ten aanzien van o.a. combinaties van onderwijs, openbare ruimte en andere voorzieningen. Een gebiedsontwikkeling kan de reden zijn om de nieuwbouw van een school eerder op te pakken dan op het moment einde levensduur. Tegelijkertijd is de beperkte ruimte een uitdaging voor grotere voorzieningen, zoals het voortgezet onderwijs. De kosten van compact bouwen zijn ook hoger. We sturen bij ontwikkelingen integraal op beschikbaarheid, bereikbaarheid, betaalbaarheid, spreiding en inrichting van maatschappelijke voorzieningen.

Koersdocument en referentienormen maatschappelijke voorzieningen Met het onderzoek naar de referentienormen maatschappelijke voorzieningen in 2021 is het aanbod van maatschappelijke voorzieningen in de stad, per type voorziening, geïnventariseerd. Het bestaande aanbod is vergeleken met de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen. Uit de vergelijking bleek dat er een (toekomstig) tekort is en ontstaat voor diverse voorzieningen. Om de koers op het gebied van maatschappelijke voorzieningen de komende periode te bepalen wordt het Koersdocument Maatschappelijke Voorzieningen opgesteld; het bevat een verdere differentiatie naar de verschillende wijken voor wat betreft capaciteit en kwalitatieve aspecten (functionaliteit, spreiding) en de verantwoordelijkheid van de gemeente voor de verschillende typen voorzieningen, de organisatie van projecten, prioriteitsstelling en de financiële opgave. 12

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet beoogt een vereenvoudiging van het stelsel van wetgeving voor de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving. Overheden moeten omwonenden en bedrijven betrekken bij plannen (participatie). Alle bestemmingsplannen worden vervangen door 1 omgevingsplan. De bouwheer van een nieuwe school krijgt ook met deze nieuwe wet te maken. Het ruimtelijk beleid van de gemeente is de leidraad voor alle bouwplannen. Dit beleid is samengevat in 10 principes voor het bouwen in Delft. Duurzaamheid Vanaf 1 januari 2021 geldt voor alle nieuwbouw dat deze moeten voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). Vanaf 2030 moeten nieuwe gebouwen Energieneutraal (ENG) zijn. In 2050 moeten alle schoolgebouwen energieneutraal zijn. Bij nieuwbouw wordt nu minimaal BENG gebouwd, maar wordt ook onderzocht welke maatregelen nodig zijn voor ENG. Per project wordt bepaald of ENG haalbaar is. De afgelopen jaren is gebleken dat verduurzaming van de gebouwen naar (B)ENG, een besparing op energielasten voor de gebruikers oplevert, maar dat dit ook leidt tot verhoogde kosten voor onderhoud aan de benodigde complexe installaties. De installaties verbruiken ook veel energie. Schoolbesturen die zonnepanelen op de daken van scholen willen plaatsen, merken dat daarbij hoge investeringen aan de dakbedekking nodig zijn.

De verzekeraar eist dit vanwege het risico op brand. Dit leidt ertoe dat wordt afgezien van het plaatsen van zonnepanelen of dat dit wordt uitgesteld tot een moment waarop volgens het meerjarenonderhoudsplan vervanging van het dak plaatsvindt. Sinds 2019 is het volgende gemeentelijke beleid op het gebied van duurzaamheid vastgesteld. Bij de realisatie van projecten onderwijshuisvesting hebben we met dit beleid te maken. Bij projecten die nu in uitvoering zijn, is gebleken dat dit beleid kostenverhogend werkt. We houden daarmee rekening bij de voorlopig geraamde investeringsbedragen (zie hoofdstuk 6). • Kader natuurinclusief bouwen (2021): bij nieuwbouw en renovatie wordt bij de vergunningverlening getoetst op natuur- en groeninclusieve maatregelen (zoals groene daken, zonnepanelen en vogelkasten) volgens een puntensysteem. • Warmteplan Delft (2021); plan om te komen tot een aardgasvrij Delft in 2050. Hiervoor wordt per wijk een Warmteuitvoeringsplan (WUP) opgesteld. Er wordt nu gewerkt aan een WUP voor de Multatulibuurt. In deze wijk staan de Mgr. Bekkersschool en de gymzaal aan de Frederik van Eedenlaan. Ook voor deze gebouwen wordt onderzocht op welke manier zij verwarmd kunnen worden zonder gas.

• Klimaatadaptatiestrategie (2019); in deze strategie staat hoe de gemeente zich wil aanpassen aan het veranderende klimaat (door monitoring, stresstesten en verkennen van oplossingsrichtingen met bewoners en bedrijven). 13

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

•

• •

•

Beleidsregel klimaatadaptieve bouw (2022); bij nieuwbouw wordt een plan getoetst op maatregelen die problemen voorkomen op het gebied van extreme neerslag, droogte, hitte en bodemdaling. Dit kan bijvoorbeeld door zo min mogelijk verharding toe te passen, ruimte voor waterberging te realiseren, te zorgen voor schaduw. Visie op circulaire economie (2020); de gemeente wil in 2050 circulair zijn. Uitvoeringsagenda circulaire economie (2024); de gemeente wil beleid hiervoor gaan vastleggen. Het huidige uitgangspunt is bij nieuwbouw zoveel mogelijk aan te sluiten bij de circulaire economie als economisch systeem, dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen maximaliseert en waardevernietiging minimaliseert. Energiestrategie Delft (2024); dit is een verdiepingsslag op met name het Warmteplan en de Regionale Energie Strategie en beantwoordt de vraag hoe we de uitvoering van die plannen vormgeven. Het gaat om collectieve warmte, nieuwbouw, bodemenergie en elektriciteit.

In 2024 worden ook nog het Omgevingsprogramma geluid en de visie Groen en biodiversiteit vastgesteld.

Voorbereidend fauna-onderzoek op de locatie aan de Aart van der Leeuwlaan voor de nieuwbouw Pleysier College en ISK.

2.5 Onderwijshuisvesting Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs In 2021 is de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Delft geactualiseerd en door de raad vastgesteld. Een volgende wijziging van de modelverordening verwachten we in 2025. Hierin zal het nog goed te keuren wetsvoorstel Doelmatige aanpak onderwijshuisvesting worden opgenomen. De beoogde ingangsdatum van de wetswijziging is 1 augustus 2025. De grootste wijzigingen zijn: 1. Een verplichting voor het vaststellen van een integraal huisvestingplan (IHP) voor gemeenten en meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor schoolbesturen. Het IHP geldt voor een periode van 4 jaar met een doorkijk naar de volgende 12 jaar. 2. Renovatie wordt een voorziening in de huisvesting waar de gemeente voor verantwoordelijk is. Het is een volwaardig alternatief voor vervangende nieuwbouw. 14

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Het rijk gebruikt voor renovatie de definitie: vernieuwing of grootschalige verandering. Gemeenten krijgen veel vrijheid om zelf invulling te geven aan de exacte invulling. 3. Het investeringsverbod in het primair onderwijs wordt opgeheven. Schoolbesturen mogen een overschot op de lumpsumbekostiging investeren in voorzieningen in de onderwijshuisvesting. Uiteraard moet hiervoor wel ruimte zijn binnen de begroting van het schoolbestuur. 4. Een zorgplicht voor het schoolbestuur voor een gezond binnenklimaat komt na internetconsultatie niet in de wet. Innovatief partnerschap schoolgebouwen (IPS) Delft Met de doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn, moeten in Delft gemiddeld ieder jaar twee schoolgebouwen worden vervangen of vernieuwd. Met de huidige aanpak en complexiteit gaan gemeente en schoolbesturen deze doelstelling niet halen. Het realiseren van nieuwbouw of renovatie van schoolgebouwen wordt steeds complexer. Aan de ene kant is ruimte schaars, materialen zijn steeds duurder geworden en goed personeel voor het bouwen van scholen is lastig te vinden. Aan de andere kant vragen stikstofeisen, klimaatadaptatie, circulair bouwen en andere nieuwe wet- en regelgeving, creatieve en nieuwe oplossingen. Er is een aantal factoren dat belemmert om tempo te maken met een goede besteding van gemeenschapsgeld aan nieuwe schoolgebouwen.

Zo geven diverse marktpartijen aan dat het bouwen van scholen voor hen niet interessant, maar juist complex is. Het gaat vaak om kleine, specifiek ontworpen gebouwen, zonder garantie op nieuw werk. De opdrachtnemers hebben meer interesse in garantie op werk voor meerdere projecten en standaardoplossingen. Ook worden ze graag tijdig bij een project betrokken en willen ze invloed hebben op het plan. Op veel huidige projecten zijn de faalkosten hoog. Dit komt onder andere door het aanpassen van specificaties tijdens het project, een ontwerp waarin oplossingen worden gekozen die bij de uitvoering om dure specifieke bouwkosten vragen en oplossingen die uiteindelijk leiden tot hoge onderhoudskosten. Met een slimme samenwerking willen we de faalkosten en de doorlooptijd terugbrengen. Ook kent de bekostiging van schoolgebouwen een split incentive. De gemeente Delft bekostigt de nieuwbouw, terwijl de kosten van het onderhoud en de exploitatie bij de schoolbesturen liggen. De ervaring van de afgelopen jaren is dat de vergoeding voor onderhoud die schoolbesturen van het ministerie ontvangen te laag is. Dit geldt met name voor het onderhouden van installaties. Voor een gemeente is het niet rendabel om te investeren in bovenwettelijke energiezuinigheid als de lagere opbrengsten ten gunste van het schoolbestuur komen. De wetgever gaat ons daarbij helpen.

De komende wetswijziging rond de verplichting van het integraal huisvestingsplan en het delen van meerjarenonderhoudsplannen dwingt schoolbesturen en gemeenten om na te denken over Total Cost of Ownership / Life Cycle Costs. Met de schoolbesturen voor drie nieuwe scholen in twee gebouwen in Delft Tanthof is gesproken over mogelijke oplossingen. Geïnspireerd op het Innovatief Partnerschap 15

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Scholen Amsterdam (hierna te noemen IPS Amsterdam) willen de partners (gemeente en schoolbesturen) kijken of er meer creativiteit uit de markt kan worden gehaald. Partners willen zo mogelijk afspraken maken voor meerdere projecten en een aantal onderdelen van het gebouw en het proces standaardiseren.

De werkzaamheden voor de nieuwbouw van de International School Delft Secondary aan de Prins Bernhardlaan zijn in het 2e kwartaal 2024 gestart.

Doel is te komen tot een Raamovereenkomst met een consortium dat zich gaat bezighouden met het ontwerpen, bouwen en onderhouden van schoolgebouwen voor de gemeente Delft. Te beginnen met de scholen in Tanthof. Daarna kan deze werkwijze worden toegepast en steeds meer verbeterd worden voor de vernieuwing van andere schoolgebouwen. Dit kan door standaardisatie van het (technisch) programma van eisen, de manier van werken bij total cost of ownership en circulair bouwen. Op deze manier kan ook een standaard programma van eisen voor renovatie van gebouwen van voor 1945 ontwikkeld worden. Bouwheerschap In de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Delft 2021 staat dat een schoolbestuur bouwheer is van uitbreiding of (vervangende) nieuwbouw. Het schoolbestuur kan de gemeente vragen het bouwheerschap op zich te nemen. In de praktijk blijkt het steeds ingewikkelder om een nieuw schoolgebouw te realiseren. We hebben daarbij te maken met regels op het gebied van de o.a. Omgevingswet, Verkeer, Ruimte, Duurzaamheid. Hier zijn verschillende clusters van de gemeente bij betrokken. Over het algemeen is het om deze reden gunstiger om het 16

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

bouwheerschap bij de gemeente te beleggen. Bij de start van een project wordt na de haalbaarheidsstudie gezamenlijk bepaald wie de bouwheer van het project wordt. Wissellocaties Bij de bouw van een school op dezelfde locatie of bij renovatie is tijdelijke huisvesting voor een school nodig. Dat kan in de vorm van noodlokalen. Daarvoor moet dan een geschikt perceel aanwezig zijn in de nabijheid van de school. Tijdelijke huisvesting kan ook in een bestaand en leegstaand (school) gebouw. Dit laatste is over het algemeen minder duur dan het plaatsen van noodlokalen. In een compacte stad als Delft is de ruimte voor tijdelijke huisvesting steeds lastiger te vinden. Voor de gehele vervangingsopgave zijn ongeveer 5 wissellocaties nodig. Waarvan op de middellange termijn ook 1 zeer grote, voor de vernieuwing van de scholen voor voortgezet onderwijs. Op dit moment maakt de International School Delft Secondary (IGVO) tijdelijk gebruik van de onderwijshuisvesting aan de Colijnlaan 2, de Herman Broerenschool (speciaal onderwijs) van het gebouw aan de Borneostraat 2a en maakt de Freinetschool tot schooljaar 2025/2026 gebruik van de onderwijshuisvesting aan de Nieuwelaan. Na de oplevering van de nieuwbouw van het Pleysier College in 2025 zal basisschool De Nieuwe Maan gebruik maken van het gebouw aan de J.J. Slauerhofflaan 275.

Daarnaast gebruikt de school sinds 2023 ook de tijdelijke huisvesting aan de J.J. Slauerhofflaan 273. Derde Werelddreef 29 is wissellocatie die nu in gebruik is door het Mercurius College. Vanaf schooljaar 2025/2026 zetten we dit gebouw in voor de vernieuwing van de basisscholen in Tanthof. Het Mercurius College gaat vanaf dat moment gebruik maken van het gebouw aan de Marlotlaan 5. Daarnaast blijft het Karrepad 2 in gebruik door het Mercurius College. Toekomstige wissellocaties zijn het gebouw van CLD aan de Obrechtstraat 48. In de planning staat dat voor deze school in 2031/2032 nieuwbouw wordt gerealiseerd aan de Colijnlaan in Hof van Delft. Bij de verplaatsing van Stanislas vmbo mavo Delft naar Schieoevers, komt het gebouw aan de Krakeelpolderweg 1 vrij. Het is overigens mogelijk dat deze locaties worden gebruikt als nieuwbouwlocatie voor een school. Dan komt er op een andere plek een mogelijke wissellocatie vrij. Islamitische basisschool De Nieuwe Maan aan de J.J. Slauerhofflaan (website Maar! Bouwmanagement)

17

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Levensvatbare scholen Het is organisatorisch en onderwijskundig het meest efficiënt als een basisschool een dubbelstroomsschool is en minimaal een enkelstroomsschool om levensvatbaar te zijn. Een enkelstroomsschool heeft van alle leerjaren 1 groep, minimaal 221 leerlingen3 en een BVO van 1300 m². Een dubbelstroomsschool heeft van alle leerjaren 2 groepen, minimaal 442 leerlingen en een BVO van 2400 m². Bij de nieuwbouw van scholen bouwen we daarom scholen met de grootte van minimaal een enkelstroomsschool. Een aantal bestaande scholen heeft een capaciteit voor minder dan 221 leerlingen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij De Horizon Poptahof en Parkschool. Eigendomsschool De basisschool van de DSV is een eigendomsschool. Eigendomsscholen zijn schoolgebouwen die in het verleden niet met overheidsgelden tot stand zijn gebracht, maar met eigen middelen van het schoolbestuur. Bij de eigendomsscholen is het schoolbestuur volledig eigenaar van het schoolgebouw. Dit in tegenstelling tot alle andere schoolgebouwen die eigendom zijn van de schoolbesturen, maar waarvan de gemeente het economisch claimrecht heeft. Dat betekent dat als de school ophoudt te bestaan, de eigendom automatisch weer bij de gemeente komt te liggen.

Het bestuur van een eigendomsschool kan net als het bestuur van andere scholen in de gemeente aanvragen voor voorzieningen in de huisvesting doen, zoals uitbreiding en (tot 2015) onderhoud. Als een eigendomsschool niet meer voor het onderwijs wordt gebruikt of wordt vervreemd, betaalt het schoolbestuur de investeringen die de gemeente heeft gedaan terug (verminderd met een afschrijvingspercentage). Voor het IHP betekent dit dat ook DSV in aanmerking komt voor renovatie van het gebouw. Ook dit gebouw moet voor 2050 energieneutraal zijn, net als de andere schoolgebouwen in Delft. Een renovatie van het schoolgebouw van DSV zit niet in de planning voor de komende 16 jaar, maar in de periode daarna. Landelijk Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting Voor duurzame, gezonde en inclusieve onderwijshuisvesting moet de vervangingsgraad en de kwaliteit van te bouwen scholen sterk omhoog. Daarvoor heeft, op initiatief van schoolbesturen en gemeenten, het ministerie van OCW samen met de PO-Raad, VO-raad en VNG de aanvraag voor het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting ingediend bij het Nationaal Groeifonds. Voor dit project is € 483,7 miljoen toegekend. Kwalitatief betere scholen zorgen voor een verbetering van het leerrendement en een verlaging van het ziekteverzuim. Inclusieve, gezonde en duurzaam verbeterde scholen dragen daarnaast bij aan kansengelijkheid en klimaatdoelstellingen.

Met het Innovatieprogramma wordt geleerd hoe kwalitatief betere schoolgebouwen sneller en kostenefficiënter gebouwd kunnen worden. Dit wordt gedaan door de ontwikkeling van repeteerbare en gestandaardiseerde producten, procedures en werkprocessen. Er wordt een kennisinfrastructuur ontwikkeld om de opgebouwde 3

In Delft geldt voor basisscholen een opheffings- of instandhoudingsnorm van 188 leerlingen. Het Rijk stelt een minimum aan het aantal leerlingen op een school. Dit heet de opheffingsnorm. Scholen met een leerlingenaantal dat 3 jaar op rij onder de opheffingsnorm valt, verliezen hun inkomsten. Dat betekent bijna altijd dat de school moet sluiten. Hierbij wordt gekeken naar het totaal aantal leerlingen op alle locaties van een school.

18

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

kennis en ervaringen te kunnen delen. Zo wordt de opgebouwde kennis en ervaring met nieuwe manieren van werken op een grotere schaal breed toepasbaar voor heel Nederland. Landelijk Programma Onderwijshuisvesting Het ministerie van OCW zet zich samen met de PO-Raad, VO-raad en de VNG in voor het realiseren van kwalitatief goede onderwijshuisvesting. Met het Programma Onderwijshuisvesting wordt er een integrale aanpak ontwikkeld, waarmee de voorbereiding op de versnelling en kwalitatieve verbetering van de (verouderde) huisvestingsvoorraad gerealiseerd kan worden. Het uitvoerend programmabureau bestaat uit Invest-NL en Kenniscentrum Ruimte-OK. De ambitie is: in 2050 hebben alle schoolgebouwen in Nederland een prettig en gezond binnenklimaat en zijn alle gebouwen geschikt voor modern en inclusief onderwijs, circulair gebouwd, modulair, (onderwijs)adaptief, minstens energieneutraal en betaalbaar in de exploitatiefase. Het programma faciliteert, ondersteunt en stimuleert schoolbesturen en gemeenten in samenwerking met de markt om meer integraal en programmatisch te werk te gaan bij de onderwijshuisvestingsopgaves. Het programma bevat een kennis- en ondersteuningsinfrastructuur, waarbij gebruik wordt gemaakt van bestaande kennis en waar nieuwe kennis wordt ontwikkeld in samenwerking met het werkveld. We volgen deze ontwikkelingen en kijken of we in Delft daarvan gebruik kunnen maken.

2.6 Samenvatting visie IHP 2020 In het IHP 2020 staan de volgende uitgangspunten voor kwaliteit en duurzaamheid van onderwijshuisvesting. Deze uitgangspunten gelden voor het grootste deel nog steeds. Een aantal aanpassingen is weergegeven in de tekst of vetgedrukt. Kwaliteit - Grondgebonden schoolgebouwen met maximaal drie bouwlagen. Bij hoogstedelijke gebiedsontwikkelingen onderwijs in de plint van woningbouw in combinatie met andere maatschappelijke voorzieningen; - Nieuwbouw van minimaal enkelstroomsscholen in het basisonderwijs met minimaal de wettelijke norm voor buitenruimte (volgens Verordening); - Rekening houden met krimp of uitbreiding in de toekomst; - Nieuwbouw voor alle schoolgebouwen tenzij er cultuurhistorische, architectonische of andere redenen zijn om te renoveren; - Nieuwbouw voor 60 jaar en renovatie voor 40 jaar. Duurzaamheid - ENG bouwen indien haalbaar (BENG is verplicht); - Nieuwbouw van scholen met bouwjaar 1945-2000 na minimaal 60 jaar of als onderdeel van een gebiedsontwikkeling; - Geen renovatie van gebouwen van na 1945, tenzij uit onderzoek blijkt dat de voordelen van renovatie groter zijn dan die van nieuwbouw; - Renovatie van gebouwen van voor 1940 tot de gewenste kwaliteit; 19

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

- Gebouwen van na 2000 aanpassen/onderhoud met schoolbestuur; - Aanschaf zonnepanelen voor rekening van schoolbestuur (vallen om niet terug naar gemeente bij einde gebruik gebouw); - Bij alle plannen voor renovatie en nieuwbouw onderzoek of aansluiting op warmtenet mogelijk, wenselijk en haalbaar is; - Circulair nieuwbouwen; - Klimaatadaptieve maatregelen (inmiddels vastgelegd in de Beleidsregel klimaatadaptieve bouw); - Binnenklimaat bij nieuwbouw voldoet aan kwaliteitskader Frisse Scholen B (met uitzondering van daglichttoetreding4); Toekomstbestendig - Flexibel bouwen en geschikt voor meervoudig ruimtegebruik; - 10 jaar na nieuwbouw geen uitbreiding; - Maximale omvang Praktijkschool is 190 leerlingen; - Twee scholen voor beroepsgericht vmbo van vergelijkbare omvang; - Havo/vwo scholen hebben maximaal 1900 leerlingen (dit was 1.750-1.800); - Stanislas vmbo mavo Delft richt zich op 550 leerlingen, het gebouw is geschikt voor maximaal 600 leerlingen (= 550 + 10%); - Stanislas Dalton Delft - 850 leerlingen. Dit is het maximale aantal dat past in de school; - Mercurius College is een startende school en wil groeien naar 850 leerlingen; - CLD Hof van Delft richt zich op maximaal 525 leerlingen; - ISD Primary voor 220 leerlingen, ISD Secondary voor 440 leerlingen (in nieuwbouw); - Geen uitbreiding scholen in binnenstad; - Convenant Delft, Rijswijk en Midden-Delfland.

Verhuur en bewegingsonderwijs - Multifunctioneel gebruik van onderwijshuisvesting; - Bij nieuwbouw PO minimaal een groepslokaal van 56 m² voor bso; - Bij verhuur aan kinderopvang geldt voor ieder lokaal een verhuurbare oppervlakte van 115 m² BVO (95 m² verhuurbaar vloeroppervlakte); - De minimale netto oppervlakte van een nieuwe gymzaal is 308 m² (zoals de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding adviseert).

4

Bij daglichttoetreding wordt klasse C aangehouden, omdat er met de iets hogere eis van klasse B extra helderheidswering nodig is, waarmee hinderlijk tegenlicht en hinderlijke reflecties worden voorkomen. Er treedt ook een hogere warmtelast op, waardoor er meer gekoeld moet worden. 20

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

3 Toekomstige kwalitatieve behoefte aan onderwijsvoorzieningen Dit hoofdstuk wijzigen we niet, want het is nog steeds actueel. Hierbij wel een beknopte samenvatting. Meer informatie staat in het IHP 2020-2036. 3.1 Relevante trends en ontwikkelingen Demografie Onderwijssegregatie

Het verschil in leerlingenpopulatie tussen scholen wordt steeds groter.

Lerarentekort

Dit heeft een relatie met keuzes van schoolbesturen om onderwijs efficiënter te organiseren.

Vergroeiing aanliggende

Er is regionale afstemming nodig met omliggende gemeenten.

gemeentes Toename havo/vwo

Hierdoor daalt naar verhouding het aantal leerlingen vmbo.

Leerlingenaantal

Dit neemt in totaal toe in Delft.

Onderwijs Samenwerking

Aansluiting leerlijnen; met bedrijfsleven.

Nieuwe onderwijsconcepten

Invloed op inrichting gebouw.

Verzwaring cluster 4-problematiek

Meer zorg in het onderwijs en dit vraagt extra faciliteiten in de gebouwen

School als ontmoetingsplek

Blijft belangrijk, naast de mogelijkheden voor plaats- en tijdsonafhankelijk werken.

Gebouwkwaliteit Flexibiliteit

Vanwege nieuwe onderwijsconcepten, maar ook met het oog op groei en krimp van scholen.

Stijgende bouwkosten

Vanwege strengere eisen en gespannen bouwmarkt.

Eisen aan binnenklimaat en

Zet de financiële haalbaarheid onder druk.

duurzaamheid van gebouwen

3.2 Kwalitatieve onderwijskundige behoefte aan schoolvoorzieningen per onderwijsvorm Primair onderwijs

Levensvatbaarheid scholen (minimaal eenstroomsschool) Invloed van gebiedsontwikkelingen Verduurzaming schoolgebouwen Toekomstbestendigheid

Voortgezet onderwijs

Locatie in Delft (nog vooral in noordwesten, met Mercurius College ook in Tanthof) Verduurzaming Onderwijskundige ontwikkelingen Afstemming andere leerlijnen en bedrijfsleven Verzwaring problematiek VSO

Speciaal onderwijs

Verzwaring problematiek Dekkend aanbod (regiofunctie) Bij nieuwbouw flexibele gebouwen nodig

Bewegingsonderwijs

Voldoende gymzalen en op redelijke afstand van de scholen Onderhoud en afmeting van de gymzalen

21

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

4 Huidig aanbod en prognose ontwikkeling ruimtebehoefte Dit hoofdstuk is geheel geactualiseerd. We geven hier een overzicht van het huidige aanbod (stand van zaken juni 2024) aan onderwijsvoorzieningen en de verwachte ontwikkeling van de (kwantitatieve) ruimtebehoefte per onderwijslocatie. Daarbij maken we onderscheid naar onderwijsvoorzieningen voor het PO, VO, (V)SO en bewegingsonderwijs. De leerlingenprognoses in dit hoofdstuk zijn gebaseerd op de laatste prognoses van oktober 2023, opgesteld door PVG (Planning Verband Groningen B.V.). De prognoseberekening gebeurt volgens het programma van eisen voor leerlingenprognoses van de VNG, die ook in bijlage II van de VVHO Delft 2021 staat. De prognoses houden geen rekening met onderliggende afspraken. Deze methodiek vormt de basis voor de prognoses; het IHP is de plek voor maatwerk-afspraken. In hoofdstuk 5 plaatsen we de leerlingenprognoses in een breder perspectief en presenteren we een concreet plan voor gewenste onderwijsvoorzieningen. Daarbij houden we dan ook rekening met de impact van gebiedsontwikkelingen en andere relevante ontwikkelingen.

4.1 Primair onderwijs 4.1.1 Totaaloverzicht huidig aanbod De volgende schoolbesturen verzorgen het primair onderwijs in Delft: • Librijn openbaar onderwijs; • Laurentius onderwijs en kinderopvang; • Stichting Christelijk Onderwijs Delft en omgeving; • Stichting Reformatorisch Onderwijs; • Stichting Islamitisch College (sinds 2022); • Delftsche Schoolvereeniging; • Delftse Vereniging voor Montessori Onderwijs; • Samenwerkende Vrijescholen Zuid-Holland. Het PO maakt gezamenlijk gebruik van ruim 48.000 m² bvo, verdeeld over 35 onderwijslocaties. Onderstaande tabel laat een overzicht zien van de onderwijslocaties, inclusief enkele gebouwkenmerken. Huidig aanbod primair onderwijs (stand van zaken juni 2024)

22

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041 Locatie

Bouwjaar

Librijn Openbaar Onderwijs Jan Vermeer 1920/2003 De Delftse Tuin 1953/1998 Freinetschool locatie Hugo de Groot 1993 Freinetschool locatie Margriet 1999 Freinetschool locatie de Libel 1920 Freinetschool locatie Binnentuin (tot en met 2025/'26) 2005 IKC De Eglantier Voorhof (Roland Holstlaan) 1969/2017 IKC De Eglantier Voorhof (Ina Boudier-Bakkerstraat) 1967/2002 Schatkaart (incl. 2 noodlokalen) 2011 Parkschool 2014 Daltonschool Eglantier Buiten 1972 SpringWijs* 1978 Subtotaal * medegebruik 2 lokalen Regenboog en 2 lokalen Waterhof L. Locatie Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

9 8 8 4 7 4 9 8 9 7 8 12 93

1.707 1.316 908 536 953 603 1.150 890 978 1.011 972 1.520 12.544

# lokalen

m² BVO

13 14 8 14 10 10 11 10 12 10 112

1.429 1.852 1.284 1.723 1.345 1.860 1.392 1.410 1.523 603 14.421

# lokalen

m² BVO

11 12 16 3 7 15 12 12 10 98

1.450 1.509 2.112 345 1.010 1.863 1.500 1.232 1.245 12.266

Laurentius onderwijs en kinderopvang Gabriëlschool Harnaschpolder (incl. 2 noodlokalen) Gabriëlschool Michiel ten Hove Mgr. Bekkers Titus Brandsma Bernadette Maria Cornelis Musius De Oostpoort De Bonte Pael De Regenboog International School Delft Primary (IGBO) Subtotaal

2011 1959/2010 2003/2015 1972/1974 1961/1985/1990 2020 (1924/2000) 1930/2013 1985 1979 2019

Locatie

Bouwjaar

Stichting Christelijk Onderwijs Delft en omgeving De Waterhof (Angolastraat) De Waterhof (Lepelaarstraat) Max Havelaar kindcentrum (Voorstraat) Max Havelaar kindcentrum (Verwersdijk) De Horizon (Poptahof Noord) De Horizon (Brahmslaan) Het Mozaïek (Van Alkemadestraat) Het Mozaïek (Caspar Fagelstraat) Rembrandt Subtotaal

1983 1979 1990/2014 1989/2017 2014 1972/2005 2002 1933/1969/1995 1971

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Stichting Reformatisch Onderwijs Prins Maurits

1920/2011

17

2.340

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Delftsche Schoolvereeniging DSV

1909/1999

18

2.397

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Delftse Vereniging voor Montessori Onderwijs Delftse Montessori

1966/1980/2008

12

1.722

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Samenwerkende Vrijescholen Zuid-Holland Vrijeschool Widar

1952/1994

13

2.011

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Stichting Islamitisch College De Nieuwe Maan

2023

6

837

369

48.538

Totaal

23

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Onderstaande kaart toont de ligging van de huidige PO-locaties in Delft. Onderwijslocaties primair onderwijs (stand van zaken juni 2024)

Scholen van Laurentius, SCO, Librijn en overige schoolbesturen 4.1.2 Totaalprognose ontwikkeling ruimtebehoefte Het aantal leerlingen in het PO in heel Delft groeit in de komende vijftien jaar naar schatting met 5% tot een leerlingenaantal van circa 7.100. De komende vijf jaar bedraagt de totale verwachte groei circa 6,5%. 4.1.3 Ontwikkeling per schoolbestuur In het IHP 2020 staat een beschrijving per schoolbestuur. Hieraan voegen we bij deze actualisatie Stichting Islamitisch College toe. In 2022 is islamitische basisschool De Nieuwe Maan in Delft gestart. Deze school valt onder schoolbestuur Stichting 24

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Islamitisch College, gevestigd in Schiedam. Onder dit schoolbestuur vallen 6 basisscholen en kinderopvang Noah. De andere basisscholen zijn gevestigd in Schiedam (drie basisscholen), Maassluis en Vlaardingen. Basisschool De Nieuwe Maan is op 1 augustus 2022 gestart via de Wet Meer ruimte voor nieuwe scholen. In het eerste schooljaar was de school eerst aan de Nieuwe Langendijk en daarna aan het Karrepad in Tanthof gehuisvest. De school is sinds 1 augustus 2023 gehuisvest in een tijdelijk schoolgebouw in Voorhof. Vanaf 2026 kan de school ook gebruik maken van het gebouw van het Pleysier College. Voor deze school is dan vervangende nieuwbouw aan de Aart van der Leeuwlaan gerealiseerd. Zodra De Nieuwe Maan aantoont bestaansrecht te hebben, door het bereiken van de gemeentelijke stichtingsnorm, investeert de gemeente in (vervangende) nieuwbouw of permanent (mede)gebruik. Volgens de wetgeving moet De Nieuwe Maan op 1 augustus 2030 312 leerlingen hebben (de stichtingsnorm). Op 1 augustus 2026 moet de school de helft van de stichtingsnorm hebben gehaald (156 leerlingen). De prognose voor De Nieuwe Maan is taakstellend en erop gericht dat de school de stichtingsnorm in 2030 behaalt. Voor deze school kan nog niet volgens de geldende systematiek een prognose opgesteld worden.

Het is niet mogelijk om het belangstellingspercentage voor deze school van de afgelopen jaren te betrekken bij de prognose, omdat het een nieuwe school is. Het schoolbestuur geeft aan dat de school harder groeit dan de taakstellende prognose en verwacht de stichtingsnorm in 2026 te halen. Locatie

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

Librijn Openbaar Onderwijs Jan Vermeer 223 222 De Delftse Tuin 205 214 Freinetschool locatie Hugo de Groot 496 488 Freinetschool locatie Margriet incl. incl. Freinetschool locatie de Libel incl. incl. Freinetschool locatie Binnentuin (tot en met 2025/'26) incl. incl. IKC De Eglantier Voorhof (Roland Holstlaan) 343 380 IKC De Eglantier Voorhof (Ina Boudier-Bakkerstraat) incl. incl. Schatkaart (incl. 2 noodlokalen) 162 169 Parkschool 137 154 Daltonschool Eglantier Buiten 131 139 SpringWijs* 328 359 Subtotaal 2.025 2.125 * medegebruik 2 lokalen Regenboog en 2 lokalen Waterhof L. Locatie Leerlingprognose '25/'26 '30/'31 Laurentius onderwijs en kinderopvang Gabriëlschool Harnaschpolder (incl. 2 noodlokalen) 267 278 Gabriëlschool Michiel ten Hove 218 206 Mgr. Bekkers 149 178 Titus Brandsma 243 246 Bernadette Maria 223 234 Cornelis Musius 150 170 De Oostpoort 215 225 De Bonte Pael 192 183 De Regenboog 125 135 International School Delft Primary (IGBO) 220 220 Subtotaal 2.002 2.075

25

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

-0,4% 4,4% -1,6%

-0,9% 0,0% -11,5%

10,8%

25,4%

4,3% 12,4% 6,1% 9,5% 4,9%

-7,4% 29,2% 11,5% 0,9% 3,7%

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

246 211 187 269 216 175 235 147 129 220 2.035

4,1% -5,5% 19,5% 1,2% 4,9% 13,3% 4,7% -4,7% 8,0% 0,0% 3,6%

-7,9% -3,2% 25,5% 10,7% -3,1% 16,7% 9,3% -23,4% 3,2% 0,0% 1,6%

'35/'36

'41/'42

223 218 464 incl. incl. incl. 435 incl. 154 178 152 370 2.194

221 205 439 incl. incl. incl. 430 incl. 150 177 146 331 2.099

'35/'36 254 217 185 285 234 182 238 178 140 220 2.133

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Locatie Stichting Christelijk Onderwijs Delft en omgeving De Waterhof (Angolastraat) De Waterhof (Lepelaarstraat) Max Havelaar kindcentrum (Voorstraat) Max Havelaar kindcentrum (Verwersdijk) De Horizon (Poptahof Noord) De Horizon (Brahmslaan) Het Mozaïek (Van Alkemadestraat) Het Mozaïek (Caspar Fagelstraat) Rembrandt Subtotaal Locatie

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

-0,4%

-7,3%

-1,0%

-1,0%

13,5% 18,8% -0,5% -4,5% 16,5% 5,0%

31,2% 28,2% -22,9% -9,6% 26,8% 4,6%

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

361

345

2,7%

3,0%

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

393

392

375

0,0%

-4,6%

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

208

210

203

1,0%

-1,5%

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

240

236

227

-0,8%

-6,2%

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

'35/'36

'41/'42

244 incl. 403 incl. 160 316 204 189 191 1.707

263 incl. 410 incl. 185 361 161 179 218 1.777

227 incl. 403 incl. 185 341 158 179 208 1.701

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

344

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

245 incl. 407 incl. 141 266 205 198 164 1.626

Stichting Reformatisch Onderwijs Prins Maurits Locatie

335

Delftsche Schoolvereeniging DSV Locatie

393

Delftse Vereniging voor Montessori Onderwijs Delftse Montessori Locatie

206

Samenwerkende Vrijescholen Zuid-Holland Vrijeschool Widar Locatie Stichting Islamitisch College De Nieuwe Maan* *taakstellende prognose Totaal

242

145

319

338

329

120,0%

126,9%

6.974

7.411

7.641

7.314

6,3%

4,9%

4.2 Voortgezet onderwijs 4.2.1 Totaaloverzicht huidig aanbod De volgende schoolbesturen verzorgen het voortgezet onderwijs in Delft: • Laurentius onderwijs en kinderopvang; • Stichting Christelijk Onderwijs Delft en omgeving; • Stichting Lucas Onderwijs; • Stichting Scholengroep Spinoza; • Stichting voor voortgezet vrijeschool onderwijs Mercurius Delft (sinds 2023). Het VO maakt gezamenlijk gebruik van 67.000 m² bvo, verdeeld over 14 onderwijslocaties.

26

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Onderstaande tabel laat een overzicht zien van de onderwijslocaties, inclusief enkele gebouwkenmerken. Huidig aanbod voortgezet onderwijs (stand van zaken mei 2024) Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Stichting Scholengroep Spinoza Grotius College Pro Grotius SC Delfland Grotius Internationale Schakel Klas (ISK) Delft* Subtotaal

1975 2020 (1969) 2016 2024

47 20 67

8.188 2.750 7.800 2.084 20.822

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Laurentius onderwijs en kinderopvang Laurentius Praktijkschool Subtotaal

1951/2017

11 11

1.315 1.315

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Stichting Lucas Onderwijs Stanislas College Westplantsoen Stanislas Dalton Delft Stanislas vmbo mavo Delft International School Delft Secondary (IGVO)* Subtotaal

1956/1976/1987/2001 1988/2003 1969/2002 1953

74 35 57 13 179

11.745 4.987 8.319 1.669 26.720

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Stichting Christelijk Onderwijs Delft en omgeving Christelijk Lyceum Delft (Molenhuispad) Christelijk Lyceum Delft (Obrechtstraat) SC Delfland SCO Subtotaal

1984/2016 1968/1988 2016

43 16 59

11.785 3.100 incl. 14.885

Locatie

Bouwjaar

# lokalen

m² BVO

Mercurius College Mercurius College (Karrepad) Mercurius College (Derde Werelddreef) Subtotaal

1989 1993

10 10

1.973 1.260 3.233

326

66.975

Totaal

27

-

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

Onderstaande kaart toont de ligging van de huidige VO-locaties in Delft. Onderwijslocaties voortgezet onderwijs (stand van zaken juni 2024)

Scholen van Laurentius, SCO, Lucas, Spinoza en Mercurius. 4.2.2 Totaalprognose ontwikkeling ruimtebehoefte Het aantal leerlingen in het VO in heel Delft groeit in de komende vijftien jaar naar schatting met 5,4% tot een leerlingenaantal van circa 8.700. De komende vijf jaar bedraagt de totale verwachte groei circa 1,6%. 4.2.3 Ontwikkeling per schoolbestuur In het IHP 2020 staat een beschrijving per schoolbestuur. Hieraan voegen we bij deze actualisatie het Mercurius College toe. Het Mercurius College is een school voor 28

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2041

voortgezet vrijeschoolonderwijs. De school is op 1 augustus 2023 via de Wet Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen gestart op twee locaties in Tanthof: Karrepad en Derde Werelddreef. De school komt voort uit de Waldorfafdeling van het Grotius College. Locatie Stichting Scholengroep Spinoza Grotius College Pro Grotius SC Delfland Grotius Internationale Schakel Klas (ISK) Delft* Subtotaal Locatie

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

780 216 272 150 1.418

801 222 268 150 1.441

810 226 274 150 1.460

12,1% 1,9% 5,8% 0,0% 7,8%

16,4% 6,6% 6,6% 0,0% 0,0%

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

169 169

171 171

174 174

4,3% 4,3%

7,4% 7,4%

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

1.879 969 415 440 3.703

1.913 990 424 440 3.767

1.945 1.002 432 440 3.819

-7,3% 0,5% -3,7% 0,0% -4,7%

-4,1% 3,9% 0,2% 0,0% -1,3%

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

1.821 476 264 2.561

1.861 487 270 2.618

1.886 493 276 2.655

-3,7% 2,8% 0,4% 2,1%

-0,2% 6,5% 4,9% 1,5%

Leerlingprognose '25/'26 '30/'31

'35/'36

'41/'42

Verschil '25 - '30

Verschil '25 - '41

696 212 257 150 1.315

Laurentius onderwijs en kinderopvang Laurentius Praktijkschool Subtotaal Locatie Stichting Lucas Onderwijs Stanislas College Westplantsoen Stanislas Dalton Delft Stanislas vmbo mavo Delft International School Delft Secondary (IGVO)* Subtotaal Locatie Stichting Christelijk Onderwijs Delft en omgeving Christelijk Lyceum Delft (Molenhuispad) Christelijk Lyceum Delft (Obrechtstraat) SC Delfland SCO Subtotaal Locatie